II SA/Kr 1336/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant : sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi R. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 21 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany ostatecznej decyzji orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości skargę oddala Decyzją z 30 czerwca 2015r. znak [...] Starosta O. odmówił zmiany ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. znak [...] , orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości położonej w O. , oznaczonej nr [...] , na rzecz poprzednich właścicieli. Orzekając w ww. sposób organ l instancji wskazał, iż jakkolwiek ww. decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. znak [...] zawiera wadę polegającą na niewskazaniu prawidłowych udziałów w zwracanej nieruchomości przysługujących osobom uprawnionym, to jednak z uwagi na brak zgody jednej ze stron postępowania, niemożliwym było wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z żądaniem wnioskodawczyń, tj. zmiany w trybie art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego ww., ostatecznej decyzji administracyjnej. Odwołanie od ww. decyzji Starosty O. złożyły E.C. i H.G. , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i określenie prawidłowych (zgodnie ze stanem prawnym) udziałów w nieruchomości zwróconej ww. decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. Wojewoda decyzją z 21 sierpnia 2015r. znak: [...], na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 782) oraz art. 138 § 2 w związku z art. 155 kpa, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka udzielenia przez wszystkie strony zgody na zmianę ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. znak [...]. Jak wynika z akt sprawy, stronami postępowania zakończonego ww., ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w O. były: E.C. , H.G. i R.B. - na rzecz których ww. decyzją orzeczono zwrot nieruchomości położonej w O. , oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0132 ha, jak również Gmina O. , na rzecz której zobowiązano ww. osoby do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości. W związku faktem, iż zmianą ww. ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości i rozliczeniach z tym związanych, zainteresowane były jedynie E.C.. i H.G. a, pismem z 7 sierpnia 2013 r. organ I instancji zwrócił się do R.B. o zajęcie stanowiska w zakresie dokonania zmiany ww. rozstrzygnięcia poprzez dookreślenie udziałów w przedmiotowej nieruchomości przypadających uprawnionym osobom. Odpowiadając na powyższe, pismem z 22 września 2013 r. R.B. oświadczyła, iż nie wyraża zgody "na uchylenie lub zmianę decyzji". Następnie swoje stanowisko strona podtrzymała podczas wizyty w siedzibie organu I instancji - 18 maja 2015 r. (protokół na k.a. nr 27). W związku z tym należało stwierdzić za organem, I instancji, iż oświadczenie jednej ze stron przedmiotowego postępowania o braku zgody na zmianę ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. znak [...] wyklucza możliwość dokonania takiej zmiany, a zatem zaskarżona decyzja organu I instancji była w omawianym zakresie prawidłowa. Niezależnie jednak od tego kwestionowana decyzja Starosty O. z 30 czerwca 2015 r. znak [...] została wydana z naruszeniem przepisów art. 10 § 1 (organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań) i art. 109 § 1 k.p.a. (decyzję doręcza się stronom na piśmie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej). Stronami postępowania w przedmiotowej sprawie dotyczącej zmiany ww., ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r. są podmioty uznane za strony w postępowaniu zakończonym tym rozstrzygnięciem, tj. w tym przypadku E.C. , H.G. R.B. oraz Gmina O. Tymczasem zaskarżona decyzja nie została doręczona R.B. oraz Gminie O. (która to osoba prawna nie została w ogóle powiadomiona o toczącym się postępowaniu w przedmiotowej sprawie, w tym nie skierowano do tego podmiotu zapytania w sprawie wyrażenia zgody na zmianę ww., ostatecznej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O). Powyższe uchybienie oznacza, iż naruszenie przez organ I instancji ww. przepisów k.p.a., tj. art. 10 § 1 (wobec braku podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie regulacji art. 10 § 2), art. 28 oraz art. 109 § 1, co - mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 4 kpa stanowi podstawę do uchylenia rozstrzygnięcia organu I instancji bez względu na fakt, czy naruszenie to miało wpływ na treść decyzji, czy też takiego wpływu nie można stwierdzić (por. m.in. wyroki: NSA z 26 stycznia 1999 r., sygn. akt III SA 979/98, LEX nr 39458, oraz WSA w Krakowie z 10 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 1360/11). Wobec tego przez wzgląd na zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia, celem zapewnienia należytego udziału w przedmiotowej sprawie wszystkim uprawnionym osobom oraz doręczenia im nowego rozstrzygnięcia w sprawie. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła R.B. , podnosząc, iż zgodziła się ona z treścią decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w O. z 3 lipca 1994 r., decyzja ta była jej znana, stąd niedoręczenie jej decyzji I instancji nie powinno być powodem jej uchylenia. Z kolei niezawiadomienie Gminy O. nie może prowadzić do uchylenia decyzji I instancji, ponieważ postępowanie nie dotyczyło jej uprawnień i nie ma ona interesu pranego w tym postępowaniu. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa, a - w myśl art. 135 p.p.s.a. - Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nie uwzględnienia skargi, Sąd ją oddala. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu argumentacja organu II instancji w całości zasługuje na aprobatę. Jedynie w uzupełnieniu można wskazać, że co do zasady krąg stron w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 kpa, powinien być tożsamy z kręgiem stron postępowania, w którym została wydana decyzja objęta wnioskiem. W przedmiotowym wypadku stronami kontrolowanego postępowania winny być zatem poza wnioskodawczyniami również R.B. (m.in. na rzecz której orzeczono o zwrocie nieruchomości) oraz Gmina O. (na rzecz której orzeczono o zwrocie odszkodowania). Niedoręczenie tym podmiotom decyzji przez organ I instancji było zatem wadliwością postępowania przed tym organem. Nieprawidłowość ta nie mogła zostać konwalidowana przez organ II instancji, mimo że jest on organem merytorycznie rozpoznającym sprawę, ponieważ w takiej sytuacji doszłoby do naruszenia art. 15 k.p.a. Granicę, do której organ II instancji jest uprawniony aby naprawić błędy postępowania przed organem I instancji, wytycza natomiast taka ocena całego postępowania administracyjnego, aby żadna ze stron nie została pozbawiona jednej z instancji tego postępowania. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 151 p.p.s.a.