II SA/Kr 1269/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędziowie: Sędzia WSA Piotr Fronc (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Cyganik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2026 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 11 sierpnia 2025 r., znak WS-VI.7534.3.29.2025.MK w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości oddala skargę. Starosta Krakowski decyzją z dnia 21 marca 2025 r. znak: GN-II.6821.1.42.2023.JM działając na podstawie art. 136 ust 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344 ze zm., zwanej dalej u.g.n.) oraz art. 105 K.p.a., umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu nieruchomości stanowiącej część dawnej parceli gruntowej nr [...], położonej w b. gm. kat. K. . Postępowanie zostało wszczęte na wniosek A. B. oraz M. R.-W.. Przedmiotowa nieruchomość, w wyniku kolejnych zmian oznaczeń ewidencyjnych oraz podziałów geodezyjnych, została ujawniona w aktualnym stanie prawnym jako części działek ewidencyjnych nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], oraz nr [...], objętej księgą wieczystą nr [...], położonych w obrębie ewidencyjnym [...] K. , jednostka ewidencyjna Z.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 136 ust. 3, art. 142a oraz art. 216 u.g.n., z roszczeniem o zwrot nieruchomości może wystąpić poprzedni właściciel lub jego spadkobiercy wyłącznie w przypadku nieruchomości wywłaszczonych w drodze decyzji administracyjnej albo przejętych lub nabytych w trybach i formach przewidzianych w przepisach tej ustawy. Zdaniem organu, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby dawna parcela nr [...] została przejęta przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego w takim trybie. W toku postępowania do akt sprawy pozyskano i przeanalizowano obszerny materiał dowodowy, w tym w szczególności analizę geodezyjno-prawną sporządzoną przez uprawnionego geodetę mgr inż. E. Ś. (nr uprawnień [...] dokumenty ze zbioru [...]", plan sytuacyjny z dnia 17 października 1949 r. (l.dz. [...]), zatytułowany "Resztówki oraz części gruntu sprzedanego w latach 1945–1947 folwarku "[...]’", a także plan sytuacyjny resztówki majątku ziemskiego pod nazwą [...]" – księga hipoteczna nr [...], DKW 5a, wraz z rejestrem pomiarowym, wykazem współrzędnych, spisem właścicieli oraz wykazem zmian gruntowych. Z planu sytuacyjnego z dnia 17 października 1949 r. wynika, że dawna działka nr [...], położona w b. gm. kat. K. , stanowiła własność P. N.. Z kolei zgodnie z planem sytuacyjnym resztówki majątku ziemskiego Folwark "K. " oraz wykazem zmian gruntowych I ks. rob. [...], wpisanym do ewidencji geodezyjnej w dniu 3 listopada 1965 r. pod nr [...], postanowieniem Sądu Powiatowego w K. z dnia 22 sierpnia 1962 r., sygn. [...], na rzecz Skarbu Państwa przypadły działki hipoteczne nr [...] [...] oraz części działek hipotecznych nr [...] i [...] W wyniku powyższych zmian, jako stan nowy ujawniono m.in. działki oznaczone numerami [...], [...], [...], [...] jako należące do Skarbu Państwa, działki nr [...] i [...] jako własność W. R., działkę nr [...] jako rzekę stanowiącą dobro publiczne oraz działkę nr [...] jako drogę - dobro publiczne. Do akt sprawy włączono ponadto postanowienie Sądu Powiatowego w K. z dnia 22 sierpnia 1962 r., sygn. [...] prawomocne od dnia 8 listopada 1962 r., którym przysądzono na własność Narodowego Banku Polskiego - Oddziału Wojewódzkiego w Krakowie nieruchomość objętą księgą hipoteczną nr [...] p.n. Folwark "[...]", z wyłączeniem wskazanych w tym postanowieniu działek oraz części działek. Przysądzenie nastąpiło w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko W. R.. Z dokumentów Narodowego Banku Polskiego, w tym z pisma z dnia 28 lutego 1963 r., nr C-I/S 11/59, wynika, że wobec braku nabywców na dwóch licytacjach Bank przejął nieruchomość na własność za zapłatą 3/4 ceny szacunkowej, tj. kwoty [...]zł, powiększonej o odsetki ustawowe, w ramach egzekucji sądowej. Następnie nieruchomość ta została przekazana do zasobu Państwowego Funduszu Ziemi, a dalej - na podstawie protokołów zdawczo-odbiorczych z dnia 10 lipca 1963 r., 25 sierpnia 1965 r. oraz 10 stycznia 1969 r. - do dyspozycji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie, a następnie Gromadzkiej Rady Narodowej w P. Zgodnie z protokołem zdawczo-odbiorczym z dnia 10 stycznia 1969 r. Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Krakowie przejęło nieruchomość położoną na terenie wsi K., gromady P. oznaczoną według mapy ewidencyjnej numerami działek [...], [...], [...], [...] oraz [...] Organ wskazał, że w świetle obowiązującej wówczas zasady jednolitego funduszu własności państwowej, wyrażonej m.in. w art. 128 k.c. w ówczesnym brzmieniu, właścicielem nieruchomości pozostawał Skarb Państwa. Z akt sprawy wynika ponadto, że zgodnie z wykazem zmian gruntowych z dnia 3 listopada 1965 r., nr 258/14/20/65, część majątku została sprzedana bez kontraktów notarialnych (pozahipotecznie) w latach 1946–1948, w tym działki oznaczone numerami [...] oraz [...], przy czym właścicielem działki nr [...] był P. N.. Z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że działka ewidencyjna nr [...] stała się własnością J. M. D. na podstawie umowy sprzedaży z dnia 28 sierpnia 1996 r., Rep. A nr [...], a następnie weszła do majątku wspólnego małżeńskiego A. M. D. i J. M. D.. Z kolei z odpisu księgi wieczystej nr [...] wynika, że właścicielami działki ewidencyjnej nr [...] są M. N. oraz M. N.. Z opinii uprawnionego geodety mgr inż. E. Ś. wynika, że nie odnaleziono dokumentów potwierdzających, aby dawna parcela nr [...], b. gm. kat. K. , ani powstałe z niej w wyniku zmian ewidencyjnych i podziałów geodezyjnych działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...], stanowiły przedmiot postępowania wywłaszczeniowego lub zostały przejęte na podstawie decyzji administracyjnej o wywłaszczeniu. Odwołanie od decyzji Starosty Krakowskiego wniosła A. B.. Wojewoda Małopolski decyzją z dnia 11 sierpnia 2025 r. znak: WS- VI.7534.3.29.2024.MK utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu Wojewoda podzielił stanowisko organu I instancji, zgodnie z którym w niniejszej sprawie nie została spełniona podstawowa przesłanka warunkująca zastosowanie przepisów o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, określonych w art. 136 ust. 3 u.g.n., albowiem nieruchomość objęta wnioskiem nie została przejęta w trybie przepisów o wywłaszczeniu. Zdaniem Wojewody, zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że dawna działka nr [...], położona w b. gm. kat. K. , nie została wywłaszczona ani przejęta lub nabyta na rzecz podmiotu publicznego w sposób pozwalający na zastosowanie w stosunku do niej przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. Wojewoda wskazał ponadto, że ani z akt postępowania egzekucyjnego, ani z pozostałej dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie wynikało, aby wobec dawnej parceli nr [...], z której w wyniku późniejszych zmian ewidencyjnych i podziałów geodezyjnych powstały obecne działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...] K. było prowadzone postępowanie wywłaszczeniowe bądź aby wydano decyzję administracyjną stanowiącą podstawę przejścia prawa własności w trybie przepisów wywłaszczeniowych obowiązujących w dacie jej przejęcia. W konsekwencji Wojewoda Małopolski uznał, że brak jest podstaw prawnych do rozpoznania wniosku w trybie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a decyzja Starosty Krakowskiego w niniejszej sprawie została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Skargę na tę decyzję złożyła A. B. podnosząc zarzuty: 1/ naruszenia art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. i art. 80 K.p.a., poprzez: - niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego; - brak pełnego ustalenia podstaw prawnych przejęcia nieruchomości; prowadzącego do uznania postepowania za bezprzedmiotowe, albowiem organy administracji mają obowiązek podjąć wszelkie czynności dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, które w szczególności polegało na niepełnym ustaleniu podstaw prawnych przejęcia nieruchomości i niewystarczająco dokładnym zbadaniu kwestii niepodlegania tego przejęcia kategoriom zawartym w art. 216 u.g.n., szczególnie, że Wojewoda przyznał istnienie rozbieżności w identyfikacji działek; 2/ naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. poprzez umorzenie postępowania zamiast merytorycznego rozpoznania sprawy i zbadania, czy przejęcie nieruchomości nie mieści się w reżimie zwrotowym określonym w art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n., szczególnie że organy ograniczyły się jedynie do konkluzji, że skoro miała miejsce egzekucja, to nie ma zastosowania instytucja zwrotu, a nie zbadały, czy późniejsze przekazanie do Państwowego Funduszu Ziemi i następnie do Gromadzkiej Rady Narodowej nie powoduje objęcia reżimem zwrotowym; 3/ naruszenie art. 136 ust. 3 u.g.n. i art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że przejęcie nieruchomości w trybie egzekucji sądowej wyłącza stosowanie instytucji zwrotu i niezbadanie, czy to przejęcie nie mieści się w rozszerzonym katalogu przypadków objętych art. 216 u.g.n., w szczególności poprzez wstrzymanie się przez organ od przeanalizowania, czy przejęcie przez Skarb Państwa w drodze postanowienia sądu o przysądzeniu własności z 1962 roku mieści się w rozszerzonym katalogu innych podstaw prawnych nabycia z art. 216 u.g.n. i dokonaniu przez organ błędnej wykładni, uznającej iż każde przejęcie w trybie egzekucji wyłącza stosowanie przepisów o zwrocie; 4/ naruszenie art. 8 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a., a to poprzez nieodniesienie się do zarzutów strony, ograniczenie się przez organ do stwierdzenia, że nie jest władny badać podniesionych przez stronę zarzutów dotyczących prawa pierwokupu, wadliwych sprzedaży przez gminę i braku odszkodowania, co narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa; Powołując się na powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Małopolskiego oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi z powodu jej bezzasadności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U z 2023 r. poz. 1634 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych – o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty – w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik postępowania. Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana jest ocena legalności decyzji utrzymującej w mocy zaskarżoną decyzję organu administracyjnego I instancji orzekającej o umorzeniu postepowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości. Zdaniem organów administracji, działka będąca przedmiotem żądania jej zwrotu, nie została wywłaszczona ani przejęta lub nabyta na rzecz podmiotu publicznego w sposób pozwalający na zastosowanie w stosunku do niej przepisów o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości. W ocenie Sądu decyzja jest prawidłowa. Zgodnie z dyspozycją art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 137 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, iż nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Z kolei art. 216 ust. 1 przesądza, iż przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie art. 6 lub art. 47 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79), ustawy z dnia 22 maja 1958 r. o terenach dla budownictwa domów jednorodzinnych w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 138, z 1961 r. poz. 47 i 159 oraz z 1972 r. poz. 192), ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. o terenach budowlanych na obszarach wsi (Dz. U. z 1969 r. poz. 216, z 1972 r. poz. 312 oraz z 1985 r. poz. 99), art. 22 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. z 1969 r. poz. 159, z 1972 r. poz. 193 oraz z 1974 r. poz. 84), ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. poz. 192, z 1973 r. poz. 282 oraz z 1985 r. poz. 99) oraz do nieruchomości wywłaszczonych na rzecz państwowych i spółdzielczych przedsiębiorstw gospodarki rolnej, jak również do gruntów wywłaszczonych na podstawie odrębnych przepisów w związku z potrzebami Tatrzańskiego Parku Narodowego. Ponadto, zgodnie z art. 216 ust. 2, Przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie: 1) art. 5 i art. 13 ustawy z dnia 25 czerwca 1948 r. o podziale nieruchomości na obszarach miast i niektórych osiedli (Dz. U. poz. 240 oraz z 1957 r. poz. 172); 2) art. 9 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz. U. z 1952 r. poz. 31); 3) ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.). Przedmiotem niniejszego postępowania jest żądanie zwrotu nieruchomości – części dawnej parceli nr [...], która odpowiada obecnej działce ewidencyjnej nr [...] oraz [...] Działka nr [...] w roku 1962 została przejęta w procesie egzekucji cywilnej sądowej w oparciu o art. 713 Kodeksu Cywilnego Napoleona na rzecz Narodowego Banku Polskiego, Oddziału Wojewódzkiego w Krakowie. Żądanie zwrotu tej nieruchomości zostało złożone przez skarżącą, będącą spadkobierczynią byłego właściciela, sprzed postępowania egzekucyjnego. Tytułem wstępu wskazać należy, że przedmiotowa sprawa dotyczy oceny skutków prawnych przejęcia własności nieruchomości w drodze postępowania egzekucyjnego jakie dokonało się w latach 60-tych ubiegłego wieku, które dokonane było w zupełnie innym porządku prawnym, niż porządek aktualnie obowiązujący. Obecnie, wywłaszczenie to akt indywidualny z jasno określonym celem publicznym, na jaki ma być ono dokonane i polega na pozbawieniu albo ograniczeniu prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości, tymczasem w przeszłości instytucja ta nie miała jednolitego charakteru i podlegała istotnym zmianom w kolejnych latach. Jak stanowi w art. 216 ust 1 u.g.n. - przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy na podstawie aktów prawnych wymienionych w tym przepisie. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 października 2004 r. OSK 771/04 orzekł, iż uregulowania art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie zwrotu nieruchomości wywłaszczonych lub przejętych, czy też nabytych przez Skarb Państwa w szczególnym trybie, mają charakter wyczerpujący i nie jest dopuszczalna wykładnia rozszerzająca zastosowanie tego przepisu na przypadki utraty własności objęte innymi aktami prawnymi. Tożsamy pogląd został wyrażony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 26 września 2019 r. II SA/Bk 500/19, w którym orzekł, iż niedopuszczalne jest w drodze wykładni sądowej rozszerzanie stosowania instytucji zwrotu nieruchomości na nieruchomości, które stały się własnością podmiotów publicznych w inny sposób niż wymieniony w przepisach art. 136 ust. 3 u.g.n. jak i art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. Na tle powyższego zasadniczego znaczenia nabiera ustalenie, czy przejście własności nieruchomości, które nastąpiło w drodze postępowania egzekucyjnego, mieści się w katalogu zdarzeń prawnych wskazanych w art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że katalog ten ma charakter zamknięty i obejmuje wyłącznie te przypadki przejęcia lub nabycia nieruchomości, które zostały wprost wskazane przez ustawodawcę bądź normatywnie zrównane przez niego z wywłaszczeniem. Pogląd ten znajduje również oparcie w treści samego przepisu ustawy, który nie pozostawia podstaw do jego rozszerzającej wykładni. W związku z tym, jak konsekwentnie przyjmuje się w orzecznictwie, dla możliwości zastosowania instytucji zwrotu nieruchomości decydujące znaczenie ma nie sam skutek w postaci utraty prawa własności, lecz podstawa prawna oraz tryb, w jakim do tej utraty doszło. W ocenie Sądu, stanowisko to znajduje pełne zastosowanie w realiach niniejszej sprawy, gdyż źródłowe zdarzenie prowadzące do utraty prawa własności przez poprzedniego właściciela miało charakter egzekucyjny, co wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w szczególności z protokołów egzekucyjnych oraz dokumentów potwierdzających przejście własności w trybie przewidzianym w obowiązujących wówczas przepisach, a zatem pozostaje poza reżimem wywłaszczeniowym, do którego odnosi się art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. W ocenie Sądu, w szczególności brak jest podstaw prawnych do przyjęcia, że późniejsze przejście nieruchomości do zasobu Skarbu Państwa lub gminy, niezależnie od formy takiego przejścia, mogłoby prowadzić do objęcia jej reżimem zwrotowym, jeżeli pierwotna utrata prawa własności przez poprzedniego właściciela nastąpiła w drodze postępowania egzekucyjnego. Z konstrukcji art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. wynika bowiem, że dla dopuszczalności zastosowania instytucji zwrotu relewantne jest źródłowe zdarzenie prawne, na podstawie którego doszło do przejęcia lub nabycia nieruchomości, a nie dalsze losy jej własności. Prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 713 Kodeksu Napoleona nie zmienia jego cywilnoprawnego charakteru ani nie pozwala na jego normatywne zrównanie z wywłaszczeniem w rozumieniu ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tym kontekście przysądzenie własności nieruchomości dokonane w 1962 r. stanowiło czynność sądową w ramach postępowania egzekucyjnego i jako takie nie miało charakteru aktu wywłaszczeniowego w rozumieniu tej ustawy. Również późniejsze przekazanie nieruchomości do Państwowego Funduszu Ziemi, a następnie do innych podmiotów publicznych, nie mogło zmienić charakteru prawnego zdarzenia, które doprowadziło do utraty własności, ani włączyć go do katalogu zdarzeń określonych w art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n., gdyż prowadziłoby to do niedopuszczalnej wykładni rozszerzającej tego przepisu. Odnosząc się natomiast do argumentacji strony skarżącej opartej na wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r., sygn. akt SK 39/15, Sąd wskazuje, że orzeczenie to nie podważa zamkniętego charakteru katalogu zdarzeń wymienionych w art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. Trybunał Konstytucyjny odniósł się w nim do konstytucyjności art. 136 ust. 3 u.g.n. w określonym zakresie, nie dokonując jednak normatywnego zrównania innych form utraty własności, w tym przejęcia w drodze postępowania egzekucyjnego, z wywłaszczeniem w rozumieniu tej ustawy. Tym samym wyrok ten nie stanowi podstawy do rozszerzającej wykładni art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. ani do objęcia reżimem zwrotowym nieruchomości utraconych w drodze egzekucji. Z kolei w zakresie działki nr [...] wynika jednoznacznie , iż nieruchomość ta nigdy nie była przedmiotem własności W. R. - a właścicielem działki był P. N.. Zatem z ustalonego w sprawie stanu faktycznego oraz dokonanej wykładni przepisów prawa materialnego wynika, że przejęcie własności dawnej parceli nr [...] w zakresie obecnej działki nr [...] nastąpiło w drodze postępowania egzekucyjnego, które nie zostało objęte zakresem art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. Z kolei część dawnej parceli nr [...] w zakresie obecnej działki nr [...] nigdy nie była przedmiotem własności W. R., zatem siłą rzeczy nie mógł on nigdy być z niej wywłaszczony. Powyższy stan rzeczy rodzi określone konsekwencje prawne dla złożonego przez następców prawnych W. R. wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Po pierwsze skoro nieruchomości oznaczone jako działki nr [...] i [...] ( stanowiące część dawnej parceli nr [...]) nigdy nie były wywłaszczone to nie ma przedmiotu postępowania, albowiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w trybie u.g.n żądać można wtedy, gdy do takiego wywłaszczenia w przeszłości doszło. Po drugie brak po stronie wnioskodawczyni legitymacji materialnoprawnej do ubiegania się o zwrot nieruchomości w administracyjnym trybie zwrotowym przewidzianym w u.g.n, albowiem jedynie poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ( art. 136 ust. 3 u.g.n). Skoro W. R. nie był w ogóle właścicielem działki nr [...], a w zakresie działki nr [...] nie był wywłaszczony - to jego spadkobiercy nie mają legitymacji do skutecznego wszczynania postępowania o zwrot takich nieruchomości w trybie przewidzianym w art. 136 i 216 u.g.n. W związku z tym, Sąd podziela zapatrywania organów w kwestii bezprzedmiotowości skarżonego postępowania administracyjnego . Powyższe ustalenia determinują również ocenę zasadności zastosowania art. 105 § 1 K.p.a. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku bezprzedmiotowości postępowania organ administracji publicznej jest zobowiązany do jego umorzenia. Dotyczy to w szczególności sytuacji, w których ustalony stan faktyczny nie mieści się w zakresie zastosowania norm prawa materialnego regulujących daną instytucję prawa. W ocenie Sądu, taka sytuacja wystąpiła w niniejszej sprawie, albowiem, jak wykazano powyżej, przejęcie własności nieruchomości nastąpiło w drodze postępowania egzekucyjnego, co wyłącza możliwość zastosowania przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących zwrotu nieruchomości. W konsekwencji organ administracji publicznej nie był uprawniony do wydania decyzji merytorycznej w przedmiocie zwrotu, lecz był zobowiązany do umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego, a podniesiony w tym zakresie zarzut skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Sam fakt istnienia odmiennej oceny prawnej prezentowanej przez stronę skarżącą nie oznacza istnienia przedmiotu postępowania w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a., jeżeli w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania żądania. W ocenie Sądu nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 8 K.p.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że zakres obowiązków organu wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. wyznaczany jest przez przedmiot postępowania administracyjnego oraz przez normy prawa materialnego znajdujące w danej sprawie zastosowanie (tak w wyroku NSA w sprawie II GSK 2443/21 i wyroku NSA w sprawie II GSK 1449/14). W sytuacji, w której, jak w niniejszej sprawie, brak jest materialnoprawnych podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku o zwrot nieruchomości, a postępowanie podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego ulega odpowiedniemu ograniczeniu. W takiej sytuacji obowiązek prowadzenia postępowania dowodowego ogranicza się do ustalenia okoliczności istotnych dla stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. W ocenie Sądu, organ administracji publicznej, ustalając podstawę prawną przejścia własności nieruchomości oraz jej charakter jako zdarzenia pozostającego poza zakresem art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n., wypełnił obowiązki wynikające z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Zgromadzony materiał dowodowy był wystarczający do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania, albowiem obejmował on dokumenty pozwalające na jednoznaczne ustalenie trybu i podstawy prawnej przejęcia własności nieruchomości, co było jedyną okolicznością relewantną dla rozstrzygnięcia sprawy, a odstąpienie od dalszych czynności dowodowych nie naruszało ani zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 K.p.a., ani zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, wyrażonej w art. 8 K.p.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących rozbieżności w oznaczeniu nieruchomości oraz błędnej identyfikacji działek, Sąd wskazuje, że okoliczności te nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet przy przyjęciu prawidłowości oznaczeń wskazywanych przez stronę skarżącą, ustalony charakter przejęcia własności w drodze postępowania egzekucyjnego pozostawał niezmienny i wykluczał możliwość zastosowania art. 216 ust. 1 i 2 u.g.n. Z tego względu ewentualne uchybienia w oznaczeniu nieruchomości nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Za bezzasadne uznać należy również zarzuty odnoszące się do rzekomych uchybień proceduralnych popełnionych w toku wcześniejszych postępowań oraz do późniejszych decyzji dotyczących nieruchomości. Z przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami regulujących instytucję zwrotu nieruchomości wynika, że postępowanie to ma ściśle określony przedmiot, ograniczony do oceny spełnienia ustawowych przesłanek zwrotu w ramach reżimu wywłaszczeniowego. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości nie służy kontroli legalności historycznych czynności egzekucyjnych ani ocenie prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w kolejnych trybach postępowania i przed innymi organami (tak np. w wyroku WSA w Kielcach w sprawie II SA/Ke 295/08). Kwestie te nie mogą być badane w ramach postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyż pozostają poza jego zakresem przedmiotowym. Powyższy pogląd znajduje pełne zastosowanie w niniejszej sprawie, albowiem podnoszone przez stronę skarżącą zarzuty dotyczą okoliczności, które nie mieszczą się w zakresie kognicji organów administracji publicznej oraz sądów administracyjnych orzekających w sprawach zwrotu nieruchomości. W konsekwencji organ zasadnie ograniczył zakres rozważań do kwestii relewantnych z punktu widzenia przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, a brak odniesienia się do wskazanych zarzutów nie stanowi naruszenia prawa. Podniesienie tych okoliczności nie mogło skutkować rozszerzeniem zakresu postępowania zwrotowego ani prowadzić do jego merytorycznego rozpoznania, wobec braku spełnienia podstawowej przesłanki zastosowania art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Końcowo należy wskazać, że niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie nie świadczy o naruszeniu wskazywanych w skardze ogólnych zasad postępowania, tj. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów, czy zasada uwzględniania słusznego interesu obywateli. Mając na uwadze wyżej wskazane okoliczności sąd na zasadzie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.