II SA/Kr 1282/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Irla, WSA Beata Łomnicka, WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego, składającej się z masztów, anten i szaf, stanowi budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, czy też jest to instalacja urządzenia na obiekcie budowlanym, która nie wymaga pozwolenia na budowę lub wymaga jedynie zgłoszenia?Ratio decidendi
Instalacja stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku mieszkalnego, składającej się z masztów, anten i szaf, nie stanowi budowli w rozumieniu Prawa budowlanego, a jest robotami budowlanymi polegającymi na instalowaniu urządzeń na obiekcie budowlanym. Takie roboty, pod warunkiem, że nie są przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko i nie przekraczają 3 metrów wysokości, nie wymagają pozwolenia na budowę, a jedynie ewentualnie zgłoszenia. W związku z tym organy nadzoru budowlanego błędnie zastosowały tryb legalizacji samowoli budowlanej z art. 48 Prawa budowlanego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej zainstalowanej na dachu budynku mieszkalnego. Organy nadzoru budowlanego uznały instalację za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę i wszczęły procedurę legalizacji samowoli budowlanej. Strona skarżąca twierdziła, że instalacja jest urządzeniem, którego montaż nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zasądzając jednocześnie od organu na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Beata Łomnicka WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w W. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 3 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz strony skarżącej "A" Spółka z o.o. w W. kwotę 757 zł (siedemset pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiat [...] w oparciu o art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestora - [...] sp. z o.o. w W. obowiązek zabezpieczenia obiektu budowlanego tj. stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dachu budynku mieszkalnego wielorodzinnego przed dostępem osób trzecich oraz nałożył obowiązek przedłożenia do dnia 29 kwietnia 2011 r. wymienionej w tym postanowieniu dokumentacji.
Decyzją nr [...] znak: [...] z dnia 7 czerwca 2011 r. organ I instancji nakazał Spółce rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej zainstalowanej na dachu budynku przy ul. L. w K.
Na skutek wniesionego przez spółkę odwołania Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji (decyzja z dnia 19 października 2011 r., znak: [...]). Organ odwoławczy uznał, że stacja bazowa stanowi budowlę, na wzniesienie której jest wymagane pozwolenie na budowę, a więc organ I instancji prowadził postępowanie we właściwym trybie, jednakże dostrzegł uchybienia w związku z nieprecyzyjnym określaniu przedmiotu postępowania.
Po uzupełnieniu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. [...] wydał w dniu 11 maja 2012 r., znak [...] decyzję, którą nakazał inwestorowi tj.: [...] sp. z o.o. z siedzibą w W. rozbiórkę stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. L. w K., składającej się z: 3 masztów (każdy z dwoma odciągami), zlokalizowanych na przedmiotowego budynku, 3 anten sektorowych zawieszonych na ww. masztach, jednej anteny zawieszonej na jednym z masztów, stalowego rusztu i mieszczonych na nim: szafie : sterowniczymi oraz szafce zasilającej; drabinki systemowej typu SOLL zapewniającej dostęp na część wyższą dachu, okablowania pomiędzy antenami i szafą z urządzeniami sterowniczymi oraz kabla zasilającego poprowadzonego z szafki zasilającej do części wyższej dachu, a dalej pionowo w dół po ściance klatki schodowej do licznika energii elektrycznej.
Po rozpoznaniu odwołania [...] sp. z o.o. w W. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") w związku z art. 48 ust. 1 i 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013r., poz. 1409 z późn. zm., dalej: "u.p.b.") utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przywołał treść art. 3 pkt. 3 i 9 u.p.b. i wskazał, że jak wynika z akt sprawy [...] sp. z o.o. zrealizowała roboty budowlane polegające na wykonaniu stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na dachu budynku przy ul. L. w K., składającej się z: 3 masztów (każdy z dwoma odciągami), 3 anten sektorowych zawieszonych na ww. masztach, jednej anteny radioliniowej zawieszonej na jednym z masztów, stalowego rusztu i umieszczonych na nim: szafie z urządzeniami sterowniczymi oraz szafce zasilającej; drabinki systemowej typu SOLL zapewniającej dostęp na część wyższą dachu, okablowania pomiędzy antenami i szafą z urządzeniami sterowniczymi oraz kabla zasilającego poprowadzonego z szafki zasilającej do części wyższej dachu, a dalej pionowo w dół po ściance klatki schodowej do licznika energii elektrycznej.
W opinii MWINB stacja bazowa do bezprzewodowej transmisji danych jest elementem sieci telekomunikacyjnej określonej w art. 2 pkt 35 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2014 r., poz. 243 z późn. zm.) którą, zaliczyć należy do telekomunikacyjnych obiektów budowlanych wymienionych w § 3 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 października 2005r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać telekomunikacyjne obiekty budowlane i ich usytuowanie (Dz. U. z 2005r. Nr 219, poz. 1864 z późn. zm.). Prawidłowo zatem organ I instancji zaliczył ww. obiekt do katalogu obiektów wymienionych w art. 3 pkt 3 u.p.b. i nie miał w tym przypadku znaczenia, sposób posadowienia przedmiotowej stacji do bezprzewodowej transmisji danych, tzn. na dachu budynku mieszkalnego. Definicja urządzenia budowlanego wskazana w art. 3 pkt 9 u.p.b. nie dotyczy stacji bazowej telefonii komórkowej.
Zaznaczono, że wykonanie stacji bazowej telefonii komórkowej nie znajduje się w zamkniętym katalogu obiektów niewymagających dla swej legalności pozwolenia na budowę, tj. w art. 29 u.p.b. Zatem takie zamierzenie inwestycyjne należy zakwalifikować jako budowę obiektu budowlanego - budowli, na realizację którego zgodnie z art. 28 u.p.b. wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 grudnia 2013r., sygn. akt: II SA/Kr 1241/13, wyrok WSA w Krakowie z dnia 23 lipca 2012r., sygn. akt: II SA/Kr 87/12, wyrok NSA z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt: II OSK 1867/10).
Nie można podzielić zdania skarżącej, że wykonanie przez nią wskazanych wyżej prac wyczerpuje hipotezę normy wskazanej w art. 29 ust. 2 pkt 15 u.p.b. ("Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na: (..) 15) instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych"). Należy zaznaczyć, że o instalacji czy też montażu urządzenia można mówić wówczas, gdy na dachu budynku istnieje już nośnik (konstrukcja wsparcia), na którym zainstalowane zostaną anteny i inne urządzenia wyposażenia stacji. Stąd roboty budowlane polegające na wykonaniu masztu z antenami należy kwalifikować jako budowę obiektu (por. wyrok NSA z dnia 8 września 2011 r., sygn. akt: II OSK 1867/10).
Jednoznacznie zatem należy wskazać, że [...] sp. z o.o. wykonała na dachu budynku przy ul. L. w K. budowlę, która dla swej legalności wymaga uzyskania decyzji pozwolenia na budowę. Z akt sprawy wynika, że ww. spółka nie legitymowała się takim pozwoleniem zatem PINB zasadnie wdrożył procedurę wskazaną w art. 48 u.p.b.
PINB dopełnił obowiązków nałożonych na organ ust. 2 i 3 tego przepisu, gdyż postanowieniem z dnia 8 marca 2011 r. znak: [...] zobowiązał Inwestora do przedłożenia dokumentów wymaganych art. 48 ust. 3 u.p.b. [...] sp. z o.o. w wyznaczonym terminie nie przedłożyła wymaganych dokumentów (4 egzemplarzy projektu budowlanego z opiniami i uzgodnieniami, oraz zaświadczenia Prezydenta Miasta K. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu). Inwestor nie dopełnił ww. czynności również po uchyleniu decyzji PINB z dnia 7 czerwca 2011 r. znak: [...] przez organ, mimo, iż w wydanej przez MWINB decyzji jednoznacznie wskazano na właściwy tryb postępowania wdrożony przez PINB.
Wobec powyższego, z uwagi na niespełnienie przez Inwestora nałożonych na niego postanowieniem obowiązków, organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do zastosowania art. 48 ust. 4 w zw. z ust. 1 u.p.b. poprzez nałożenie obowiązku rozbiórki samowolnie wykonanej budowli.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej, że PINB w zakresie rozstrzygania zamiast dokonywać interpretacji przepisów u.p.b. posiłkował się orzecznictwem sądów administracyjnych należy wskazać, iż organy administracji publicznej w zakresie wydawanych rozstrzygnięć są zobowiązane dokonywać wykładni obowiązujących przepisów prawa, nie mają uprawnień do zobowiązywania innych podmiotów do dokonywania tego procesu myślowego. Natomiast nie jest sprzecznym z zasadami k.p.a. posiłkowanie się, na poparcie swojego stanowiska, dorobkiem doktryny lub orzecznictwa sądowego. W taki też sposób należy czytać przytoczone w rozstrzygnięciu PINB, czy MWINB orzeczenia sądów administracyjnych.
Opisaną wyżej decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka [...], zarzucając jej naruszenie:
1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 48 ust. 1 i 4 oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji naruszającej prawo, albowiem organ błędnie zakwalifikował roboty budowlane (montaż urządzenia będącego przedmiotem rozbiórki) jako budowlę, a tym samym błędnie przyjął, że roboty te winny być prowadzone w oparciu o pozwolenie na budowę, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego zastosowania trybu art. 48 Pb, który dotyczy obiektu budowlanego lub jego części, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, nie zaś do urządzeń, które nie stanowią obiektu budowlanego ani jego części;
2) art. 29 ust. 2 pkt 15 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b oraz w zw. z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, poprzez:
• zaliczenie do kategorii samodzielnej "budowli" urządzeń, które nie są ani obiektem budowlanym, ani też częścią takiego obiektu, co stoi w sprzeczności z jasną i nie budzącą wątpliwości treścią art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu do dnia 28.06.2015 r.), która do kategorii "budowli" zalicza tylko wolno stojące maszty antenowe;
• nakazanie rozbiórki urządzeń, które nie są ani obiektem budowlanym, ani też częścią takiego obiektu, co stoi w sprzeczności z jasną i nie budzącą wątpliwości treścią art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, która jednoznacznie wskazuje, że rozbiórkę nakazać należy w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę;
• pominięcie, że instalacja urządzeń stacji bazowej telefonii komórkowej na dachu budynku jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 15 Prawa budowlanego i nie dotyczy go również procedura zgłoszeniowa (art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa budowlanego) niezależnie od sposobu zamocowania tego urządzenia do istniejącego budynku;
• niezastosowanie w niniejszej sprawie ww. norm, podczas gdy stan faktyczny obligował organ do ich zastosowania, ponieważ montaż urządzeń o wysokości poniżej 3 m nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, a tym samym dowodzi to rażącego naruszenia przez organ nadzoru budowlanego procedury z art. 48 Prawa budowlanego;
3) art. 6, 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez:
• zaniechanie wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i istotne błędy organu w ustaleniach faktycznych;
• pominięcie i nieprzeanalizowanie - w świetle zastosowanej procedury - okoliczności, że Spółka wykonała roboty budowlane polegające na instalowaniu urządzeń o wysokości do 3 m na obiektach budowlanych, która nie wymagały ani uzyskania pozwolenia na budowę ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, co wprost wynika z przepisów Prawa budowlanego;
4) art. 107 § 1 i 3 w zw. z art. 6, 7, 8, 9,11 k.p.a., poprzez:
• brak odniesienia się w decyzji do zarzutów odwołania, brak własnych ustaleń organu odwoławczego w zakresie stanu faktycznego i prawnego (organ odwoławczy jest organem merytorycznym); brak objaśnienia przepisów prawa zastosowanych w sprawie (jakie przepisy i na jaki dzień zostały zastosowanie przez organ);
• brak wyjaśnienia, w oparciu o jaki stan prawny organ orzekał i brak wykładni zastosowanych przepisów, w świetle wielu nowelizacji przepisów Prawa budowlanego;
• brak sprawdzenia, czy od wydania decyzji przez organ I instancji (27 miesięcy) zmianie nie uległy okoliczności faktyczne i prawne (np. uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego);
• wadliwe sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia, które nie pozwala na zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ wydając decyzję; brak przedstawienia toku rozumowania organu, które doprowadziło do wydania konkretnego rozstrzygnięcia, brak wskazania i wyjaśnienia przesłanek faktycznych, jakimi kierował się organ podejmując rozstrzygnięcie o rozbiórce, w szczególności wyjaśnienia, dlaczego i na podstawie jakich dowodów uznano, że przedmiotowa instalacja jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego; nie ustosunkowanie się do zarzutów zawartych w odwołaniu.
5) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz art. 6 i 7 k.p.a., poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji w sposób, który nie może być akceptowany w demokratycznym państwie prawa, poprzez stwierdzenie wystąpienia samowoli budowlanej, o której mowa w art. 48 ust. 1 Prawo budowlane, a w konsekwencji zastosowanie przewidzianej w tym przepisie sankcji w postaci nakazania rozbiórki w stosunku do robót budowlanych, które nie wymagają ani uzyskania pozwolenia na budowo, ani dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.
Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] - oraz postanowienia organu I instancji z dnia 8 marca 2011 r. nakładającego na Spółkę obowiązek zabezpieczenia stacji bazowej telefonii komórkowej oraz obowiązek przedłożenia wskazanych dokumentów, a także o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) - dalej określanej jako "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Mimo że zaskarżona decyzja dotyczy nakazu rozbiórki, to spór w niniejszej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na wykonanie przez inwestora w marcu 2009 r. stacji bazowej telefonii komórkowej na dach budynku przy ul. L. w K., wymagane było pozwolenie na budowę (jak twierdzą organy administracji) czy też inwestycja ta nie wymaga ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia (jak twierdzi skarżący).
W pierwszej kolejności zatem przedstawić należy przepisy ustawy Prawo budowlane, obowiązujące w dacie wykonywania spornych robót tj. w marcu 2009 r.
Zgodnie z art. 3 pkt. 1 i pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006 nr 156 poz. 1118) przez obiekt budowlany należy rozumieć: budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi; budowlę stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami; obiekt małej architektury. Budowla natomiast to każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: lotniska, drogi, linie kolejowe, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
Art. 3 pkt. 6 definiuje pojęcie budowy ("wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego") natomiast pkt. 7 definiuje roboty budowlane (budowa a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego).
Zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt. 15 pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych. Zgodnie z art. 29 ust. 3 pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięcia mogące znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000, które nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2 i pkt. 3 lit. b zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3 wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4-6 oraz 9-13, jak również zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych.
Z wyżej przytoczonych przepisów wynika kilka istotnych okoliczności. Po pierwsze, budowlą (a taką kwalifikację w niniejszej sprawie przyjęły organy) są jedynie wolnostojące maszty antenowe. W niniejszej sprawie maszty i anten stacji bazowej zainstalowane zostały na istniejącym budynku mieszkalnym, a zatem w żaden sposób nie można zakwalifikować ich jako "wolnostojących masztów antenowych".
Po wtóre przytoczony wyżej przepis art. 29 ustawy prawo budowlane określa przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, natomiast art. 30 wskazuje, jakie roboty budowlane podlegają obowiązkowi zgłoszenia.
"Instalowanie urządzeń na obiektach budowlanych" nie wymagało uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, co oznacza, że pozwolenie na budowę nie było wymagane przy instalowaniu wszelkiego rodzaju urządzeń, jeśli mają być posadowione na obiektach budowlanych. Innymi słowy nie jest tak, że pozwolenia na budowę wymaga każdy maszt antenowy, niezależnie od tego czy jest wolno stojący (jest budowlą), czy też jest instalowany na obiekcie budowlanym (jest urządzeniem). Z tym wszakże zastrzeżeniem, że jeśli przedsięwzięcie byłoby zaliczone do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (lub negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000), to wówczas zawsze będzie podlegało obowiązkowi uzyskania pozwolenia na budowę.
W niniejszej sprawie tych ustaleń organy nie dokonywały tj. nie badały czy anteny sektorowe i radioliniowe zamontowane na konstrukcjach wsporczych należą do takich przedsięwzięć, nie to był więc powód uznania, że inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę.
Dalej wskazać należy, że ustawą z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (Dz. U. Nr 106, poz. 675) znowelizowano art. 29 ust. 2 pkt 15 ustawy, wskazując, że pozwolenia na budowę nie wymagają roboty budowlane polegające na "instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych, na obiektach budowlanych". Ustawodawca doprecyzował w ten sposób (a nie zmienił) dotychczasowe brzmienie przepisu, nie pozostawiając już żadnych wątpliwości co do tego, że również antenowa konstrukcja wsporcza, instalowana na istniejącym obiekcie budowlanym, jest rodzajem urządzenia budowlanego którego montaż nie wymaga pozwolenia na budowę. Dlatego choć przepis ten w zmienionym brzmieniu nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, to ma wpływ na jego wykładnię w dotychczasowym brzmieniu - mającym zastosowanie w niniejszej sprawie. (tak tez przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2015r. sygn. II OSK 3035/13, z poglądem tym Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą spraw e w pełni się zgadza)
Kolejno wskazać należy, że zgłoszenia wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych.
W niniejszej sprawie konstrukcje wsporcze nie przekraczają 3 metrów i jest to okoliczność w sprawie niesporna.
Zatem co do zasady opierając się na przedstawionych regulacjach, należy uznać, że przedsięwzięcia polegające na wykonaniu stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku nie wymagały uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem, że nie były przedsięwzięciami mogącymi "znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięciami mogącymi znacząco negatywnie oddziaływać na obszar Natura 2000 (...) w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko."
Jeśli natomiast przedsięwzięcie polegające na wykonaniu stacji bazowej telefonii komórkowej na budynku jest urządzeniem, którego wysokość przekracza 3 m, to wówczas wymagało dokonania zgłoszenia.
Zastrzec też należy, że aby planowana inwestycja mogła zostać legalnie wykonana zarówno bez obowiązku i konieczności uzyskania pozwolenia na budowę jak i bez obowiązku dokonania zgłoszenia, to nie tylko, że nie może zaliczać się do przedsięwzięć mogących znacząco o oddziaływać na środowisko, a urządzenie instalowane na istniejącym obiekcie budowlanym nie może być wyższe niż 3 metry ale również wykonane prace muszą polegać na "instalacji" ("instalowaniu urządzeń na obiektach budowlanych"). Dokonując zatem kwalifikacji prawnej, czy dane roboty budowlane wymagają pozwolenia na budowę, zgłoszenia, czy też w ogóle nie jest konieczne zajmowanie nimi organów administracji architektoniczno – budowlanej, niezbędne jest ustalenie - indywidualnie w każdej sprawie – jakiego rodzaju roboty budowlane będą (lub zostały) wykonane i czy polegają wyłącznie na "instalacji".
Ze znajdującej się w aktach sprawy "Dokumentacji technicznej bezprzewodowej stacji przekaźnikowej "[...]" przedłożonej do akt przez inwestora, autorstwa inż. J. L. z listopada 2008r. wynika, że elementem wsporczym są maszty rurowe zamontowane na dachu budynku do ścian nośnych. Anteny sektorowe zamocowane są do tychże masztów. Droga kablowa składa się z drabinek kablowych oraz wsporników zamocowanych na trzonie elementów wsporczych. Urządzenie teletechniczne (szafa) zamontowane jest na dachu na ramie stalowej. Dokumentacja fotograficzna wykonana przez organ I Instancji opis ten potwierdza.
Wydaj się zatem, że uprawnionym jest twierdzenie, że budowa przedmiotowej stacji bazowej jest w istocie "instalowaniem" jej poszczególnych elementów.
W rezultacie organy nadzoru budowlanego błędnie uznały, że wykonana przez skarżąca inwestycja wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. W konsekwencji zaś błędnie zastosowany został tryb legalizacji samowoli budowlanej przewidziany w art. 48 ustawy prawo budowlane.
Na marginesie tylko wskazać należy, że czy to w wówczas obowiązującym stanie prawnym czy to świetle aktualnych przepisów prawa budowlanego, realizacja takiej inwestycji nie jest całkowicie pozbawiona kontroli organów nadzoru budowlanego, a to ze względu na treść art. 50 ustawy prawo budowlane. W przypadku prowadzenia (lub zrealizowania) robót budowlanych, które nie wymagały ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia, ale wykonywane są (lub były) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach (w tym np. w przepisach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego), organ będzie uprawniony do zastosowania trybu legalizacyjnego wynikającego z przywołanego przepisu.
Z wszystkich wyżej wyjaśnionych względów, decyzja jako naruszająca przepisy prawa materialnego w stopniu który miał wpływ na wynik sprawy, podlegała uchyleniu na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a p.ps.a. O kosztach przeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło