II SA/Kr 1299/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska po rozpoznaniu w dniu 30 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.R. , A.R. , J.R. i M.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [....] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia własności nieruchomości postanawia: oddalić wniosek A.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym Postanowieniem z dnia 6 czerwca 2007 r. oddalony został wniosek A.R. o zwolnienie od kosztów postępowania. W dniu ... lipca 2007 r. A.R. złożył ponownie wniosek o przyznanie prawa pomocy, poszerzając jego zakres o żądanie ustanowienia pełnomocnika celem sporządzenia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2007 r. We wniosku skarżący wskazał, że ma 88 lat i jest człowiekiem schorowanym. Cierpi na szereg dolegliwości i chorób (ma jedno płuco, jedną nerkę, dolegliwości kostne i choroby wewnętrzne, dolegliwości psychiczne, porusza się wysiłkiem). W dniu 20 lipca 2007 roku A.R. po wezwaniu przedłożył wniosek na urzędowym formularzu PPF, w którym wskazał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną E.R. . Ich miesięczny dochód wynosi [...] zł i stanowi go świadczenie emerytalne skarżącego oraz renta inwalidy wojennego. Żona skarżącego pozostaje bez dochodów. W skład jego majątku wchodzi mieszkanie o powierzchni 66 m2 oraz grobowiec z piwniczką. Nie posiada oszczędności, jak również cennych ruchomości o wartości powyżej 3.000 euro. Skarżący podał, że stan jego zdrowia jest ciężki, a ceny wizyt lekarskich przekraczają jego budżet. Znaczne środki finansowe zmuszony jest przeznaczać na zakup lekarstw. Skarżący przedstawił także wysokość innych rocznych wydatków, które zmuszony jest pokryć z uzyskiwanych dochodów (w tym: ogrzewanie 2.500 zł, czynsz i fundusz remontowy 2.880 zł, telefon 1990 zł, koszty leczenia homeopatycznego, zielarskiego, klimatycznego ze względu na choroby płuc i oskrzeli, astmę 4.500 zł). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 29 sierpnia 2007 r. przedmiotowy wniosek został oddalony. A.R. złożył w terminie sprzeciw podnosząc, że jego stan zdrowia stale się pogarsza co prowadzi do zwiększenia wydatków na leczenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 259 i art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /ppsa/ od postanowienia wydanego przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do wojewódzkiego sądu administracyjnego i w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie takie traci moc i sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wnioskodawca wystąpił o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, nie wskazując jednocześnie, aby jego sytuacja od daty poprzedniego wniosku, uległa zmianie, a wręcz z przeciwnie - na uzasadnienie swego żądania przytoczył niemal identyczne, jak poprzednio, okoliczności. Choćby już z tego powodu wniosek dotyczący zwolnienia od kosztów sądowych uznać należało za nieuzasadniony. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy zatem w pierwszej kolejności wskazać, iż ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem koszty te są rodzajem daniny publicznej. Zasadą wynikającą z art. 84 Konstytucji jest powszechność i równość ponoszenia danin publicznych. Zwolnienie od ich ponoszenia strony oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na współobywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). Ze zgromadzonego w sprawie materiału nie można wysnuć wniosku, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Ze złożonego oświadczenia wynika, że A.R. osiąga stały dochód miesięczny w wysokości [...] zł, a na jego utrzymaniu pozostaje jedynie niepracująca żona. Powyższe fakty świadczą o tym, że wnioskodawca nie jest osobą ubogą. Sytuacja majątkowa skarżącego pozwalała i pozwala na takie gospodarowanie środkami, które uwzględniałoby konieczność poniesienia wydatków związanych z postępowaniem. Na taką ocenę wpływ ma także i to, że obowiązujące przepisy /np. ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych/ gwarantują inwalidom wojennym i członkom ich rodzin szereg ulg, w tym także w zakresie odpłatności za leki. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i powinna być stosowana co do zasady jedynie do osób pozostających w ubóstwie, nie osiągających stałych dochodów, a za taką osobę A.R. uznany być nie może. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.