II SA/Kr 1311/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: NSA Anna Szkodzińska NSA Andrzej Niecikowski Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 lipca 2007 r. sprawy ze skarg Skarbu Państwa - Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. oraz Agencji Mienia Wojskowego - Oddziału Terenowego w K. na decyzję Wojewody z dnia [...] 2005 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego Agencji Mienia Wojskowego-Oddziału Terenowego w K. kwotę 440 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarb Państwa – Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2005 r., znak:[...]. Postępowanie administracyjne prowadzone przez Starostę Powiatu W. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia zarządu przysługującego Ministerstwu Obrony Narodowej i powierzenia Agencji Mienia Wojskowego wykonywania prawa własności i innych praw rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr 1994/3 o pow. 0,39 ha i nr 1995/7 o pow. 0,16 ha, objętej Księgą Wieczystą nr [...], zostało wszczęte na wniosek Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. w trybie art. 47 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w związku z art. 6 i 19 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz Agencji Mienia Wojskowego. Starosta Powiatu W. decyzją z [...] 2005 r. umorzył postępowanie w ww. sprawie. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, iż wnioskodawca dysponuje prawem zarządu który nie jest tożsamy z trwałym zarządem, o którym mowa w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Od decyzji Starosty złożyły odwołanie Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. oraz Agencja Mienia Wojskowego Oddział Terenowy w K. W uzasadnieniu podniesiono, iż Starosta W. umorzył postępowanie powołując się na art. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym przepisów ustawy nie stosuje się do lasów w rozumieniu przepisów o lasach, udostępnionych jednostkom organizacyjnym podporządkowanym lub nadzorowanym przez Ministra Obrony Narodowej. Natomiast zdaniem Rejonowego Zarządu Infrastruktury, jak również Agencji Mienia Wojskowego, przedmiotowa nieruchomość nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2000 r. nr 56, póz. 679 z późn. zm.), bowiem została wyłączona z terenów leśnych i zabudowana jest budynkiem biurowo-sztabowym. Po rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [...] 2005 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z dnia [...] 2005 r. znak:[...], o umorzeniu postępowania. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że decyzja Starosty W. umarzająca postępowanie w sprawie była zasadna ze względu na dyspozycje art. 105 § 1 kpa, art. 3 ust. 1 oraz art. 18 ust. 1 i 19 ust. 3 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego. Wojewoda przyznał rację Staroście W., iż zarząd lasami wykonywany przez Państwowe Gospodarstwo Leśne nie jest tożsamy z trwałym zarządem, jako formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej i dlatego Państwowe Gospodarstwo Leśne w dniu [...] 2004 r. zawierając umowę notarialną z Rejonowym Zarządem Infrastruktury mogło nieodpłatnie przekazać jedynie takie uprawnienie do nieruchomości, jakie samo posiadało na podstawie ustawy o lasach. Dlatego też Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. sprawował wobec wymienionych nieruchomości zarząd, a nie trwały zarząd, o jakim mowa w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem organu odwoławczego nie można absolutnie mówić o tożsamości tych dwóch praw, bowiem nie można przyjąć, w świetle obowiązujących przepisów, iż zarząd, o którym mowa w ustawie o lasach jest równoznaczny z trwałym zarządem. Za taką interpretacją przemawia fakt, iż ustawodawca posługuje się pojęciem trwały zarząd w ustawie o lasach, ale w ściśle określonych przypadkach. Natomiast zarządzanie nieruchomością zostało dopuszczone w tej ustawie w stosunku do jednostki organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej: Państwowe Gospodarstwo Leśne, która występuje jako zarządca lasu i reprezentuje Skarb Państwa w zakresie zarządzania jego mieniem. Wojewoda przychylił się do argumentacji Starosty W., że w myśl art. 3 ust. 1 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego przepisów tej ustawy nie stosuje się do lasów, w rozumieniu ustawy o lasach, udostępnionych jednostkom organizacyjnym podporządkowanym i nadzorowanym przez Ministra Obrony Narodowej. Ponadto organ odwoławczy podniósł, że dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia podnoszony przez strony odwołujące się fakt, że przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona w ewidencji gruntów symbolem terenów zabudowanych, gdyż dane umieszczone w ewidencji gruntów pełnią jedynie funkcję informacyjno – techniczną i nie dają podstaw prawnych do kształtowania zakresu praw przez podmiot je posiadający. W związku z powyższym Wojewoda uznał całe postępowanie za bezprzedmiotowe. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi Rejonowy Zarząd Infrastruktury w K. wskazał, że wyżej wymieniona nieruchomość nie stanowi lasu w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r., dlatego też została wyłączona z terenów leśnych. Przedmiotowe działki są zabudowane budynkiem biurowo-sztabowym i kasynem wojskowym. Ponadto według skarżącego poprzez zawarcie umowy o przeniesieniu zarządu pomiędzy Państwowym Gospodarstwem Leśnym Nadleśnictwo N., a Rejonowym Zarządem Infrastruktury w K., w trybie art. 38 c ustawy z dnia 28.09.1991 r. o lasach, przedmiotowa nieruchomość została wyłączona z zarządu Lasów Państwowych i w odniesieniu do niej obecnie nie mają zastosowania przepisy ustawy o lasach. W związku z tym skarżący stwierdza, że skoro prawo zarządu obecnie przysługuje państwowej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, a formą prawną władania nieruchomością przez jednostkę organizacyjną jest trwały zarząd, to właściwym organem do wydania decyzji o wygaśnięciu zarządu Ministra Obrony Narodowej jest starosta. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. W ocenie organu stanowisko skarżącego jest błędne i nie zasługuje na uwzględnienie. Wojewoda podniósł, że ustawa o lasach stanowi ustawę szczególną w stosunku do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Uwzględniając powyższe zarząd PGL nie jest tożsamy z trwałym zarządem uregulowanym w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami. Tym samym decyzja organu I instancji jak i utrzymująca ją w mocy decyzja organu odwoławczego są prawidłowe. Z uwagi na to, że PGL przysługiwało prawo zarządu przedmiotowej nieruchomości nie mogło ono przenieść na stronę skarżącą prawa trwałego zarządu zgodnie z zasadą, że nikt nie może przenieść więcej praw aniżeli posiada. W konsekwencji postępowanie dotyczące jego wygaśnięcia należało uznać za bezprzedmiotowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja nie jest zgodna z prawem. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art.7 kpa organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, co oznacza, iż mają obowiązek zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością, a następnie poddać go ocenie prawnej. Podstawą prawną wniosku o wygaśnięcie zarządu przysługującego Ministerstwu Obrony Narodowej i powierzenie Agencji Mienia Wojskowego wykonywania prawa własności i innych praw rzeczowych na rzecz Skarbu Państwa w stosunku do nieruchomości położonej w K. jest przepis art. 47 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U.Nr 261 z 2004 r. poz.2603 ). Przepis ten może być stosowany wyłącznie w odniesieniu do nieruchomości, jakie są przedmiotem uregulowania tej ustawy (art.1). Stosownie do jej art.2 ust.3 ustawa o gospodarce nieruchomościami nie narusza ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach. Zagadnienia dotyczące gospodarowania lasami reguluje więc osobna ustawa. Również art. 3 pkt 1 ustawy z 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (Dz.U. Nr 163 z 2004 poz.1711 ) stanowi, iż przepisów ustawy nie stosuje się do lasów, w rozumieniu przepisów o lasach, udostępnionych, na ich podstawie, jednostkom organizacyjnym podporządkowanym lub nadzorowanym przez Ministra Obrony Narodowej. Podstawową kwestią konieczną dla prawidłowego rozstrzygnięcia wniosku Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. było zatem ustalenie, czy działki objęte wnioskiem stanowiły las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, (ewentualnie do kiedy), a zdaniem Sądu kwestia ta nie została wyjaśniona. Orzekające w sprawie organy przyjęły, iż przedmiotowe działki są lasem, w stosunku do których zarząd (a nie zarząd trwały) został przeniesiony na wnioskującego na podstawie umowy z dnia 26.05.2004 r. zawartej w trybie art.38 c ustawy o lasach, a zarząd taki nie podlega regulacji, o której mowa w art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czy w art.19 ust.3 ustawy o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego. Podkreśliły i wskazały na różnice pomiędzy zarządem, a zarządem trwałym. Organy nie wskazały jednak, na jakiej podstawie uznały, iż działki ewidencyjne nr 1994/3 o pow. 0,39 ha i nr 1995/7 o pow. 0,16 ha, objęte księgą wieczystą nr [...], położone w K., są lasem w rozumieniu przepisów ustawy o lasach. Zgodnie z definicją zawartą w art. 3 tej ustawy, lasem jest grunt: 1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Powyższe ustalenie, ze wskazaniem jego podstaw, było szczególnie konieczne po zakwestionowaniu w złożonym odwołaniu, iż wskazana we wniosku nieruchomość stanowi las w rozumieniu art.3 ustawy o lasach. Odwołujący podnieśli, iż nieruchomość "została wyłączona z terenów leśnych", "przedmiotowe działki są zabudowane budynkiem biurowo-sztabowym i kasynem wojskowym", a według ewidencji gruntów stanowią "tereny zabudowane oznaczone symbolem Bi". Do powyższych kwestii organ odwoławczy nie ustosunkował się, podnosząc jedynie, że "dla niniejszej sprawy nie ma znaczenia podnoszony przez strony odwołujące się fakt, że przedmiotowa nieruchomość jest oznaczona w ewidencji gruntów symbolem terenów zabudowanych, gdyż dane umieszczone w ewidencji gruntów pełnią jedynie funkcję informacyjno – techniczną i nie dają podstaw prawnych do kształtowania zakresu praw przez podmiot je posiadający". O ile należy zgodzić się, iż ewidencja gruntów nie służy ochronie praw do gruntów, to już nie można podzielić poglądu, iż nie ma znaczenia oznaczenie nieruchomość w ewidencji gruntów symbolem terenów zabudowanych. Zgodnie bowiem z art.2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. Nr 240 z 2005 r.poz.2027) przez ewidencję gruntów i budynków rozumie się "(...) systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, (...)". Dane dotyczące opisu gruntu, a więc ich położenia, granic, rodzajów użytków oraz ich klas gleboznawczych są wiążące dla obywateli, jak i organów państwowych (vide: wyrok WSA w W-wie z dnia 26.01.2006 r. VII SA/Wa 1224/05 LEX nr 206471, wyrok NSA z dnia 21.02.2006 r. I OSK 473/05 LEX nr 194378 ). W wyroku WSA w Białymstoku z dnia 7.06.2005 r. (II SA /Bk 130/05 LEX 173757) Sąd uznał, iż o kwalifikacji gruntu jako lasu w oparciu o kryterium przeznaczenia rozstrzygają dane z ewidencji gruntów. Organy wyjaśniając stan prawny przedmiotowych działek winny wykazać zatem czy są one lasem w rozumieniu ustawy o lasach, czy też nie ( np. wskutek wyłączenia z produkcji leśnej), na co zdaniem skarżących ma wskazywać wpis do ewidencji gruntów i fakt zabudowania nieruchomości budynkami wojskowymi od 1954 r. Ustalenie to pozwoli z kolei na ocenę, czy w stosunku do tych nieruchomości ma zastosowanie art.199 ust.2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., co z kolei pozwoli na ustalenie praw do ww. działek i rozstrzygnięcie złożonego wniosku Rejonowego Zarządu Infrastruktury w K. Wyjaśnienie wszystkich powyższych kwestii było i jest niezbędne do prawidłowego przeprowadzenia postępowania i wydania decyzji zgodnej z prawem. Dlatego stosownie do treści art.145 § 1 pkt c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002r. Nr 153 poz.1270 z późn. zmianami) Sąd uwzględnił skargę i uchylił decyzję w całości wobec stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania - art.7 i 77 kpa, które mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W punkcie II i III orzeczono o kosztach postępowania na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.