II SA/Kr 1316/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2009 r. sprawy ze skargi W.K. i K.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia 27 października 2008 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania skargę oddala. Decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. Burmistrz Miasta B. na wniosek H.K. ustalił środowiskowe uwarunkowania na realizację przedsięwzięcia "zmiana sposobu użytkowania pomieszczeń automyjni na warsztat samochodowy wulkanizacyjny na działkach nr nr [....] przy ul. [....] w B. Decyzja ta została doręczona, zgodnie z wykazem stron H.K., A.K., etc....Wojewódzkiemu Zarządowi Dróg w K. , Gminie Miasta B. oraz T.C. W dniu [....] marca 2008 r. odwołanie od powyższej decyzji złożyli W. K. i K.K. , wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Odwołujący się powołali się na fakt pozbawienia ich prawa strony. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wskazało, że jako ostatni przedmiotową decyzję odebrał Wojewódzki Zarząd Dróg w K. - w dniu 23 listopada 2007 r., w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna z dniem 10 grudnia 2007 r. Kolegium, powołując się na poglądy doktryny, przyjęło, że po upływie terminu do wniesienia odwołania strona pozbawiona prawa udziału w postępowaniu może bronić się na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., żądając wznowienia postępowania. Taka droga zapewnia poszanowanie zasady dwuinstancyjności. Kolegium wskazało również, że odwołujący się mieli interes prawny i powinni brać udział w postępowaniu, ponieważ są właścicielami działki nr [....] , która sąsiaduje z działkami, których dotyczy decyzja z [....] .2007 r. Powołując się na powyższe postanowienie W.K. i K.K. złożyli w dniu [....] .04.2008 r. do Burmistrza Miasta B. wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocną decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. Postanowieniem z dnia 23 maja 2008 r. Burmistrz Miasta B. wznowił postępowanie w sprawie, powołując się na art. 149 § 1 w zw. z art. 150 § 1 i art. 145 §1 pkt 4 k.p.a., uznając, że W.K. i K.K. zostali pozbawieni Sygn. akt: II SA/Kr 1316/08 możliwości działania. Burmistrz Miasta B. we wznowionym postępowaniu wystąpił o wydanie opinii co do obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Po uzyskaniu tych opinii, wyrażonych postanowieniami z dnia 16 czerwca 2008 r. oraz 23 czerwca 2008 r., Burmistrz Miasta B. postanowieniem z dnia 9 lipca 2008 r. ustalił obowiązek opracowania raportu. Od powyższego postanowienia W.K. i K.K. złożyli w dniu 23 lipca 2008 r. zażalenia, w którym podnieśli, że prowadzenie jakiegokolwiek postępowania dotyczącego wykonywania inwestycji w nielegalnie użytkowanym obiekcie jest pozbawione sensu i niezgodne z prawem. Odwołujący się wnieśli o uchylenie postanowienia jako wydanego z rażącym naruszeniem prawa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 22 lipca 2008 r. uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Kolegium wskazało m.in., że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ l instancji nie przeanalizował wszystkich przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia postępowania, a w szczególności zachowania terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Kolegium ustaliło, że odwołujący się wiedzieli o decyzji najpóźniej w dniu 17 marca 2008 r., gdyż w tym dniu złożyli odwołanie, l od tego dnia powinien być liczony miesięczny termin określony w art. 148 § 2 k.p.a. W konsekwencji powinna być wydana na podstawie art. 149 § 3 decyzja o odmowie wznowienia postępowania. Kolegium wskazało, że organ l instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeanalizować dopuszczalność wznowienia postępowania, a następnie wydać prawidłowe rozstrzygnięcie. Decyzją z dnia 23 września 2008 r. Burmistrz Miasta B. odmówił wznowienia postępowania, powołując się na fakt, że W.K. i K.K. uchybili terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Decyzja została wydana na podstawie art. 149 § 3 w zw. z art. 148 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. W dniu 2 października 2008 r. W.K. i K.K. złożyli od powyższej decyzji odwołanie wskazując, że po wniesieniu przez nich w dniu 17 marca 2008 r. odwołania Burmistrz Miasta B. powinien we własnym zakresie uchylić decyzję i wznowić postępowanie. Odwołujący się wskazali, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa i jest bezcelowa ze względu na fakt samowolnego wykonywania działalności wulkanizacyjnej w przedmiotowym obiekcie. Sygn. akt: II SA/Kr 1316/08 Na skutek powyższego odwołania w dniu [....] października 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję, którą uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpoznania. Kolegium wskazało, że Burmistrz Miasta B. wydał dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia: postanowienie o wznowieniu postępowania i decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a. odmowa wznowienia postępowania następuje w formie decyzji. Przepis ten ma jednakże zastosowanie w sytuacji, gdy organ po zbadaniu formalnych przesłanek warunkujących dopuszczalność wznowienia stwierdzi, że któraś z tych przesłanek nie występuje (uprawniony podmiot, zachowanie terminu, istnienie w obrocie prawnym decyzji, której dotyczy wniosek o wznowienie). Kolegium wskazało, że gdy organ wadliwie przyjął dopuszczalność wznowienia, to prawidłowym sposobem zakończenia wadliwie wznowionego postępowania powinno być jego umorzenie. Odnosząc się do zarzutów wskazanych w odwołaniu Kolegium uznało, że Burmistrz Miasta B. nawet po powzięciu wiadomości o zaistnieniu przesłanki wznowienia nie mógł z urzędu wznowić postępowania. Takiemu działaniu sprzeciwia się treść art. 147 k.p.a. Burmistrz Miasta B. nie mógł także zastosować art. 132 k.p.a., ponieważ odwołanie złożone było po terminie. Kolegium wskazało również, że nie mogło wydać w niniejszej sprawie decyzji reformatoryjnej, ponieważ godziłoby to w zasadę dwuinstancyjności. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli W.K. i K.K. , wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podnieśli, że decyzja Burmistrza Miasta B. była bezcelowa. Skarżący wskazali, że "należy rozważyć, czy aby nie doszło do celowej pomyłki przy obliczaniu terminu, jaki powinien być zachowany przy wznowieniu postępowania.". W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko. Przyznało, że w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia 12 listopada 2007 r. skarżący rzeczywiście powinni być stronami, a sankcją ich pominięcia jest możliwość wznowienia postępowania. Do tego jednakże niezbędne jest spełnienie przesłanek formalnych. Sygn. akt: II SA/Kr 1316/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w niniejszej sprawie Burmistrz Miasta B. wydał dwa sprzeczne ze sobą rozstrzygnięcia. Najpierw postanowieniem z dnia 23 maja 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia 23 września 2008 r. odmówił wznowienia postępowania. Rozpoznając niniejszą sprawę w pierwszej kolejności należy ocenić, czy zostały spełnione przesłanki warunkujące wznowienie postępowania, a w szczególności, czy została spełniona przesłanka określona w art. 148 § 2 k.p.a. Zgodnie z powyższym przepisem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Organy w niniejszej sprawie przyjęły najkorzystniejszy dla skarżących wariant, uznając, że skarżący dowiedzieli się o decyzji z dnia 12 listopada 2007 r., w dniu w którym wnieśli oni odwołanie, tj. dnia 17 marca 2008 r. Takie ustalenie faktyczne organów może, co prawda, budzić wątpliwości w kontekście faktu, że już z samego odwołania wynika, iż data jego sporządzenia jest o kilka dni wcześniejsza niż data jego wniesienia, (zdaniem Sądu termin ten winien być liczony od wcześniejszej daty niż przyjęły to organy obu instancji), jednakże takie ustalenie nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ przyjęcie nawet najkorzystniejszego dla skarżących wariantu prowadzi do wniosku, że postępowanie zostało wznowione wadliwie. Przyjmując bowiem, że skarżący dowiedzieli się o decyzji dopiero w dniu 17 marca 2008 r., to i tak termin, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa upłynął bezskutecznie dnia 17 kwietnia 2008 r. Nie jest zatem zasadny podniesiony w skardze zarzut, iż zdaniem skarżących termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został zachowany. Sygn. akt: II SA/Kr 1316/08 Zachowanie terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. jest jednym z warunków formalnych dopuszczalności wznowienia. Jego niezachowanie powinno skutkować odmową wznowienia postępowania, która następuje, zgodnie z art. 149 k.p.a., w drodze decyzji. Jednakże w niniejszej sprawie organ l instancji, pomimo niezachowania przez skarżących warunków formalnych, postanowił o wszczęciu postępowania. Drugą zatem kwestią, wymagającą rozstrzygnięcia przez Sąd, jest problem zakończenia wadliwie wznowionego postępowania. Zdaniem Sądu, jeżeli organ l instancji błędnie postanowił o wznowieniu postępowania, to prawidłowym sposobem zakończenia wadliwie wznowionego postępowania powinno być jego umorzenie. Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Prowadzenie dalszego postępowania w sprawie stanowiłoby o jego wadliwości mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro nie zostały spełnione przesłanki formalne wznowienia postępowania, to brak było podstaw do jego dalszego prowadzenia. Postępowanie to winno zatem zostać umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd w tym zakresie podziela w pełni stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Jednocześnie należy wskazać, że stanowisko to znajduje również swoje odzwierciedlenie w doktrynie i orzecznictwie. W szczególności należy powołać się na pogląd, zgodnie z którym "w razie gdy w wyniku wadliwej oceny organ wszczyna postępowanie, pomimo że występują przyczyny niedopuszczalności wznowienia postępowania, postępowanie takie jako bezprzedmiotowe podlega umorzeniu (art. 105 § 1)" (B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2008, str.691). Pogląd ten podzielany jest również w orzecznictwie. Tytułem przykładu należy wskazać powołany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 12 sierpnia 2008 r., sygn. II SA/Kr 544/08. Powyższe argumenty wskazują jednoznacznie na fakt, że decyzja organu l instancji była wadliwa. Organ ten nie powinien bowiem wydawać decyzji o odmowie wznowienia postępowania, skoro już wcześniej organ ten wydał postanowienie o wznowieniu postępowania. Organ l instancji winien był wydać decyzję o umorzeniu postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W pełni zatem należy zgodzić się z zaskarżonym rozstrzygnięciem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które uchyliło decyzję organu l instancji. Sygn. akt: II SA/Kr 1316/08 Prawidłowo również Kolegium przyjęło, iż nie mogło wydać w niniejszej sprawie decyzji reformatoryjnej. Wprawdzie zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy może wydać decyzję, w której uchyli zaskarżoną decyzję w całości albo w części i umorzy postępowanie pierwszej instancji, jednakże w niniejszej sprawie na przeszkodzie wydaniu takiej decyzji stanął przepis art. 139 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Wydanie decyzji umarzającej postępowanie niewątpliwie naruszałoby interes skarżących, skoro domagają się oni właśnie przeprowadzenia "takiego postępowania i wydania korzystnej dla siebie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie mogło zatem wydać decyzji o uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania w sprawie. Wszystkie powyższe argumenty wskazują na fakt, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa i jako taka nie może zostać uchylona. Z tej przyczyny Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.