II SA/Kr 1272/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Piotr Fronc Sędziowie: WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Asesor WSA Anna Kopeć Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Migda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi J. G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 7 sierpnia 2025 r., znak WS-VI.7534.3.8.2024.BK w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. II SA/Kr 1272/25 UZASADNIENIE W pkt 1 decyzji z 22 grudnia 2023 r., znak: GN-II.6821.1.84.2012.Ko, Starosta Krakowski odmówił J. G., D. K., I. S. i E. S. zwrotu nieruchomości oznaczonej jako części działek nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], poł. w obr. P. , jedn. ewid. L. w granicach parcel katastralnych: l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], l. kat. [...], poł. w b. gm. kat. P. W pkt 1 decyzji z 7 czerwca 2024 r., znak: WS-VI.7534.3.8.2024.BK, wydanej po rozpatrzeniu odwołania J. G., Wojewoda Małopolski orzekł kasatoryjnie w zakresie części działki nr [...], wskazując przy tym na konieczność ustalenia, jakie działania były podejmowane celem urządzenia zieleni dla osiedla mieszkaniowego dla pracowników stopnia wodnego. Rozpoznawszy skargę Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z 25 października 2024 r. (sygn. akt II SA/Kr 1004/24) uchylił pkt 1 decyzji kasatoryjnej i wskazał, że przy ocenie realizacji celu wywłaszczenia należy wziąć pod uwagę m.in. protokoły z rozpraw administracyjnych, zawarte umowy dzierżawy oraz inne dowody dokumentujące sposób zagospodarowania nieruchomości. Zdaniem Sądu organy trafnie ustaliły, że nieruchomość została wywłaszczona na cele budowy osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia wodnego, a w jego ramach na zagospodarowanie terenu zielenią, jednakże ustalenia faktyczne organu odwoławczego co do stanu i charakteru jej zagospodarowania pozostawały w sprzeczności z materiałem dowodowym. Sąd wskazał, że w aktach zalegają m.in. umowy dzierżawy nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], których przedmiotem jest oddanie w dzierżawę nieruchomości składającej się z działki nr [...], a przedmiot dzierżawy przeznacza się na tzw. trawozbiory. Ponadto stosownie do protokołu z rozprawy administracyjnej z 17 września 2014 r. "Na podstawie mapy zasadniczej ustalono położenie działki nr [...] – P. Od północy graniczy z nieruchomościami zabudowanymi budynkami mieszkalnymi. Od południa styka się z rowem przy wale przeciwpowodziowym. Nieruchomość sprawia wrażenie użytkowanej. Porośnięta jest wykoszoną trawą, drzewami i drzewami ozdobnymi. Przy granicy północnej posadzono kwiaty. Przy wschodniej granicy biegnie instalacja kanalizacji opadowej od granicy północnej do rowu". Jak wynika natomiast z protokołu z rozprawy administracyjnej z 28 września 2015 r.: "Przedmiotowa nieruchomość jest pokryta w części północnej krzakami owocowymi, ozdobnymi a także grządkami z warzywami i kwiatami. W części środkowej na nieruchomości znajdują się drzewa iglaste, brzozy i inne. Natomiast na południu nieruchomości znajduje się wysoka niekoszona trawa (...). Ponadto na nieruchomości znajdują się także drzewa owocowe". W świetle tych dokumentów niezrozumiałe jest stanowisko organu odwoławczego, że na nieruchomości rosną samosiejki drzew i krzewów, a sama nieruchomość nie nosi znamion zagospodarowania. Wynika z nich bowiem, że nieruchomość jest zagospodarowana, posadzone są na niej m.in. drzewa owocowe, a sama nieruchomość jest regularnie koszona, a skoszona trawa z niej zabierana. Ustalenia organu odwoławczego pozostają w pewnej sprzeczności z ustaleniami organu pierwszej instancji, który trafnie ustalił, że zaplecze placu budowy służące do przejazdu maszyn budowlanych dla powstającej budowy oraz do przechowywania sprzętu oraz materiałów inwestycji zostało zlikwidowane, a teren zrekultywowany i wykorzystany pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. Wykorzystanie pod rów odwodnieniowy, zawale oraz międzywale Stopnia Wodnego "K. " trudno uznać za brak "znamion zagospodarowania, zarówno w przeszłości jak i obecnie". Wojewoda Małopolski decyzją z 7 sierpnia 2025 r., znak: WS-VI.7534.3.8.2024.BK, utrzymał decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując przy tym, że cel wywłaszczenia został zrealizowany (teren zagospodarowany zielenią w postaci zasadzenia roślinności żywopłotowej, nasadzeń drzew liściastych, iglastych i owocowych, roślinności ozdobnej i trawy; wykorzystywany przez mieszkańców osiedla, którzy mogą z niego swobodnie korzystać). Najpierw organ odwoławczy – w odniesieniu do pism odwołującego się z 18 marca i 23 czerwca 2025 r. oraz jego pełnomocnika z 17 marca i 24 czerwca 2025 r. kwestionujących prawidłowość ustalonego celu wywłaszczenia – wskazał na związanie oceną prawną zawartą w wyroku, od którego nie wywiedziono skargi kasacyjnej. Następnie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r. (sygn. akt P 38/11) i stwierdził, że zebrany materiał dowodowy uzupełniony pismem PGW Wody Polskie z 12 maja 2025 r. pozwala na ustalenie, iż nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Teren wnioskowanej do zwrotu części działki nr [...] został zrekultywowany i stanowi zieleń. W skardze do Sądu PGW Wody Polskie wskazało bowiem: "(...) obiekty budowlane zaplecza zostały zlikwidowane a teren rekultywowany wraz z obsianiem trawą. Dodatkowo dla zapewnienia odpowiedniej zieleni na terenie działki nr [...] zostało dokonane przez Inwestora nasadzenie żywopłotu na całej długości osiedla przystopniowego, a także posadzono od strony wschodniej drobną roślinność. (...) Po zakończeniu budowy, zrekultywowaniu terenu tej działki jw. i oddaniu budynków mieszkalnych osiedla przystopniowego do użytkowania przez pracowników inwestora, zostały z nimi zawarte umowy dzierżawy całej działki [...] - umowy dzierżawy w aktach sprawy, w odpowiednich częściach dla poszczególnych pracowników. Umowy takie podlegają systematycznemu przedłużeniu z wyjątkiem w ostatnim okresie części działki, które są przedmiotem zwrotu z uwagi na toczące się postępowanie. Pomimo tego teren ten jest w dalszym ciągu utrzymywany i użytkowany przez dotychczasowych dzierżawców. Cały teren działki SP nr [...], mając na uwadze jej położenie i podtapianie wodami w okresie zjawisk powodziowych (m. in. w 1997r., 2001 r., 2010 r.), dokonaną wcześniej rekultywację i nasadzenia, został zagospodarowany i utrzymywany przez dzierżawców w zakresie zieleni w sposób uporządkowany a nie samoczynny czy przypadkowy. Jak potwierdzały wizje terenowe - w aktach sprawy teren działki nr [...] od strony osiedla od ponad trzydziestu lat był i jest przeznaczany na ogródki warzywne, kwiatowe, krzewy ozdobne i owocowe. Teren środkowy działki głównie był i jest przeznaczony na roślinność trawiastą, która jest systematycznie, wielokrotnie koszona przez dzierżawców w okresie wegetacji. Od strony obwałowania rz. W. na działce nr [...] zostały dokonane za wiedzą i zgodą poprzedników prawnych PGW WP nasadzenia drzew przez dzierżawców terenu w sposób zorganizowany i uporządkowany, w tym dęby, jesiony, brzozy, sosny, świerki, leszczyna, drzewa owocowe. Nigdy nie były to chwasty i samosiejki. Cały teren tej działki został zagospodarowany w zakresie zieleni w sposób uporządkowany i mający na celu jej prawidłowe utrzymanie, stanowiąc dla mieszkańców osiedla dodatkową zieleń dla rekreacji i odpoczynku". Powyższe znajduje potwierdzenie w protokołach z rozpraw administracyjnych z 17 września 2014 r. i 28 września 2015 r. wspomnianych przez Sąd. Z kolei z umów dzierżawy wspomnianych przez Sąd wynika, że przedmiot dzierżawy przeznacza się na tzw. trawozbiory oraz urządzenie ogródka przydomowego. Dodatkowo PGW Wody Polskie do akt sprawy dołączyło pismo z 12 maja 2025 r. przekazujące pismo Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z 29 kwietnia 2025 r. oraz oświadczenie dzierżawców wnioskowanej do zwrotu części działki nr [...]. Z pisma z 29 kwietnia 2025 r. wynika, że: "Teren rowu i jego otoczenie (tym także działka nr [...]) w ramach obowiązków ustawowych i statutowych jest od momentu wybudowania systematycznie odmulany, oczyszczany i wykaszany po obu jego stronach przez PGWWP, na podstawie corocznie zawieranych umów z wykonawcami. Pozostała część działki nr [...] jest utrzymywana bezpośrednio przez mieszkańców osiedla na podstawie zawartych z nimi wieloletnich umów dzierżawy od momentu przekazania tego terenu w dzierżawę pracownikom po wybudowaniu osiedla." Z kolei dzierżawcy: P. J., A. G. i E. S. (byli pracownicy ówczesnego inwestora) dołączyli fotografie i oświadczyli: "Teren przyległy do osiedla od strony południowej, będący przedmiotem postępowania, bezpośrednio po zakończeniu budowy stopnia wodnego i osiedla (w tym budowa instalacji technicznych osiedla), został zrekultywowany, rozplantowano na nim masy ziemne powstałe z budowy. Teren ten został przeznaczony także pod założenie terenów zielonych służących mieszkańcom osiedla. Przed zasiedleniem osiedla ówczesny inwestor dokonał częściowego urządzenia zieleni tj. m. in. zasadzenie roślinności żywopłotowej i ozdobnej wokół całego osiedla i wewnątrz, zasadzenie roślinności od strony wschodniej osiedla wzdłuż rowu. Pozostałą część zazielenia wykonali na tym terenie wszyscy mieszkańcy osiedla w uzgodnieniu z Okręgową Dyrekcją Gospodarki Wodnej w Krakowie (inwestor). Jako mieszkańcy a zarazem dzierżawcy całej działki nr [...] wraz z naszymi rodzinami dokonaliśmy nasadzeń drzew liściastych, iglastych, roślinności ozdobnej i drzew owocowych, mając na uwadze także fakt wybudowanej na tym terenie instalacji technicznej osiedla a także fakt okresowego zalewania tego terenu wskutek wezbrań powodziowych. Ponadto regularnie i systematycznie od początku zasiedlenia w latach 90-tych ub. wieku, utrzymujemy ten teren we własnym zakresie w odpowiednim stanie poprzez wykaszanie traw, zgodnie z zasadami gospodarki zielenią i warunkami wegetacji". W skardze J. G. (działający przez pełnomocnika) wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i pkt 1 poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, zarzucając przy tym naruszenie: 1) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "ppsa") przez: a. przyjęcie związania oceną prawną, która dotyczyć ma ustalenia celu wywłaszczenia, podczas gdy ocena prawna to wyjaśnienie treści przepisów prawa i sposobu ich stosowania w sprawie, a tak rozumiana ocena prawna nie jest przedmiotem sporu; b. pominięcie, że ocena i ustalenia Sądu w zakresie celu wywłaszczenia odnoszą się do bliżej niesprecyzowanej części działki nr [...], podczas gdy w toku postępowania z działki nr [...] wydzielono działkę nr [...] o pow. 2433 mkw. (objęta projektem podziału z 15 grudnia 2015 r.), a w takim zakresie brak jest wiążącej oceny prawnej; c. niewyjaśnienie i nierozważenie ustaleń organu pierwszej instancji w zakresie celu wywłaszczenia przy ograniczeniu się do ogólnikowego odwołania się do tych ustaleń; 2) art. 7, art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1 i art. 107 w zw. z art. 140 kpa przez: a. niestosunkowanie się do wszystkich zarzutów i twierdzeń odwołania i pism z 21 marca 2024 r., 17 marca 2025 r. i 24 czerwca 2025 r.; b. nieprzeprowadzenie dowodu z oględzin nieruchomości na wniosek z 17 marca 2025 r. dotyczący identyfikacji na gruncie działki nr [...] i sposobu jej zagospodarowania w kontekście celu wywłaszczenia; c. oparcie ustaleń w zakresie sposobu zagospodarowania części działki nr [...] wyłącznie na twierdzeniach PGW Wody Polskie oraz oględzin z 2014 r. i 2015 r. przy jednoczesnym pominięciu twierdzeń i zdjęć skarżącego (bez wyjaśnienia przyczyn odmówienia im wiarygodności); d. ustalenie, że w obrębie działki nr [...] miała być zrealizowana infrastruktura techniczna w 1994 r., podczas gdy z pisma PGW Wody Polskie z 27 lipca 2023 r. wynika, że nie ma tam infrastruktury technicznej związanej ze Stopniem Wodnym K. ; 3) art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "ugn") przez niezastosowanie co najmniej w zakresie działki nr [...] o pow. 2433 mkw. powstałej z podziału działki nr [...]. W uzasadnieniu skargi podniósł, że organ odwoławczy nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych. Zdaniem skarżącego Sąd przedstawił wykładnię art. 136 i art. 137 ugn w kontekście pojęcia celu wywłaszczenia, ale spór dotyczy ustalenia okoliczności faktycznych (tego, czy część działki była objęta celem wywłaszczenia, a jeśli tak, to jaki był to cel), a nie oceny prawnej. Niezależnie od powyższego wskazał, że ustalenia organów odnoszą się do bliżej niesprecyzowanej część działki nr [...], podczas gdy w toku postępowania sprecyzowano, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany na obszarze 2433 mkw. jako projektowanej do wydzielenia działce nr [...] (tak w piśmie organu pierwszej instancji z 11 września 2023 r.). W konsekwencji ustalenia w zakresie celu wywłaszczenia i jego ewentualnego zrealizowania nie zostały przyporządkowane do konkretnej działki nr [...] jako części działki nr [...]. Stanowisko PGW Wody Polskie wskazujące na sposób zagospodarowania działki nr [...] pomija istotę sprawy, którą jest rozstrzygnięcie, czy działka nr [...] jako wydzielona z działki nr [...] została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Wywody w piśmie z 29 kwietnia 2025 r. o wykorzystaniu działki nr [...] przez wybudowanie i utrzymywanie Rowu odwodnieniowego A nie obejmują działki nr [...]. Nie potwierdza tego też umowa z 29 sierpnia 2023 r., która obejmuje nieruchomości po obu stronach W. bez wskazania, aby obejmowała działkę nr [...]. Oświadczenie właścicieli trzech działek zabudowanych budynkami jednorodzinnymi z 9 maja 2025 r. nie odnosi się do działki nr [...], lecz ogólnie do działki nr [...]. Wbrew twierdzeniom tych osób, działka nr [...] nie jest objęta umową dzierżawy i nie jest zagospodarowana w sposób przedstawiony w oświadczeniu. Nadto, twierdzenia te przeczą, jakoby działka nr [...] miała być przeznaczona i wykorzystywana na wybudowanie i utrzymanie rowu odwodnieniowego. W tym kontekście istotne jest pismo PGW Wody Polskie z 27 lipca 2023 r., z którego wynika, że na działce nr [...] brak jest infrastruktury technicznej związanej ze Stopniem Wodnym K. . Niezależnie od powyższego oświadczenia dzierżawców potwierdzają, że działka nr [...] nie została wykorzystana na cel wywłaszczenia. Skoro działka nr [...] miała zostać przeznaczona na założenie terenów zielonych służących mieszkańcom osiedla, to takie przeznaczenie nie ma żadnego związku z budową Stopnia Wodnego, a taki był cel wywłaszczenia. Z żadnego dokumentu, który wiąże się z realizacją celu wywłaszczenia, nie wynika, aby w obrębie działki [...] był projektowany do zagospodarowania teren zielony. Zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny zagospodarowania trenu Stopnia Wodnego K. II etapu z 1982 r. w pkt 3 zaplecze budowy winno być uporządkowane i zagospodarowane zielenią, ale zgodnie z projektami. W tym kontekście istotna jest treść pisma z 30 lipca 2022 r., z którego wynika, że konieczne jest istnienie dokumentacji projektowej w zakresie zieleni jako przeznaczenia określonego terenu pod zagospodarowanie zielenią. W aktach brak takiej dokumentacji, która miałaby obejmować działkę nr [...]. W skardze J. G. (działający osobiście) powołał się na wyrok WSA w Krakowie z 10 grudnia 2020 r. (sygn. akt II SA/Kr 1026/20) i wskazał, że działka nigdy nie służyła funkcjonowaniu stopnia wodnego. 10 lat temu była dzierżawiona i jakoś zagospodarowana, lecz aktualny stan faktyczny jest taki, że w 2015 r. dzierżawy zaprzestano i została pozostawiona sama sobie – zachwaszczona, porośnięta pokrzywami i nieskoszoną trawą, służy jako wysypisko odpadów domowych, gałęzi i miejsce ich spalania (tak też na zdjęciach z 5 września 2025 r.). Jego zdaniem – w świetle pisma PGW Wody Polskie z 27 lipca 2023 r., które dokładnie określa sąsiednie działki i lokalizację rowu odwodnieniowego na działce nr [...] bez potrzeby korzystania z działki nr [...] – bezpodstawne jest twierdzenie, jakoby działka była potrzebna PGW Wody Polskie czy powinna przysługiwać mieszkańcom sąsiednich domów. W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. 5 grudnia 2025 r. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło o oddalenie skargi i zasądzenie od skarżącego kosztów zastępstwa prawnego, wskazując przy tym w szczególności, że skarżący odnosi się do nigdy nieistniejącej działki nr [...] zamiast do istniejącej działki nr [...], natomiast każda część działki nr [...] była i jest przedmiotem dzierżawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga nie okazała się być zasadna. W pierwszej kolejności wymaga wskazania, że w sprawie zapadł już wcześniej wyrok tut. Sądu z dnia 25.10.2024r. sygn. akt II SA/Kr 1004/24. W związku z tym należy przypomnieć, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie". Z brzmienia art. 153 p.p.s.a. wynika, że zarówno organy administracji, jak i sądy administracyjne, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku. Przez ocenę prawną rozumieć należy wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna o charakterze wiążącym powinna dotyczyć właściwego zastosowania konkretnego przepisu, czy też prawidłowej jego wykładni w odniesieniu do ściśle określonego rozstrzygnięcia podjętego w konkretnej sprawie. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią zaś z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych ( wyrok NSA z dnia 8 maja 2025 r II FSK 1107/22 LEX nr 3865068). Ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy ( wyrok NSA z dnia 7 sierpnia 2024 r. I GSK 530/24 LEX nr 3762394). "(...) Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Użyty w tym przepisie zwrot "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. Innymi słowy, kiedy mowa o "sprawie", chodzi w danym wypadku o konkretną sytuację faktyczną, w której wzajemne uprawnienia i obowiązki indywidualne określonego podmiotu (lub podmiotów) oraz administracji publicznej podlegają prawnej kwalifikacji na podstawie obowiązujących przepisów materialnego prawa administracyjnego" ( wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2025 r. II OSK 1248/22 LEX nr 3821597 ). Należy więc teraz ocenić zakres związania Sądu w świetle przywołanego na wstępie wyroku. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami: Poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137 nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Punktem wyjścia jest więc określenie celu wywłaszczenia. To był też punkt wyjścia dla Sądu w omawianym wyroku, który podkreślił przy tym, że w sytuacji, gdy na podstawie decyzji wywłaszczeniowej, jak również innych aktów poprzedzających proces wywłaszczenia, czy też mu towarzyszących (np. zezwolenia na nabycie nieruchomości, decyzji lokalizacyjnej, decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego) - nie da się ustalić celu wywłaszczenia, należy sięgnąć do innych środków dowodowych, w szczególności dokumentacji poprzedzającej proces inwestycyjny i tej zgromadzonej w postępowaniu wywłaszczeniowym, planu zagospodarowania przestrzennego, i na podstawie całokształtu okoliczności sprawy cel ten zrekonstruować. (por. m.in. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 4 października 1994 r., sygn. akt IV SA 1153/93, NSA z dnia 12 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1484/97, NSA z dnia 21 kwietnia 2016 r., sygn. I OSK 1622/14, NSA z dnia 1 lutego 2017 roku sygn. I OSK 725/15). Sąd wskazał, że ustalając, czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia, szczególnie w perspektywie art. 216 u.g.n. (wywłaszczeń dokonywanych na podstawie aktów prawnych, które już nie obowiązują), trzeba w pierwszej kolejności określić jaki był cel wywłaszczenia, a następnie czy doszło do jego zrealizowania. Realizacja celu wywłaszczenia musi być rozumiana, jako zaplanowane działanie organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować zamierzenia, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak jakiegokolwiek zagospodarowania terenu lub zagospodarowanie go sprzecznie z choćby ogólnie nawet określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i nie może stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n. Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie wnioskowana do zwrotu nieruchomość została nabyta w trybie art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (t.j. Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.) - dalej jako "uWywł" aktem notarialnym umowy sprzedaży z dnia 22 listopada 1979r., Rep. A.II. nr [...] na cele budowy Stopnia Wodnego "K. ", zgodnie z decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, zatwierdzającą miejsce i warunki realizacji inwestycji (por. k. 63 – 64 a.a. Tom I). Zgodnie z art. 6 ust. 1 uWywł ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany jest przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej umowę nabycia nieruchomości za cenę nie wyższą od ustalonej według zasad odszkodowania przewidzianych w tej ustawie i tak się stało w niniejszym wypadku. Ponadto dodać trzeba, że pozostała część nieruchomości poprzednika prawnego skarżącego została następnie wywłaszczona decyzją z dnia 12 marca 1982r. znak 822/5/82 Naczelnika Gminy w L. w trybie wskazanej ustawy wywłaszczeniowej z 1958r. na rzecz Skarbu Państwa, tak samo na cele budowy stopnia wodnego "K. /k.22 t.I/ zgodnie z decyzją BPP/PR/8334/1406/K/3311/80 z dnia 3.09.1980r. zatwierdzającą plan realizacyjny. Dokonując interpretacji celu wywłaszczenia, Sąd zaznaczył, że podziela pogląd, iż w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności. Należy bowiem zaznaczyć, że inne (wyższe) wymagania dotyczące określoności celu wywłaszczenia będą istnieć na tle aktów wywłaszczeniowych dokonywanych pod rządami obowiązującej Konstytucji RP, zwłaszcza w świetle procesu stałego jej rozwoju i precyzowania norm przez Trybunał Konstytucyjny, a inne (niższe) wymagania należy odnosić do celu wywłaszczenia określanego w aktach z wcześniejszego okresu. Mając na względzie treść powołanych w uzasadnieniu dokumentów ( do których Sąd nawiąże poniżej) – Sąd w sprawie II SA/Kr 1004/24 konkludował: "Trafnie zatem ustaliły organy, że przedmiotowa nieruchomość obejmująca część działki nr [...] została wywłaszczona na cele budowy osiedla mieszkaniowego dla załogi stopnia wodnego, a w jego ramach na zagospodarowanie terenu zielenią". Oznacza to, że Sąd w zakresie ustalenia celu wywłaszczenia dokonał subsumpcji stanu faktycznego pod normę prawną i cel ten jasno określił. W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej, ma zatem miejsce związanie ustaleniem rozumienia celu wywłaszczenia. W kontekście zaś wykładni art. 153 p.p.s.a. przytoczonej na wstępie, owa subsumpcja jest to nic innego, jak wskazanie sposobu rozumienia przepisu na tle kontrolowanej sprawy ( wyjaśnienie, jaki jest, czy też jaki był w sprawie cel wywłaszczenia). Drugi element to udzielone w sprawie II SA/Kr 1004/24 wskazania do realizacji przez organy i Sąd. Sąd w sprawie II SA/Kr 1004/24 w tym zakresie stwierdził: pierwszą okoliczność, to znaczy na jaki cel nieruchomość została wywłaszczona organy ustaliły w sposób prawidłowy. Wskazał jednak, co następuje: nieprawidłowe jednak są ustalenia faktyczne Wojewody Małopolskiego, który opisuje stan i charakter zagospodarowania nieruchomości składającej się z części działki nr [...]. Jak wskazano powyżej ustalenia te pozostają w sprzeczności ze zgromadzonym w aktach materiałem dowodowym. To z kolei stanowi o naruszeniu art. 7, art., 77 § 1 K.p.a. a także art. 80 K.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę dokonując oceny czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia organ weźmie pod uwagę faktyczny stan zagospodarowania nieruchomości i w tym zakresie weźmie pod uwagę m.in. protokoły z rozpraw administracyjnych, zawarte umowy dzierżawy oraz inne dowody dokumentujące sposób zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości i w oparciu o te wszystkie dokumenty dokona oceny czy doszło do realizacji celu wywłaszczenia. Dokonując oceny, czy zostały wykonane powyższe wskazania, stwierdzić trzeba, że można dostrzec w decyzjach organów prezentujących ustalenia pewne nieścisłości, czy nawet niedokładności. Jednak po analizie ich ustaleń w zestawieniu z materiałem dowodowym Sąd stwierdził, że konkluzja, a to stwierdzenie, że na nieruchomościach skarżącego zrealizowano określony wyżej cel wywłaszczenia, jest prawidłowa. Koniecznym jest jednakże zreasumowanie tego, co wynika ze zgromadzonej dokumentacji, dla wyjaśnienia toku rozumowania Sądu. Wymieniono już wyżej dokumenty, które dokonywały wywłaszczenia ( umowa z 22.11.1979r. i decyzja z 12.03.1982r.) oraz że w nich określono cel wywłaszczenia jako budowę stopnia wodnego "K. Jednocześnie z innych dokumentów wynikało, co trafnie uwypuklił uprzednio Sąd, że cel był szerszy niż to literalnie wynikało z tego sformułowania i nie sprowadzał się li tylko do budowy urządzeń wodnych. Umowa sprzedaży z 1979r. nawiązuje do decyzji Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9 stycznia 1976r. APLP-673/K/649/ 75 zawierającej warunki realizacji inwestycji - budowy stopnia wodnego "K. ". Do tej decyzji odnosił się też Plan ogólny realizacji stopnia wodnego na rzece W. /k.594 i 595, T.III/. Zgodnie z tymże Planem Ogólnym, zatwierdzonym z warunkami zawartymi w decyzji z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75 o Nr ew. [...] wnioskowana do zwrotu nieruchomość obejmująca część działki nr [...] znajduje się pod oznaczeniem 7 osiedle mieszkaniowe i ewentualnie 13 - co w legendzie oznacza zaplecze placu budowy. Obok terenu 7 istnieje wprawdzie cyfra 8, ale oznacza ona punktowo stację trafo. Zatem teren przedmiotowy - był to raczej teren na przedłużeniu tego oznaczonego cyfrą 7 i 13. Niezależnie od tego, już ze wskazanego planu ogólnego wynika, że oprócz urządzeń wodnych i okołowodnych od początku planowano także inne obiekty i infrastrukturę, w tym osiedle mieszkaniowe. Już zatem na etapie tego wstępnego dokumentu trzeba zaprzeczyć stanowisku skarżącego, który cel wywłaszczenia rozumie jako budowę jedynie urządzenia wodnego na samej W. (niezależnie od wyjaśnionej wyżej kwestii związania z art. 153 p.p.s.a.). Plan ogólny został zatwierdzony decyzją Zarządu Rozbudowy K. z dnia 9.01.1976r. znak APLP-673/K/649/75 /k.596, T.III/. Należy przy tym wskazać, że w dniu 12 marca 1976r. zapadła decyzja znak NZGT/125/76 Naczelnika Miasta i Gminy K. zezwalająca na czasowe wejście w teren przedsiębiorstwa inwestycyjnego do wykonania robót przedcyklowych związanych z przełożeniem koryta S. i zagospodarowaniem zaplecza technicznego /k.128, T.I/. Dotyczyła ona m.in. trzech parcel W. G.: [...], [...] i [...] co oznacza, że część tych parcel została zajęta już wówczas jako zaplecze budowy. Znajduje to potwierdzenie w zdjęciu lotniczym z 1982r. /k.353, T.II/, gdzie widać w północnej części parcel, w stronę drogi, wyraźne ślady "rozkopania" terenu, a w południowej części ślady po przejeździe maszyn czy ciężarówek w kierunku wału przy W.. Dalej: istotna jest decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego z 3.09.1980r., znak BPP/PR/8334/1406/K/3311/80 w której wskazano, że traci ważność decyzja z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75, o której była mowa wyżej, ale tylko w zakresie objętym niniejszym zatwierdzeniem ( w pozostałym zakresie miała być nadal ważna) /k.6, T.I/. Załącznikiem do tej decyzji była aktualizacja planu realizacyjnego. W aktach sprawy znajduje się on na k. 602 i 603 T.III. W ocenie Sądu jest to kluczowy dokument wskazujący na przeznaczenie działki obecnie oznaczonej jako [...], w tym części wywłaszczonej, o którą idzie spór. Na wskazanym planie realizacyjnym teren od strony północnej jest przeznaczony pod domy mieszkalne wraz z zarysowanymi wydzielonymi działkami. Od strony południowej domów (poza obrysem działek) zaznaczona jest roślinność, a wszystko opisano jako "osiedle mieszkaniowe załogi stopnia". Jeszcze niżej, od południa, zaznaczony jest element, który aktualnie rozpoznać należy jako rów odwodnieniowy. Dla Sądu jest więc oczywiste, że teren na południe od planowanego osiedla, między osiedlem a rowem przeznaczono jako teren zielony, co dokładnie potwierdza stanowisko Sądu w sprawie II SA/Kr 1004/24. Warto także zwrócić uwagę, że umiejscowienie tej zieleni na planie świadczy o tym, że jej charakter nie sprowadzał się tylko dla potrzeb samego osiedla, jeśli mówiąc o osiedlu ma się na myśli obrys planowanych działek z domkami. W ocenie Sądu z omawianego planu wynika, że planowano tak zagospodarować teren między osiedlem, a rowem. W aktach sprawy zalega także decyzja z 1982r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji dla stopnia wodnego "K. " w K. II etap i zatwierdzeniu pod względem urbanistycznym planu realizacyjnego zagospodarowania terenu /k.10, T.I/. Decyzja ta stanowiła kontynuację decyzji, o której była już mowa przy okazji planu ogólnego, mianowicie z dnia 9 stycznia 1976 r. nr APLP-673/K/649/75 oraz decyzji z 3.09.1980r., znak BPP/PR/8334/1406/K/3311/80. Podkreślono w niej między innymi, że po zakończeniu budowy należy teren uporządkować i zagospodarować zielenią zgodnie z projektami. Trzeba przy tym zauważyć, że brak w aktach projektów zieleni, poza planem realizacyjnym z 1980r. Przechodząc teraz do odpowiedzi na pytanie, czy został zrealizowany cel wywłaszczenia na działkach należących do poprzednika prawnego skarżącego, podkreślenia wymaga ( wbrew twierdzeniom skargi), że w sprawie bardzo precyzyjnie określono, co było przedmiotem wywłaszczenia, oraz że w trakcie całego postępowania odnoszono się do tegoż przedmiotu. Kluczowa jest tutaj mapa – kompilacja mapy katastralnej z ewidencyjną /k.42,T.I/, gdzie wskazano, że w skład działki nr [...] wchodzi m.in. część parcel katastralnych l.kat. [...], [...], [...] i [...]. Jednocześnie na wskazanej mapie widać, że część tych parcel utworzyła działki ewidencyjne nr [...], [...] i [...], na których zbudowano domy mieszkalne związane ze wspomnianym osiedlem. W sprawie na obecnym etapie przedmiotem sporu jest niezabudowana część parcel katastralnych [...], [...], [...] i [...] jako obecnie część działki ewidencyjnej nr [...]. Część ta na planie realizacyjnym z 1980r. odpowiada fragmentowi części przeznaczonej pod zieleń. Jak już wspomniano, ta część działki nr [...] była przedmiotem rozstrzygnięć organów i Sądu w poprzedniej sprawie. Należy przy tym wyjaśnić, że na pewnym etapie postępowania ten sporny fragment działki nr [...] został objęty projektem podziału tejże działki dla ewentualnego jej zwrotu /k.349, T.II/. W projekcie podziału działka nr [...] dzieli się między innymi na działkę nr [...], odpowiadającą części parcel nr [...], [...], [...] i [...] ( wywłaszczonych). Jednak wobec odmowy zwrotu ten projekt podziału nie zyskał waloru prawnego, stąd określanie w sprawie spornej części jako "części działki nr [...] w granicach wywłaszczonych parcel nr [...], [...], [...] i [...]". Jak chodzi o treść art. 137 u.g.n.: Art. 137 1. Nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. 2.Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część. Art. 137 pkt 2 częściowo został uznany za niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP, wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014 r., sygn. akt P 38/11 (Dz.U.2014.376) z dniem 24 marca 2014 r. Zgodnie z tym wyrokiem wymieniony wyżej przepis traci moc w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990 r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004 r., zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ponieważ wniosek o zwrot złożono w dniu 5.06.2012r, należało ustalić, czy przed dniem 22.09.2004r. zrealizowano cel wywłaszczenia na spornym terenie, czyli czy był on terenem zielonym przed tą datą. Należy odnieść się również do zarzutów skargi, że nawet jeśli, to ta zieleń nie była zagospodarowana ręką człowieka. Punktem wyjścia jest stwierdzenie stanu faktycznego przy wywłaszczeniu, a mianowicie, że przedmiotowy teren to były łąki. Widać to na zdjęciu lotniczym z 1982r., gdzie wprawdzie na spornym terenie jest tymczasowa droga dojazdowa do obwałowań przy W., oraz ślady przejazdów w różnych kierunkach, ale poza tym widać, że bazą był teren zielony. Zresztą w wypisie z rejestru gruntów późniejszą działkę nr [...], własności Skarbu Państwa, w zarządzie Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. - oznaczono symbolem PsIV – pastwiska trwałe /.k. 97,k. 27, T.I/. W zaleceniach skierowanych do inwestora z 1978r. Biuro Planowania Przestrzennego w K., dając wskazania do planu realizacyjnego, podkreśliło rzecz bardzo istotną, a mianowicie, że rozwiązanie zieleni winno zapewnić zharmonizowanie obiektów inżynierskich z "otwartym" charakterem krajobrazu /k.598 verte, T.III/. Ponadto w opisie technicznym do projektu podziału terenów inwestycji stopnia wodnego K. z 14.03.1989r. (gdzie nawiasem mówiąc jako elementy inwestycji wymienia się 15 pozycji, w tym osiedle eksploatacyjne /k.588 T.III/, zaplecze placu budowy) – nawiązuje się do terenów wywłaszczonych /k.587, T.III/. Wskazano tam, że budowa wszystkich obiektów stopnia wymagała m.in. wykupu ok. 135 ha prywatnych gruntów rolnych i były to grunty użytkowane jako pola orne i łąki. Przedstawiono, że powierzchnia wywłaszczonych gruntów dość korzystnie bilansuje się z obszarami powstałymi po zasypach, likwidacji wałów W. i S. oraz na skarpach nowych wałów, na bokach pasów drogowych, w obszarze nowego międzywala, które będą mogły być nadal wykorzystywane rolniczo. To oznacza, że tereny obok niektórych elementów powstałych w wyniku inwestycji projektowano pozostawić w dotychczasowym rolniczym użytkowaniu, w tym chodziło o łąki. W ocenie Sądu taka sytuacja mogła też dotyczyć terenów na południe od osiedla eksploatacyjnego, gdzie projektowano teren zielony, a które pierwotnie były łąkami. Warto też zwrócić uwagę na sąsiedztwo przedmiotowego terenu od południa. Mianowicie zgodnie ze wskazaniami geodety na rozprawie w dniu 28.09.2015r. południowa granica działki nr [...] w granicach wywłaszczonych nieruchomości biegnie wzdłuż rowu melioracyjnego /k.343, T.II/. Z pisma PGW Wody Polskie z 27.07.2023r. wynika, że rów ten położony jest na działce nr [...], sąsiedniej i jest to obiekt towarzyszący stopniowi wodnemu K. odwadniający tereny położone na tzw. zawalu (m.in. działkę nr [...]), utrzymywany aktualnie przez PGW WP RZGW w K. /k.573, T.III/. O systemie tych rowów w celu obniżenia wód gruntowych wspomina także przywołany wyżej dokument, a to opis techniczny projektu podziału, gdzie wskazuje się na cel – obniżenie poziomu wody gruntowej (podwyższonej na skutek spiętrzenia stopniem) oraz to, że podstawowe z nich ( jak omawiany) przebiegają równolegle do wałów. W ocenie Sądu zaprojektowanie zatem terenu zielonego w sąsiedztwie rowu odwodnieniowego, na tzw. zawalu ( gdzie mogą występować podtopienia) nie było przypadkowe. Powracając do kwestii istniejącego pierwotnie terenu zielonego na terenie części spornej działki nr [...], to jak wspomniano, w 1980r. na skutek budowy stopnia, był on rozjeżdżony. Natomiast na zdjęciu lotniczym z 24.09.1993r. /k.353, T.II/ widać wyraźnie, że teren ten (poza obszarem wybudowanego niedawno osiedla) jest jednolicie zielony i stanowi co do zasady teren łąki. Wskazania Starosty w decyzji I instancji o istnieniu na zdjęciu baraków zaplecza budowy są trafne, jednak dotyczy to sąsiedztwa przedmiotowej nieruchomości ( na mapce – nakładce na zdjęcie działkę oznaczono numerem z projektu podziału nr [...]). Budowa osiedla miała miejsce w latach 1990-1993 ( wniosek z pisma Z. G. z 1.04.1991r. k. 123, T.I). Z pisma Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K. z dnia 18 czerwca 1993r. ( która na mocy decyzji Urzędu Miasta K. z dnia 30.06.1989r. została wyznaczona jako użytkownik części terenów inwestycji Stopnia Wodnego "K. ", w tym osiedla eksploatacyjnego , budynku stacji trafo wraz z terenem otaczającym, międzywala rzeki W. wraz z korytem w km 61+500 do 71+400 – /k.583, T.III/) – wynika, że budynki na ten moment nie zostały jeszcze oddane do użytku i po tym fakcie miały zostać przydzielone załodze Okręgowej Dyrekcji zgodnie z decyzją /k.141, T.I/, celem zapewnienia prawidłowej gospodarki wodnej na obiektach hydrotechnicznych, w tym na stopniu wodnym "K. " /k.173, T.I/. Istotnym jest wszakże, że jak wynika z pisma inwestora z 26.07.1991r. /k. 134, T.I/, obiekty "Osiedla eksploatacyjnego" realizowano na parcelach katastralnych pgr l.kat. [...] ( w 1976r. podzieliła się na pgr [...] i [...]) oraz pgr l.kat.[...] (podzieliła się na pgr [...] i [...]). Jak widać z kompilacji mapy katastralnej z mapą ewidencyjną, terenem budowy osiedla ( w zakresie przedmiotu sprawy) były wymienione parcele, a dodatkowo jeszcze pgr l.kat. [...]. Tymczasem ostateczną decyzją Urzędu Rejonowego w K. z dnia 14 marca 1994r. znak RGG.7221/II/263/92/94/Pe /k.175, T.I) na bazie ówczesnych przepisów odmówiono zwrotu nie tylko parcel, które bezpośrednio były zajęte pod budynki osiedla eksploatacyjnego ( i ich najbliższe otoczenie), ale także parcel pgr l.kat. [...] i [...], które, jak wynika z mapy kompilacyjnej , leżą w granicach działki [...] poza terenem przynależnym budynkom osiedla ( obecny przedmiot sprawy). W uzasadnieniu organ powołał się na decyzje i plany, które w większości Sąd już omawiał, ale również na decyzję Urzędu Dzielnicowego K. – K. z dnia 27.09.1988r. znak UAN-4363/II-31-88 o zatwierdzeniu projektu rozwiązań architektonicznych osiedla przy stopniu wodnym "K. ". Tego dokumentu brak w aktach, niemniej jednak wydaje się uprawniony wniosek, który wysnuły organy przy aktualnym rozstrzygnięciu, że teren na południe od domów traktowano jako przynależny osiedlu. Mogło to wynikać z dokumentów, którymi wspomniany organ dysponował. Gdyby było inaczej, to wobec treści pisma inwestora z 26.07.1991r., nie obejmowałby odmową zwrotu parcel l.kat. [...] i [...]. Tak czy inaczej, teren działki [...] w granicach wywłaszczonych parcel w 1993r. był terenem zielonym, porośniętym niską roślinnością. W dniu 19 listopada 2003r. /k.326, T.II/ Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K., w ówczesnym czasie użytkownik terenu, poinformował Starostwo Powiatowe w K. (właściciela za Skarb Państwa) o zamiarze wydzierżawienia na okres 10 lat części działki nr [...] o pow. 0,7907 ha pracownikom i emerytom RZGW z przeznaczeniem na trawozbiory i urządzenie ogródków przydomowych, zgodnie z wcześniejszą akceptacją Starostwa Powiatowego z dnia 20.08.2003r./k.327, T.II/ i za akceptacją Ministra Środowiska z dnia 30.10.2003r.Umowy te zostały zawarte w dniu 29.04.2004r. i obejmowały teren na południe od osiedla. Każdy dzierżawca otrzymał w dzierżawę teren na przedłużeniu nieruchomości, której był właścicielem. W zakresie objętym umowami znalazł się też tym samym teren działki [...] w granicach wywłaszczonych parcel. W umowach przedmiot dzierżawy przeznaczono na trawozbiory oraz w niewielkim zakresie ( 0,010 ha) na urządzenie ogródka przydomowego. Warunkiem było utrzymywanie gruntu w stanie niezachwaszczonym i nienaruszanie ubezpieczeń brzegowych i innych urządzeń hydrotechnicznych oraz niewznoszenie żadnych trwałych budowli. Umowy zawarto na 10 lat, z zakazem poddzierżawy /k.267-288, T.II/. Niektóre z tych umów przedłużono na kolejne 10 lat, ale nie dotyczy to terenu przedmiotowej nieruchomości /k.188 T.II i k. 620 T.III/. W trakcie rozprawy w terenie, w dniu 28.09.2015r. geodeta określił granice przedmiotowej nieruchomości. Potwierdził, że od północy jest to ogrodzenie budynków działki nr [...]. Od działki nr [...] na południe granica biegnie do rowu melioracyjnego i następnie wzdłuż niego. Stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość jest pokryta w części północnej krzewami owocowymi i ozdobnymi i grządkami warzywnymi; w części środkowej na nieruchomości znajdują się drzewa iglaste, brzozy i inne, natomiast na południu znajduje się wysoka trawa. Mając powyższe na uwadze, trafnie organy uznały, że na nieruchomości zrealizowano cel wywłaszczenia ( teren zielony). Organy powołują się głównie na okoliczność zagospodarowania terenu wskazaną w trakcie rozprawy w 2015r. w związku z zawarciem umów dzierżawy, jako że niewątpliwie teren ten był przez dzierżawców w zakresie roślinności uporządkowany i pielęgnowany. Powołanie to jest trafne, gdyż trzeba mieć na względzie, że choć umowy zawarte zostały w 2004r. roku, to czynności zmierzające do ich zawarcia w sposób formalny podjęto już w połowie 2003r. Z pewnością zatem można powiedzieć, że jeśli chodzi o celowe gospodarowanie na nieruchomości takie jak opisane w umowach, to czynności w tym zakresie, nakierowane na uzyskanie takiego zagospodarowania, a zatem stanowiące realizację celu wywłaszczenia, podjęto w 2003r, a więc przed rokiem 2004r. Niemniej jednak Sąd pragnie podkreślić, że z całokształtu przedstawionych dokumentów wyłania się też nieco szerszy obraz sprawy, na co zwrócił zresztą uwagę w swojej decyzji Starosta Krakowski.. Mianowicie przedmiotowy teren nie był w założeniu tylko otoczeniem osiedla eksploatacyjnego. Był on też otoczeniem urządzeń hydrotechnicznych i bezpośrednio sąsiadował z rowem odwadniającym jako jednym z tych, które miały przejąć nadmiar wody spiętrzonej przez stopień wodny "K. ", co groziło podtopieniami. W tym kontekście stanowił i stanowi do dziś teren zielony jako otoczenie rowu i pewną strefę buforową w odniesieniu do osiedla. Nieprzypadkowo osiedle zaprojektowano w pewnym oddaleniu od rowu i rzeki. PGW WP RZGW zwróciło uwagę ( w skardze w sprawie II SA/Kr 1004/24), że rów jako urządzenie wodne podlega obowiązkowemu utrzymaniu w trybie ustawy Prawo wodne. Dotyczy to koszenia terenów przylegających do rowu odwodnieniowego (w tym części terenów działki nr [...]), odmulania koryta rowu, usuwania roślinności. Wskazano, że czynności takie PGEW WP zawsze wykonuje w trybie udzielania zamówień publicznych lub siłami własnymi i dla tych celów niezbędne jest użytkowanie części działki nr [...] dla potrzeb dojazdu, gromadzenia sprzętu mechanicznego, koszenia. W sprawie niniejszej natomiast PGW Wody Polskie wskazały, że rów odwodnieniowy przy stopniu wodnym "K. " jest to obiekt towarzyszący stopniowi, odwadniający tereny położone na zawalu, będące pod wpływem piętrzenia tego stopnia, aktualnie utrzymywany przez PGW WP RZGW w K., a działka nr [...] położona jest na zawalu /k.573, T.III/. Wspomniano już także w kontekście zieleni o planowanym otwartym charakterze krajobrazu, czy zakładanej możliwości dalszego wykorzystania wywłaszczonych łąk ( w takim charakterze). Wszystko to prowadzi do wniosku, że cel wywłaszczenia został zrealizowany już w 1993r. W 1980r. teren nosił jeszcze ślady przejazdów prawdopodobnie związanych z budową rowu i wału, ale w 1993 (jak widać ze zdjęcia) budowa ograniczyła się tylko do ścisłego terenu osiedla, a teren pozostały był już uporządkowany i był bez wątpienia terenem zielonym. Nie ma zatem większego znaczenia, w jakim stopniu ingerował w niego w tym czasie człowiek, jakkolwiek wiadomo, że otoczenie rowu ( w tym działka nr [...]) było systematycznie wykaszane od momentu jego wybudowania /k.89 akt odwoł./. W świetle powyższego stwierdzić należy, że cel wywłaszczenia zrealizowano co najmniej od 1993r. Podkreślenia wymaga, że mając na uwadze powyższe rozważania, nie są przydatne wskazywane przez pełnomocnika skarżącego judykaty Naczelnego Sądu Administracyjnego mówiące o konieczności zorganizowanego zagospodarowania terenów zielonych wywłaszczonych na cele budowy osiedli mieszkaniowych. Jest tak dlatego, że teren zielony w niniejszej sprawie, pierwotnie będący łąką, który dokumenty planistyczne z uwagi na "otwarty krajobraz" i możliwość wykorzystania terenów wywłaszczonych jako pola uprawne czy łąki – zezwalały na jego pozostawienie w takiej postaci – nie wymagał dla określenia go terenem zielonym takiego zorganizowanego działania, ponad wykaszanie trawy. Jednakże nawet gdyby przyjąć inną koncepcję – do czego w niniejszej sprawie w ocenie Sądu nie ma podstaw – to cel wywłaszczenia został zrealizowany w 2003r. kiedy podjęto czynności zmierzające do działania w sposób bardziej zorganizowany (w konsekwencji tych czynności posadzenie żywopłotu, drzew, regularne koszenie). Należy jeszcze wspomnieć, że aktualny stan nieruchomości nie ma dla rozstrzygnięcia sprawy żadnego znaczenia, w sytuacji, gdy został zrealizowany cel wywłaszczenia. "W świetle art. 136 ust. 1 u.g.n. konieczne jest ustalenie, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, jednakże nie ma istotnego znaczenia, jaki jest aktualny stan zagospodarowania wywłaszczonej nieruchomości. Jeżeli zatem cel wywłaszczenia został zrealizowany, to późniejsza zmiana sposobu wykorzystywania nieruchomości nie oznacza, że istnieją podstawy do zwrotu nieruchomości jako zbędnej na cel wywłaszczenia" ( wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2022 r. I OSK 1065/19, LEX nr 3391287). Wobec powyższego, skoro decyzje obu organów są ostatecznie trafne i odpowiadają prawu, na zas. art.. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.