II SA/Kr 1298/06

PostanowienieWSA w Krakowie2008-01-15

Skład orzekający: Monika Rudzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, zwłaszcza w sytuacji, gdy planuje ona złożyć skargę kasacyjną, która wymaga obligatoryjnego sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie fizycznej, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w połowie oraz ustanowienie adwokata. Uzasadniono to tym, że skarżący dysponuje stałymi dochodami i majątkiem, ale ponosi też koszty leczenia i spłaca kredyt. Ponadto, w przypadku planowanej skargi kasacyjnej, która wymaga obligatoryjnego sporządzenia przez profesjonalnego pełnomocnika, odmowa przyznania prawa pomocy mogłaby istotnie ograniczyć prawo strony do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący K. K. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody dotyczącą ustalenia i wypłaty odszkodowania. Wcześniej sąd częściowo zwolnił go od wpisu sądowego. Skarżący jest rencistą, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, posiada dom i stodołę, spłaca kredyt, ale nie ma oszczędności. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę jego sytuację materialną i konieczność sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części oraz ustanowienie adwokata, a w pozostałym zakresie wniosek oddalono.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] nr: [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania p o s t a n a w i a przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w 1/2 części oraz ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w K., I) w pozostałym zakresie wniosek oddalić W dniu [...] stycznia 2007 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek K. K. o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, w sprawie skargi na decyzję Wojewody z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie ustalenia i wypłaty odszkodowania. W niniejszej sprawie wyrokiem z dnia 4 grudnia 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę K. K. na w/w decyzję. We wniosku skarżący oświadczył, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną M. K. W rubryce 10 formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wykazał własne dochody z tytułu pobieranego świadczenia rentowego w wysokości 634 zł. W skład majątku skarżącego wchodzi dom w miejscowości S. oraz stodoła i stajnia. Nie posiada on natomiast żadnych oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3000 euro. Uzasadniając wniosek o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że jest rencistą otrzymującym miesięcznie 630 zł. Dostaje zapomogę na węgiel na zimę. Spłaca kredyt. Nie ma możliwości pożyczenia środków na opłacenie kosztów postępowania sądowego. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Na wstępie należy zaznaczyć, że wniosek K. K. z dnia [...] stycznia 2008 roku nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 19 marca 2007 roku referendarz sądowy, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych z dnia [...] stycznia 2007 roku zwolnił skarżącego od wpisu sądowego w kwocie powyżej 200 zł, zaś w pozostałej części wniosek skarżącego oddalił. Od przedmiotowego postanowienia nie wniesiono sprzeciwu, a skarżący w dniu [...] maja 2007 roku uiścił wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł. Obecnie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny należy przy tym rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić obie minimum warunków socjalnych. Przechodząc do oceny sytuacji majątkowej skarżącego należy zauważyć, iż w obecnie złożonym wniosku skarżący nie wykazał dochodów żony, z którą pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. Skarżący wskazał jedynie wysokość pobieranych przez siebie dochodów z tytułu świadczenia rentowego. Mając jednak na względzie, że w poprzednim wniosku skarżący zawarł dane o wysokości pobieranego przez M. K. świadczenia emerytalnego (634 zł), uznano, iż niewykazanie tych danych nastąpiło przez nieporadność skarżącego, a miesięczne dochody małżonków K. wynoszą nie 634 zł, a 1.268 zł. We wniosku z dnia [...] stycznia 2008 roku skarżący nie wykazał także jako składnika swojego majątku nieruchomości rolnej o areale 2,2 ara, wskazał zaś obecnie na posiadanie stodoły i stajni. Analizując przedstawione dane stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie odbiega znacząco od przedstawionej w uprzednio złożonym wniosku. Wnioskodawca dysponuje stałymi dochodami oraz majątkiem w postaci domu, w którym zamieszkuje z małżonką. W związku ze stanem zdrowia (arytmia serca) niewątpliwie nadal ponosi koszty związane z leczeniem. Ponadto obciążeniem domowego budżetu jest także kredyt zaciągnięty na remont domu w wysokości 4.000 zł. Miesięcznie skarżący spłaca z tego tytułu ratę kredytową w wysokości 222 zł (dowód: umowa Nr [...] Kredytu konsumenckiego dla osób fizycznych zawarta w dniu [...] roku z Bankiem Spółdzielczym w W. – k. 30-32 akt). W tej sytuacji uwagi dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego poczynione w postanowieniu z dnia [...] marca 2007 roku pozostają nadal aktualne. Na obecnym etapie postępowania koszty sądowe sprowadzają się opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem w wysokości 100 zł (zgodnie z § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2192) oraz wpisu od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości 200 zł (zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 roku (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Referendarz sądowy uznał, iż adekwatnie do przedstawionej sytuacji majątkowej zasadnym jest przyznanie skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych w ½ części, a zatem na poziomie podobnym do przyznanego postanowieniem z dnia 19 marca 2007 roku. Mając na względzie, iż skarżący dysponuje określonymi składnikami majątkowymi, będzie on w stanie bez uszczerbku w utrzymaniu własnym oraz żony uiścić koszty sądowe w połowie. Wniosek skarżącego o ustanowienie adwokata z urzędu rozpoznany został z uwzględnieniem aspektu, iż na obecnym etapie postępowania wystąpił przymus działania przez profesjonalnego pełnomocnika. Wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy motywowany jest chęcią złożenia skargi kasacyjnej od zapadłego wyroku, a art. 175 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przewiduje obligatoryjne sporządzenie skargi kasacyjnej przez kwalifikowanego pełnomocnika. Uzyskiwane przez skarżącego dochody oraz stan posiadanego majątku nie są natomiast wystarczające, aby był on w stanie wygospodarować środki finansowe na porycie kosztów wynagrodzenia fachowego pełnomocnika z wyboru. W orzecznictwie przyjmuje się, iż sąd nie może odmówić przyznania prawa pomocy, jeżeli następstwem takiego rozstrzygnięcia byłoby istotne ograniczenie prawa strony do sądu, zwłaszcza poprzez uniemożliwienie złożenia skargi kasacyjnej ze względu na obligatoryjne jej sporządzenie przez profesjonalnego pełnomocnika (teza postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 października 2005 roku, sygn. akt II FZ 651/05). Z tych względów orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 245 § 1 i 3, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło