II SA/Kr 132/21

WyrokWSA w Krakowie2021-08-04

Skład orzekający: Joanna Człowiekowska, Paweł Darmoń, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo ustaliły posiadacza odpadów odpowiedzialnego za ich usunięcie, opierając się na domniemaniu prawnym władającego powierzchnią gruntu, bez należytego zweryfikowania jego twierdzeń o faktycznym władaniu nieruchomością przez inną osobę?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie przeprowadziły należytego postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie zweryfikowały twierdzeń skarżącego o faktycznym władaniu działką przez jego brata, co mogło prowadzić do naruszenia zasady prawdy materialnej i przepisów postępowania administracyjnego. Organy powinny były zbadać te okoliczności, a w razie potrzeby przeprowadzić ponowne oględziny i dowody.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. został decyzją Wójta Gminy M. zobowiązany do usunięcia odpadów (gleby i ziemi z kamieniami) z działki nr [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, zmieniając jedynie termin wykonania obowiązku. Skarżący zarzucił, że nie jest faktycznym użytkownikiem działki, a jedynie jego brat M. N. włada nieruchomością. Sąd administracyjny uznał, że organy nie zweryfikowały należycie tych twierdzeń i uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy M.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) SWSA Paweł Darmoń SWSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2020 r., [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. J. N. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 27 listopada 2021 r., znak: [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z 10 sierpnia 2020 r. Wójt Gminy M. nakazał skarżącemu, jako użytkownikowi terenu, niezwłoczne usunięcie odpadów o kodzie 17 05 04 - gleba i ziemia, w tym kamienie, inne niż wymienione w 17 05 03, z terenu działki nr [...] obręb M. w łącznej ilości ok. 864 ton, w ten sposób aby przywrócone zostały pierwotne rzędne terenu oraz przetransportowania ich do uprawnionych miejsc: odzysku, zbierania lub unieszkodliwiania (pkt I decyzji). Organ nakazał wykonanie decyzji przez przekazanie bez zbędnej zwłoki ww. odpadów podmiotowi posiadającemu stosowne zezwolenie właściwego organu na prowadzenie działalności w zakresie gospodarowania odpadami i zawiadomienie organu I instancji o wykonaniu nałożonego obowiązku oraz przedstawienie w Referacie Ochrony Środowiska dowodów potwierdzających wykonanie nakazu określonego w terminie 14 dni od dnia wykonania obowiązku (pkt II. 1 i 2 decyzji). Organ ustalił nadto, że obowiązek, o którym mowa w pkt I powinien być wykonany do dnia 30 października 2020 r. (pkt II.3). W uzasadnieniu decyzji organ podał, że pismem z 21 lutego 2020 r. został poinformowany przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. o nielegalnym składowaniu mas ziemnych na ww. działce. Wobec powyższego 25 czerwca 2020 r. przeprowadził wizję w terenie, która potwierdziła powyższą informację. Po ustaleniu użytkownika działki - pismem z 29 czerwca 2020 r. zawiadomiono skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nakazania usunięcia nawiezionych odpadów w postaci mas ziemnych i gruzu, z miejsca nieprzeznaczonego do jego składowania i jednocześnie wyznaczono termin przeprowadzenia dowodu z oględzin terenu ww. działki na 20 lipca 2020 r. Podczas tych oględzin organ ustalił, że ww. działka na całym niezadrzewionym terenie (gruncie ornym) została nadsypana masami ziemnymi i gruzem tj. na powierzchni około 0,54 ha, a zalegające masy ziemne mają średnią grubość 1 metra. Skarżący z kolei oświadczył, że nie posiada pozwolenia na budowę, ani zezwolenia na zbieranie i przetwarzanie odpadów. Organ, powołując się na art. 2 pkt 2 i pkt 3 oraz art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach (Dz.U. z 2020 r. poz. 797) wyjaśnił, że nawożona ziemia i kamienie są odpadem, bowiem nie zostały wykorzystane na terenie, na którym zostały wydobyte a przewieziono je na inną, to jest na ww. działkę. Jednocześnie organ wskazał, że ww. działka znajduje się w granicach [...] Parku Krajobrazowego, na terenie którego – zgodnie z rozporządzeniem Wojewody [...] z 17 października 2006 r. w sprawie [...] Parku Krajobrazowego – zakazane jest wykonywanie m.in. prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym, budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych. Ponadto organ wskazał, że zgodnie z zatwierdzonym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego Gminy M. dla obszaru Gmina M. Z., podjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy w M. z 29 lutego 2016 r., Dz. Urz. Woj. [...], ww. działka stanowi teren zabudowy mieszkanie jednorodzinnej oznaczony w miejscowym planie symbolem E.1MN.04. W ocenie organu działka ta nie jest zatem miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów, co – zdaniem organu – wypełnia dyspozycję art. 26 ustawy o odpadach. Ponadto, organ wskazał, że magazynowanie odpadów może być prowadzone wyłącznie w ramach wytwarzania, zbierania lub przetwarzania odpadów. Dalej organ podał, że skoro z rozporządzenia Ministra Środowiska z 10 listopada 2015 r. w sprawie rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku, osoba prywatna może przyjąć na własną działkę odpady mas ziemnych i gruzu w ilości 200kg/m2, w celu np. utwardzenia terenu, to na ww. działkę można przyjąć około 108 ton mas ziemnych i gruzu, podczas gdy zostało przejętych 972 tony, a zatem o 864 tony za dużo. W odwołaniu skarżący wyjaśnił, że ww. działka nie jest jego własnością - stanowiła własność jego ojca, jednak postępowanie spadkowe nie zostało przeprowadzone, a prawo do niej posiada ośmiu spadkobiorców. Skarżący podał, że obecnie działkę użytkuje jego brat M. N., natomiast on sam złożył 20 sierpnia 2020 r. zawiadomienie na policji o nielegalnym wywozie ziemi, w celu ustalenia sprawcy. Zaskarżoną decyzją z 27 listopada 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji w części dotyczącej terminu usunięcia odpadów i w tym zakresie nakazało wykonanie obowiązku w terminie do 15 lutego 2021 r., natomiast w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, że stosownie do art. 26 ust. 1 oraz ust. 1 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do ich niezwłocznego usunięcia z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, w przeciwnym wypadku właściwy organ nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie. Kolegium podało, że poza sporem było, że na ww. działce zostały zgromadzone odpady, podczas gdy nieruchomość ta nie jest miejscem przeznaczonym do składowania i magazynowania odpadów. Odnosząc się natomiast do okoliczności podniesionych w odwołaniu Kolegium podało, że skarżący w żaden sposób nie wykazał, że użytkownikiem ww. działki jest jego brat, a w czasie wizji 20 lipca 2021 r. skarżący nie wskazywał na innego posiadacza. Z kolei w toku postępowania pierwszoinstancyjnego zostało ustalone, że to skarżący jest użytkownikiem ww. działki. Kolegium podało, że wprowadzone przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach domniemanie prawne odpowiedzialności za odpady władającego powierzchnią gruntu zanieczyszczonego odpadami, zdejmuje z organów prowadzących postępowanie obowiązek dociekania z urzędu, kto był wytwórcą odpadów. W skardze na decyzję Kolegium J. N. domagał się uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący ponownie podniósł, że to nie on, a jego brat M. N. włada działką nr [...] w M.. Okoliczność tę organ mógł ustalić pytając Sołtysa wsi. Do skargi dołączono oświadczenie M. N., zgodnie z którym to on jest władającym ww. działką. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało stanowisko wyrażone w decyzji, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, że z mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2. Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany. Zgodnie z art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących. Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3). Na tej podstawie zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Należy również wskazać, że na mocy art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) w zw. z art. 26 ust. 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2020 r., poz. 797) w stopniu uzasadniającym uchylenie decyzji. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej kształtuje art. 26 ust. 1 ustawy o odpadach, zgodnie z którym posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Stosownie do art. 26 ust. 2 ustawy, z zastrzeżeniem art. 26a, w przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem przypadku, gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami, stwierdzenia nieważności, uchylenia lub wygaśnięcia decyzji związanej z gospodarką odpadami. Z kolei, zgodnie z art. 26 ust. 3a ustawy, decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Dalej, zgodnie z art. 26 ust. 4 ustawy o odpadach, jeżeli posiadacz odpadów nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, z której jest obowiązany usunąć odpady, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z tej nieruchomości, a w przypadku wykonania zastępczego decyzji - organowi egzekucyjnemu. Władającemu powierzchnią ziemi przysługuje od posiadacza odpadów wynagrodzenie za udostępnienie nieruchomości (ust. 5). Stosownie do art. 26 ust. 6 ustawy o odpadach w decyzji nakazującej posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania określa się w szczególności: 1) termin usunięcia odpadów; 2) rodzaj odpadów; 3) sposób usunięcia odpadów. Dodać należy, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach przez odpady rozumie się każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. Natomiast ustawową definicję posiadacza odpadów podaje art. 3 ust. 1 pkt 19, zgodnie z którym jest nim wytwórca odpadów lub osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca w posiadaniu odpadów. Przepis te określa również domniemanie, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi uważany jest za posiadacza odpadów znajdujących się na nieruchomości. Domniemanie, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości zostało wprowadzone przez ustawodawcę w celu uniknięcia sytuacji, w której brak jest podmiotu odpowiedzialnego za umieszczenie odpadów na nieruchomości (wytwórcy odpadów). Tym samym, domniemanie to może być obalone w przypadku, gdy możliwe jest ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za składowanie odpadów. W konsekwencji oznacza to, że władający powierzchnią ziemi może zwolnić się z odpowiedzialności za odpady poprzez wykazanie, że odpadem włada lub władał faktycznie inny podmiot, czyli wskazać wyraźnie na innego posiadacza odpadów (zob. W. Radecki, Ustawa o odpadach. Komentarz, Warszawa 2008, s. 327; wyrok WSA w Lublinie z 27 kwietnia 2011 r., II SA/Lu 889/10, wyroki NSA z 19 grudnia 2007 r., II OSK 1721/06 i z 26 września 2013 r., II OSK 330/12). Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, wydanie decyzji nakazującej usunięcie odpadów musi być poprzedzone ustaleniem następujących okoliczności: 1. istnienia odpadów w rozumieniu ustawy, 2. składowania tych odpadów w miejscu nieprzeznaczonym do ich składowania i magazynowania, 3. podmiotu zobowiązanego do usunięcia nielegalnie składowanych odpadów (posiadacza odpadów w rozumieniu ustawy). Już na wstępie zauważyć należy, że postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie nie zostało przeprowadzone wnikliwie, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy prezentuje się nader skromnie i obejmuje: nieopisane zdjęcia opatrzone datą 25 czerwca 2020 r. (k. 1-5), wydruk zawiadomienia z 21 lutego 2020 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska skierowanego do Wójta Gminy M. dotyczącego przekazania temu organowi, na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., wniosku osoby fizycznej w sprawie nielegalnego podwyższania terenu na działce wraz z załącznikiem w postaci kopii wyrysu z mapy ewidencyjnej (k. 1-9), zaświadczenie o przeznaczeniu terenu w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy M. dla obszaru Gmina M. P. z załącznikami graficznymi (k. 10-13), protokół z przeprowadzonej wizji lokalnej w dniu 20 lipca 2020 r. na działce nr [...] z nieopisanymi fotografiami opatrzonymi datą 20 lipca 2020 r. (k. 17-21), nieopisany wydruk dotyczący działki nr [...] obejmujący m.in. powierzchnię oraz rodzaj użytków (k. 22). W toku postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym pozyskano pismo Komisariatu Policji w Z. z 16 listopada 2020 r. informujące o prowadzeniu przez ten Komisariat postępowania w sprawie o wykroczenie z zawiadomienia J. N.. Na tej podstawie, za potwierdzone i bezsporne w sprawie można przyjąć to, że na działkę nr [...] położoną w miejscowości M. nawieziono ziemię z gruzem. Niewątpliwie nawieziona ziemia z gruzem może być odpadem w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach. Nie budzi również wątpliwości to, że działka nr [...] jest działką przeznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru Gmina M. P., podjętym uchwałą nr [...] Rady Gminy M. z 29 lutego 2016 roku (Dz.U. 2016 r., poz. [...]) w części pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (E1MN.04), w części pod trasy komunikacyjne (KDD, KDL). Na marginesie dostrzec należy, że w decyzji organu pierwszej instancji błędnie przywołano miejscowy plan dla obszaru Gmina M. Z. (uchwała nr [...]). Nie znajdują natomiast odzwierciedlenia w materiale dowodowym zawarte w decyzji ustalenia co do ilości nawiezionej ziemi, powierzchni terenu nawiezionego, jak i grubości nawiezionej ziemi. Okoliczności te nie wynikają w szczególności z przeprowadzonych oględzin. Treść protokołu sporządzonego na tę okoliczność jest lakoniczna i wskazuje zasypanie masami ziemnymi i gruzem "na całym niezadrzewionym terenie". Brak w protokole jakiekolwiek wzmianki o dokonanych pomiarach, czy to obszaru nadsypanego, jak i grubości czy gęstości nawiezionej ziemi. Nie ustalono rzędnych terenu przed i po jego nawiezieniu. Nie pozyskano żadnych dowodów pozwalających przyjąć, że nawieziono 972 tony ziemi, powierzchnia nawiezionego terenu wynosi około 0,54 ha, a grubość nawiezionej warstwy - średnio 1 m. Okoliczności te, wbrew twierdzeniom organów, nie wynikają z protokołu oględzin, ani z innych dokumentów zalegających w aktach sprawy. Co równie istotne, zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza jakoby J. N. był posiadaczem odpadów jako władający powierzchnią ziemi, do którego powinien zostać skierowany nakaz usunięcia odpadów z działki nr [...] w M.. W przedmiotowej sprawie organy twierdziły, że J. N. jest władającym działką nr [...] jako jej użytkownik, nie podając jednak, na jakiej podstawie okoliczność ta została ustalona. Zauważyć należy, że w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na stan własnościowy działki nr [...]. Próżno szukać w aktach sprawy wypisu z księgi wieczystej nieruchomości, czy też z ewidencji gruntów i budynków wskazujących na to, kto jest właścicielem, względnie komu przysługuje inny tytuł do nieruchomości. Dopiero sam skarżący w odwołaniu wyjaśnił, że działka nr [...] jest własnością jego zmarłego ojca W. N. i jej stan prawny na dzień odwołania jest nieuregulowany, a on dobrowolnie opłaca podatek gruntowy. W odwołaniu tym skarżący wskazał nadto, że działkę nr [...] faktycznie od wielu lat użytkuje jego brat M. N., który nie informuje go, ani nie uzgadnia z nim żadnych podejmowanych decyzji odnośnie dysponowania działką. Skarżący wskazał również w odwołaniu wszystkich – w jego mniemaniu – spadkobierców po ojcu mających prawo do działki. Dodał też, że sprawa spadkowa nie została założona. Skarżący zaakcentował, że nie wydawał zgody na składowanie ziemi na działce nr [...] w M., a faktycznym użytkownikiem działki jest jego brat M. N., który może udzielić wszelkich wyjaśnień w sprawie. Pomimo tego jednak Kolegium nie podjęło żadnych czynności, aby odnośne twierdzenia skarżącego zweryfikować celem ustalenia osoby rzeczywiście władającej przedmiotową działką. Wszystko powyższe wskazuje na to, że organy prowadzące postępowanie w przedmiotowej sprawie nie sprostały obowiązkom wynikającym z zasady prawdy materialnej, o której stanowi art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zakresie niezbędnym dla wykazania przesłanek wydania decyzji nakazującej usunięcie odpadów. Organ odwoławczy błędnie utrzymał w mocy decyzję, reformując ją tylko w zakresie daty wykonania obowiązku, podczas gdy powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, stosownie do art. 138 § 2 k.p.a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ ustali w pierwszej kolejności, czy J. N. jest posiadaczem odpadów w podanym wyżej rozumieniu. Organ zweryfikuje również, czy ewentualnie w stosunku do J. N., w związku ze złożonym oświadczeniem, zgodnie z którym działką faktycznie włada M. N., zachodzi podstawa do wyłączenia odpowiedzialności. Jeśli zostałoby potwierdzone, że względem J. N. postępowanie powinno być kontynuowane, organ przeprowadzi ponownie postępowanie wyjaśniające celem ustalenia wszystkich istotnych dla wydania decyzji nakazowej okoliczności, w tym ponownie przeprowadzi oględziny działki nr [...], dokonując stosownych pomiarów powierzchni, na którą nawieziono ziemię, jak też grubości warstwy nawiezionej ziemi. W tym celu organ ustali rzędne terenu przed i po nawiezieniu ziemi. Jeśli będzie to konieczne ze względu na wyjaśniane okoliczności organ przesłucha świadków, względnie – gdyby okazało się, że wymagane są wiadomości specjalne – rozważy przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Organ zadba przy tym o to, by czynności procesowe znalazły właściwe odzwierciedlenie w materiale dowodowym, zwłaszcza w rzetelnie sporządzonych protokołach, stosownie do art. 67 k.p.a. W przedstawionych realiach sprawy należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło