II SA/Kr 1346/15

WyrokWSA w Krakowie2015-12-04

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Kazimierz Bandarzewski, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie nakładające na właścicieli lokalu obowiązek wykonania inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej dotyczącej przebudowy lokalu oraz zabezpieczenia instalacji gazowej jest zasadne, gdy właściciele twierdzą, że nie wykonywali robót budowlanych, a zmiany wynikały z działań wspólnoty mieszkaniowej lub poprzedniego właściciela?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że właściciele lokalu ponoszą odpowiedzialność za stan lokalu, nawet jeśli nie wykonywali robót budowlanych osobiście. Zmiany w układzie pomieszczeń i podłączenie pieca gazowego do niewłaściwego przewodu kominowego stanowiły przebudowę wymagającą pozwolenia, a nieprawidłowe podłączenie stwarzało realne zagrożenie dla życia i zdrowia. W związku z tym, postanowienie nakładające obowiązki zabezpieczenia i przedstawienia dokumentacji było zasadne.
Stan faktyczny
Właściciele lokalu mieszkalnego zostali obciążeni obowiązkiem wykonania inwentaryzacji i ekspertyzy technicznej dotyczącej przebudowy lokalu oraz zabezpieczenia instalacji gazowej. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w lokalu dokonano zmian funkcji pomieszczeń i podłączono piec gazowy do przewodu kominowego dymnego, co stanowiło przebudowę bez wymaganego pozwolenia. Skarżący twierdzili, że nie wykonywali tych robót, a zmiany wynikały z działań wspólnoty mieszkaniowej lub poprzedniego właściciela. Sąd oddalił skargę, uznając odpowiedzialność właścicieli za stan lokalu i zasadność nałożonych obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mariusz Kotulski Protokolant: specjalista Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi A. B. i M. B. na postanowienie nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku skargę oddala. Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 2 i ust 3 Prawa budowalnego nie orzeczono w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...], zlokalizowanego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. S. w K., położonym na działce nr [...] obr. [...] z uwagi na ich faktyczne zakończenie oraz postanowiono nałożyć na właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] – A. i M. B., zam. ul. S., K. obowiązki, obejmujące: 1) zamknięcie skutecznego dopływu gazu do pieca gazowego umieszczonego w łazience przynależnej do lokalu mieszkalnego nr [...], zlokalizowanego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. S. w K., odłączenie pieca gazowego od przewodu kominowego, zamurowanie cegłą pełną otwór w kominie (powstałego po odłączeniu pieca); 2) przedłożenie w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. - w terminie 30 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia następujących dokumentów: a) inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wykonanych robót budowlanych; b) ekspertyzy technicznej dotyczącej sposobu i prawidłowości wykonanych robót budowlanych polegających na przebudowie lokalu mieszkalnego nr [...] w K., zlokalizowanego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. S. w K., położonym na działce nr [...] obr. [...], zgodności z przepisami w tym techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej. A. B. i M. B. wnieśli w ustawowym terminie zażalenie od powyższego postanowienia. Postanowieniem nr [...] z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak: [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 30 stycznia 2015 r. znak: [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że stan faktyczny został w sposób właściwy przedstawiony w zaskarżonym postanowieniu organu I instancji, wobec czego odstąpił od jego ponownego przywołania. Podał jedynie, iż dnia 5 grudnia 2014 r. zostały przez Inspektorów Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzone czynności kontrolne w sprawie przewodów kominowych w lokalu mieszkalnym ul. S. w K. (akta administracyjne organu I instancji, karty nr 3-4), zaś dnia 30 stycznia 2015 r. wydano skarżone postanowienie, które zostało przesłane do Wojewódzkiego Inspektoratu za pismem z dnia 18 marca 2015 r., znak: [...] zgodnie z art. 133 K.p.a. Organ rozpatrujący zażalenie ponownie przeprowadził merytoryczne rozpoznanie przedmiotowej sprawy w oparciu o przesłane akta sprawy organu I instancji oraz zbadał prawidłowość ww. postanowienia, jak również poprzedzające wydanie go czynności postępowania administracyjnego. Organ dokonując analizy kręgu stron postępowania przyjętego przez organ I instancji stwierdził, że pozostaje on tożsamy w postępowaniu zażaleniowym. Przymiot strony w niniejszym postępowaniu posiadają: Wspólnota Mieszkaniowa Budynku przy ul. S. w K. oraz A. B. i M. B. - współwłaściciele lokalu nr [...] w budynku znajdującym się przy ul. S. w K.. Przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena zasadności wydania na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 2 i ust 3 Prawa budowlanego postanowienia, którym nie orzeczono w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych związanych z przebudową lokalu mieszkalnego nr [...], zlokalizowanego w budynku mieszkalno-usługowym przy ul. S. w K. oraz nałożono na A. i M. B. obowiązek wykonania odpowiednich zabezpieczeń, przedłożenia ekspertyzy technicznej oraz inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej. W dniu 5 grudnia 2014 r. podczas przeprowadzanych w lokalu nr [...] budynku położonego przy ul. S. w K. czynności kontrolnych organ I instancji stwierdził, iż w pomieszczeniu pełniącym funkcję łazienki do przewodu kominowego podłączono piec gazowy (akta administracyjne organu I instancji, karty nr 3-4). Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, w szczególności porównanie rzutów piętra na którym znajduje się lokal nr [...] z ustaleniami inspektorów Powiatowego Inspektoratu dokonanymi podczas przeprowadzania dnia 5 grudnia 2014 r. czynności kontrolnych (akta administracyjne organu I instancji, karty nr 3-5) wskazuje, iż w lokalu nr [...] dokonano zmiany funkcji poszczególnych pomieszczeń, zmieniono umiejscowienie pieca PG co. i c.w., jak również, iż dokonano przebudowy instalacji gazowej, a do przewodu kominowego podłączony jest piec gazowy. Zdaniem organu II instancji ww. roboty zostały przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego właściwie zakwalifikowane jako podlegające reżimowi trybu tzw. postępowania naprawczego, prowadzonego w oparciu o ściśle powiązane ze sobą artykuły 50-51 Prawa budowlanego. Tryb ten stosowany jest w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i 49b ust. 1 Prawa budowlanego, czyli w sytuacjach innych niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez dokonania zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Wskazano, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną stosuje się przepisy dotychczasowe. Zgodnie z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego ilekroć w ustawie jest mowa o przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie nie wymagającym zmiany granic pasa drogowego. Stan faktyczny w niniejszej sprawie wypełnia wymienione przesłanki, przez co należy uznać, iż w lokalu nr [...] budynku przy ul. S. w K. dokonano przebudowy, wymagającej wedle ogólnej zasady, wyrażonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jako niewyłączonej spod ww. obowiązku na mocy art. 29-31 Prawa budowlanego w brzmieniu sprzed przywołanej nowelizacji. Materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia jest art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego. Podniesiono, iż zasadniczym celem postępowania naprawczego, prowadzonego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodności z prawem (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Lu 802/12, zgodnie z którym celem postępowania naprawczego prowadzonego w trybie art. 50 i 51 ww. ustawy jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem). Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podzielił stanowisko organu I instancji w zakresie zasadności nieorzekania w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych ze względu na ich faktyczne zakończenie, gdyż wydanie postanowienia o takiej treści byłoby fikcją. Przeprowadzona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego analiza materiału dowodowego wskazała, iż istotnie w niniejszej sprawie ingerencja w instalację gazową poprzez podłączenie pieca gazowego do przewodu kominowego może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź też zagrożenie środowiska. Tym samym za zasadne uznaje się orzeczenie na rzecz A. B. i M. B. obowiązku wykonania odpowiednich zabezpieczeń w postaci zamknięcia dopływu gazu do pieca gazowego umieszczonego w łazience, jego odłączenia od przewodu kominowego oraz zamurowania cegłą pełną powstałego po odłączeniu pieca otworu w kominie. Art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego przyznaje organowi nadzoru budowlanego kompetencję do nałożenia w ww. postanowieniu obowiązku przedłożenia wymienionych w nim dokumentów. Adresatem obowiązków nakładanych w drodze ww. postanowienia może być inwestor, właściciel bądź zarządca obiektu budowlanego (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Lu 431/11, zgodnie z którym przepisy Prawa budowlanego nie określają wprost adresatów postanowienia wydawanego na podstawie art. 50 Prawa budowlanego, ale z uwagi na to, że jest to postanowienie ściśle związane z decyzjami wydawanymi w oparciu o art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51 tejże ustawy, adresatami tego postanowienia nie mogą być podmioty inne niż te, do których kierowane są takie decyzje tj. - zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego - inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego). Jak wynika z materiału dowodowego, prawo do dysponowania ww. lokalem z racji bycia współwłaścicielami mają jedynie A. B. i M. B., wobec czego zasadnym jest nałożenie obowiązku na te osoby. Odnośnie zarzutów zawartych w zażaleniu oraz pismach stron, organ stwierdził, że organ I instancji prawidłowo wdrożył tryb postępowania oparty na art. 50-51 ustawy Prawo budowlane wobec stwierdzonych samowolnych robót budowlanych w lokalu nr [...] budynku przy ul. S. w K. oraz prawidłowo określił adresatów nałożonego obowiązku. Dokonanie bowiem samowoli budowlanej obarcza skutkami inwestora, o ile posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, bądź też w sytuacji, w której inwestor ww. prawa już nie ma - właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. stwierdził, że rozstrzygnięcie organu nadzoru budowlanego I instancji jest prawidłowe, dlatego też organ odwoławczy działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. W dniu 21 września 2015 r. A. B. i M. B. wnieśli, za pośrednictwem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, skargę na postanowienie nr [...] z dnia 11 sierpnia 2015 r. znak: [...]. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie prawa materialnego, polegające na: a) naruszeniu art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego poprzez nałożenie wymagań dotyczących niezbędnych zabezpieczeń, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej i ekspertyzy technicznej, podczas gdy w lokalu nr [...] nie doszło do wykonywania robót budo walnych; b) naruszeniu art. 50 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez nie wyjaśnienie przyczyny wydania postanowienia, podczas gdy organ powinien był wskazać, o wykonanie jakich konkretnie robót budowlanych podejrzewa skarżących; c) naruszeniu art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego poprzez nałożenie ww. obowiązków na osoby nie będące inwestorami, podczas gdy jedyne roboty jakie miały miejsce w budynku przy ul. S., dotyczyły części wspólnych budynku i dokonywane były przez zarząd wspólnoty mieszkaniowej w celu zapewnienia dostępu do przewodów kominowych dla lokali innych niż lokal nr [...], z pokrzywdzeniem właścicieli lokalu nr [...] A. i M. B.; d) naruszeniu art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zakwalifikowanie robót instalatorskich wykonywanych przez osoby uprawnione do instalacji urządzeń gazowych, jako robót budowlanych wymagających pozwolenia na budowę. 2) naruszenie przepisów postępowania, polegające na: a) naruszeniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego poprzez uznanie za stronę postępowania i adresata postanowienia osób nie będących inwestorem, bowiem właściciele lokalu nr [...] nie dokonywali robót budowlanych związanych z przyłączeniem do ich przewodów kominowych lokali znajdujących się na niższych kondygnacjach w budynku, co jako inwestycja związana z przebudową części wspólnych budynku należało do zarządu wspólnoty mieszkaniowej; b) naruszeniu art. 10 § 1 K.p.a. poprzez niezawiadomienie strony o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału w sprawie tj. zapewnienia czynnego udziału strony w postępowaniu, co doprowadziło do zaskakującego skarżących wydania postanowienia Powiatowego inspektora Nadzoru Budowlanego w K.; c) naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 oraz art.107 § 3 w związku z art. 124 K.p.a., poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego sprawie nieuwzględnianie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewłaściwą ocenę materiału dowodowego, co doprowadziło do nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego i wydania zaskarżonych postanowień; d) naruszeniu art. 138 §1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji podczas gdy istniały przesłanki do zastosowania przepisu art. 138 § 2 K.p.a. W uzasadnieniu skargi podano, że w 2004 r. okazało się, że zarząd wspólnoty mieszkaniowej dokonał robót budowlanych polegających na przebudowie podłączeń kominowych w budynku przy ul. S. w ten sposób, że dotychczasowy przewód kominowy, do którego podłączony był piec w mieszkaniu skarżących, został zajęty na cele wyprowadzania wentylacji spalinowej z lokalu położonego na parterze (lokal nr 2A). Wszystkie te roboty wykonywane były w oparciu o przeglądy kominiarskie i zawarte w nich zalecenia dokonywane przez uprawnionych kominiarzy (M. B., E. C. i M. H.). Na dowód powyższego załączam kopie protokołów kominiarskich i wnioskuję o przeprowadzenie dowodów z tych dokumentów, na okoliczność ich treści (Wspólnota nie przekazała jak dotychczas protokołów za lata 2007, 2012 oraz 2015). Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania z zakresu zasad gromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego, albowiem akta postępowania są niekompletne - brak zaświadczenia z dnia 21 maja 2002 r., nie udowodniono na czym miałby polegać zarzucane skarżącym roboty budowlane, a wszystkie twierdzenia oparte są na stanowisku zarządcy nieruchomości, z powodu którego działań doszło do zmian w obrębie podłączeń do przewodów kominowych. W uzasadnieniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także w orzeczeniu małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego brak jest szczegółowego opisu robót, które zdaniem organu zostały wykonane. Organy cały czas ograniczają się do stwierdzenia ogólnego przebudowy lokalu, wypełniając treść uzasadnienia aktów administracyjnych, poglądami orzecznictwa na temat kwalifikacji prawnej przebudowy czy stron w postępowaniu nadzorczym, nie odnosząc tego do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Konsekwencją powyższego jest nieprawidłowe przyjęcie podstaw prawnych postanowienia tj. art. 50 ust 1 pkt 1 i 50 ust 2 Prawa budowlanego, bowiem zostało wydane pomimo, że skarżący nie wykonywali robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W szczególności montaż pieca centralnego ogrzewania nie jest robotą budowlaną w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, jest bowiem robotą instalacyjną urządzenia i jako takie pozostaje poza właściwości organu nadzoru budowlanego. Ocena prawidłowości korzystania z instalacji odbiorczej gazowej należy do przedsiębiorstwa dostarczającego gaz. Zatem uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przepis ten ma zastosowanie wyłącznie do prowadzenia robót budowlanych. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu l instancji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na postanowienie uchyla je, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny stwierdza nieważność postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.). Przepis ten pozwala na wszczęcie tzw. postępowania naprawczego w sytuacji, w której wykonane roboty budowlane naruszają pozwolenie na budowę, ale nie zachodzi podstawa do nakazania rozbiórki części lub całości obiektu budowlanego. Okolicznością, która wzbudziła najdalej idący sprzeciw skarżących wobec zaskarżonego postanowienia, było nakazanie odinstalowania kotła gazowego zlokalizowanego w pomieszczeniu zaadoptowanym na łazienkę. Jak bowiem wynika z porównania pierwotnego projektu budowlanego, mieszkanie będące obecnie własnością skarżących składało się z kuchni, w którym przewidywano montaż pieca gazowego centralnego ogrzewania i ciepłej wody użytkowej, przyległego do kuchni pomieszczenia gospodarczego, następnie łazienki oraz dwóch pokojów. Pomieszczenia te komunikowane były pokojem przechodnim spełniającym funkcję komunikacji lub holu (akta administracyjne sprawy, teczka nr 1, karty nr 33-35, nr 41-42, 44-45; teczka nr 2, karty nr 6-8, karta nr 21). Rozmieszczenie poszczególnych pomieszczeń w tym mieszkaniu uległo daleko idącej zmianie i tak, na datę wydania w tej sprawie zaskarżonego postanowienia, w miejscu pierwotnie projektowanej kuchni (pierwotnie oznaczonej symbolem 4/2) powstał pokój, w miejscu pomieszczenia gospodarczego (pierwotnie oznaczonego symbolem 4/3) powstała łazienka, w miejscu pierwotnego pokoju (oznaczonego symbolem 4/6) powstała kuchnia z pokojem (pokój z aneksem kuchennym) (akta administracyjne, teczka 2, karty nr 3-5, a przede wszystkim karta nr 20). Poza takimi zmianami, nastąpiło także przeniesienie miejsca podłączenia pieca (kotła) gazowego z pomieszczenia 4/2 (pierwotnie projektowanej kuchni) do pomieszczenia łazienki powstałej z pomieszczenia gospodarczego. Okoliczności tych nie kwestionują w istocie także sami skarżący, wskazując jedynie, że to nie oni dokonywali takich zmian, a przeniesienie miejsca podłączenia pieca gazowego nastąpiło na prośbę innych osób. W wyniku takich zmian organy administracyjne ustaliły, że piec gazowy został podłączony do przewodu kominowego dymnego i nakazał zdemontowanie takiego podłączenia. Sąd oceniając legalność działania organów nadzoru budowlanego w tej sprawie, mając na uwadze, że zaskarżeniu podlega jedynie postanowienie nakładające na właścicieli mieszkania nr [...] sporządzenie inwentaryzacji dotyczącej wykonanych robot budowlanych w zakresie przebudowy tego mieszkania oraz ekspertyzy technicznej dotyczącej prawidłowości i sposobu tak wykonanych robót budowlanych a także zamknięcia dopływu gazu do pieca gazowego umieszczonego w łazience w mieszkaniu nr [...] oraz odłączenia tego pieca do przewodu kominowego wraz z zamurowaniem cegłą pełną otworu w kominie powstałego pod odłączeniu pieca. Należy stwierdzić, że przewody kominowe nie są uniwersalne co do sposobu korzystania z nich. Wyróżnia się następujące przewody kominowe: a) kominy spalinowe - służące do odprowadzania z kotłów olejowych bądź gazowych spalin o stosunkowo niskiej temperaturze, zaopatrzone w wkład kamionkowy lub ze stali kwasoodpornej, który wymaga obudowy (wyjątkiem są kominy dwuścienne stalowe); b) kominy powietrzno-spalinowe - przeznaczone do kotłów z zamkniętą komorą spalania, które odprowadzają spaliny i zapewniają dopływ świeżego powietrza spoza budynku; c) kominy dymowe - przeznaczone do odprowadzania dymu, nadające się do kotłów na paliwa stałe, kominków, kóz i pieców kaflowych a przy tym przewody te nie muszą być odporne na działanie kwaśnych skroplin, więc nie wymagają instalowania wewnątrz wkładu; d) kominy uniwersalne - mogące odprowadzać spaliny z kotłów na gaz lub olej oraz dym z urządzeń na paliwo stałe i są one odporne na wysoką temperaturę i działanie kwasu; e) kominy wentylacyjne - służące do odprowadzania poza budynek powietrza. Jak wynika z powyższego, piece na paliwa stałe oraz piece gazowe nie mogą być podłączane do tych samych rodzajów kominów. Tak też wprost to wynika z obowiązujących przepisów. Zgodnie z § 145 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.), tylko trzony kuchenne i kotły grzewcze na paliwo stałe oraz kominki z otwartym paleniskiem lub zamkniętym wkładem kominkowym o wielkości otworu paleniskowego kominka do 0,25 m2 mogą być przyłączone wyłącznie do własnego, samodzielnego przewodu kominowego dymowego, posiadającego odpowiednie wymiary. Zgodnie z § 174 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, grzewcze urządzenie gazowe, takie jak: kotły ogrzewcze, grzejniki wody przepływowej, niezależnie od ich obciążeń cieplnych, powinny być połączone na stałe z indywidualnymi kanałami spalinowymi z uwzględnieniem instrukcji technicznej producenta urządzenia, o której mowa w przepisach dotyczących zasadniczych wymagań dla urządzeń spalających paliwa gazowe. Tym samym ww. podział na kominy dymowe przeznaczone do instalowania pieców na paliwa stałe i kominy spalinowe przeznaczone do instalowania pieców gazowych wynika wyraźnie z obowiązujących przepisów. Należy także zwrócić uwagę i na tą okoliczność, której Sąd w tej sprawie nie mógł pominąć, a która dotyczy bezpieczeństwa użytkowania mieszkania nr [...]. Nieprawidłowe podłączenie pieca gazowego do przewodu dymowego zamiast do przewodu spalinowego może powodować realne zagrożenie dla zdrowia lub życia użytkowników takiego mieszkania. Jak wynika z akt administracyjnych (akta administracyjne, teczka nr 1, karta nr 55 i nr 20) w pomieszczeniu łazienki w lokalu mieszkalnym nr [...] nastąpiło przekroczenia dopuszczalnego stężenia tlenu węgla (popularnie zwanego czadem), w wyniku którego interweniowała straż pożarna. Tlenek węgla pojawia się w związku z niewłaściwym spalaniem paliw stałych lub gazu. Taka sytuacja powinna samych właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] skłonić do zmiany usytuowania pieca gazowego tak, aby sposób jego podłączenia lub prawidłowy. Chodzi przecież o zabezpieczenie samych skarżących przed utratą zdrowia lub nawet życia. Ten argument dodatkowo przekonuje Sąd co do prawidłowości wydania zaskarżonego postanowienia. Ustosunkowując się do argumentacji skarżących zawartej w skardze, należy stwierdzić, że nie jest ona zasadna. Sąd nie można uznać za zasadny zarzutu skarżących, jakoby w lokalu mieszalnym nr [...] nie doszło do wykonania żadnych robót budowlanych w stosunku do stanu wynikającego z udzielonego pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego. Jak zostało to już wykazane, porównanie projektu budowlanego pierwotnego i aktualnym sposobem korzystania z poszczególnych pomieszczeń w lokalu mieszkalnym nr [...] prowadzi do oczywistej konstatacji, że takie zmiany miały miejsce. Okoliczność natomiast, kto roboty te faktycznie wykonał, nie ma w sprawie istotniejszego znaczenia. To właściciel lokalu mieszkalnego odpowiada za stan takiego lokalu (za wyjątkiem tych części wspólnych, które pozostają w zarządzie wspólnoty mieszkaniowej). Gdyby okazało się, że sprzedawca tego lokalu mieszkalnego zbył go skarżącym w stanie niezgodnym z zatwierdzonym projektem budowlanym (a wiec mających wady), nabywcy mogliby mieć określone roszczenia odszkodowawcze wobec zbywcy – ta jednak kwestia pozostawała poza zakresem kompetencji organów nadzoru budowlanego. Tym samym zarzut naruszenia art. 50 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego jest niezasadny. Niezasadnym jest także zarzut naruszenia art. 50 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez brak wskazania przez organy nadzoru budowlanego, wykonanie jakich konkretnych robót budowlanych są podejrzewani skarżący. W tej sprawie postanowieniem nakładającym określone obowiązki inspektor nadzoru budowlanego nakazał sporządzenie inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych odbiegających od projektu budowlanego. Organ na tym etapie nie musiał konkretnie wskazywać, jakie to roboty wykonali sami skarżący, skoro to dopiero inwentaryzacja miała wykazać zakres tych robót. Nie oznacza to, że organy administracji w ogóle nie zakreśliły zakresu wykonanych robót. Wyraźnie w wydanych postanowieniach wskazali na zakres przebudowy lokalu mieszkalnego nr [...]. Zarzut naruszenia art. 50 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 2 i ust. 3 Prawa budowlanego także nie znajduje uzasadnienia. Twierdzenie samych skarżących, że to nie oni byli inwestorami przebudowy ich lokalu mieszkalnego prowadzi tylko do tego, że w razie braku ustalenia inwestora owych robót budowlanych, to na właściciela lokalu mieszkalnego należy nakładać obowiązki wynikające z tak zrealizowanych robót. Kwestia oceny tych robót lub też podjęcia stosownych rozstrzygnięć na podstawie art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego, jest poza zakresem rozpoznania tej sprawy. Kwestia okoliczności, które spowodowały zmianę pierwotnego miejsca podłączenia pieca gazowego, nie miała istotnego znaczenia na etapie wydania zaskarżonego postanowienia. Ponadto to do skarżących jako właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] należała decyzja o zmianie miejsca usytuowania tego pieca i jak wynika z ustalonego materiału dowodowego, podłączenie tego pieca w łazience do przewodu dymowego było nieprawidłowe. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędnej wykładni art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego polegający na niezasadnym przyjęciu, że wykonane roboty "instalatorskie" związane z urządzeniami gazowymi wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Przede wszystkim zarzut ten nie oddaje istoty sprawy. Jak wynika z akt administracyjnych, lokal mieszkalny nr [...] został przebudowany i ta przebudowa związana była z rozbiórką pierwotnie wybudowanych ścian oraz wykonaniem w innym miejscu nowych ścian w części tego lokalu oraz zmianą parametrów użytkowych większości pomieszczeń. Ten właśnie zakres prac nazwany przebudową wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Zmiana parametrów użytkowych i technicznych obejmowała także demontaż pieca z pomieszczenia pierwotnie przeznaczonego pod kuchnię i zamontowanie go w pomieszczeniu gospodarczym zmienionym na łazienkę. Nie można w tej sprawie kwestię przebudowy odnosić tylko do zmiany usytuowania pieca gazowego i ograniczać do prac instalatorskich, skoro zakres tych robót był dużo większy. Także zarzucane w skardze naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, art. 10 § 1 K.p.a., art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 w związku z art. 124 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 144 K.p.a. nie uzasadniają wyeliminowanie z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. Niezasadny jest zarzut, jakoby w ogóle wobec właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] nie powinny być prowadzone jakiekolwiek postępowania naprawcze, ponieważ to nie oni byli inwestorami, z jednoczesnym twierdzeniem, że na niższych kondygnacjach nastąpiła zmiana sposobu podłączenia pieców gazowych. Ta sprawa nie dotyczy sposobu podłączania pieców gazowych w innych lokalach poza lokalem nr [...] przy ul. S. w K.. To właściciel lokalu ponosi odpowiedzialność za roboty wykonane w tym lokalu. Zarzut naruszenia art. 10 § 1 K.p.a. jest zasadny, aczkolwiek w tej sprawie nie można twierdzić, że w związku z brakiem zawiadomienia skarżących o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, pozbawiono ich udziału w postępowaniu lub znacząco utrudniono udział w postępowaniu. Tym samym to uchybienie nie miało istotniejszego wpływu na przebieg postępowania. Zarzut nierozpatrzenia całości materiału dowodowego i nieuwzględnienia wszystkich okoliczności sprawy także nie jest zasadny chociażby z tego powodu, że ta sprawa dotyczy postanowienia wszczynającego postępowanie naprawcze uregulowane w art. 50-51 Prawa budowlanego i do wydania takiego postanowienia wystarczające było stwierdzenie, że wykonano roboty budowlane polegające na przebudowie danego lokalu mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia. Analizując argumentację zawartą w uzasadnieniu skargi Sąd dostrzega sprzeczność twierdzeń skarżących. Z jednej strony twierdzą oni, że nabywając 10 lutego 2003 r. lokal mieszkalny nr [...], zakupili go z aktualnie istniejącym układem pomieszczeń i z zamontowanym piecem gazowym w łazience (strona czwarta skargi, wers 6 liczony od góry). Następnie w dalszych wywodach skargi sugerują, że to jednak sami skarżący na prośbę wspólnoty mieszkaniowej dokonali zmiany usytuowania pieca gazowego na skutek zwiększenia ilości podłączeń kominowych na kondygnacji niższej. Jak jednak wynika z treści przedłożonego przez skarżących umowy sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] z 10 lutego 2003 r., skarżącym okazano inwentaryzację budynku mieszkalnego opieczętowaną pieczęcią Urzędu Miasta (akta sądowe, karta nr 78), a skoro tak to albo inwentaryzacja ta była zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym, a więc zmian dokonali jednak sami skarżący, albo tez sprzedawcy celowo wprowadzili skarżących w błąd przedstawiając im inwentaryzację niezgodną ze stanem faktycznym. W żadnym z tych przypadków nie zwalania skarżących jako właścicieli lokalu mieszkalnego nr [...] obowiązek doprowadzenia tego lokalu do stanu zgodnego z prawem, jeżeli zostało wobec nich wszczęte postępowanie naprawcze w rozumieniu art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Skarżący wskazują także, że kwestia utrzymania lub budowy kominów nie należy do zakresu robót wykonywanych przez właścicieli poszczególnych lokali, tylko do wspólnoty mieszkaniowej ponieważ są to części wspólne budynku. Rację w tym zakresie mają skarżący co do tego, że rzeczywiście utrzymywanie kominów należy do wspólnoty mieszkaniowej, ale ta sprawa nie obejmuje robót polegających na budowie komina. Ta sprawa dotyczy zmiany miejsca zainstalowania pieca gazowego i podłączenia go do niewłaściwego przewodu kominowego oraz zmian w lokalu mieszkalnym co do wykonanych w nim robót budowlanych. Dołączone przez skarżących protokoły okresowych kontroli przewodów potwierdzają ustalenia dokonane przez organy administracyjne. Już w protokole z 2010 r. (akta sądowe, karty nr 19-20) znajduje się zapis o nieprawidłowym podłączeniu pieca gazowego do przewodu kominowego nie będącego przewodem spalinowym. Okoliczność, że w protokołach z okresowych kontroli w lat wcześniejszych nie wskazywano na nieprawidłowość podłączenia pieca gazowego w mieszkaniu nr [...] świadczyć może tylko o tym, że we wcześniejszym okresie nie zmieniali właściciele mieszkania nr [...] miejsca podłączenia pieca. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, ze tak zaskarżone postanowienie, jak i poprzedzające je postanowienie organu I instancji nie narusza prawa materialnego i procedury administracyjnej w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Tym samym skarga podlega, stosownie do art. 151 P.p.s.a, oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło