II SA/Kr 1298/16
WyrokWSA w Krakowie2017-02-08
Skład orzekający: Andrzej Irla, Paweł Darmoń, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie dachu nad częścią obiektu budowlanego, który nie został ukończony, po dacie wejścia w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r. (tj. po 1 stycznia 1995 r.), stanowi kontynuację robót budowlanych w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, a w konsekwencji, czy zastosowanie znajduje art. 48 Prawa budowlanego nakazujący rozbiórkę samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Wykonanie dachu nad częścią obiektu budowlanego, który nie został ukończony, po 1 stycznia 1995 r., stanowi kontynuację robót budowlanych, a nie zakończenie budowy. W związku z tym, że budowa nie została zakończona przed 1 stycznia 1995 r. i nie istniało pozwolenie na budowę, prawidłowo zastosowano art. 48 Prawa budowlanego, który nakazuje rozbiórkę samowoli budowlanej. Dodatkowo, obiekt został wzniesiony na terenie przeznaczonym pod park leśny i usługi sportu, co naruszało ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w momencie budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowoli budowlanej polegającej na rozbiórce istniejącego budynku i postawieniu nowego obiektu (przyziemia budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dachem dwuspadowym) bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego nakazały rozbiórkę obiektu. Skarżący twierdzili, że wykonanie dachu było jedynie zabezpieczeniem rozpoczętej budowy, a nie jej zakończeniem, i że budowa została wstrzymana przed 1995 r. Organy uznały, że wykonanie dachu po 1995 r. stanowiło kontynuację budowy, a obiekt nie został ukończony, co uzasadniało zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalił.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Paweł Darmoń WSA Iwona Niżnik-Dobosz Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2017 r. sprawy ze skargi M. P. i W. P. na decyzję nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala
Postępowanie administracyjne dotyczące samowoli budowlanej na działce nr [....] obr. [....] w Z. przy ul. [....] , prowadzone było przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. (dalej PINB) od 7.02.2007 r.
W sprawie tej, w początkowym jej stadium zostały wydane następujące rozstrzygnięcia:
1. decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia 13 listopada 2007 r. nr [....] (....), którą organ ten nie stwierdził podstaw do wydania nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do zgodnego z przepisami;
2. decyzja [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 października 2008 r. (znak: ....), utrzymująca w mocy decyzję PINB z dnia 13 listopada 2007 r.;
3. wyrok WSA w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 162/09), uchylający decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 października 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu organy administracji winy określić jednoznacznie przedmiot postępowania, ustalić datę powstania przedmiotowego obiektu (zakończenia robót budowlanych) oraz rozważyć, czy przykrycie obiektu dachem (nazywane zabezpieczeniem stropu, konstrukcją tymczasową) wykonane po 1.01.1995 r. nie stanowi dalszych robót budowlanych przy obiekcie, a w konsekwencji, czy prawidłowo zastosowano art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego;
4. decyzja PINB w Z. z dnia 23 grudnia 2011 r. nr [....] (znak: .....), którą organ ten nie stwierdził podstaw do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami;
5. decyzją [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 13 maja 2013r. (znak: ......) uchylająca decyzję wskazaną w pkt 4 i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Natomiast w toku ponownie prowadzonego postępowania, organ I instancji przeprowadził w dniu 27 maja 2014 r. czynności kontrolne na przedmiotowej nieruchomości. Ustalił, że wykonana została kondygnacja nadziemna budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Kondygnacja posadowiona jest na skarpie: od strony południowej całkowicie odsłonięta, od strony północnej zagłębiona w ziemi. Wysokość kondygnacji to ok. 2,36 m (do kalenicy 4,5 m). Kondygnacja wykonana jest z pustaków ceramicznych, obłożonych piaskowcem; na ścianach wykonana płyta żelbetowa; wewnątrz kondygnacji ścianki działowe, schody żelbetowe oraz instalacja elektryczna; ściany wewnętrzne nieotynkowane, częściowo wstawione ościeżnice drzwiowe; od strony południowej otwór garażowy zabezpieczony płytą OSB - wstawione prowizoryczne drzwi wejściowe; kondygnacja budynku podłączona do sieci energetycznej, nie została doprowadzona instalacja wodno -kanalizacyjna. Postanowieniem nr [....] z dnia 5 czerwca 2014 r. (znak: ....) PINB w Z. , na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2014 r.: zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czerech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014r. znak: [....] , Burmistrz Miasta Z. odmówił inwestorom wydania zaświadczenia stwierdzającego zgodność przedmiotowej budowy z ustaleniami aktualnego planu miejscowego (k: 30-3 1 akt PINB).
Decyzją z dnia 17.03.2015 r. PINB w Z. nakazał W.P. oraz M.P. rozbiórkę obiektu budowlanego (kondygnacji nadziemnej budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dachem dwuspadowym) o wymiarach dł. 10,4 x szer. 9,75 m. wys. 2,36 m. do kalenicy 4,5 m. usytuowana na działce nr [....] obr. [....] w Z. , w rejonie ul. [....] . Organ podał m.in. że z postanowienia Burmistrza Z. z dnia 21 sierpnia 2014 r. wynika, że zapisy planu miejscowego dotyczące rozbudowy i odbudowy budynków istniejących na terenach rolnych, odnoszą się do takich budynków, które nie stanowią samowoli budowlanej. Sporny zaś obiekt wybudowany został bez pozwolenia na budowę.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli W.P. i M.P.
[....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 24 sierpnia 2016 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję PINB w Z. z dnia 17.03.2015r.
W uzasadnieniu podał, iż w sprawie zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. - o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015r. póz. 443). Zgodnie z art. 6 ustawy zmieniającej: "Do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe ".
Organ odwoławczy zgodził się z przyjętą przez PINB kwalifikacją wykonanych robót budowlanych jako "budowy". W myśl art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego przez budowę należy bowiem rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podał, że z akt administracyjnych wynika, iż postępowanie dotyczyło samowoli budowlanej polegającej na rozbiórce istniejącego budynku i postawieniu nowego obiektu (przyziemia) bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Przyziemie postawiono w miejscu spalonego budynku, na fundamentach, które pozostały po rozbiórce części tego obiektu. Dodatkowo roboty budowlane zostały wykonane poza obrys fundamentów spalonego budynku, ponieważ inwestorzy wykonali budynek przyziemia przybliżając się z wykonanym obiektem budowlanym do granic działki nr [....] na odległość 1,81-1,83 m. Taka odległość istniejącego budynku przyziemia od granic działki ewidencyjnej nr [....] jest inna, niż odległość spalonego budynku od granic nieruchomości uwidoczniona na opracowaniach kartograficznych, sporządzonych przed 1992 r., co potwierdza, iż obiekt przyziemia wykonany został jako odbudowa części spalonego budynku wraz z jego rozbudową. Stwierdził organ odwoławczy, iż inwestorzy wykonali roboty budowlane polegające częściowo na odbudowie części spalonego budynku, połączone z rozbudową obiektu budowlanego.
Podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia była data powstania przedmiotowego obiektu budowlanego, a w szczególności chwila zakończenia robót budowlanych. Wskazał organ odwoławczy na art. 103 ust. 2 Prawa budowanego. Podkreślił, iż w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [....] 1997 r. ustalono, iż: "(...) na działce nr ew. [....] obr. [....] przy ul. [....] wybudowane zostały mury przyziemia obłożone kamieniem łamanym z płytą stropową (...)". Natomiast podczas oględzin w dniu [....] 2007 r. ustalono, iż dodatkowo inwestorzy wykonali zadaszenie, które zostało określone jako "tymczasowe zabezpieczenie wykonane z drewna". Powyższe potwierdza materiał fotograficzny. W ocenie organu odwoławczego, wskazane przykrycie obiektu budowlanego dachem, nazwane "zabezpieczeniem stropu", w istocie stanowi dalsze roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie. Organ odwoławczy zgodził się z PINB w Z. , że wykonanie zadaszenia, o którym mowa powyżej stanowiło kontynuację budowy. Do dalszego prowadzenia budowy po dniu l stycznia 1995 r. w warunkach samowoli budowlanej mają zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. – (WSA w Gdańsku z dnia 31 października 2007 r. sygn. akt II SA/Gd 350/07, NSA w Poznaniu w wyroku z dnia 27 sierpnia 1996 r. sygn. akt SA/Po 2784/95, WSA w Krakowie zawarte w wyroku z dnia 13 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 360/11). Zgodnie z tym ostatnio wskazanym wyrokiem: "Zakończenie budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego polega na doprowadzeniu budowy już do stanu, w którym — chociażby nawet częściowo - jest możliwe przystąpienie do użytkowania takiego obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Uznaniu budowy za zakończoną nie powinien przeszkadzać częściowy brak wykonania robót wykończeniowych, wyposażeniowych lub innych o podobnym charakterze, które mogą być wykonywane w użytkowanym obiekcie nawet po dniu l stycznia 1995 r.". Podkreślił organ odwoławczy, iż zadaszenie wykonane przez inwestorów po 1995 r. nie stanowiło robót wykończeniowych. Bez tego zadaszenia przystąpienie do użytkowania nie jest możliwe.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że materiał dowodowy wykazał, że wykonany zakres robót budowlanych wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor legitymował się jedynie opinią Burmistrza Gminy T. z dnia 9 lipca 1992r., znak: [....] w zakresie "możliwości wykonania prac remontowych i modernizacyjnych, koniecznych do czasowej adaptacji istniejącego budynku mieszkalnego", niemniej dokument ten nie stanowił pozwolenia na budowę (na co jednoznacznie zwrócił uwagę WSA w Krakowie w wiążącym wyroku z dnia 6 kwietnia 2009 r.). Wobec powyższego, organ II instancji wskazał, iż PINB w Z. prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie tryb postępowania określony w art. 48 Prawa budowlanego. W toku prowadzonego postępowania legalizacyjnego organ I instancji wydał postanowienie, którym w myśl art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego wstrzymał prowadzenie przedmiotowych robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2014r.: zaświadczenia o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, czerech egzemplarzy projektu budowlanego oraz oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Inwestorzy nie przedłożyli żądanej dokumentacji czym wypełnili dyspozycję art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego: "W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków , o których owa w ust. 3, stosuje się ust. 1". Z kolei postanowieniem z dnia 21 sierpnia 2014 r. znak: [....], Burmistrz Miasta Z. odmówił inwestorom wydania zaświadczenia stwierdzającego zgodność przedmiotowej budowy z ustaleniami aktualnego planu miejscowego. Postanowienie to jest ostateczne (pismo Burmistrza Miasta Z. z dnia 11 lipca 2016 r.). Mając na uwadze powyższe, rozbiórka przedmiotowego obiektu nakazana została zasadnie.
Skargę na opisaną decyzję [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w K. z dnia 24.08.2016 r. wnieśli M.P. oraz W.P. Zarzucili naruszenie art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 8, 9, 10 par.1 w zw. z art. 77 par. 1 i art. 81 K.p.a, poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na ustaleniach niezgodnych z tymi, które wynikały z oględzin nieruchomości. Podali, że zawiadomienie w trybie art. 10 k.p.a. nie było skuteczne, gdyż organ nie posiadał kompletu dokumentów i strona nie mogła się z nimi zapoznać. Zarzucili także naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących od 1995 r. dla obiektu wybudowanego przed 1995 r.
W uzasadnieniu skargi, M. i W.P. podali, że w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie wykonanych murów przyziemia budynku mieszkalnego na działce nr [....] obr. [....] w Z. w rejonie ul. [....] przeprowadzona została kontrola w dniu [....] .2014 r. podczas której stwierdzono, że ściany budynku wykonane w latach 1992-1993 były zabezpieczone przykryciem tymczasowym, jednak pod wpływem ciężaru śniegu uległo ono zawaleniu (tymczasowe zabezpieczenie nie było przewidziane na tak długi czas i nie było zaprojektowane docelowo). W celu zabezpieczenia obiektu wykonano ponownie zabezpieczenie, jak poprzednio. Organ uznając iż zabezpieczenie stanowi dalsze roboty budowlane związane z budową jest w błędzie. Nawet przepis art. 48 ustawy Prawo Budowlane w ust. 3 stanowi, że: "w postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy....". W tym przypadku inwestor we własnym interesie chroniąc przez niszczeniem rozpoczętą budowę zabezpieczył strop i mury. Nie można więc uznać tego zakresu robót za zakończenie budowy. Zgodnie z stanowiskiem inwestora w ramach kontynuacji robót wykonana zostanie następna kondygnacja, poddasze i dopiero dach. Takie ustalenie miało miejsce podczas w/w czynności kontrolnych. Przesłuchanie inwestora pod odpowiedzialnością karną wyjaśniłoby wątpliwość, czy roboty zostały zakończone, czy wykonany "dach" jest jedynie zabezpieczeniem. Również sporządzona przez A.B. "Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana z opinią techniczną" potwierdza wykonanie obiektu w latach 1992-1993. W 1993 r. prace budowlane zostały wstrzymane co potwierdza protokół PINB z dnia [....] .1997 r. Dopiero potem, w uwagi na przedłużające się postępowanie, wykonane zostało powyższe zabezpieczenie. O tym, że jest to jedynie tymczasowe zabezpieczenie świadczy również opinia uzupełniająca sporządzona przez A.P. we wrześniu 2010 r. Materiały fotograficzne potwierdzają charakter tego zabezpieczenia, a także rodzaj i pochodzenie materiałów użytych do jego wykonania. Kontynuacja robót będzie wymagała rozebrania dachu tymczasowego. Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie skarżących, nie można uznać, iż roboty w tej sprawie zakończone zostały "po 1995 r." i że zastosować należało przepisy art. 48. ustawy Prawo budowlane z 1994 r. W ramach kontynuacji budowy nie wystarczą roboty wykończeniowe, nie wymagające pozwolenia na budowę i nie można w ogóle mówić o przystąpieniu do użytkowania, ale jedynie o kontynuacji robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę tj. ścian kolejnej kondygnacji lub poddasza - ściany kolankowe. W niniejszym postępowaniu organy I i II instancji w ogóle nie wzięły pod uwagę zamierzeń inwestora, nie przesłuchały go i nie ustaliły zakresu dalszych robót. Błędnie zastosowane przepisy aktualnie obowiązujące zamiast tych, które wynikają z art. 103 ust 2 ustawy Prawo budowlane.
Podkreślili skarżący iż, organ I instancji nie odniósł się do wyroku WSA z dnia 6 kwietnia 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 162/09) i nie wyjaśnił czasu powstania przedmiotu niniejszego postępowania. Nie zostały wskazane dowody, na których oparły się organy administracji. Nie odniosły się do planu zagospodarowania przestrzennego oraz nie przesłuchały stron, tj. głównie inwestora, na okoliczność dalszych zamierzeń inwestycyjnych. Skarżący wskazali, że na tej podstawie można wyprowadzić wniosek, iż wykonany obecnie "dach" jest tymczasowy, a termin zakończenia robót, zgodnie z wcześniejszymi ustaleniami, przypada na rok 1993 r. Organ nie dokonał oceny sprawy pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Uczestniczka N.W. w piśmie z dnia 5.01.2017 r. domagała się oddalenia skargi. Wskazała m.in., że w przedmiotowym budynku jest zameldowany W.P. , co świadczy o przystąpieniu do użytkowania tego obiektu. Nieruchomość ta ma nadany własny numer (Wierchowa 10).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
Wobec faktu, iż w sprawie uprzednio orzekał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie (wyrok z dnia 6.04.2009 r.; sygn. akt II SA/Kr 162/09) kontroli obecnie podlegało m.in. to, czy wskazania i oceny zawarte w tym wyroku zostały w pełni zrealizowane przez organy nadzoru budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016 r., poz. 718; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie (...) było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy. Zwrócić zatem należy uwagę, że w powołanym wyroku, WSA w Krakowie nakazał określić przedmiot postępowania, ustalić datę powstania przedmiotowego obiektu (zakończenia robót budowlanych), a także rozważyć, czy przykrycie obiektu dachem (nazywane zabezpieczeniem stropu, konstrukcją tymczasową) wykonane po 1.01.1995 r. nie stanowi dalszych robót budowlanych przy tym obiekcie, a w konsekwencji, czy prawidłowo zastosowano art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego. Opierając się na powyższych wskazaniach, trafnie orzekające w sprawie organy przyjęły, iż wobec braku posiadania przez inwestora pozwolenia na budowę, przedmiot tej sprawy stanowi samowolę budowlaną popełnioną na działce nr [....] obr. [....] w Z. , polegającą na rozbiórce istniejącego obiektu i postawieniu nowego, stanowiącego przyziemie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dachem dwuspadkowym. Przyziemie to bowiem postawiono w miejscu spalonego budynku, przy jednoczesnym przekroczeniu obrysu jego fundamentów, zbliżając ten budynek do działki nr [....] , na odległość ok. 1,8 m.
Podstawowe znaczenie w kontrolowanej sprawie ma jednak kwestia dotycząca jednoznacznego (pewnego) ustalenia, czy budowa przedmiotowego obiektu została zakończona oraz (ewentualnie) z jaką datą miało to miejsce. Była to bowiem okoliczność objęta wskazaniami WSA w Krakowie zawartymi w cytowanym wyżej wyroku. Przesądzenie zaś powyższej okoliczności decyduje o tym, jakie przepisy prawa będą w sprawie miały zastosowanie. Należy bowiem zauważyć, że zgodnie z art. 103 ust. 1 Prawa budowlanego, do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. Wskazany zaś ust. 2 stanowi, że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy (tj. 1.01.1995 r.) lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Podkreślić przy tym należy, iż "przepisami dotychczasowymi", o których mowa w cytowanej regulacji są przepisy ustawy z dnia 24.10.1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229). Miarodajną zatem w sprawie okolicznością było to, czy stwierdzony przez organy nadzoru budowlanego stan obiektu pozwalał uznać, że jego budowa w rzeczywistości została zakończona, i czy fakt ten miał miejsce przed 1.01.1995 r. Oceniając ten aspekt sprawy zwrócić należy uwagę, że skarżący, w skardze wniesionej do sądu administracyjnego wskazywali, iż wykonanie dachu "nad ścianami przyziemia" w spornym budynku świadczy o "działaniu we własnym interesie w celu ochrony rozpoczętej budowy" (k. 2 skargi). Jak podkreślali, "nie można uznać tego zakresu za zakończenie budowy". Inwestorzy planują bowiem wykonać "następną kondygnację, poddasze i dach". Skarżący podkreślali przy tym, że nie można uznać terminu zakończenia budowy "po 1995 r. i zastosowania obowiązujących przepisów art. 48 Prawa budowlanego". Z przedstawionych twierdzeń M.P. oraz W.P. wynika więc jednoznaczny wniosek, iż w ich ocenie, budowa budynku na działce nr [....] obr. [....] w Z. , choć rozpoczęta przed 1995 r., do chwili obecnej nie została zakończona, zaś wykonane po 1995 r. roboty (tj. zadaszenie wzniesionych wcześniej ścian przyziemia) były działaniami jedynie zabezpieczającymi przed zniszczeniem istniejące części budynku. Analiza materiału dowodowego sprawy pozwala uznać powyższe twierdzenia za zgodne ze stanem rzeczywistym. W szczególności z fotografii dołączonej do protokołu kontroli z dnia [....] 2014 r. (k. 268) wynika, że w sprawie mamy do czynienia z budynkiem w stanie surowym, a zatem nieukończonym. Wskazać w związku z tym należy, iż cytowany wyżej przepis art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego wyłącza stosowanie art. 48 tej ustawy ale tylko wówczas, gdy budowa została zakończona przed 1.01.1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Oznacza to, że tylko zakończenie budowy obiektu przed wskazaną datą, pozwoliłoby nie stosować trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Skoro więc sami skarżący przyznali, że budynek nie jest ukończony, a fakt ten znajduje nadto potwierdzenie w materiale dowodowy, to w tym kontekście jako trafne ocenić należało stanowisko organu odwoławczego, że wykonanie dachu nad zrealizowaną częścią budynku, świadczy o prowadzeniu dalszych robót przy tym budynku. Bezsporne jest bowiem, że budynek przy ul. [....] w Z. nie został ukończony, a zatem prace polegające na jego zadaszeniu (po 1.01.1995 r.), dodatkowo powyższe stwierdzenie potwierdzają. Nie były więc wadliwe stwierdzenia organu odwoławczego, że zadaszenie stanowi o kontynuacji robót budowlanych, skoro te, co niewątpliwe, nie były ukończone (były jeszcze w toku). Prawidłowo zatem w sprawie zastosowano przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., gdyż przepisy wcześniej ustawy Prawo budowlane (z 1974 r.) miałby zastosowanie przy wykazaniu faktu "zakończenia budowy przed 1.01.1995 r.", a sytuacja taka w sprawie nie występuje. Nie ulega przy tym wątpliwości, że skarżący nie dysponowali pozwoleniem na budowę spornego budynku (por. uzasadnienie wskazanego wyżej wyroku WSA w Krakowie), co uzasadniało wdrożenie trybu z art. 48 Prawa budowlanego. Jedną z przesłanek legalizacji budynku wzniesionego w warunkach samowoli budowlanej jest to aby budowa była zgodna z przepisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 48 ust. 2). W tej zaś sprawie przesłanka ta także nie miała zastosowania. Burmistrz Miasta Z. postanowieniem z dnia 21.08.2014 r. odmówił bowiem wydania inwestorom zaświadczenia stwierdzającego zgodność przedmiotowej budowy z treścią aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego. Nadto, inwestorzy nie przedłożyli na wezwanie organu innych, niż powyższe zaświadczenie dokumentów, wymaganych przepisem art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. W tym stanie rzeczy orzeczenie nakazu rozbiórki zgodne jest z treścią art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którą: w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust. 3, stosuje się przepis ust. 1, czyli orzeka rozbiórkę obiektu budowlanego.
Niezależnie od powyższych rozważań i ocen należy zauważyć, że przedmiotowa budowa, co wyżej wykazano, jest nie tylko niezgodna z przepisami aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ale również z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującym w momencie budowy tego obiektu (por. NSA w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r.; sygn. akt II OPS 2/13). Zauważyć trzeba bowiem, iż z pisma Zastępcy Burmistrza Miasta Z. z dnia 9 lipca 1992 r. znak [....] (k. 23 a.a.) wynika, że zgodnie z postanowieniami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta Z. , działka nr [....] obr. [....] położona jest w terenach oznaczonych w tym planie symbolem B.4.10 ZL US przeznaczonych pod park leśny i usługi sportu. Zgodnie z tekstem planu, istniejące budownictwo mieszkaniowe, które znajduje się na terenach przeznaczonych pod zieleń przeznacza się do stopniowej likwidacji z czasową adaptacją do chwili pełnej amortyzacji zużytej substancji, względnie do momentu realizacji zamierzenia porządkowego obszaru. Tak więc wyburzenie przez ówczesnego inwestora istniejącego budynku mieszkalnego i rozpoczęcie budowy nowego domu na terenie, który w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego przeznaczony był pod park leśny i usługi sportu, niewątpliwie naruszało ustalenia tego planu. W świetle zaś zapisów planu o stopniowej likwidacji budownictwa mieszkaniowego na spornym terenie uznać należy, że przedmiotowy obiekt, znajdował się w obszarze, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym z dnia jego budowy, nie był przeznaczony pod zabudowę. Tym samym spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, uzasadniająca orzeczenie o rozbiórce spornego obiektu budowlanego. Z tego też względu data zakończenia budowy przedmiotowego obiektu może być oceniana jako pozbawiona zasadniczego znaczenia. Obiekt ten bowiem, jako wzniesiony na terenie wyłączającym zabudowę zarówno przed 1.01.1995 r. jak i po tej dacie – podlega rozbiórce.
Mając powyższe na uwadze, sąd, w oparciu o art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło