II SA/Kr 128/16
WyrokWSA w Krakowie2016-04-01
Skład orzekający: Paweł Darmoń, Mirosław Bator, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości, na której zarejestrowana jest działalność gospodarcza, posiada interes prawny do żądania wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia tej działalności z rejestru, jeśli nie jest bezpośrednio stroną tej działalności?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej nie mogą w sposób przedwczesny odmawiać wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., jeśli oczywistość braku interesu prawnego wnioskodawcy nie wynika jednoznacznie z samego wniosku lub prostych czynności organu. Właściciel nieruchomości, na której prowadzona jest zarejestrowana działalność, może posiadać interes prawny wynikający z prawa własności (art. 140 k.c.), który powinien zostać wnikliwie zbadany w postępowaniu wyjaśniającym, a nie odrzucony na wstępie.Stan faktyczny
D.G.-B., właścicielka nieruchomości, wniosła o wykreślenie z rejestru zakładów prowadzących sprzedaż bezpośrednią nieprzetworzonych produktów pszczelich podmiotu J.B., zarejestrowanego na jej nieruchomości. Organy administracji weterynaryjnej odmówiły wszczęcia postępowania, uznając, że D.G.-B. nie posiada interesu prawnego, ponieważ stroną postępowania jest wyłącznie podmiot prowadzący działalność. Po wyczerpaniu drogi odwoławczej, D.G.-B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Krystyna Daniel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. z dnia 19 listopada 2015 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. na rzecz skarżącej D. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Lekarz Weterynarii w M. postanowieniem z 13 listopada 2015 r., na podstawie art. 61 a § 1 kpa odmówił na wniosek D.G.-B. wszczęcia postępowania w sprawie wykreślenia z rejestru zakładów prowadzących działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej podmiotu – J.B. , sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów pszczelich, .[...] S.
W uzasadnieniu organ podał, że D.G.-B. złożyła w dniu 29 czerwca 2015 r., jako właścicielka nieruchomości położonej w K. nr [...] , wniosek o wykreślenie z rejestru zakładów prowadzących działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej podmiot –J.B. w zakresie sprzedaży bezpośredniej nieprzetworzonych produktów pszczelich, która to sprzedaż bezpośrednia zarejestrowana jest w miejscowości K. nr [...] S. , o nadanym numerze weterynaryjnym [...] . Wniosek o wpis do rejestru zakładów zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (tj. Dz. U. z 2014 r., poz. 1577) złożył J.B. i on jest stroną, która może wnioskować o wykreślenie podmiotu z rejestru. D.G.-B. nie jest wobec powyższego stroną postępowania i nie posiada interesu prawnego w rozstrzygnięciu. Interes wnioskodawczyni ma charakter interesu faktycznego, a nie prawnego.
Zażalenie na postanowienie złożyła D.G.-B. , domagając się uchylenia postanowienia i wszczęcia postępowania sprawie, ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy organowi I instancji celem wszczęcia postępowania. Żaląca się wskazała, że jej interesu prawnego należy upatrywać w prawie własności nieruchomości położonej w K. nr [...] , na terenie której zarejestrowany jest zakład prowadzący działalność. Powołała się na treść art. 140 kc oraz podniosła, że art. 21 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego stanowi , iż wniosek o wpis do rejestru powinien zawierać siedzibę wnioskodawcy. Skoro zatem to na jej nieruchomości znajduje się przedmiotowa działalność prowadzona przez J.B. , to Powiatowy Lekarz Weterynarii, zgodnie z kompetencjami przypisanymi mu w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, powinien wszcząć odpowiednie postępowanie administracyjne. Zarzuciła, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie może mieć zastosowania przepis art. 61a §1 kpa, albowiem przepis może być zastosowany jedynie w sytuacji, w której w sposób jednoznaczny pismo skierowane przez podmiot uznający się za stronę wskazuje na ewidentny brak posiadania takiego statusu.
[...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. postanowieniem z 19 listopada 2015 r., znak: [...] , na podstawie art. 144 w związku z art. 138 § 1 ust.1, art. 28 i art. 61a kpa, utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że definicję strony w postępowaniu administracyjnym zawiera art. 28 kpa. Pojęcie strony w postępowaniu administracyjnym opiera się na materialnoprawnej kategorii interesu prawnego, co oznacza, iż z prawa materialnego musi zostać wywiedziona norma przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do określonego podmiotu możliwość wydania decyzji administracyjnej. Podmiot, dla którego z przepisów prawa materialnego nie wynikają żadne uprawnienia ani obowiązki, nie ma przymiotu strony w rozumieniu art. 28 kpa, nie jest więc legitymowany do żądania wszczęcia postępowania, jak również kwestionowania zapadłych w tym postępowaniu rozstrzygnięć. Podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego (obowiązku) stanowi wyłącznie norma materialnego prawa administracyjnego, a to z tego względu, że tylko tego rodzaju normy podlegają autorytatywnej konkretyzacji przez organ administracji publicznej. Przepisy prawa cywilnego mogą być uwzględnione przy wyprowadzeniu interesu prawnego o ile przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego (np. prawa własności, użytkowania wieczystego). Samoistnie normy prawa cywilnego nie dają podstawy do wyprowadzenia interesu prawnego, przedmiotem ich regulacji są bowiem stosunki cywilne, a nie stosunki administracyjne (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II OSK 1636/11).
Wojewódzki Lekarz Weterynarii podkreślił, że przepisy art.21 ust. 1 w związku z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego powoływanych przez stronę żalącą się nie obejmują swoją dyspozycją żalącej się jako właścicielki nieruchomości, na której zlokalizowany jest zakład. Z treści tych przepisów nie wynikają dla żalącej się żadne uprawnienia lub obowiązki, a w szczególności obowiązki w zakresie spełnienia wymogów weterynaryjnych i wynikającej z ich niedotrzymania odpowiedzialności. Spełnienie wymagań rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 29 grudnia 2006 roku w sprawie wymagań weterynaryjnych przy produkcji produktów pochodzenia zwierzęcego przeznaczonych do sprzedaży bezpośredniej (DZ. U. z 2007r., Nr 5, poz. 38) ciąży na podmiocie prowadzącym działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej nieprzetworzonych produktów pszczelich. Przywołane wyżej przepisy prawodawstwa weterynaryjnego odnoszą się do sfery praw i obowiązków J.B. jako podmiotu prowadzącego działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej nieprzetworzonych produktów pszczelich i nie uprawniają osób trzecich do kierowania do organów Inspekcji Weterynaryjnej żądania wykreślenia tego podmiotu z rejestru zakładów prowadzących działalność. Stroną postępowania w sprawie wykreślenia przez powiatowego lekarza weterynarii podmiotu z rejestru zakładów, o którym mowa w art. 20 ust. 2 lit 2 ww. ustawy, jest wyłącznie prowadzący zakład sprzedaży bezpośredniej produktów pochodzenia zwierzęcego. Sprawa ta dotyczy tylko interesu prawnego zarejestrowanego podmiotu. Przepisy te nie kształtują sytuacji prawnej innych podmiotów. Przywołany przez stronę żalącą się art. 140 kc nie oznacza automatycznie przyznania żalącej się przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Z przepisu tego wynika natomiast interes faktyczny żalącej się , którego realizacji może dochodzić w postępowaniu przed sądami powszechnymi.
D.G.-B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. , zarzucając zaskarżonej decyzji:
- naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego poprzez brak wszczęcia postępowania z urzędu, w ramach czynności nadzorczych nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, w celu weryfikacji informacji ujawnionych w rejestrze podmiotów prowadzących bezpośrednią sprzedaż nieprzetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego dotyczących siedziby podmiotu J.B. ,
- naruszenie art. 7 kpa poprzez wydanie postanowienia bez dokładnego wyjaśnienia
stanu faktycznego sprawy, zwłaszcza bez podjęcia czynności zmierzających do
ustalenia czy skarżąca posiada interes prawny, co rażąco narusza słuszny interes
skarżącej - strony postępowania,
- naruszenie art. 61a kpa w związku z art. 28 kpa w związku z art. 140 kc poprzez
pozbawienie skarżącej przymiotu strony postępowania, co skutkowało oddaleniem żądania skarżącej o wszczęcie postępowania w tym zakresie,
- naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z zasadą, aby prowadzić postępowanie w sposób pogłębiający zaufanie obywateli do organów państwowych oraz świadomość i kulturę prawną obywateli,
- naruszenie art. 77 k.p.a. poprzez nie wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego mające znaczenie dla sprawy w szczególności, w zakresie ustalenia czy skarżąca posiada interes prawny w postępowaniu.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji w całości, zasądzenia na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego Powiatowy Lekarz Weterynarii wykonuje czynności związane ze sprawowaniem nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego. Wykładnia wskazanego przepisu prowadzi do wniosku, że organowi temu zostały przyznane kompetencje do sprawowania nadzoru na zakładami prowadzącymi sprzedaż bezpośrednią produktów pochodzenia zwierzęcego; może dokonać czynności kontrolnych w miejscu wykonywania działalności zakładu. Właściciel nieruchomości może zatem podlegać władztwu administracyjnemu sprawowanemu przez powiatowego lekarza weterynarii w ramach czynności nadzoru nad zakładem. Ponadto ujawnienie w rejestrze siedziby podmiotu J.B. na nieruchomości należącej do skarżącej, wpływa na jej sytuację prawną na płaszczyźnie odnoszącej się do podmiotów zewnętrznych. Skarżąca bowiem niejednokrotnie mylnie była identyfikowana jako osoba prowadząca sprzedaż. Zarówno organ I, jak również i organ II Instancji wykluczył istnienie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym skarżącej już na wstępnym etapie, bez podejmowania żadnych czynności dowodowych. Zdaniem skarżącej takie działanie organu jest możliwe, ale tylko w niektórych sporadycznych sytuacjach, co nie miało uzasadnienia w niniejszym stanie faktycznym. O istnieniu bowiem interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa nie może decydować wyłącznie subiektywne przekonanie danego podmiotu, jednakże w przypadku skarżącej legitymującej się prawem wynikającym z art. 140 kc do nieruchomości, należało dogłębnie wyjaśnić podnoszone przez nią okoliczności zanim odmówiło się jej przymiotu strony w postępowaniu. Błędne jest również stanowisko [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, iż postępowania w sprawie wykreślenia podmiotu z rejestru może być zainicjowane wyłącznie na wniosek danego podmiotu wpisanego do rejestru, albowiem organ wykonuje czynności związane ze sprawowaniem nadzoru nad bezpieczeństwem produktów pochodzenia zwierzęcego, o czym stanowi art. 6 ust. 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego. Z treści tego przepisu wywieść można, że powiatowy lekarz weterynarii, w ramach sprawowania nadzoru, powinien wszcząć z urzędu postępowanie w sprawie wykreślenia podmiotu z rejestru lub też weryfikacji danych w nim ujawnionych jeśli poweźmie informację, iż dane tam figurujące są niezgodne ze stanem rzeczywistym. W takim wypadku pismo skarżącej winno być traktowane jako impuls do podjęcia postępowania z urzędu.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a.). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a
Skarga jest zasadna.
W niniejszym postępowaniu Sąd kontroluje zaskarżone postanowienie [...] Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w K. 19 listopada 2015 r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. 13 listopada 2015 r., wydane na podstawie art. 61 a § 1 kpa, którym odmówiono wszczęcia postępowania na wniosek D.G.-B. w sprawie wykreślenia z rejestru zakładów prowadzących działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej podmiotu – J.B. , sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów pszczelich, [...]
Kwestią sporną pomiędzy stroną skarżącą a organem jest kwestia interesu prawnego wnioskodawczyni - D.G.-B. , przesadzająca o istnieniu przesłanki do zastosowania przez organy obu instancji normy z art. 61 a kpa.
W ocenie organu Skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w trybie art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 w zwz. z art. 21 ust. 2 pkt. 1 i 3 ustawy z 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. 2014 r., poz. 1577) zakończonym wydaniem przez organ I instancji decyzji o wpisie do rejestru zakładów prowadzących sprzedaż bezpośrednią dla podmiotu: J.B. , sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów pszczelich, [...] S. , a zatem nie mogła ona wnieść skutecznego żądania o wykresłenie ww podmiotu z rejestru. Zdaniem Skarżącej przysługuje jej przymiot strony jako podmiotowi, który jest właścicielem nieruchomości (dz. ewid. nr [...] obr.. [...] ) położonej w K. , o potwierdza przedłożony do akt sprawy odpis notarialnego aktu nabycia własności nr rep [...]
W związku z powyższy trzeba przede wszystkim wskazać, że oba organy oceniając sprawę legitymacji Skarżącej do złożenia skutecznego wniosku o wykreślenie ww. podmiotu z rejestru zakładów prowadzących działalność w zakresie sprzedaży bezpośredniej produktów zwierzęcych wydały postanowienia w trybie art. 61a kpa - odmawiając wszczęcia postępowania. Zgodnie z przepisem art. 61a kodeksu postępowania administracyjnego gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W § 2 art. 61a kpa przewidziano na to postanowienie zażalenie.
W piśmiennictwie oraz orzecznictwie administracyjno-sądowym ukształtował się pogląd, który Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że zgodnie z treścią art. 61a § 1 kpa odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego następuje wówczas, gdy brak interesu prawnego wnioskodawcy jest oczywisty. Przy czym oczywistość ta powinna wynikać już z podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania, albo jej stwierdzenie dokonane zostaje w wyniku jednostkowych i prostych czynności organu administracji publicznej. Przykładem takich ustaleń, jest przypadek niewątpliwego i nieskomplikowanego ustalenia, że żądanie osoby dotyczy cudzej sprawy (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 188; J. Chmielewski. Art. 61a k.p.a. jako podstawa odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, Monitor Prawniczy 2014 nr 2, s. 82-84, wyrok WSA w Warszawie z 26.10. 2015 r. sygn. akt IV Sa/Wa 1864/14). Trzeba zaznaczyć, że o braku interesu prawnego może również przesądzać ustawodawca, wskazując wprost w ustawie podmioty, którym służy prawo wniesienia zażalenia, odwołania, bądź wzruszenia aktu administracyjnego w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania. Oznacza to, że odmowa wszczęcia postępowania może mieć miejsce w sytuacjach, gdy nie ma wątpliwości co do przyczyn podmiotowych takiego rozstrzygnięcia, zatem gdy nie ma wątpliwości, że podmiot wnoszący o wszczęcie postępowania jest nieuprawniony, a stwierdzenie to nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego (por. wyrok NSA z 10 marca 2010 r.,sygn. akt II GSK 433/09).
Odnosząc powyższe do okoliczności rozstrzyganej sprawy należy wskazać, że w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uzasadniających zastosowanie trybu z art. 61a § kpa.
W tym miejscu wskazać należy, ze żaden z przepisów ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego w tym art. 20 i ust. 1 i 21 ust. 1 i 2 , a także przepisy wykonawcze w tym rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady: rozporządzenie nr 852/2004, rozporządzenie nr 853/2004, rozporządzenie nr 854/2004 i rozporządzenie nr 882/2004, do których odsyła ww. ustawa ( w tym w art. 1 i 6) nie przesądzają o tym, że stroną postępowania w sprawie orzeczenia o wykreśleniu do ww. rejestru jest wyłącznie ten podmiot, na wniosek którego Powiatowy Lekarz Weterynarii wydał orzeczenie o wpisie do rejestru.
W tej sytuacji, organ rozpatrując wniosek o wykreślenie z rejestru prowadzonego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w M. podmiotu: J.B. sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów pszczelich, [...] był zobowiązany poczynić wnikliwe ustalenia, czy wniosek ten został złożony przez podmiot, któremu przysługuje przymiot strony.
Wskazać należy, że pojęcie interesu prawnego nie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę, a w utrwalonym piśmiennictwie i w orzecznictwie przyjmuje się, że interes prawny wynika z określonego przepisu prawa materialnego, odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu. Pojawia się on wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną konkretnego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Cechami interesu prawnego jest to, że jest on indywidualny, konkretny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami stosowania przepisu prawa materialnego (por. wyrok NSA z 23 marca 1999 r. I SA 1189/98). Dla uzyskania przymiotu strony wystarczy przy tym, by wynik toczącego się konkretnie postępowania administracyjnego mógł oddziaływać na sferę uprawnień danego podmiotu, wynikających z określonych przepisów prawa materialnego, lecz niekiedy także ze stosunku obligacyjnego. Stroną postępowania jest się nie tylko wówczas, gdy konkretne uprawnienia materialnoprawne zostaną rzeczywiście naruszone, ale także wówczas, gdy istnieje realne zagrożenie ich naruszenia orzeczeniem kończącym postępowanie. To hipotetyczne zagrożenie powoduje, iż określone podmioty, których uprawnienia mogą zostać realnie naruszone wynikiem postępowania, powinny brać w nim udział w charakterze stron, celem zapewnienia im możliwości obrony ich praw. Pozycję prawną strony w postępowaniu administracyjnym wyznaczają obowiązki i uprawnienia. Przyjmuje się, że norma ustanawia dla danego podmiotu obowiązek zwłaszcza wtedy, kiedy przewiduje dla niego jeden tylko sposób nakazywanego zachowania w danych okolicznościach. Obowiązek prawny sprowadza się więc najczęściej do tego, że przepis prawa ustanawia dla danej grupy adresatów nakaz lub zakaz określonego zachowania się (działania lub zaniechania). Niezastosowanie się do nakazu lub zakazu wytwarza stan niewypełnienia obowiązku uregulowanego przez prawo. Zachowanie będące przedmiotem obowiązku wynikające z określonej normy prawnej może być nakazane lub zakazane. Drugim elementem określającym pozycję prawną strony w postępowaniu jest uprawnienie. Oznacza to, że strona "posiada prawo", "ma prawo", "dysponuje prawem" oraz "przysługuje jej prawo". Jest to pochodna sytuacji prawnej strony, wyznaczana przez normy prawne. Interes prawny strony w postępowaniu administracyjnym nie sięga więc dalej niż interes chroniony przez ustawodawcę (zob. wyrok WSA z 16.10. 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1864/14). Oznacza to, że "przymiot strony w postępowaniu administracyjnym ma osoba, której dotyczy bezpośrednio to postępowanie lub, w którym może być wydane, orzeczenie godzące w jej prawem chronione interesy poprzez ograniczenie lub uniemożliwienie korzystania z przysługujących jej praw" (wyrok NSA z 9 grudnia 2005 r., II OSK 310/050 . Musi to być jednak norma dająca się indywidualnie określić i wyodrębnić spośród innych norm – norma, której treść można do końca ustalić a nie tylko wywieść z faktu istnienia jakiegoś aktu prawnego, czy jakiejś instytucji prawnej (zob. J. Zimmermann, Glosa do wyroku NSA z 2 lutego 1996 r., IV SA 846/95, OSP 1997, nr 4, poz. 83.). Powyższe wskazuje zatem, że ustalenie czy podmiot posiada przymiot strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym powinny być rozważane bardzo wnikliwie i w uwzględnieniem okoliczności konkretnej, indywidualnej sprawy oraz przepisów mających w niej zastosowanie. Wymaga to szczególnej ostrożności, aby niezasadnie nie eliminować z postępowania administracyjnego osób powołujących się na swój interes prawny w tym właśnie postępowaniu.
Należy podkreślić, że w ocenie Sądu nie zasługuje na uznanie stanowisko organu II instancji, zgodnie z którym "materialnoprawną podstawą interesu prawnego mogą być przepisy prawa cywilnego o ile przepis materialnego prawa administracyjnego odsyła do instytucji prawa cywilnego (np. (w tym prawa własności)". Podstawą interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa może być bowiem prawo cywilne, w tym rzeczowe (por. wyrok WSA w Poznaniu z 29 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1297/11). W szczególności odnosi się to do normy z art. 140 k.c., zgodnie z którym w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. W konsekwencji osoba trzecia ma interes prawny wynikający z art. 140 k.c. do uczestniczenia jako strona w postępowaniu administracyjnym, w wyniku którego zapaść może lub zapadła decyzja ingerująca w wykonywanie przez nią przysługującego mu prawa własności.
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż organy obu instancji wydając na podstawie art. 61 a kpa skarżone postanowienie i poprzedzające go postanowienie I instancji przedwcześnie uznały, iż Skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o wykreślenie z rejestru - podmiotu J.B. , sprzedaż bezpośrednia nieprzetworzonych produktów pszczelich, [...] S. , wskazując, że z oczywistych względów Skarżącej nie przysługuje przymiot strony. Jak to już zostało wskazane, co do zasady wszczęcie postępowania jest uzależnione od tego, czy z takim wnioskiem wystąpiła strona postępowania. Konsekwencją powyższego jest to, że na podstawie art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznanej sprawie jednak, wobec niewystąpienia oczywistych przesłanek przesądzających o braku możliwości przyznania Skarżącej przymiotu strony, istniała konieczność wszczęcia wnioskowanego postępowania i rozpatrzenia czy z faktu iż jest ona właścicielką nieruchomości ( [...] ) która została podana w rejestrze jako miejsce adres i określenie lokalizacji w którym prowadzona jest zarejestrowana działalność – przysługuje jest przymiot strony w postepowaniu o wykreślenie ww. podmiotu z rejestru.
Ponownie rozpatrując sprawę organ administracji uwzględni przedstawioną w niniejszym wyroku ocenę, a więc - po wszczęciu postepowania - ustali prawidłowo czy Skarżąca ma interes prawnym w przedmiotowym postępowaniu, a następnie , w zależności od poczynionych ustaleń podejmie odpowiednie czynności.
W tych okolicznościach Sąd, działając w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie I sentencji.
O kosztach postepowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a w punkcie II sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło