II SA/Kr 1266/16
WyrokWSA w Krakowie2016-12-14
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Jacek Bursa, Beata Łomnicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może odmówić wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego w budynku jednorodzinnym, powołując się na przepisy Prawa budowlanego dotyczące liczby lokali, jeśli ustawa o własności lokali nie rozstrzyga tej kwestii samodzielnie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej błędnie odmówiły wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, powołując się na przepisy Prawa budowlanego ograniczające liczbę lokali w budynku jednorodzinnym. Sąd stwierdził, że przy stosowaniu przepisów ustawy o własności lokali dotyczących wydzielania lokali w domu jednorodzinnym, należy uwzględnić przepisy Prawa budowlanego definiujące pojęcie takiego domu, jednakże organ na etapie wydawania zaświadczenia nie jest władny decydować o tym, co ma stanowić część składową lokalu, a co część wspólną nieruchomości. Fakt braku przypisania poddasza do któregokolwiek z dwóch lokali mieszkalnych nie stanowi okoliczności uzasadniającej odmowę wydania zaświadczenia, gdy budynek jest jednorodzinny i znajdują się w nim tylko dwa lokale mieszkalne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy wydania przez Starostę K. zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] na piętrze budynku, po tym jak wcześniej wydano takie zaświadczenie dla lokalu na parterze. Organy administracji obu instancji utrzymały w mocy postanowienie o odmowie, argumentując, że wydzielenie kolejnego lokalu mieszkalnego na piętrze oraz pozostawienie nieprzypisanego poddasza użytkowe narusza definicję budynku jednorodzinnego zawartą w Prawie budowlanym. Strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o własności lokali, twierdząc, że organy błędnie interpretują przepisy i nie powinny odwoływać się do Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Darmoń, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Bursa, Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.), Protokolant, po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. w M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające go postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz [...] Sp. z o. o. w M. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2016 r. znak [...] po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej – A. Sp. z o.o. na postanowienie Starosty K. z dnia 16 czerwca 2016 r., nr [...] orzekające o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] na działce nr [...] w miejscowości Z. , gmina Z. na podstawie:
- art. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j.: Dz. U. 2015 r., poz. 1892);
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 oraz art. 217 § 2 pkt 1 i art. 219 k.p.a.;
utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Zaskarżonym postanowieniem organ I instancji orzekł o odmowie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] na działce nr [...] w miejscowości Z. , gmina Z. W uzasadnieniu wskazano, iż ze znajdującego się w aktach sprawy projektu wydzielenia samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] sporządzonego przez mgr inż. arch. E.P.-M. ([...] ) wynika, iż "zlokalizowany jest na piętrze w budynku mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie szeregowej przy ulicy [...] (działka nr [...] ) ". Następnie organ wskazał, że w dniu 4 stycznia 2016 r. wydane zostało zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] podnosząc, iż z załączonej wówczas inwentaryzacji wynikało, iż przedmiotowy lokal zlokalizowany jest na parterze w dwukondygnacyjnym budynku mieszkalnym jednorodzinnym z poddaszem użytkowym w zabudowie szeregowej przy ulicy [...]. Nadto wskazano także na otrzymane przez inwestora pozwolenie na budowę i pozwolenie na użytkowanie. Z decyzji MWINB wynika, iż Inwestor chcąc uzyskać pozwolenie na użytkowanie zgodnie z art. 57 ustawy Prawo budowlane złożył do wniosku oświadczenie kierownika budowy o zakończeniu budowy 10 budynków mieszkalnych jednorodzinnych 2 lokalowych w zabudowie szeregowej.
W wyniku analizy dołączonej do wniosku dokumentacji organ I instancji stwierdził, że wydzielenie odrębnych lokali na parterze i piętrze skutkuje pozostawieniem części budynku określonej jako poddasze użytkowe, które nie może być uznane za pomieszczenie przynależne. W związku bowiem z wydzieleniem już samodzielnego lokalu nr [...] na parterze w dniu 4 stycznia 2016 r. Inwestor ma możliwość wydzielenia już tylko jednego samodzielnego lokalu mieszkalnego w budynku zgodnie z przywołaną definicją, a poddasze użytkowe winno mieć zmienioną funkcję z użytkowej na nieużytkową -pomieszczenie przynależne. Wskazano także na zapisy decyzji WZ z której wynika funkcja projektowanej zabudowy - mieszkaniowo jednorodzinna jak i na obowiązujący aktualnie Plan zagospodarowania przestrzennego ustalający przeznaczenie podstawowe - funkcję mieszkaniową jednorodzinną.
Skarżąca w zażaleniu zarzuciła naruszenie przepisów :
- art. 2 ust. 2 i 3 w zw. z art. 217 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu,
art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali poprzez nieprawidłowe uznanie, że poddasze zlokalizowane w budynku nie spełnia definicji "pomieszczenia przynależnego" ,
- art. 8 k.p.a, art. 7 i 77 k.p.a. , art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak wskazania w uzasadnieniu motywów jakimi kierował się organ odmawiając wydania zaświadczenia.
Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu skarżą podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organu wydanie zaświadczenia nie spowodowałoby, iż w niniejszej sprawie powstałby budynek mieszkalny wielorodzinny. Wydanie uprzednio zaświadczenia dot. lokalu na parterze bez lokalu przynależnego nie powoduje braku możliwości wydania zaświadczenia dot. lokalu na piętrze, a potraktowanie pomieszczenia na poddaszu ew. jako pomieszczenia pomocniczego związanego z którymś z wyodrębnionych lokali.
Zakwestionowano również stanowisko Starosty K. , iż poddasze użytkowe nie może zostać uznane za "pomieszczenie przynależne" gdyż nie spełnia funkcji wskazanych w ustawie. Jest to wynik błędnej wykładni art. 2 ust. 4 ustawy w którym to przepisie posłużono się terminem "w szczególności" a tym samym pomieszczeniem o tym charakterze mogą być inne pomieszczenia niż wymienione w przepisie. Ocena stanu faktycznego powinna być dokonana przez organ w oparciu o przepis art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, tymczasem argumenty jakie legły u podstaw zaskarżonego postanowienia wykraczają poza zakres sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie rozpoznając sprawę podzieliło stanowisko zaprezentowane przez organ I instancji uznając, że wbrew twierdzeniom odwołania poddasze użytkowe, o którym mowa, nie może być uznane za pomieszczenie przynależne. Pod pojęciem "pomieszczenia przynależnego" należy bowiem rozumieć pomieszczenie, które w sensie funkcjonalnym nie stanowi "przestrzeni" przeznaczonej dla bezpośredniego zaspokajania "mieszkaniowych" potrzeb ludzi, lecz służyć może wyłącznie zaspokojeniu "innych potrzeb" danych osób, które korzystają z "samodzielnego lokalu mieszkalnego" o czym świadczy przykładowy katalog takich pomieszczeń (strych, piwnica, garaż, komórka). Ma to konsekwencje tego rodzaju, że w związku z wydzieleniem już samodzielnego lokalu mieszkalnego nr [...] na parterze Inwestor miałby możliwość wydzielania jeszcze jednego samodzielnego lokalu mieszkalnego w budynku, zgodnie z definicją budynku jednorodzinnego zawartą w ustawie Prawo budowlane, ale wówczas poddasze użytkowe winno mieć zmienioną funkcję z użytkowej na nie nieużytkową, aby mogło być traktowane jako pomieszczenie przynależne względnie być wskazane jako część wspólna budynku z której może korzystać każdy z przyszłych współwłaścicieli, a takiej zmiany nie dokonano. Natomiast Inwestor otrzymał pozwolenie dotyczące użytkowania 8 budynków mieszkalnych jednorodzinnych 2 lokalowych w zabudowie szeregowej.
Organ odwoławczy powołał treść art. 3 pkt 2 a ustawy Prawo budowlane.
Organ podkreślił, że wydanie zaświadczenia prowadziłoby do powstania budynku wielorodzinnego, co sprzeczne byłoby także z obowiązującym w terenie planem zagospodarowania przestrzennego, przewidującym funkcję mieszkalną jednorodzinną obejmującą istniejącą i nową zabudowę. Utworzenie odrębnych lokali na parterze i piętrze skutkuje pozostawieniem części budynku określonej jako poddasze użytkowe nie przypisanej do konkretnie wydzielonego lokalu mieszkalnego i nie określonej jako część wspólna w budynku, co skutkowałoby innym procentem udziałów właścicieli budynków.
W konsekwencji w rozważanej sprawie nie było możliwe wydanie przedmiotowego zaświadczenia w oparciu o dane które posiada organ I instancji i w oparciu o przedłożone dokumenty.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynęła skarga strony skarżącej A. sp. z o.o., która zarzuciła naruszenie przepisów prawa administracyjnego materialnego i procesowego tj.:
art. 2 ust. 2 i 3 w zw. z art. 217 k.p.a. poprzez bezpodstawne odmówienie wydania w niniejszej sprawie zaświadczenia o samodzielności lokalu;
art. 2 ust. 4 ustawy - o własności lokali poprzez nieprawidłowe uznanie, że poddasze zlokalizowane w budynku nie spełnia definicji "pomieszczenia przynależnego", o którym mowa jest w przedmiotowy przepisie;
art. 8 k.p.a., poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa;
art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz niedokładne zbadanie materiału dowodowego, a także pominięcie istotnych okoliczności faktycznych, które miały wpływ na wynik sprawy;
art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a., poprzez zbyt skrótowe sformułowanie uzasadnienia podjętego rozstrzygnięcia, a także brak wskazania motywów jakimi kierował się organ odmawiając wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu w przypadku, gdy lokal spełniał wszelkie warunki zawarte w ustawie - o własności lokali, jakie musi spełniać lokal samodzielny w rozumieniu art. 2 ust. 2 powyższej ustawy;
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy błędnego rozstrzygnięcia organu l instancji, zamiast jego uchylenia.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
W jej ocenie organy obu instancji w sposób błędny uznały, iż w niniejszej sprawie wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nie było dopuszczalne. W tym zakresie należy przede wszystkim stwierdzić, że wbrew twierdzeniom organów wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu nie spowodowałoby, iż w niniejszej sprawie powstałby budynek mieszkalny wielorodzinny. Okoliczność, iż uprzednio organ wydał już zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego na parterze nie stanowi przesłanki uniemożliwiającej wydania drugiego zaświadczenia dotyczącego lokalu zlokalizowanego na piętrze przedmiotowego budynku. Na przeszkodzie temu nie stoi w szczególności fakt, że pozostawieniem części budynku, określonej jako poddasze użytkowe, które nie będzie przypisane do konkretnego wydzielonego lokalu mieszkalnego. Dodatkowo należy stwierdzić, że nic nie stoi na przeszkodzie, aby uznać pomieszczenie zlokalizowane na poddaszu za "pomieszczenie pomocnicze", związane z którymś z wyodrębnionych lokali. Nie sposób zgodzić się również ze stanowiskiem, że zgodnie z definicją zawartą w art. 2 ust. 4 ustawy - o własności lokali, poddasze użytkowe nie może zostać uznane za "pomieszczenie przynależne", gdyż nie spełnia ono funkcji wskazanych w powyższej ustawie tj. funkcji piwnicy strychu, komórki czy garażu, natomiast posiada wyraźną funkcję dodatkowego lokalu mieszkalnego. W tym zakresie należy przede wszystkim stwierdzić, że stanowisko organu obu instancji jest wynikiem dokonania błędnej wykładni przepisu art. 2 ust. 4 powyższej ustawy.
W ocenie strony skarżącej należy stwierdzić, że zawarte w powyższym przepisie wyliczenie pomieszczeń nie jest wyliczeniem zamkniętym. Tym samym, ustawodawca jednoznacznie przesądził, że "pomieszczeniem przynależnym" może być także inne pomieszczenie niż piwnica, strych, komórka czy też garaż. W związku z tym należy stwierdzić, że wbrew twierdzeniom organu l instancji, w niniejszej sprawie brak jest podstaw do odmowy uznania poddasza zlokalizowanego w budynku za "pomieszczenie pomocnicze" wchodzące w skład samodzielnego lokalu mieszkalnego zlokalizowanego na parterze budynku. Równocześnie skarżący wskazał, że nie można zgodzić się ze stanowiskiem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , że pomieszczenie przynależne nie może nawet pośrednio stanowić przestrzeni przeznaczonej dla zaspokajania mieszkaniowych potrzeb ludzi, lecz służyć może wyłącznie zaspakajaniu "innych potrzeb". W tym zakresie należy po pierwsze stwierdzić, że taki wymóg dotyczący pomieszczenia przynależnego nie wynika z treści obowiązujących przepisów, w tym w szczególności z treści ustawy - o własności lokali. Po drugie należy podnieść, że z treści zaskarżonego postanowienia nie wynika, co organ rozumie przez przestrzeń przeznaczoną dla bezpośredniego zaspokajania mieszkaniowych potrzeb ludzi. Jest to o tyle istotne, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie wyjaśnił również dlaczego uznał, że w niniejszej sprawie poddasze budynku stanowi pomieszczenie przeznaczone bezpośrednio na cele mieszkaniowe.
Strona skarżąca podniosła, że z treści zaskarżonego postanowienia wynika, że organ odwoławczy tak jak i Starosta K. odmawiając wydania żądanego zaświadczenia dopatrzył się rzekomej sprzeczności złożonego wniosku z przepisami ustawy - Prawo budowlane. Stwierdziła, że taka sprzeczność w niniejszej spawie nie zachodzi. Po drugie nawet jeżeli przedmiotowa sprzeczność miałaby w niniejszej sprawie miejsce to i tak nie mogłaby ona stanowić podstawy do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu. Uzasadniając powyższe stanowisko należy przede wszystkim stwierdzić, że przy wydawaniu zaświadczenia o samodzielności lokalu brak jest podstaw do stosowania kryteriów wynikających z prawa budowlanego i przepisów wykonawczych do tej ustawy. Należy bowiem zauważyć, że ustawodawca w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali precyzyjnie określił kryteria oceny samodzielności lokalu, nie odwołując się do innych przepisów umożliwiających potwierdzenie takiego stanu rzeczy. Oznacza to, że organ rozpatrując złożony wniosek jest upoważniony jedynie do oceny, czy dany lokal spełnia definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego, w rozumieniu powyższej ustawy. W przypadku stwierdzenia, że lokal spełnia definicję samodzielnego lokalu zawartą w art. 2 ust. 2 ww. ustawy, organ nie jest uprawniony do odmowy wydania zaświadczenia o samodzielności przedmiotowego lokalu. Innym słowy wniosek o wydanie zaświadczenia w celu wydzielenia samodzielnych lokali mieszkalnych w istniejącym budynku powinien być rozpoznawany przez organ administracji publicznej wyłącznie w granicach wskazanych w art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy - o własności lokali. Zaświadczenie, o jakim mowa w art. 2 ust. 2 ustawy o własności lokali, nie może być przy tym porównywalne z wyrażoną w formie postanowienia opinią organu administracji wyrażającą, stosownie do art. 93 ustawy - o gospodarce nieruchomościami, zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego oraz przepisami szczególnymi. Wniosek powinien być rozpatrzony jedynie w granicach art. 2 ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy - o własności lokali.
W ocenie strony skarżącej organ otrzymawszy wniosek o wydanie zaświadczenia powinien dokonać oceny czy lokal spełnia wymagania, o których mowa w art. 2 ust. 2 ww. ustawy - o własności lokali. Po dokonaniu zaś takiej samodzielnej oceny, do czego upoważnia i zobowiązuje organ art. 2 ust. 3 ww. ustawy, organ powinien rozstrzygnąć pozytywnie wniosek ze względu na to, że lokal, którego dotyczy niniejsze postępowanie spełnia definicję samodzielnego lokalu mieszkalnego. W ocenie skarżącej zawarte w wydanych postanowieniach odwołania organów obu instancji do przepisów prawa budowlanego, treści decyzji uzyskanych w ramach przeprowadzonego procesu inwestycyjnego oraz do treści obowiązującego obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie jest w niniejszej sprawie niczym uzasadnione. Organ rozpoznając złożony wniosek powinien bowiem opierać się wyłącznie o stosowne przepisy ustawy - o własności lokali. Nadto postanowienie organu II instancji nie zawiera praktycznie żadnego z wymienionych powyżej elementów składających się na prawidłowo skonstruowane uzasadnienie, pozwalające na ustalenie motywów, którymi kierował się organ przy podejmowaniu decyzji.
Zdaniem strony skarżącej zaskarżone postanowienie zostało wydana bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (art. 7 k.p.a.) oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), a jego uzasadnienie nie odpowiada wymaganiom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.. Tym samym naruszono także zasady ogólne, którymi organ powinien kierować się w postępowaniu administracyjnym zawarte w art. 6, 7, 8, 11 k.p.a., a więc zasadę praworządności, nakazującą działanie na podstawie prawa, zasadę kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, wyjaśnienie stronie postępowania przesłanek, którymi się kierował, czy też zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
W świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji wydane zostało z naruszeniem przepisu art.2 ust.2 i 3 ustawy o własności lokali , co skutkować musiało ich eliminacją z obrotu prawnego.
Skarga zatem jako uzasadniona odniosła zamierzony skutek prawny choć z innych powodów niż podniesione w jej zarzutach.
Na wstępie rozważań wskazać należy, że z niekwestionowanych ustaleń organów administracyjnych wynika, iż Starosta K. w dniu 4 stycznia 2016 r. wydał zaświadczenie o samodzielności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w budynku przy ul. [...] na działce nr [...]. Z załączonej wówczas inwentaryzacji wynikało, że przedmiotowy lokal położony jest na parterze w dwukondygnacyjnym budynku mieszkalnym jednorodzinnym z poddaszem użytkowym w zabudowie szeregowej. Wniosek w niniejszej sprawie dotyczy z kolei wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...] zlokalizowanego na piętrze przedmiotowego budynku. I w tym wypadku dołączona do wniosku inwentaryzacja potwierdza, że ów lokal znajduje się w dwukondygnacyjnym budynku jednorodzinnym z użytkowym poddaszem. Bezsporne jest także, że skarżąca spółka jako inwestor wzniosła budynek jednorodzinny w zabudowie szeregowej na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej przez Starostę K. w dniu 10 maja 2007 r. i dla powyższej inwestycji zostało udzielone pozwolenie na użytkowanie decyzją z dnia 21 grudnia 2015 r.
Słusznie organy administracji publicznej wskazują, że pojęcie domu jednorodzinnego jest definiowane w art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2013r. Nr 1409 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, ilekroć w ustawie mowa jest o budynku mieszkalnym jednorodzinnym należy przez to rozumieć budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej budynku. Jednym z elementów konstrukcyjnych pojęcia domu jednorodzinnego jest zatem wyraźny zakaz wydzielania w nim więcej niż dwóch lokali mieszkalnych.
W tym miejscu należy zatem wskazać, że stanowisko skarżącego o niezasadności odwoływania się do innych przepisów poza ustawą o własności lokali, a w szczególności jej art. 2 ust 2 i 3, w ocenie Sądu jest błędne. Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd, że spójność prawa wymaga uwzględnienia przy stosowaniu przepisów ustawy o własności lokali dotyczących wydzielania lokali w domu jednorodzinnym przepisów prawa budowlanego definiujących pojęcie takiego domu, skoro ustawa o własności lokali samodzielnie tej kwestii nie rozstrzyga.
Skoro zatem elementem pojęcia domu jednorodzinnego jest wyraźnie sformułowane ograniczenie możliwości wydzielenia w nim odrębnych lokali mieszkalnych do dwóch, to uznać należy w stanie faktycznym niniejszej sprawy za całkowicie chybioną odmowę wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu nr [...]. Wszak z dokumentacji inwentaryzacyjnej wynika, że w budynku tym znajdują się tylko dwa lokale mieszkalne i użytkowe poddasze, a zatem spełniony jest warunek ustawowy domu jednorodzinnego.
Nie budzi także żadnych wątpliwości Sądu, że celem wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o własności lokali jest ustanowienie w przyszłości odrębnej własności lokalu. Nie mniej należy zwrócić uwagę na to, że ustawodawca przyznał właścicielom nieruchomości znaczną swobodę w określeniu jakie pomieszczenia będą przynależały do konkretnego lokalu jako jego części składowe - art.2 ust.4 ustawy o własności lokali. Przynależności lokalu mogą bowiem, przy odmiennej woli zainteresowanych, stanowić elementy nieruchomości wspólnej. Definicja nieruchomości wspólnej wynika 6z art. 3 ust.2, a uzupełnia ją ust. 5 art.3 oraz art.5 ustawy o własności lokali. Nieruchomość wspólną stanowi bowiem grunt oraz te części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właściciela lokalu. Bez znaczenia przy tym pozostaje faktyczne wykorzystanie niewydzielonych części budynku, a więc jak w niniejszej sprawie czy poddasze ma charakter użytkowy czy nie. Powyższe musi prowadzić do wniosku, że organ administracji publicznej na etapie wydawania zaświadczenia o samodzielności lokalu nie jest władny decydować o tym co ma stanowić część składową lokalu, a co będzie stanowiło część wspólną nieruchomości w razie wyodrębniania dwóch lokali mieszkalnych w budynku jednorodzinnym.
Istotne w związku z tym jest, że fakt braku przypisania do któregokolwiek z dwóch lokali mieszkalnych w przedmiotowym budynku poddasza, nie stanowi okoliczności uzasadniającej odmowę wydania zaświadczenia o treści zgodnej z wnioskiem skarżącej spółki, w sytuacji gdy z przedłożonej do wniosku dokumentacji wynika, że budynek jest jednorodzinny i znajdują się w nim tylko dwa lokale mieszkalne. Wszak to od woli zainteresowanych czyli właścicieli nieruchomości, jak wyżej wskazano, zależeć będzie to co wchodzić będzie ostatecznie w skład poszczególnych lokali, a co stanowić będzie z kolei nieruchomość wspólną, a zatem jaki będzie rzeczywisty udział właścicieli lokalu [...] i [...] w nieruchomości wspólnej. Nie ma bowiem przeszkód do wydania kolejnego zaświadczenia dla lokalu nr [...] o innej treści, jeśli z dokumentów dołączonych do wniosku będą wynikać odmienne okoliczności niż dotychczas. W ocenie Sądu dopiero w sytuacji wystąpienia o wydanie zaświadczenia o samodzielności kolejnego lokalu mieszkalnego w przedmiotowym budynku, a więc powyżej dwóch, organ bez uprzedniej zmiany użytkowania budynku jednorodzinnego na budynek wielomieszkaniowy nie mógłby uwzględnić wniosku o wydanie stosownego zaświadczenia.
Nie można bowiem abstrahować od specyfiki niniejszego postępowania. Postępowanie w sprawie wydawania zaświadczeń jest postępowaniem toczącym się na podstawie art. 217 i następne k.p.a., o uproszczonym i odformalizowanym charakterze. Wydawane na podstawie tych przepisów przez organy administracyjne zaświadczenie jest jedną z tzw. czynności faktycznych administracji. Jest ono aktem wiedzy, a nie woli organu, nie zawiera w sobie elementu władztwa administracyjnego, nie jest nastawione na wywołanie skutków prawnych, nie ma też mieć charakteru interpretacyjnego (np. wykładni przepisów prawa). Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy administracyjnej, nie tworzy nowej ani nie zmienia zastanej sytuacji prawnej, nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Poprzez wydane zaświadczenie organ potwierdza jedynie istnienie określonego stanu w oparciu o posiadane już dane (zob: wyrok NSA z 15 stycznia 2014 r., I OSK 1518/12, LEX nr 1452122,wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 3 grudnia 2010 r., II SA/Wr 551/10, LEX nr 755651).
Ponownie rozpoznając sprawę organ administracji uwzględni powyższe wskazania i poglądy prawne Sądu.
Biorąc pod uwagę wskazane wyżej argumenty Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. O kosztach postępowania (pkt 2 sentencji wyroku) orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło