II SA/Kr 1298/07

WyrokWSA w Krakowie2008-03-10

Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji ma obowiązek nałożyć administracyjną karę pieniężną za usunięcie drzew bez zezwolenia, nawet jeśli drzewa wyrosły na terenie budowlanym, a właściciel nie złożył wniosku o zezwolenie na ich usunięcie?
Ratio decidendi
Organ administracji jest zobowiązany do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, gdy spełnione są przesłanki z art. 88 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Przepis art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy, dotyczący braku opłat za drzewa rosnące na terenach budowlanych, ma zastosowanie jedynie w sytuacji, gdy posiadacz nieruchomości złożył stosowny wniosek o zezwolenie na usunięcie drzew. Usunięcie drzew bez zezwolenia, nawet na terenie budowlanym, obliguje organ do wymierzenia kary.
Stan faktyczny
Organ pierwszej instancji umorzył postępowanie w sprawie naliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, uznając, że drzewa wyrosły na terenie budowlanym. Organ odwoławczy uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na obligatoryjny charakter kary. Skarżący W. J. podniósł, że działka była terenem budowlanym już w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego, a drzewa stwarzały zagrożenie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że usunięcie drzew bez zezwolenia obliguje do nałożenia kary, niezależnie od statusu terenu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Ewa Rynczak / spr. / AWSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2008 r. sprawy ze skargi W. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania - skargę oddala - Decyzją z dnia [...] r. znak: [...] Burmistrz Miasta [...], na podstawie art. 105 kpa w związku z art. 86 ust.1 pkt 7 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) oraz art. 104 kpa, umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie naliczenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu organ wskazał, że pismem z dnia [...] r. M. M. zawiadomił organ o ścięciu [...] modrzewi przez W. J., współwłaściciela działki ewid. nr [...] położonej w [...]. Przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że ścięte modrzewie wyrosły na nieruchomości położonej w terenie budowlanym. Na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody nie pobiera się opłat za usunięcie drzew, które posadzono lub wyrosły na terenie budowlanym - stąd zasadność umorzenia postępowania jako bezprzedmiotowego. Odwołanie od powyższej decyzji złożyli M. i M. M. wnosząc o jej uchylenie i wymierzenie kary sprawcy nielegalnej wycinki drzew. Podkreślili, że W. J. ściął [...] sztuki modrzewi bez wymaganego zezwolenia, co implikuje obowiązek wymierzenia kary pieniężnej. Zakwestionowali przy tym możliwość zastosowania art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody i odstąpienia od pobrania opłat wskazując, że przepis dotyczy sytuacji, gdy zostało wcześniej uzyskano odpowiednie zezwolenie na usunięcie drzew, co nie miało miejsca w przedmiotowej sprawie. Wskazali na przewlekłość postępowania i okres 18 miesięcy rozpatrywania ich wniosku o wszczęcie postępowania. Decyzją z dnia [...] r. znak: [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 i ust. 2, art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 roku, Nr 92, poz. 880 ze zm.), § 1-3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów gatunków drzew (Dz. U. nr 228, poz. 2306) w związku z Obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2007 (M.P. z 2006r. Nr 73 poz. 733) i §1-3 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219, poz. 2229) w związku z art. 138 § 2 kpa, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że nie ulegają wątpliwości okoliczności faktyczne sprawy, przyznane przez W. J., poparte dokumentami zgromadzonymi w aktach sprawy . W. J. jest wraz z odwołującymi się współwłaścicielem m.in. działki nr [...] obj. [...] obr. [...], położonej w [...] ul. [...]. Bez stosownego zezwolenia usunął z tej działki [...] szt. modrzewi, które zostały w trakcie przeprowadzonej przez organ I instancji wizji lokalnej przeprowadzonej z udziałem zainteresowanych stron w dniu [...] r. pomierzone na wysokości 10 cm od poziomu terenu. W trakcie postępowania Burmistrz Miasta [...] uzyskał pisemne wyjaśnienia [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] z dnia [...] r. oraz Ministerstwa Środowiska Departament Leśnictwa, Ochrony Przyrody i Krajobrazu z dnia 10.07.2006 r. w sprawie stosowania kar pieniężnych i możliwości prawnych odstąpienia od ich wymierzenia . Zgodnie z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. Nr 92, poz. 880 ze zm.) usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Regulacja art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy wskazuje, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężna za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Kary za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia mają charakter obligatoryjny. Zgodnie z art. 89 ust. 1 ustawy administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się, z zastrzeżeniem ust. 5, w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 ustawy. Wobec wydania przepisów wykonawczych na podstawie art. 85 ust. 4 i art. 85 ust. 8 ustawy, dla obliczenia wysokości kary za usunięcie drzew bez wymaganego zezwolenia stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska z dnia 13 października 2004r. - w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew, a także obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 12 października 2006r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni za rok 2007. W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia lub po zniszczeniu terenów zieleni, zadrzewienia, drzewa lub krzewu oraz po przeprowadzeniu oględzin, z których sporządza się protokół. W badanej sprawie stwierdzono usunięcie drzew, brak zezwolenia na usunięcie, dokonano pomiaru obwodu pozostałych pni drzew. W/w przepisy nakazują przyjąć, iż w razie ustalenia okoliczności usunięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia organ administracji obligatoryjnie orzeka karę pieniężną. Wobec ustalenia, iż W. J. jest podmiotem, który mógłby uzyskać zezwolenie na ich usunięcie, gdyż jest właścicielem (posiadaczem) nieruchomości, na której one rosły - ponosi on odpowiedzialność za usunięcie drzew. Z dokumentów znajdujących się w aktach, w szczególności z wniosku M. i protokołu oględzin wynika, że drzewa zostały usunięte w dniu [...] r. Natomiast uchwała nr [...] Rady Miasta [...] z 2006 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (opubl. w D. Urz. Woj. [...] nr [...] poz. [...]), weszła w życie [...] r. Art. [...] ust. [...] pkt [...] ustawy stanowi, że nie pobiera się opłat za usunięcie drzew które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane. Zatem zwolnienie od opłat za usuniecie drzew nie może być brane pod uwagę, ze względu na fakt, iż usunięte modrzewie nie zostały posadzone ani nie wyrosły po dacie [...] r. Organ odwoławczy wskazał następnie, że przesłanką umorzenia postępowania na podstawie 105 § 1 kpa jest bezprzedmiotowość postępowania "z jakiejkolwiek przyczyny", czyli z każdej przyczyny powodującej brak jednego z elementów materialnego stosunku prawnego w odniesieniu do jego strony podmiotowej lub przedmiotowej. Organ wskazał na wyrok NSA z 18.04.1995 r. (SA/Łd 2424/94, publ. ONSA z 1996 r., nr 2, s. 80) oraz z dnia 14.05.1998 r. (I SA/Kr 1141/97 niepublikowane). Organ wskazał przy tym, że przeprowadzone postępowanie dowodowe dostarczyło przesłanki dla wydania rozstrzygnięcia merytorycznego, do którego wydania organ administracji jest ustawowo zobowiązany. Kolegium wskazało przy tym, że nie może wydać żądanej przez odwołujących decyzji nakładającej karę za usunięcie drzew, gdyż jest zobowiązane przestrzegać zasady dwuinstancyjności. Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył W. J. wnosząc o jej uchylenie. Wskazał, że podana przez SKO w [...] data [...] r. dotyczy zatwierdzenia ostatniego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...]. Przy wydaniu decyzji pominięto fakt, iż przedmiotowa działka zakwalifikowana była jako budowlana już w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] roku, położoną w terenie zabudowy mieszkalnej o symbolu [...]. W przypadku wycięcia drzew, które zostały posadzone lub wyrosły na nieruchomości położonej w terenach budowlanych zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt. 7 ustawy o ochronie przyrody opłat nie pobiera się i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania przez organ I instancji było zasadne. Nadto skarżący wskazał, że przedmiotowe drzewa rosły blisko drogi gminnej, w znacznym stopniu ograniczając widoczność na drodze jak i wjazd na działkę, co stwarzało realne zagrożenie w ruchu drogowym. Nadmienił przy tym, że na przedmiotowej działce z własnej inicjatywy posadził inne drzewa w łącznej ilości [...] sztuk (w tym [...] modrzewi). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie w całości, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm. , zwanej dalej ustawą o p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy o p.p.s.a.). Orzekanie w myśl art.135 p.p.s.a. następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych . Wady postępowania administracyjnego, skutkujące koniecznością: uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności bądź stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa, przewidziane są w przepisie art. 145 § 1 p.p.s.a. Natomiast w wypadku nieuwzględnienia skargi sąd w myśl art.151 p.p.s.a. skargę oddala. Skarga jest nieuzasadniona. Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji w ocenie Sądu nie narusza prawa. Organ odwoławczy- Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w sposób prawidłowy przeprowadziło postępowanie administracyjne i dokonało poprawnie ustaleń faktycznych i prawnych na dzień wydania zaskarżonej decyzji. Organy obu instancji ustaliły bezspornie, że skarżący S. J., jako współwłaściciel nieruchomości nr [...] płożonej w [...] przy ulicy [...] dokonał ścięcia drzew, bez wymaganego pozwolenia. Materialnoprawną podstawą do wydania zaskarżonej decyzji jest przepis art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody ( Dz. U. 2004r.. Nr 92, poz. 880 ze zm.) stosownie do którego wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego pozwolenia. Skarżący na usuniecie drzew nie posiadał pozwolenia Burmistrza Gminy [...]. Pozwolenie takie jest konieczne i wynika to z przepisu art. 83 ust. 1 cytowanej ustawy, który stanowi, że "usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta na wniosek posiadacza nieruchomości. Jeżeli posiadacz nie jest właścicielem – do wniosku dołącza się zgodę właściciela". A zatem organ administracji zobligowany był do nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji kiedy zostały spełnione łącznie przesłanki z art. 88 ust.1 pkt 2 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. W związku z tym, stanowisko organu I instancji zawarte w decyzji z dnia [...] r. było nietrafne, gdyż naruszało cytowane wyżej przepisy ustawy. Dlatego też organ II instancji zasadnie uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wysokość administracyjnej kary pieniężnej w myśl art. 89 cyt. ustawy ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usuniecie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust.4 pkt 1, ust.5 i 6 oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy , przytoczonych w wyrzeczeniu zaskarżonej decyzji. Odnośnie zarzutów podniesionych przez skarżącego w skardze, że brak jest podstaw do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, ponieważ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji SKO w [...] z dnia [...] r. pominięto fakt, iż przedmiotowa działka zakwalifikowana była jako budowlana już w poprzednim planie zagospodarowania przestrzennego miasta [...] zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta i Gminy [...] Nr [...] z dnia [...] r. i w związku z tym organ powinien był odstąpić od jej wymierzenia zgodnie z przepisem art. 86 ust.1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody. W ocenie Sądu zarzut ten jest bezzasadny. Powołany przez skarżącego przepis stanowi, że "nie pobiera się opłat za usuniecie drzew, które posadzono lub wyrosły na nieruchomości po zakwalifikowaniu jej w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele budowlane". Przepis ten odnosi się do sytuacji kiedy posiadacz nieruchomości złożył stosowny wniosek do właściwego organu o usuniecie drzew lub krzewów z terenu swojej nieruchomości. W niniejszej sprawie skarżący S. J. nie złożył w ogóle takiego wniosku i bezspornym jest, że ściął drzewa bez stosownego pozwolenia. Nie mogą też być uznane jako zasadne zarzuty skarżącego, że ścięte drzewa rosły blisko drogi gminnej, stwarzały zagrożenie w ruchu drogowym i w ich miejsce sam dobrowolnie posadził inne drzewa. Przepisy ustawy z dnia 16.04.2004r. o ochronie przyrody nie przewidują odstąpienia od wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej w takiej sytuacji. A zatem, w ocenie Sadu wszystkie zarzuty skarżącego należy uznać za nieuzasadnione, gdyż zaskarżona decyzja organu II instancji została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa . Mając powyższe na uwadze , Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), stosownie do którego w razie nie uwzględnienia skargi sąd skargę oddala.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło