II SA/Kr 1350/00

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 lipca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Woś Sędziowie NSA: Andrzej Niecikowski Joanna Tuszyńska ( spr.) Protokolant Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lipca 2004r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] 2000r., Nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję II SA/Kr 1350/00 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...].02.2000r, wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974r - Prawo budowlane /Dz.U. Nr 38 poz.229 ze zmianami/ w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r - Prawo budowlane /Dz.U. Nr 89 poz.414 ze zmianami/ oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. nakazał K. W. dokonanie rozbiórki samowolnie wybudowanego ogrodzenia długości 3,10 m wygradzającego końcowy odcinek drogi osiedlowej, na wysokości zachodniej granicy posesji przy ulicy [...] w O. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].09.1999r ustalono, że działka nr 1 położona przy ul. [...] w O. zabudowana jest budynkiem mieszkalnym usytuowanym w zachodniej jej części, w granicy północnej i południowej. Do wschodniej, niezabudowanej części tej działki brak jest możliwości dojazdu, tak od strony ul. [...] Jak i od strony ul. [...]. Przejście od strony ul. [...] zostało zlikwidowane za zgodą O. Spółdzielni Mieszkaniowej. Podczas oględzin w dniu [...].10.1999r ustalono, że K. W., będący właścicielem nieruchomości położonej przy ul. [...] w 1983r dokonał wygrodzenia końcowego odcinka drogi osiedlowej, mającej nawierzchnię betonową. Ogrodzenie zostało wykonane na całej szerokości drogi - 3,10 m oraz na długości 4,30m. Zostało wykonane z przęseł stalowych na fundamencie betonowym Powyższe spowodowało odcięcie dojazdu do działki stanowiącej własność D. K. Ogrodzenie zostało wybudowane bez uzyskania pozwolenia na jego budowę. Ponieważ wykonane zostało przed dniem 1.01.1995r., zgodnie z przepisem art. 103 ust. 2 prawa budowlanego z 1994r., w sprawie znajdują zastosowanie przepisy prawa budowlanego z 1974r. Zgodnie z art. 28 ust. l prawa budowlanego z dnia 24.10.1974r roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można było rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. W myśl § 44 ust. 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975r., pozwolenia na budowę wymagało wykonanie stałego ogrodzenia od strony dróg /ulic/ i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych. Ponieważ przedmiotowe ogrodzenie uniemożliwia dojazd do działki D. K., niemożliwa była jego legalizacja. Art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r stanowi, że obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy podlegają przymusowej rozbiórce, gdy powodują niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. Z uwagi na brzmienie powyższego przepisu, nie było możliwości orzeczenia terminu rozbiórki. Winna ona być wykonana, gdy decyzja stanie się ostateczna. W odwołaniu inwestor wniósł o uchylenie decyzji, gdyż istnieją szansę zawarcia ugody co do terminu wykonania rozbiórki. Decyzją z dnia 4 maja 2000r znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że do działki nr 1, od strony wschodniej przylega działka nr 2 będąca w użytkowaniu wieczystym spółdzielni mieszkaniowej, na której wybudowano osiedle domów jednorodzinnych. Do działki K. W., zabudowanej domem nr 3, prowadzi droga osiedlowa od strony ul. [...]. Z drogi tej korzystają mieszkańcy osiedla domów jednorodzinnych. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania przepis art. 37 ust. l pkt 2 prawa budowlanego z 1974r., gdyż przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane między działkami. W sprawie nie znajduje również zastosowania prawo budowlane z 1994r. Zdaniem organu przedmiotowa sprawa dotyczy sporu związanego z korzystaniem z drogi osiedlowej znajdującej się na działce nr 2, a więc ma charakter cywilno-prawny. Dlatego też organy nadzoru budowlanego nie są właściwe dla rozstrzygnięcia sporu o prawo przejazdu. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję D. K. zarzuciła, że decyzja ta narusza prawo. Podniosła, że ze zgromadzonych przez organ dowodów jednoznacznie wynika, że ogrodzenie zostało wybudowane samowolnie, czyli z naruszeniem prawa budowlanego. Konsekwencją samowoli jest uniemożliwienie skarżącej dojazdu do działki. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Stan faktyczny ustalony przez organ nie jest kwestionowany. Bezspornym jest, że inwestor wybudował przedmiotowe ogrodzenie w 1983r bez pozwolenia na budowę. Dla oceny legalności wystawienia obiektu budowlanego istotna jest treść przepisów obowiązujących w dacie wybudowania obiektu budowlanego. Stosownie do przepisu art. 28 prawa budowlanego z 1974r roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z delegacją ustawową wynikającą z art. 28 ust. 4 ustawy Minister Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska określił w drodze rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 z późn. zm.) zakres, warunki i tryb uzyskiwania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowlanych zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnione od obowiązku zgłoszenia. W myśl § 44 cytowanego rozporządzenia, w brzmieniu obowiązującym w dacie wykonania przedmiotowego obiektu budowlanego, pozwolenia na budowę wymagało m.in. wykonanie stałych ogrodzeń: - od strony dróg (ulic) i placów publicznych oraz od innych miejsc publicznych, - z cementu jako pełne oraz z kształtowników metalowych i blach lub ze stali budowlanej, niezależnie od położenia tych ogrodzeń. Organy orzekające w sprawie nie wyjaśniły, czy sporne ogrodzenie znajduje się od strony ulicy, placu publicznego lub innego miejsca publicznego i czy jest ono ogrodzeniem pełnym . Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy należy ustalić, czy w sprawie, w związku z treścią § 44 ust. 1 pkt 3 lit. c powołanego rozporządzenia w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego, wymagane było uzyskanie pozwolenia na wybudowanie przedmiotowego ogrodzenia. W wypadku ustalenia, że takie pozwolenie było konieczne, niezbędne będzie ustalenie, czy wykonane ogrodzenie powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego. Wyznacznikiem takiego pogorszenia może być wyłączenie części ogólnodostępnej drogi, jeżeli miała ona taki charakter, z możliwości korzystania z niej przez bliżej nie określona liczbę osób. Twierdzenie organu odwoławczego, że w sprawie nie znajduje zastosowania przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 prawa budowlanego z 1974r było więc przedwczesne. Dlatego też decyzja o umorzeniu postępowania prowadzonego w przedmiotowej sprawie przez organ I instancji była wadliwa. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt a i c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też, na podstawie powołanego przepisu orzeczono jak w punkcie I wyroku.