II SA/Kr 1301/05
WyrokWSA w Krakowie2006-06-06
Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Barbara Pasternak, Beata Cieloch
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy odrzucająca zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, dotyczący zmiany przeznaczenia działki z rolnej na budowlaną, narusza prawo, w szczególności prawo własności, jeśli uzasadnienie uchwały wskazuje na ochronę walorów przyrodniczych i krajobrazowych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny kontroluje jedynie legalność uchwały rady gminy odrzucającej zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, badając, czy zawiera ona prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, a nie meritum ustaleń planistycznych. Uchwała taka nie narusza prawa, jeśli wykazuje brak dowolności w działaniach organu, uwzględnia interes publiczny (ochrona przyrody i krajobrazu) i nie przekracza granic władztwa planistycznego gminy, nawet jeśli narusza indywidualny interes właściciela.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła zarzut do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, domagając się zmiany przeznaczenia swojej działki z rolnej na budowlaną. Rada Gminy odrzuciła ten zarzut, wskazując na wysokie walory przyrodnicze i krajobrazowe działki oraz jej położenie w Jurajskim Parku Krajobrazowym. Skarżąca wniosła skargę do WSA, twierdząc, że uchwała narusza jej prawo własności i powoduje utratę wartości działki. WSA oddalił skargę, uznając uchwałę za legalną.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariusz Kotulski (spr.) Sędziowie : WSA Barbara Pasternak AWSA Beata Cieloch Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi B. R. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutu do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skargę oddala
Na podstawie uchwał Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 29 maja 2000r., Nr XXV/109/00, Nr XXV/110/00, Nr XXV/111/00, Nr XXV/112/00, Nr XXV/113/00, Nr XXV/114/00, Nr XXV/115/00, Nr XXV/116/00 przystąpiono do sporządzania miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice-Przeginia dla sołectw: Jerzmanowice, Przeginia, Sąspów, Łazy, Szklary, Gołkowice, Czubrowice i Racławice.
B. R. (zwana dalej skarżącą) złożyła w dniu [...] .11.2000r. wniosek o zmianę przeznaczenia jej działki nr [...] z rolnej na cele zabudowy mieszkaniowej. Wniosek ten potraktowany jako zarzut został uwzględniony uchwałą Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 13 października 2003r., nr XV/154/03.
Projekt wskazanego wyżej planu tego planu został wyłożony do publicznego wglądu w dniach od 29 kwietnia 2002 r. do dnia 29 maja 2002 r. Dodatkowo projekt miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice-Przeginia dla części sołectwa Jerzmanowice w zakresie nie obejmującym działki skarżącej wyłożono do publicznego wglądu w dniach od 19 marca 2003r. do dnia 16 kwietnia 2003r., a w zakresie obejmującym działkę skarżącej w dniach od 22 listopada 2004r. do 20 grudnia 2004r. O wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu zawiadomiono pisemnie B. R..
Zarzut do w/w projektu wniosła pismem z dnia [...] .12.2004r. B. R. podnosząc, iż nie rozumie dlaczego Wójt Gminy oraz Dyrekcja Zespołu [...] w [...] nie wyrażają zgody na zmianę sposobu przeznaczenia jej działki w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - obniżając do zera wartość rynkową tej działki oraz łamiąc prawo własności chronione przez Konstytucję RP. Również z rozporządzenia Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] .05.1997r. w sprawie ochrony [...] nie wynika zakaz realizacji na tym terenie budynków mieszkalnych i gospodarczych. "Wcale mnie nie satysfakcjonuje to, że działka moja tak jak mi przedstawiono w piśmie leży przy kompleksie ostańców o najwyższych wartościach krajobrazowych, skoro nie mogę korzystać z jej dóbr".
Rada Gminy [...] uchwałą z dnia 18 kwietnia 2005r., Nr [...]odrzuciła powyższy zarzut B. R..
W uzasadnieniu uchwały wskazano, iż zarzut wniesiony przez B. R. został szczegółowo zbadany w oparciu o materiał dowodowy, który obejmuje dokumenty związane ze sporządzeniem projektu planu, takie jak: uchwała Rady Gminy o przystąpieniu do sporządzania planu, komunikaty, obwieszczenia i zawiadomienia. Dowodowy materiał merytoryczny stanowią także: inwentaryzacja urbanistyczna, wnioski do planu zgłoszone przez właścicieli gruntów, wnioski organów i instytucji, wielokrotne opinie i uzgodnienia projektu planu, dokumenty świadczące o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, wykaz protestów i zarzutów, w tym zarzut złożony przez B. R. wraz ze sposobem ich rozpatrzenia przez Wójta i Radę Gminy, uchwały Rady o pozytywnym rozpatrzeniu zarzutu, dokumenty wznowienia procedury, tj. skorygowany projekt planu, ponowne uzgodnienia i dokumenty poświadczające ponowne wyłożenie fragmentów planu, zebrane zarzuty i protesty, w tym zarzut złożony przez skarżącą. Wskazano także, że materiałami dowodowymi przy rozpatrywaniu zarzutu były ponadto: projekt planu, prognoza skutków wpływu ustaleń planu na środowisko, materiały mapowe i opisowe poświadczające stan własności gruntów (wypisy i wyrysy z ewidencji gruntów), obowiązujący do dnia 31.12.2003r. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice-Przeginia, plan zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego oraz opracowania specjalistyczne, w tym projekt planu ochrony [...] .
W części obejmującej uzasadnienie faktyczne w pierwszej kolejności wskazano, że działka nr [...] położona jest w obszarze Jurajskiego Parku Krajobrazowego. Obecnie działka nie jest zainwestowana i jest tylko częściowo użytkowana rolniczo. Teren przedmiotowej działki posiada wysokie wartości krajobrazowe i florystyczne. W bezpośrednim sąsiedztwie działki znajduje się kompleks ostańców - Skały Dębiny i Skały Łyse objęte ochroną prawą, gdyż SA to pomniki przyrody wpisane do rejestru pod numerami: [...] ; [...] ; [...] i [...] . Nadto działka oddalona jest od istniejących i projektowanych terenów budowlanych.
Zaznaczono, że w dotychczasowych opracowaniach planistycznych teren działki nr [...] był terenem niebudowlanym. Ustalenia o przeznaczeniu tego terenu na cele zieleni o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, ustalenie takiego kierunku zagospodarowania tych terenów określały lub nadal określają: obowiązujący do 31.12.2003r. plan ogólny zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice-Przeginia uchwalony uchwałą nr XXIX/115/93 Rady Gminy Jerzmanowice-Przeginia z dnia 1.04.1993r. (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego nr 6, poz.301) wraz ze zmianą tego planu (bez wsi Szklary) w zakresie terenów mieszkalnych i infrastruktury technicznej uchwalona uchwałą nr XXXIV/172/97 z 6.05.1997r. (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego nr 20, póz. 117); studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Jerzmanowice-Przeginia uchwalone uchwałą nr XV/62/99 z dnia 21.07.1999r. Podniesiono, że studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy ustala pozostawienie dotychczasowego niebudowlanego przeznaczenia przedmiotowego terenu, w celu ochrony jego szczególnych walorów przyrodniczych i krajobrazowych. Obszar ten leżąc w granicach [...] ustanowionych rozporządzeniem nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r. (Dz. Urz. Woj. Krakowskiego nr 18) ze względu na wyjątkowe walory krajobrazowe i florystyczne podlega ochronie. Studium ustala podstawowe funkcje Gminy, którymi obok rolnictwa , są turystyka i rekreacja budowana właśnie na bazie zasobów krajobrazowych i przyrodniczych tego terenu.
Projekt planu włącza przedmiotowe działki w obszary zieleni nie urządzonej, o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, pełniące ważną rolę połączeń w systemie węzłów i korytarzy ekologicznych. Są to tereny otwarte niezainwestowane, tylko częściowo użytkowane rolniczo jako łąki i pastwiska z zakazem wprowadzania zabudowy, na rysunku planu są one oznaczone symbolem ZN. Teren ten podlega ochronie krajobrazowej.
W uzasadnieniu uchwały przedstawiono też przebieg procesu planistycznego podnosząc, że na sposób rozpatrzenia przedmiotowego zarzutu miały wpływ wyniki przeprowadzonych uzgodnień i opinii do projektu planu. Ze względu na położenie działek w obszarze objętym ochroną (park krajobrazowy) Rada Gminy zbadała stanowiska wyrażone w trakcie sporządzania planu przez organy właściwe w sprawach parku krajobrazowego tj. Wojewodę jako organ tworzący parki oraz Dyrektora [...] Krajobrazowych działającego w imieniu Wojewody w sprawach krajobrazowych. Wskazano, że już na etapie początkowym planu, w przekazywanym wniosku - postulacie, Wojewoda nakazał przestrzeganie przepisów odrębnych przy sporządzaniu planu, w szczególności ustaw o ochronie przyrody i Prawo o ochronie środowiska. W trakcie procedury opiniowania i uzgadniania projektu planu Wojewoda [...] w piśmie z dnia [...] marca 2002r., zwrócił uwagę na konieczność uzyskania stanowiska Dyrektora [...] . Opinia taka została wydana z data [...] kwietnia 2002r, a jej zalecenia wprowadzono do projektu planu. Następnie po zakończeniu pierwszego wyłożenia projektu do publicznego wglądu Zarząd Gminy mając na celu rzetelne rozpatrzenie złożonych zarzutów (kierując się wymienionym wcześniej zaleceniem Wojewody) wystąpił do Dyrektora [...] o zaopiniowanie możliwości ewentualnych zmian w projekcie planu wynikających ze złożonych zarzutów. W piśmie z dnia 9 września 2002r. Dyrekcja [...] zajęła stanowisko do poszczególnych spraw objętych zarzutami. W stosunku do przeznaczenia działki nr [...] w [...] pod zabudowę Dyrektor [...] wyraził stanowisko negatywne, co oznaczało konieczność uwzględnienia przez Zarząd Gminy opinii jednostki działającej z upoważnienia Wojewody, a tym samym negatywnego rozpatrzenia szeregu zarzutów, wśród nich zarzutu złożonego przez B. R., której sprawę negatywnie zaopiniowała [...] . Z kolei Rada Gminy rozpatrując zarzut uznała, że stanowisko [...] jest opinią, a nie negatywnym uzgodnieniem w rozumieniu przepisów (brakiem uzgodnienia) i nie przyjęła projektu uchwały o odrzuceniu zarzutu, podobnie jak i w sprawie innych zarzutów podobnych rodzajowo do zarzutu B. R.. W związku z tym, ze propozycje odrzucenia zarzutu nie zostały przyjęte przez Radę Gminy, która podjęła uchwałę o pozytywnym ich rozpatrzeniu, tym samym wyraziła zamiar pozytywnego rozstrzygnięcia dla właścicieli gruntów (autorów zarzutów) -skorygowany został projekt planu poprzez objęcie terenami budowlanymi działek będących przedmiotem zarzutów, w tym zarzutu (wniosku) wniesionego przez B. R.. Po dokonanej korekcie projektu planu została powtórzona procedura planistyczna w niezbędnym zakresie, to jest uzgodnienia skorygowanego projektu z [...] , uwzględnienia w projekcie stanowiska zajętego przez [...] (z dokonaniem, w razie potrzeby korekt) a następnie ponownego wyłożenia projektu planu w zakresie terenowym obejmującym działki, których właściciele uprzednio złożyli zarzuty, z uwzględnieniem wyników uzgodnienia.
Realizując powyższe ponowienie procedury Wójt Gminy zwrócił się pismem z dna 20 maja 2004r. do Dyrekcji [...] w [...] o ponowne uzgodnienie projektu planu w zakresie złożonych zarzutów, w tym zarzutu B. R.. Dyrektor [...] działający z upoważnienia Wojewody [...] pismem z dnia [...] sierpnia 2004r. wydał postanowienie w oparciu o art.23 ust.5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. nr 92, poz.880), w którym zajął stanowisko w odniesieniu do poszczególnych spraw. Do skorygowanego projektu planu w zakresie przeznaczenia działki nr [...] stanowiącej własność B. R. [...] dokonał uzgodnienia negatywnego. W sytuacji tej ponownie wyłożony do publicznego wglądu projekt planu w zakresie terenowym j.w. został zmieniony w wyniku negatywnego uzgodnienia przez [...] poprzez włączenie przedmiotowej działki do terenów zieleni nieurządzonej i terenów leśnych zgodnie z obecnym jej użytkowaniem. Po zapoznaniu się z wyłożonym ponownie projektem B. R. złożyła zarzut przeciw ustaleniom projektu planu ograniczającym możliwość zagospodarowania działki zgodnie z wolą właściciela, przez co jego interes prawny został naruszony. Zarzut ten nie został uwzględniony przez Wójta i w związku z tym wymagał rozstrzygnięcia przez Radę Gminy.
W uzasadnieniu prawnym uchwały wskazano, że ze stwierdzonym stanem faktycznym i zgromadzonym materiałem dowodowym ścisły związek wykazują przepisy:
1. ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, która stanowi, że zadania własne gminy obejmują m.in. sprawy ładu przestrzennego, ochrony środowiska i ochrony przyrody (art.7 ust.1 pkt 11),
2. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, określającej cele, zasady i formy ochrony przyrody i stanowiącej m.in., że celem ochrony przyrody jest zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego (art.2 ust.1 pkt 3), ochrona walorów krajobrazowych polegająca na zachowaniu cech charakterystycznych danego krajobrazu, w tym rzeźby terenu (art.2 ust.2 pkt 5 w zw. z art.3 pkt 8 i 23), cele ochrony przyrody realizowane są przez uwzględnienie wymagań ochrony przyrody m.in. w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego (art.3 pkt 8), a jedną z form ochrony przyrody są parki krajobrazowe (art.6 ust.1 pkt 3), projekty miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w części dotyczącej parku krajobrazowego i jego otuliny wymagają uzgodnienia z wojewodą (art.16 ust.7),
3. ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska nakazującej zapewnienie w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego ochrony walorów krajobrazowych (art.71 ust.3 i art.72 ust.1 pkt 5), a także dopuszczającej ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu ochrony zasobów środowiska na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (art.130 ust.2),
4. ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym, która stanowi m.in. w art.10 ust.1, że w zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się wymogi ładu przestrzennego walory krajobrazowe, wymagania ochrony środowiska przyrodniczego, prawo własności oraz inne wymogi określone w art.1 ust.2 pkt 1-6; ustawa stanowi również, że w planie miejscowym, w zależności od potrzeb ustala się zakaz zabudowy wynikający z potrzeb ochrony środowiska, prawidłowego gospodarowania zasobami przyrody (art.10 ust.1 pkt 8),
5. rozporządzenia nr [...] Wojewody [...] z dnia [...] maja 1997r., w sprawie ochrony Zespołu [...] (Dz. Urz. Woje. Krakowskiego nr 18, z 5.06.1997r), w którym ustalony został obszar parku krajobrazowego, jego otulina i przepisy obowiązujące na jego obszarze.
W części uzasadnienia zatytułowanej: "rozpatrzenie zarzutu, przesłanki rozstrzygnięcia" podniesiono, że Rada Gminy [...] rozważyła na tle zebranego materiału dowodowego, opisu poszczególnych działań proceduralnych dot. zarzutów do projektu planu oraz przepisów wykazujących związek z rozpatrywaną sytuacją faktyczną. Rada stwierdziła, ze za uwzględnieniem zarzutu przemawiają uprawnienia zainteresowanej wynikające z prawa własności nieruchomości. Mając na względzie prawo własności i interes prawny właściciela, organy Gminy (Zarząd, Wójt oraz Rada Gminy) podjęły proceduralne działania mające na celu uzyskanie możliwości pozytywnego rozstrzygnięcia zarzutu. W związku ostatecznie negatywnym stanowiskiem zawartym w postanowieniu z [...] .08.2004r. Dyrektora [...] w [...] - nie ma możliwości pozytywnego rozpatrzenia zarzutu wniesionego przez B. R., a Gmina musi uwzględnić wynik uzgodnienia z organem właściwym na mocy ustawy w sprawach zagospodarowania terenów leżących w parku krajobrazowym. Organ ten, jak wykazuje zebrany materiał dowodowy konsekwentnie kilkakrotnie wyrażał i podtrzymywał negatywne stanowisko w sprawie działki nr [...] ze względu na jej położenie w terenach o szczególnych walorach krajobrazowych. W związku z tym Rada Gminy przyjmując za w/w organem konieczność ochrony walorów krajobrazowych, jako dziedzictwa przyrodniczego i dobra w tym konkretnie przypadku nadrzędnego w stosunku do prawa własności - zadecydowała o odrzuceniu zarzutu B. R..
Wskazano, ze generalną podstawą prawną rozstrzygnięcia złożonego zarzutu jest przepis art.24 ust.3 ustawy z 7.07.1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym stanowiący, że "o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne." Na podstawie rozpoznanego szczegółowo stanu faktycznego oraz przepisów prawa materialnego pozostających w związku z opisanym stanem faktycznym Rada Gminy [...] uznała, że decyzją właściwą jest odrzucenie zarzutu. Organ planistyczny zaznaczył, że ma świadomość, iż takie rozstrzygnięcie powoduje naruszenie interesu prawnego właściciela, ale wobec tego, że zostało ono podjęte po wnikliwym i wszechstronnym rozpoznaniu wszelkich okoliczności sprawy - a ponadto Rada Gminy, jak i Żarząc, a następnie Wójt podejmowali starania o pozytywne dla właścicieli rozstrzygnięcia, uchwała o odrzuceniu zarzutu jest uchwałą prawidłową nie naruszającą porządku prawnego.
Wyjaśniono także, że przepis art.24 ust.3 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym zobowiązuje radę gminy do rozpatrzenia zarzutu, nie obliguje natomiast rady do jego uwzględnienia. Rada gminy ma więc prawo do odrzucenia zarzutu, a tym samym naruszenia w przypadkach uznanych za konieczne interesu prawnego zainteresowanej osoby, jeżeli takim rozstrzygnięciem nie narusza prawa. Projekt planu podtrzymuje niebudowlane przeznaczenie terenu na części przedmiotowego obszaru, nie tworzy dodatkowych nowych ograniczeń w zakresie sposobu wykonywania prawa własności (w stosunku do stanu przed jego wejściem w życie, gdyż w chwili obecnej jest to "teren bez planu miejscowego"). Podkreślono, iż "plan miejscowy kształtuje wraz z innymi przepisami prawa sposób wykonywania prawa własności nieruchomości" (art.33 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) - może więc wprowadzać ograniczenia w tym zakresie, jeżeli tak jak w rozpatrywanym przypadku stwierdza niesprzeczność takich rozstrzygnięć z Konstytucją RP, kodeksem cywilnym oraz innymi ustawami. Poprzez opis stanu faktycznego i stanu prawnego oraz związków między nimi wykazano, że ograniczenia dla sposobu zagospodarowania działki wynikające z odrzucenia przedmiotowego zarzutu, chociaż naruszają interes prawny właściciela, nie powodują stanu naruszenia prawa, mogą zatem być skutecznie wprowadzone do ustaleń planu. W ocenie organu planistycznego z należytą starannością rozpoznano i zważono okoliczności faktyczne oraz przepisy prawa wiążące się ze stwierdzonym stanem faktycznym. Rada w tej indywidualnie rozpatrywanej sprawie uznała, że uwzględnienie wymogów ochrony niezaprzeczalnych walorów krajobrazowych i dziedzictwa geologicznego winno mieć pierwszeństwo przed uprawnieniami wynikającymi z prawa własności nieruchomości. Zakres uznaniowości rozstrzygnięcia, które wynika z ustawowego umocowania władztwa planistycznego gminy, został zminimalizowany, poprzez wnikliwe ustalenie stanu faktycznego oraz przepisów, które nakładają na Gminę ściśle określone zadania w zakresie przeznaczania terenów i ustalania zasad ich zagospodarowania i dają gminie instrument przygotowania realizacji tych zadań w formie sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tym samym odrzucenie zarzutu mieści się w granicach "władztwa planistycznego gminy" wynikającego z postanowień art.4 ust.1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym i jest pozbawione elementu dowolności, mimo naruszenia interesu prawnego właściciela - co w efekcie upoważniło Radę Gminy do przyjęcia zaskarżonej uchwały.
Skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia 18 kwietnia 2005 r. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie B. R., gdyż nie zgadza się z odrzuceniem jej zarzutu i odmową przekwalifikowania jej działki nr [...] "w sołectwie Jerzmanowice z ornej na budowlaną". Uważa, że wartość jej działki "spadła do zera, nie można się budować, ziemia klasy V, to w jaki sposób mam korzystać z dóbr tejże działki, skoro odbiera mi się prawo własności." W konsekwencji żąda od Gminy [...] oraz Dyrekcji [...] odszkodowania "za poniesioną szkodę z tego tytułu, lub zamianę działki na działkę, gdzie mogła bym wybudować sobie dom mieszkalny na terenie wsi Jerzmanowice."
W odpowiedzi na skargę złożonej przez Wójta Gminy [...] podano, że uzasadnienie swojego stanowiska w przedmiotowej sprawie Gmina przedstawiła w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) regulując kolejne etapy procesu planistycznego, zawiera szczególne rozwiązania w zakresie konfrontacji projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z interesami indywidualnymi. Rozwiązania te polegają na możliwości zgłaszania wobec tego projektu zarzutów i protestów. Jak stanowi art. 24 ust. 3 cytowanej ustawy o uwzględnieniu bądź odrzuceniu zarzutu rozstrzyga rada gminy, w drodze uchwały, zawierającej uzasadnienie faktyczne i prawne. Oznacza to, że w uzasadnieniu uchwały powinna znaleźć się analiza złożonego zarzutu wraz z jej wynikami oraz wyjaśnienie podjętego rozstrzygnięcia w odniesieniu do sytuacji faktycznej nieruchomości osoby wnoszącej zarzut oraz przytoczenie i wyjaśnienie przepisów prawnych, które mają zastosowanie w sprawie, a także przedstawienie sposobu interpretacji tych przepisów. Uzasadnienie uchwały nabiera szczególnego znaczenia, gdyż pozwala skontrolować sposób korzystania przez organy gminy z przysługującego im władztwa planistycznego, chociaż sama uchwała nie wywiera skutków prawnych w obrębie planu zagospodarowania przestrzennego.
Podkreślenia wymaga okoliczność, że skarga na uchwałę o odrzuceniu zarzutu do projektu planu nie może z istoty rzeczy dotyczyć rozwiązań planu (na uchwałę o miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego służy odrębna skarga do sądu administracyjnego), skoro na etapie jej wnoszenia istnieje dopiero projekt planu. Skarga ta - jak wynika z powyższych uwag - może dotyczyć jedynie prawidłowości odpowiedzi na wniesiony zarzut. Projekt planu nie jest jeszcze powszechnie obowiązującym aktem prawa miejscowego i jako taki nie może ingerować w prawo własności. Zarzuty naruszenia prawa własności skarżącej ustaleniami planu są zatem nieuzasadnione.
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, zgodnie z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwości miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej. Na gruncie spraw ze skarg na uchwały o odrzuceniu zarzutów do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oznacza to, że sąd administracyjny ma jedynie kompetencje do zbadania, czy zaskarżona uchwała zawiera prawidłowe - faktyczne i prawne uzasadnienie, pozwalające stwierdzić brak dowolności w działaniach organów planistycznych oraz ustalić prawidłowość trybu podjęcia zaskarżonej uchwały. Podkreślić przy tym należy, że ze względu na powyższą zasadę określoną w art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz mając na uwadze treść art.134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednaj związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną, przedmiotem kontroli Sądu była wyłącznie uchwała o odrzuceniu zarzutów do projektu planu.
Biorąc pod uwagę powyższe założenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, ze zaskarżona uchwała nie narusza prawa. Uchwała ta zawiera prawidłowe uzasadnienie - odpowiadające wskazanym wyżej wymogom - z którego wynika, że organ planistyczny rozważał okoliczności podniesione w zarzucie, zbadał indywidualną sytuacje podmiotu wnoszącego zarzut oraz przedstawił argumentacje faktyczną i prawną na uzasadnienie projektowanego rozwiązania planistycznego. Z uzasadnienia zaskarżonej uchwały wynika, ze nie ma ona charakteru dowolnego, a ingerencja w prawo własności skarżącego nie przekracza granic uzasadnionych koniecznością realizacji interesu publicznego. Brak podstaw do przekwalifikowania terenu obejmującego działkę nr [...] położonej w Jerzmanowicach na teren przeznaczony pod budownictwo wyjaśniono odwołując się do argumentów zarówno prawnych związanych z charakterem prawnym i uwarunkowaniami tzw. władztwa planistycznego gminy oraz obowiązkiem realizacji przez gminę zadań publicznych, dotyczących zwłaszcza gospodarki terenami i ochrony środowiska oraz zapewnienia ładu przestrzennego, zasady zrównoważonego rozwoju, a także poszanowania w granicach przewidzianych prawem prawa własności - z powołaniem się na odpowiednie przepisy prawa, jak i do argumentów związanych z faktycznymi uwarunkowaniami przedmiotowej nieruchomości z zaakcentowaniem jej położenia w obszarze Jurajskiego Parku Krajobrazowego, w terenach otwartych i eksponowanych o wyjątkowych walorach przyrodniczych i krajobrazowych. Wskazano, że przedmiotowa działka znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie kompleksu ostańców - Skały Dębiny i Skały Łyse ((pomniki przyrody wpisane do rejestru pod nr [...] ; [...];[...] ; [...] ), w terenie otwartym, niezainwestowanym, tylko częściowo użytkowanym rolniczo, oddalonym od istniejących i projektowanych terenów budowlanych. Tym samym uzasadniono potrzebę zachowania przedmiotowych terenów jako niebudowlanych. Argumentacja uzasadnienia zaskarżonej uchwały wskazuje przy tym, że na etapie projektowania rozwiązań planu kierowano się w równym stopniu wskazanymi wyżej wymogami ustawowymi, jak i uwarunkowaniami o charakterze faktycznym, biorąc łącznie pod uwagę obie grupy okoliczności.
Stanowisko organu planistycznego zostało dokładnie uzasadnione i wsparte stanowiskiem zawartym w wiążącym organ planistyczny postanowieniu z [...] .08.2004r., znak: [...] , w którym negatywnie uzgodniono zakwalifikowanie działki nr [...] położonej w [...] pod tereny budowlane zgodnie z żądaniem B. R., a także stanowiskiem Wojewody [...] zawartym w piśmie z dnia [...] .06.2004r. znak: [...] . Poprawności odpowiedzi na złożony zarzut nie dyskwalifikuje brak ustosunkowania się organu do stwierdzenia składającej zarzut, że na opisywanych terenach o wysokich walorach krajobrazowych, a w pobliżu jej działki, usytuowane są już (lub będą realizowane) budynki, albowiem projekt planu dotyczy zamierzeń przyszłych, a całokształt okoliczności faktycznych przedmiotowego terenu został uwzględniony przez organ planistyczny. Podkreślić należy, że fakt rezygnacji przez organ planistyczny z przeznaczenia terenu na określony cel, o ile mieści się to w granicach należycie realizowanego i uzasadnionego władztwa planistycznego - jak to mam miejsce w niniejszej sprawie - nie może być traktowany jako okoliczność podważająca legalność działań tego organu.
Analiza dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy w świetle uzasadnienia zaskarżonej uchwały prowadzi do wniosku, że zarówno zaskarżonej uchwale, jak i postępowaniu poprzedzającemu jej wydanie nie można postawić zarzutu niezgodności z prawem, a organowi planistycznemu zarzucić, iż nie uwzględnił występujących w tej sprawie okoliczności, jako że istotą instytucji zarzutów do projektu planu było zagwarantowanie - w granicach wyznaczonych przez prawo -poszanowania interesów prawnych poszczególnych podmiotów, zwłaszcza interesów opartych na prawie własności. W niniejszej sprawie Rada Gminy [...] nie nadużyła swojego "władztwa planistycznego".
Przeanalizowana przez Sad argumentacja przedstawiona przez skarżącego w jego skardze nie daje podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżona uchwała jest niezgodna z prawem. Warto wskazać w kontekście zarzutów podnoszonych przez stronę skarżącą w skardze do sądu administracyjnego na ugruntowany już w judykaturze pogląd (prezentowany m.in. w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ż dnia 30.06.2003r., sygn. akt II SA/Kr 2676/02) zgodnie z którym miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest przygotowywany na podstawie wspomnianego władztwa planistycznego gminy, w ramach którego ma ona dość szeroką swobodę wyboru konkretnych rozwiązań, które muszą godzić ze sobą różne interesy i uwzględniać interes publiczny, wymagania ochrony środowiska, kwestie gospodarcze i ekonomiczne itp. W przedmiotowej sprawie stanowisko strony skarżącej uzasadnione jest wyłącznie jej indywidualnym interesem, podczas gdy organ planistyczny uwzględnił wszystkie zbiegające się w sprawie interesy, dając temu wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały i wykazując tym samym, że nie ma ona charakteru dowolnego.
Odnośnie zarzutów skarżącej, że odbiera się jej prawo własności przedmiotowej działki oraz iż żąda od Gminy [...] oraz Dyrekcji [...] odszkodowania "za poniesioną szkodę z tego tytułu" to podkreślić należy, iż zaskarżona uchwała w żadnym wypadku nie tylko nie odbiera prawa własności działki nr [...] położonej w [...] (jest możliwe w odrębnej procedurze i wyłącznie w ściśle określonych przesłankach), lecz nawet w żaden sposób nie ogranicza prawa własności skarżącej odnośnie tej działki. Zaskarżona uchwała stanowi bowiem jedynie swego rodzaju "odpowiedź" rady gminy na wniesiony zarzut, w ramach prawem określonej procedury planistycznej. Uchwała ta sama w sobie nie zawiera żadnych regulacji normatywnych, a więc i nie stanowi prawa miejscowego.
Dopiero postanowienia uchwalonego przez radę gminy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które wejdą w życie i będą obowiązywać na terenie gminy są prawem lokalnym - wprowadzonym na podstawie aktu prawa miejscowego. Zatem to uchwała o uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a nie uchwały o odrzuceniu zarzutu, może zawierać postanowienia (normy prawne) ograniczające zakres korzystania z prawa własności określonych nieruchomości. Te zagadnienia nie podlegają badaniu w przedmiotowej sprawie, której granice określa zaskarżona uchwała, prawidłowość jej podjęcia i zawartego w niej uzasadnienia (faktycznego i prawnego)
Z tych powodów skargę, jako nieuzasadnioną, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270) należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło