II SA/Kr 1328/15
WyrokWSA w Krakowie2015-12-07
Skład orzekający: Andrzej Irla, Beata Łomnicka, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prawidłowo ustalono wysokość opłaty legalizacyjnej dla samowolnie wybudowanej wiaty, poprzez jej zakwalifikowanie do kategorii VIII obiektów budowlanych?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i wszczęły postępowanie legalizacyjne, jednak błędnie zakwalifikowały samowolnie wybudowaną wiatę do kategorii VIII obiektów budowlanych, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem wysokości opłaty legalizacyjnej. Sąd wskazał, że kluczowe dla prawidłowego obliczenia opłaty jest ustalenie podstawowej funkcji użytkowej obiektu, która pozwala na jego właściwą kwalifikację.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie wybudowanej wiaty na działce ewidencyjnej. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (PINB) ustalił opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000 zł. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (WINB) utrzymał w mocy postanowienie PINB. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację obiektu i sposób obliczenia opłaty legalizacyjnej.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB i zasądził od WINB na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Beata Łomnicka (spr.) WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi G. D. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lipca 2015 r. znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego G. D. kwotę 357 zł (trzysta pięćdziesiąt siedem złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. nr [...] znak [...] na podstawie:
* art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., póz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.);
* art. 49 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. póz. 1409 ze zm., dalej: u.p.b.);
po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego – G. D. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. nr [...] z dnia 27 lutego 2013 r. znak: [...], którą ustalono skarżącemu opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000 zł tytułem samowolnie wybudowanej na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości J. wiaty, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 3,64 x 7,26m, o konstrukcji drewnianej szkieletowej, częściowo obitej blachą, dachu dwuspadowym o pokryciu blachą, na fundamencie punktowym, od strony wschodniej istniejącego budynku gospodarczego, w odległości ok. 33,50 m od granicy z działką ewidencyjną numer [...], utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Impulsem do podjęcia postępowania były pisma W. B., w których wnoszono o podjęcie czynności kontrolnych w związku z remontem stodoły.
W dniu 26 marca 2012 r. PINB przeprowadził kontrolę na działce nr [...] położonej w miejscowości J., podczas której sporządzono protokół do którego zapisano, iż pomiędzy dwoma budynkami gospodarczymi około 2004 r. powstało pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji szkieletowej, drewniane ściany z dwóch stron obite są blachą, dach dwuspadowy o pokryciu niepalnym - blacha. Obiekt posadowiony jest na fundamencie punktowym. Ustalono, że w miejscu tym istniała szopa drewniana, która została rozebrana, a w jej miejsce powstał obecny obiekt. Ponadto ustalono, że ok. 2005 r. od strony zachodniej budynku murowanego wybudowano pomieszczenie gospodarcze o konstrukcji drewnianej, obitej blachą, dach jednospadowy, pokryty blachą, obiekt posadowiony na pustakach - bez trwałego połączenia z gruntem. Wymiary rzutu poziomego 3,30 x 7,90m.
Do akt włączono uwierzytelnioną kopię wypisu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zawierający się w piśmie Wójta Gminy z dnia 30 marca 2012 r. znak: [...] oraz kopie dokumentów związanych ze zgłoszeniem skarżącego z dnia 7 grudnia 2004 r. wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę, wraz z kopią pisma Starosty z dnia 15 grudnia 2004 r. znak: [...] traktującego o braku wniesienia sprzeciwu. Pismem z dnia 10 kwietnia 2012 r., znak: [...] Starosta poinformował, iż Archiwum Zakładowe Starostwa Powiatowego w L. nie posiada dokumentacji innych akt dotyczących pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia robót budowlanych na przedmiotowej nieruchomości (dotyczy dokumentacji z terenu gminy [...] z lat 2003-2009 r.).
Postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. znak: [...], działając na podst. ust. 2 i 3 u.p.b., PINB wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce ewidencyjnej położonej w miejscowości J. przy budowie w/w obiektu budowlanego - wiaty oraz nałożono na skarżącego G. D. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 sierpnia 2012 r. dokumentów umożliwiających zainicjowanie postępowania legalizacyjnego. Termin ten następnie został na wniosek skarżącego przedłużony do dnia 30 listopada 2012 r.
Za pismem z dnia 28 listopada 2012 r. skarżący przedłożył w PINB, wymienione w przedmiotowym postanowieniu dokumenty i opracowania, natomiast za pismem z dnia 11 grudnia 2012 r. skarżący przedłożył, poprawnie sformułowane zaświadczenie Wójta Gminy [...].
W dniu 27 lutego 2013 r. PINB wydał zaskarżone postanowienie nr [...] znak: [...], od którego zażalenie wniósł skarżący.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dokonał rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez przepisy dla postępowania pierwszoinstancyjnego i stwierdził, że skarżone postanowienie zostało wydane prawidłowo.
Organ wskazał, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r., póz. 443, dalej: ustawa zmieniająca), do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast w art. 6 ust. 3 ustawy zmieniającej wskazano, iż do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4 ustawy, o której mowa w art. 1, ustalanych w postępowaniach wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Dlatego też w niniejszej sprawie będzie miał zastosowanie wprowadzony ustawą zmieniającą (art. 1 pkt 25 ustawy zmieniającej) przepis zawarty w art. 49c u.p.b., w którym wskazano, iż do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. póz. 749, ze zm.), z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -Ordynacja podatkowa, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48, art. 49 i art. 49 b do dnia rozstrzygnięcia wniosku. W pozostałym zakresie, zastosowanie w niniejszej sprawie będzie miało brzmienie dotychczasowe ustawy Prawo budowlane, sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej.
Organ wskazał, iż przedmiotem postępowania jest legalność samowolnie wybudowanej na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości J. wiaty, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 3,64 x 7,26m. Organ przychylił się do kwalifikacji obiektu budowlanego. Podniósł, że ani ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, ani przepisy wykonawcze do tej ustawy nie formułują definicji terminu "wiata". Pojęciem tym posługuje się prawo budowlane w art. 29 ust. 1 pkt 2, zwalniając wiaty spełniające określone warunki z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i nakładając obowiązek jej zgłoszenia (art. 30 ust. 1 u.p.b.) Jeżeli prawodawca nie formułuje legalnych definicji używanych pojęć, znaczenie tych pojęć należy dekodować na podstawie znaczenia przypisywanego im w powszechnym języku polskim. Jest to podstawowa reguła interpretacji tekstu prawnego. W powszechnym rozumieniu za wiatę uważa się budowlę składającą się z konstrukcji dachowej wspartej na słupach (Encyklopedia PWN, Warszawa 1996), lekką budowlę w postaci dachu wspartego na słupach, np. nad peronem kolejowym parkingiem, magazynem, nad przystankiem tramwajowym (Słownik języka polskiego PWN w wersji elektronicznej http://www.sjp.pwn.pl). W tych okolicznościach, rozpatrując sprawę na gruncie stanu faktycznego, przedmiotowy obiekt budowlany należy zakwalifikować jako wiatę, a tym samym jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 u.p.b. (określaną zgodnie z definicją jako każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem malej architektury). Nie należy tracić z pola widzenia, iż na skutek wykonanych robót budowlanych (przez co, zgodnie z art. 3 pkt 7 u.p.b., należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego) wykonano budowlę - wiatę. Tym samym, jeśli w wyniku wykonanych robót budowlanych powstał obiekt budowlany nie można tych robót traktować jako montaż (jak chciałby pełnomocnik skarżącego) ale jako budowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.p.b. (wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę i nadbudowę obiektu budowlanego.
Ze względu na konstrukcję obiektu budowlanego, opisaną w sposób dokładny w projekcie budowlanym /k. 20 w/w projektu/) organ wskazał, że obiekt z uwagi na posadowienie go na słupach osadzonych na fundamencie punktowym jest trwale związany z gruntem. Elementy budowli ujęte w projekcie budowlanym, w tym konstrukcja wschodniej i zachodniej elewacji wskazują nadto, iż nie można ich uznać za ściany obiektu budowlanego, które powodowałyby uznanie obiektu za budynek wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych.
Następnie organ wyjaśnił, że z uwagi na wszczęcie powyższego postępowania przed wejściem w życie ustawy zmieniającej, w kontekście legalności obiektu budowlanego nie będzie miał zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 2c obecnie obowiązującej u.p.b., zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki. Organ wskazał, iż w okresie budowy, na wzniesienie przedmiotowej budowli było wymagane pozwolenie na budowę, którym nie legitymuje się inwestor. Również zgłoszenie skarżącego z dnia 7 grudnia 2004 r. wykonania robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę nie obejmowało swoim zakresem wykonania przedmiotowej wiaty. Zatem obiekt został wzniesiony w warunkach samowoli budowlanej, a z uwagi, że powstał pod rządami obecnej ustawy Prawo budowlane z 1994 r., doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem odbywać się będzie na podstawie tychże przepisów.
Biorąc powyższe pod uwagę PINB postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2012 r. znak: [...] wstrzymał roboty budowlane przy przedmiotowym obiekcie budowlanym i nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia dokumentów o których mowa w art. 48 ust. 3 u.p.b. w terminie do dnia 31 sierpnia 2012 r., następnie przedłużając ten termin postanowieniem z dnia 14 sierpnia 2012 r. znak: [...] do dnia 30 listopada 2012 r. Jak wynika z pisma skarżącego dokumenty te zostały za pismem z dnia 28 listopada 2012 r. przedłożone w PINB. Z uwagi na nieścisłość w zaświadczeniu Wójta Gminy [...] o zgodności budowy przedmiotowej wiaty z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, PINB pismem z dnia 4 grudnia 2012 r. wezwał skarżącego do przedłożenia poprawnego zaświadczenia Wójta Gminy [...]. Za pismem skarżącego z dnia 11 grudnia 2012 r. przedłożono poprawnie sformułowane zaświadczenie Wójta Gminy [...].
Okolicznością warunkującą wydanie postanowienia o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz kompletność projektu budowlanego wykonanego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane. Analizując przedłożone dokumenty organ stwierdził, iż spełniają one warunki zawarte w art. 49 ust. 1 u.p.b. Zatem PINB prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie.
Organ odwoławczy zbadał także poprawność sposobu obliczenia opłaty legalizacyjnej przez PINB i nie stwierdził w tej kwestii żadnych nieprawidłowości.
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję wniósł skarżący G. D.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 77 w zw. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i w efekcie uznanie, iż skarżący samowolnie wybudował na działce [...] w J. wiatę o wymiarach w rzucie poziomym 3,64m x 7,26m o konstrukcji drewnianej szkieletowej, częściowo obitej blachą, dachu dwuspadowym o pokryciu blachą na fundamencie punktowym, od strony wschodniej istniejącego budynku gospodarczego, w odległości ok. 33,50 m od granicy z działką ewidencyjną nr [...] w sytuacji gdy skarżący zamontował dach dwuspadowy blaszany w oparciu o dwie ściany istniejących dwóch niezależnych budynków gospodarczych,
2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59 f ust. 1 i art. 48 ust. 3 ustawy Prawo budowlane poprzez uznanie, iż montaż dachu blaszanego, ściany blaszanej oraz drzwi dwuskrzydłowych do ścian dwóch istniejących niezależnie budynków gospodarczych w przedmiotowej sprawie stanowi budowę wiaty jako budowli i wymaga kompletnego projektu budowlanego i posiadanych opinii, uzgodnień pozwoleń i sprawozdań, w sytuacji gdy uzyskanie takiego efektu nie podpada pod żadną kategorię obiektów budowlanych przewidzianych przez Prawo budowlane i wobec czego nie jest objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę i w efekcie organ nieprawidłowo obciążył skarżącego obowiązkiem zapłaty opłaty legalizacyjnej,
3. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez uznanie, iż prace wykonane przez skarżącego stanowią budowlę w
rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego w sytuacji gdy jest to obiekt nie objęty dyspozycją tej ustawy.
4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 i 77 w zw. art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i w efekcie uznanie, iż wzniesioną przez oskarżonego budowlę należy zakwalifikować do kategorii VIII obiektów budowlanych wymienionych w załączniku Prawa budowlanego pn. inne budowle w sytuacji gdy powinna to być kategoria III pn. inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie.
5. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 59 a ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, iż współczynnik kategorii obiektu w niniejszej sprawie wynosi - 5, w sytuacji gdy wynosi on -1 i w efekcie dokonanie błędnego obliczenia opłaty legalizacyjnej.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. oraz na podstawie art. 135 p.p.s.a. postanowienia go poprzedzającego.
Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 20C& r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., póz. 270) - dalej "p.p.s.a." - sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Dokonawszy kontroli zaskarżonych postanowień pod kątem określonych wyżej kryteriów Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do wniosku, że zostały one wydane z naruszeniem prawa.
Skarga odniosła więc zamierzony skutek prawny, choć Sąd nie podziela wszystkich podniesionych w niej zarzutów.
Przedmiotem skargi jest postanowienie o wymierzeniu skarżącemu opłaty legalizacyjnej w związku z samowolnym wybudowaniem na działce ewidencyjnej numer [...], położonej w miejscowości J. wiaty, o wymiarach w rzucie poziomym ok. 3,64 x 7,26m, o konstrukcji drewnianej szkieletowej, częściowo obitej blachą, dachu dwuspadowym o pokryciu blachą, na fundamencie punktowym, od strony wschodniej istniejącego budynku gospodarczego, w odległości ok. 33,50 m od granicy z działką ewidencyjną numer [...].
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły zakres wykonanych robót budowlanych i prawidłowo wszczęły i prowadziły postępowanie w trybie art. 48 i nst. ustawy Prawo budowlane. Tym samym zarzuty skargi zmierzające do wykazania błędnego uznania, że montaż dachu do dwóch ścian istniejących niezależnych budynków gospodarczych, stanowi budowę wiaty i wymaga pozwolenia na budowę jako całkowicie chybione nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
W pierwszej kolejności wypada wskazać, że prawidłowo organ odwoławczy zastosował jako materialną podstawę rozstrzygnięcia przepisy ustawy Prawo budowlane w ich brzmieniu z przed dokonanej zmiany ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 27 marca 2015 r.) w oparciu ojej przepis art. 6 ust.1.
Stosownie zatem do treści art. 3 upb, w dotychczasowym jego brzmieniu przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury (pkt 1), przez budynek należy rozumieć taki obiekt budowlany , który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (pkt 2), z kolei przez budowlę, należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury. Wreszcie przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego (pkt 7).
W okolicznościach niniejszej sprawy rację zatem mają organy, że w wyniku robót budowlanych wykonanych przez skarżącego doszło do powstania obiektu budowlanego, który z pewnością nie posiada cech budynku. Otóż posiada on dach, jednak nie posiada ścian osłonowych ze wszystkich stron, które powodowałyby uznanie obiektu za budynek wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Z projektu wynika nadto, że ów obiekt ma konstrukcję stalową, fundament punktowy w postaci słupów stalowych posadowionych na peckach betonowych z betonu żwirowego o wymiarach 20 X 20 cm i wysokości 50 cm oraz jest zadaszony dachem o konstrukcji drewnianej, pokrytej blachą trapezową.
Powyższe jednoznacznie przesądza o tym, że przedmiotowy obiekt powstał na skutek budowy nie zaś li tylko prac montażowych polegających na połączeniu dwóch osobnych budynków zadaszeniem. Ze zdjęć zalegających w aktach sprawy wykonanych w toku oględzin, jak i z samych oględzin nie wynika by obiekt ten był funkcjonalnie połączony z budynkami gospodarczymi tj. by istniały otwory drzwiowe łączące te budowle.
W ocenie sądu prawidłowo także z uwagi na lekką konstrukcję i związanie budowli z gruntem została ona zakwalifikowana jako wiata. Z uwagi z kolei na powierzchnię zabudowy wiaty 26,42 m2, nie mógł mieć zastosowania przepis art. 29 ust.1 pkt 2, zatem przystępując do jej budowy skarżący winien był dysponować ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Okolicznością bezsporną zaś jest, że skarżący takiej decyzji nie posiada, w związku z tym prawidłowe i niezbędne były działania organów zmierzające do legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego, a wobec wykonania przez skarżącego obowiązków nałożonych na podstawie art. 49 ust. 2 i 3 upb., zasadnym było ustalenie opłaty legalizacyjnej.
Nie można jednak odmówić słuszności skarżącemu w zakresie w jakim kwestionuje on wysokość ustalonej opłaty legalizacyjnej. Otóż organ odwoławczy bezkrytycznie przyjął wysokość opłaty ustalonej przez organ l instancji, który wybudowaną przez skarżącego wiatę zakwalifikował do kategorii VIII obiektów budowlanych wymienionych w załączniku Prawa budowlanego, co ostatecznie zdeterminowało jej wysokość. Tymczasem zakwalifikowanie wybudowanego w ramach samowoli budowlanej obiektu do właściwej kategorii obiektów jest kluczową kwestią dla prawidłowego obliczenia opłaty legalizacyjnej. Od tego bowiem zależy określenie współczynnika obiektu, który jest elementem algorytmu stosowanego do obliczenia opłaty legalizacyjnej.
W ocenie sądu pogłębionej analizy, a co za tym idzie wnikliwego rozważenia wymagała przez organy nadzoru budowlanego kwestia kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego do właściwej kategorii obiektów budowlanych wskazanych w we wspomnianym załączniku. Wszak słusznie organy zwróciły uwagę, że brak jest ustawowej (legalnej) definicji pojęcia "wiaty" w ustawie Prawo budowlane i także załącznik do ustawy nie wymienia literalnie "wiaty" jako obiektu budowlanego. W związku z tym o zakwalifikowaniu przedmiotowego obiektu do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych powinno w ocenie Sądu przesądzać kryterium związane z zamierzonym sposobem jego użytkowania, z racji funkcji jaką pełni. Nie można bowiem uznać za uzasadnione i wystarczające stwierdzenie, że skoro wiata nie jest budynkiem, to przedmiotową budowlę z tego względu należy zakwalifikować do kategorii VIII pn. inne budowle. Nie może bowiem ujść uwadze, że wiata ta pełni funkcję dodatkowego pomieszczenia gospodarczego z racji możliwości zagospodarowania w ten sposób istniejącej przestrzeni pomiędzy budynkami gospodarczymi. Taka funkcja i przeznaczenie wynika też z przedłożonego projektu budowlanego, z którego wynika, że stanowi ona uzupełnienie istniejącej zagrody rolnej zlokalizowanej na działce nr [...]. Z racji więc funkcji użytkowej jaką pełni przedmiotowa wiata, jak również z uwagi na jej gabaryty istnieje możliwość zakwalifikowania jej do III kategorii obiektów budowlanych, gdyż obejmuje obiekty budowlane najbardziej zbliżone do obiektu ocenianego a to inne niewielkie budynki jak m.in. budynki gospodarcze.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w celu dokonania kwalifikacji przedmiotowego obiektu budowlanego do odpowiedniej kategorii obiektów budowlanych, opisanych w załączniku do ustawy Prawo budowlane, organy powinny były przede wszystkim ustalić podstawową funkcję użytkową tego obiektu. Ta bowiem cecha pozwala dopiero na zakwalifikowanie go do odpowiedniego rodzaju.
Powyższe uchybienie, skutkujące naruszeniem prawa materialnego, było konsekwencją naruszenia podstawowej zasady prawa administracyjnego wyrażonej w art. 6 i 7 kpa, a to zasady praworządności działania organów administracyjnych w niniejszej sprawie. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Artykuł 7 in principio stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności. Wypada w tym miejscu przytoczyć podzielany przez skład orzekający pogląd WSA w Rzeszowie zaprezentowany w wyroku z dnia 6 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 246/08 LEX nr 504789, z którego wynika, że działanie przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów prawa oznacza "działanie w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz niewadliwe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego, jak i procesowego".
Powyższe przyczyny legły u podstaw eliminacji zaskarżonych postanowień z obrotu prawnego.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy wezmą więc pod uwagę wskazania Sądu wyżej przedstawione, a nadto rozważą także możliwość łącznego rozpoznania niniejszej sprawy ze sprawą dotyczącą legalizacji budowy sąsiedniego budynku gospodarczego wzniesionego wg. twierdzeń skarżącego w tym samym czasie. Jest to okoliczność, która pojawiła się dopiero na rozprawie, natomiast z akt sprawy nie wynika w ogóle by równolegle toczyło się jeszcze inne postępowanie administracyjne, dotyczące budynku gospodarczego, którego ściana stanowi jednocześnie jedną ze ścian przedmiotowej wiaty.
Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w pkt l sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., natomiast o kosztach postępowania orzekł w pkt II na zasadzie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło