II SA/Kr 1361/19

WyrokWSA w Krakowie2020-03-06

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Joanna Tuszyńska, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy opłatę stałą za pobór wód podziemnych należy obliczać w oparciu o maksymalny pobór godzinowy, czy maksymalny pobór roczny, określony w pozwoleniu wodnoprawnym?
Ratio decidendi
Opłata stała za pobór wód podziemnych powinna być obliczana w oparciu o maksymalny roczny pobór wody, a nie maksymalny pobór godzinowy. Limit roczny określa maksymalną ilość wody, która może być pobrana zgodnie z pozwoleniem, a jego przekroczenie przez zastosowanie wskaźnika godzinowego prowadzi do zawyżenia opłaty.
Stan faktyczny
Spółka złożyła skargę na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej, utrzymującą w mocy decyzję ustalającą opłatę stałą za pobór wód podziemnych. Spółka zarzuciła organom błędne obliczenie opłaty, polegające na zastosowaniu maksymalnego poboru godzinowego zamiast rocznego, co skutkowało zawyżeniem należności. Organy administracji utrzymywały, że opłata została ustalona prawidłowo na podstawie maksymalnego poboru godzinowego, a reklamacja spółki była wniesiona po terminie.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2020 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. na decyzję Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia [...] września 2019 r. znak: [...] w przedmiocie określenia opłaty stałej za pobór wód podziemnych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie – Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz strony skarżącej Przedsiębiorstwa Usług Komunalnych w M. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 780 zł (słownie: siedemset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z 17 lipca 2019 r. znak: KR.ZUO.2.470.305.2018.TC Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, działając na podstawie art. 271 ust. 7 w zw. Z art. 271 ust. 2, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2268 z późn. zm. - dalej jako "p.w."), § 15 pkt 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 22 grudnia 2017r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U.poz.2502) oraz art. 104 k.p.a. określił Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. opłatę stałą w wysokości 1.926 zł za pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1 bis w m. Michałowice na potrzeby wodociągu gminnego - za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. W uzasadnieniu podano, iż pismem z dnia 2 marca 2018 r., znak: KR.ZUO.2.470.305.2018.TC, Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP działając zgodnie z art. 271 ust. 7 i ust. 2 p.w., przesłał Przedsiębiorstwu Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o., jako podmiotowi obowiązanemu do ponoszenia opłaty, informację roczną ustalającą wysokość opłaty stałej za usługi wodne, tj. za pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1 bis w m. Michałowice, na potrzeby wodociągu gminnego, za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. Wysokość tej opłaty ustalono, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, wynoszącej 500 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości 0.01055556 m3/s. Informację roczną doręczono adresatowi w dniu 5 marca 2018 r. Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. złożyło reklamację pismem z dnia 25 września 2018 roku, jednakże Dyrektor Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP pismem z dnia 4 października 2018 r. poinformował Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o., że reklamacja została wniesiona po terminie i w związku z tym nie może zostać rozpatrzona. Następnie przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. pismem z dnia 31 grudnia 2018 r., znak: PUK.DT.37-2.2018, przesłało do PGW WP Zarządu Zlewni w Krakowie "Oświadczenie o potrąceniu" z żądaniem zwrotu (po dokonaniu potrącenia) powstałej – zdaniem spółki - nadpłaty w kwocie 549,04 PLN, jednakże pismem z 7 stycznia 2019 r. wskazano, że oświadczenie o potrąceniu jest nieskuteczne. Do dnia 31 stycznia 2019 r. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. nie uiściło IV raty opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r. w wysokości wynikającej z informacji rocznej Nr 305 ZZ, Kraków, OS/2018. Od decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie znak: KR.ZUO.2.470.305.2018.TC odwołało się Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. podnosząc zarzuty naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 271 ust 2 p.w. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to polegające na błędnym przyjęciu jako podstawy wyliczenia opłaty stałej maksymalnego poboru godzinowego w przypadku, gdy należało zastosować maksymalny pobór roczny i naruszenia art. 8 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to poprzez bak pogłębienia zaufania uczestników postępowania do organów administracji publicznej, a to poprzez wydawanie odmiennych orzeczeń (informacji oraz decyzji) w zakresie wysokości kwoty ustalonej w informacji, a wysokości kwoty określonej w decyzji, przy istnieniu tożsamych stanów faktycznych i prawnych. W uzasadnieniu odwołujący się podał, że organ wydający decyzję niezasadnie przyjął godzinowy maksymalny pobór ujęcia. Skarżący wskazał, iż organ I instancji nie wskazał w uzasadnieniu (co jest prawdą), iż odwołujący się złożył reklamację dotyczącą wysokości opłaty stałej oraz idącego w ślad za nią oświadczenia o potrąceniu. Uzasadniając w dalszym ciągu przedstawiony zarzut odwołujący się podał, że niezależnie od możliwej dopuszczalnej czasowo godzinowej wydajności ujęcia, faktyczna ilość wody pobranej nie może przekroczyć wartości maksymalnej określonej w pozwoleniu wodnoprawnym, a taką wartość – zdaniem skarżącego – przyjął organ I instancji. Zdaniem odwołującego się to wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla realną ilość wody jaką może pobrać strona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, zaś pobór godzinowy w maksymalnej ilości może się zdarzyć jedynie incydentalnie, a nie przez cały rok. Na uzasadnienie swojego stanowiska odwołujący powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt: II SA/Kr 586/18), w którym wskazano metodę roczną jako właściwą do obliczenia wysokości opłaty należnej w zawisłej sprawie. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie decyzją z dnia 10 września 2019 r., znak: KR.RUO.470.13.2019.MK, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 271 ust. 2 i 7 p.w. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał się na art. 271 ust. 6 p.w., który stanowi, że podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne wnosi opłatę stałą na rachunek bankowy Wód Polskich w 4 równych ratach kwartalnych nie później niż do końca miesiąca następującego po upływie każdego kwartału. Natomiast w myśl art. 271 ust. 7 p.w., jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 6, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji. Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. korzysta z usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego z dnia 8 lipca 2013 r., znak: OS.II.6341.69.2013.MP wydanego przez Starostę Krakowskiego, na pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1w m. Michałowice na potrzeby wodociągu gminnego, w ilości Qmaxh = 38m3/h, co oznacza, że zgodnie z art. 268 ust. 1 pkt 1 p.w. obowiązana jest ponosić opłatę za usługi wodne. Organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka obligująca Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie PGW WP do wydania decyzji określającej wysokość opłaty stałej za okres 1 stycznia 2018 r. - 31 grudnia 2018 r., która wynosi 1926 zł, albowiem Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach Sp. z o.o. nie wniosło na rachunek bankowy Wód Polskich IV raty kwartalnej wymienionej opłaty do końca miesiąca następującego po upływie tego kwartału, tj. do 31 stycznia 2019 r. Określenia wysokości opłaty stałej Dyrektor Zarządu Zlewni PGW WP dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 271 ust. 2 p.w. oraz § 15 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. poz. 2502): "Wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych". Z § 15 rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne wynika, że za usługi wodne za pobór wód podziemnych przewidziano kwotę 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wody. Opłata za pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1 bis w Michałowicach została określona, jako iloczyn jednostkowej opłaty, wynoszącej 500 złotych na dobę za 1 m3/s, czasu wyrażonego w dniach, wynoszącego 365 dni i maksymalnego poboru określonego w pozwoleniu wodnoprawnym w ilości Qmaxh=38 m3/h i wynoszącego po przeliczeniu 0.01055556 m3/s. Z przedstawionej treści art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne wynika, że do obliczenia wysokości opłaty stałej używa się maksymalnej ilości wody wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Opłata stała za usługi wodne jest ściśle powiązana z wydanym pozwoleniem wodnoprawnym, co oznacza, że podmiot legitymujący się ważnym pozwoleniem wodnoprawnym obowiązany jest do ponoszenia opłaty stałej za usługi wodne z niego wynikające, w omawianym przypadku za pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1w m. Michałowice na potrzeby wodociągu gminnego. W ocenie organu II instancji opłata ta stanowi formę rekompensaty za korzystanie ze środowiska wodnego przez podmiot objęty pozwoleniem wodnoprawnym, stanowiącą niejako "opłatę rezerwacyjną" na poczet zasobów wodnych, co organ wydający kolejne pozwolenia ma obowiązek uwzględnić. W ocenie organu odwoławczego złożenie reklamacji po upływie terminu ustawowego oznacza zakończenie sprawy na etapie ustalania opłaty w informacji rocznej. Organ II instancji stwierdził, że właściwe w tym zakresie są przepisy art. 21 § 1 pkt 2 i art. 47 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, a zatem, iż opłata ustalona w informacji staje się w wyniku jej niezakwestionowania opłatą należną i stosuje się do niej przepisy o zaległości podatkowej (art. 51 § 1 i 2 o.p.). Na uzasadnienie swojego stanowiska organ odwoławczy powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (I SA Gd 1691/17), w którym wskazano, iż podatnik kwestionujący kwotę podatku nie może formułować wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W ślad za tym poglądem, organ II instancji nie podzielił zarzutów skarżącego odnoszących się do potrącenia, uznając tę formę za nieuprawnioną w sytuacji, kiedy jedynym środkiem zakwestionowania istniejącego zobowiązania byłą reklamacja (art. 273 ust 1 p.w.). Zdaniem organu odwoławczego opłaty za usługi wodne mają charakter daniny publicznej i nie można stosować do nich przepisów k.c., z wyjątkami określonymi w art. 64 § 1 o.p. Organ II instancji nie podzielił również zarzutu naruszenia zasady określonej w art. 8 k.p.a., ponieważ informacja roczna ustalająca wysokość opłaty stałej za 2018r. została przekazana Spółce po raz pierwszy od czasu wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2018 roku ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. Tym samym logicznym jest, że w odniesieniu do 2018 roku jakiekolwiek odstępstwo od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym nie mogło mieć miejsca, skoro praktyka taka nie zdążyła się jeszcze ukształtować. Opisaną wyżej decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z 10 września 2019 r., znak: KR.RUO.470.13.2019.MK, zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spółka Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych w Michałowicach sp. z o.o. Zaskarżonej decyzji zarzucono: 1. naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 271 ust. 2 w związku z art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 10 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym wyliczeniu wartości 1 m3/s i ustaleniu, że pobór roczny wody jest wyższy niż zezwala pozwolenie wodnoprawne, które stanowi podstawę obliczenia należnej opłaty za usługi wodne, co skutkuje wymierzeniem przez organ tej opłaty w wysokości nieodzwierciedlającej kosztów rzeczywistego i dopuszczalnego poboru wód podziemnych, 2. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na błędnym uznaniu przez organ II instancji, że zastosowanie do wyliczenia opłaty stałej wskaźnika godzinowego a nie rocznego najlepiej odzwierciedla formę odpłatności za rezerwację środowiska wodnego w zakresie i ilości, która umożliwia korzystanie ze środowiska wodnego w dowolnym momencie w maksymalnym rozmiarze określonym w pozwoleniu wodnoprawnym, jaką jest opłata stała, o której mowa w art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne, podczas gdy zastosowanie do wyliczenia opłaty stałej wskaźnika godzinowego prowadzi do jej zawyżenia oraz nie odzwierciedla kosztów rzeczywistego i dopuszczalnego poboru wód podziemnych przez stronę skarżącą, 3. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7a §1 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 271 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 10 lipca 2017 r. Prawo wodne poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony zobowiązanej do ponoszenia opłaty, na skutek czego doszło do ustalenia rocznej opłaty stałej w wysokości nieadekwatnej (znacznie zawyżonej) do dopuszczalnej rocznej wielkości poboru wód podziemnych, jak również wymierzenie daniny publicznej, która za swoją podstawę będzie mieć zachowania podmiotu, które naruszają obowiązujące przepisy prawa, w tym zapisy pozwolenia wodnoprawnego, co należy uznać za niedopuszczalne, 4. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenia art. 7 oraz art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i uwzględnienia słusznego interesu obywateli oraz wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, co ma istotną rolę w rozpatrywanej sprawie, która dotyczy nowego rozwiązania w zakresie usług wodnych, jakim jest opłata stała. Na podstawie tych zarzutów strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca podniosła ponownie, że wyliczona przez organ w postępowaniu administracyjnym opłata jest wyższa niż zezwala na to pozwolenie wodnoprawne i nie odzwierciedla ona kosztów rzeczywistego i dopuszczalnego poboru wód poziemnych. Przyjęcie takich kalkulacji oznaczałoby – zdaniem strony skarżącej – iż pozwolenie wodnoprawne w ogóle nie obowiązuje, a strona zostałaby obciążona opłatą znacznie przekraczającą limit roczny. Uznanie opłaty za daninę publiczną nie może – zdaniem strony skarżącej – oznaczać nieuwzględnienia sposobu funkcjonowania podmiotów korzystających ze środowiska i związanych z tym uwarunkowań. W ocenie strony skarżącej tylko wskaźnik poboru rocznego odzwierciedla rzeczywistą, dopuszczalną w skali roku ilość wód podziemnych, jakie może ona pobrać. Dalsze uzasadnienie tego zarzutu było tożsame z uzasadnieniem zarzutu odwołania od decyzji organu I instancji. Co się zaś tyczy naruszenia art. 7 k.p.a., art. 7a § 1 k.p.a. i art. 77 k.p.a., w ocenie strony skarżącej organ nie wziął pod uwagę niemożliwości pobrania większej ilości wody, aniżeli wskazuje norma roczna, a nadto nie rozstrzygnął wątpliwości interpretacyjnych na korzyść strony skarżącej. Na poparcie swojego stanowiska strona skarżąca powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt: SK 18/19), w którym TK dał wyraz uznaniu zasady in dubio pro tributario. Idąc w ślad za tym poglądem strona skarżąca wskazała, że stosowanie przepisów zobowiązujących do uiszczania opłat za usługi wodne nie może prowadzić do naruszenia wartości objętych ochroną konstytucyjną. Wykładnia zaś art. 9 ust 3 p.w. prowadzi do konkluzji, iż opłata ma za zadanie zapewnienie Skarbowi Państwa dochodów umożliwiających pokrycie kosztów usług wodnych. Charakter tych opłat powinien zatem prowadzić do określania obowiązku ich uiszczania przy zastosowaniu wykładni zawężającej ingerencję w uprawnienia jednostki. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona skarżąca przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt: II SA/Wr 366/18). W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozwijając argumentację celem odparcia zarzutów strony skarżącej, organ podał, iż art. 271 ust 3 p.w. koresponduje z art. 403 ust 2 pkt 1 p.w., a opłata została ustalona w zasadnej wysokości, na potwierdzenie czego strona przeciwna przywołała wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku (sygn. akt: II SA/Bk 317/19). Jednocześnie nie wystąpiły – zdaniem strony przeciwnej – wątpliwości co do treści normy prawnej uzasadniające zastosowanie art. 7a § 1 k.p.a. Przeliczenie opłaty w oparciu o stawkę roczną stałoby zdaniem organu w sprzeczności z art. 403 ust 2 p.w. Wprowadziłoby to ponadto nieuprawnione zróżnicowanie użytkowników działających w oparciu o pozwolenia wodnoprawne wydane na podstawie ustawy obowiązującej poprzednio i użytkowników pozwoleń wodnoprawnych wydanych na podstawie ustawy w aktualnym brzmieniu, co stanowiłoby w konsekwencji naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. Na uzasadnienie swojego stanowiska strona przeciwna przywołała wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach (sygn. akt: I SA/Ke 166/18 i sygn. akt: I SA/Ke 134/18). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest legalność decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie o utrzymaniu w mocy decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w Krakowie Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustalającej opłatę stałą za pobór wód podziemnych. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja podlega uchyleniu z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzuty skargi są uzasadnione i Sąd w całości je podziela. Wysokość opłaty stałej jest określania przez Wody Polskie w informacji rocznej, która jest doręczana zobowiązanemu. Można ją zaskarżyć w drodze reklamacji, w terminie 14 dni od doręczenia. Wówczas wydaje się decyzję administracyjną, od której nie przysługuje odwołanie, lecz skarga do sądu administracyjnego (art. 273 p.w.). W niniejszej sprawie reklamacja została wniesiona z przekroczeniem terminu (o wiele miesięcy), a zatem była nieskuteczna i nie mogła doprowadzić do wydania decyzji administracyjnej na podstawie art. 273 ust. 6 p.w. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło z innych powodów, na innej podstawie prawnej i w innym trybie. Mianowicie strona skarżąca nie uiściła IV raty kwartalnej wskazanej w informacji rocznej. Zgodnie z art. 271 ust. 7 p.w. jeżeli podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne zaniechał wykonania w określonym terminie obowiązku uiszczenia opłaty wynikającego z informacji rocznej, właściwy organ Wód Polskich określa wysokość opłaty stałej w drodze decyzji. Z braku dalszych szczegółowych regulacji omawianego trybu należy przyjąć, że stosuje się tutaj przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem toczy się typowe dwuinstancyjne postępowanie jurysdykcyjne. Przepisy postępowania zostały w niniejszej sprawie zastosowane prawidłowo. Poza sporem pozostają ustalenia faktyczne, dokonane w postępowaniu administracyjnym, w szczególności zakres pozwolenia wodnoprawnego Starosty Krakowskiego z dnia 8 lipca 2013 r., znak: OS.II.6341.69.2013.MP, na pobór wód podziemnych ze studni wierconej awaryjnej GM-1 w m. Michałowice na potrzeby wodociągu gminnego. Zastrzeżenia Sądu budzi natomiast zastosowanie przepisów prawa materialnego dotyczących sposobu ustalenia opłaty stałej. Sposób wyliczenia opłaty stałej reguluje art. 271 ust. 1 i ust 2 ustawy Prawo wodne, zgodnie, z którym wysokość opłaty stałej za pobór wód podziemnych ustala się, jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, czasu wyrażonego w dniach i maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego albo pozwolenia zintegrowanego, z uwzględnieniem stosunku ilości wody podziemnej, która może być pobrana na podstawie tych pozwoleń, do dostępnych zasobów wód podziemnych (ust 2). Jednostkowa stawka opłaty została z kolei określona w § 15 pkt 1 powołanego rozporządzenia: za pobór wód podziemnych - 500 zł na dobę za 1 m3/s za określony w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym maksymalny pobór wód. "Czas wyrażony w dniach" należy rozumieć jako ilość dni w roku, czyli przyjąć ten wskaźnik na poziomie 365. Zgodnie z art. 271 ust. 1 wysokość opłaty stałej m. in. za pobór wód podziemnych "ustalają Wody Polskie (...) w formie informacji rocznej". Oznacza to, że opłata stała określana jest dla każdego roku osobno i obejmuje okres całego roku kalendarzowego. Przechodząc do trzeciego parametru determinującego wysokość opłaty należy przypomnieć, że w powołanym wyżej art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne mowa jest o "maksymalnej ilości wody podziemnej wyrażonej w m3/s, która może być pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego". O ile więc dwa wcześniejsze parametry są stałe (pierwszy wynika z rozporządzenia, drugi to ilość dni w roku), to w przypadku tego parametru należy kierować się treścią pozwolenia wodnoprawnego, a w szczególności określonych tam limitów rocznych, na podstawie których wylicza się ilość wody w m3/s. Nie jest przy tym istotne faktyczne pobranie, lecz maksymalna ilość wody podziemnej, która może być leganie pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. W pozwoleniu wodnoprawnym na pobór wody ze studni tj. decyzji Starosty Krakowskiego z 8 lipca 2013 r., znak: OS.II.6341.69.2013.MP zezwolono skarżącej spółce na pobór wody ze studni w ilości : ← maksymalnej godzinowej Qh max = 38,0 m3/h, ← średniej dobowej Qdśr = 720,0 m3/d, ← maksymalnej rocznej Qr max = 109 440 m3/rok. Zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie wydawania pozwolenia na budowę w decyzji określono średni limit dobowy, a także maksymalny limit godzinowy i roczny. W zaskarżonej decyzji do obliczeń błędnie przyjęto współczynnik godzinowy, a nie roczny. Maksymalna roczna wartość poboru wody wynika wprost z pozwolenia wodnoprawnego i wynosi 109 440 m3. Gdyby jednak – jak uczyniono to w zaskarżonej decyzji – obliczyć tę wielkość (maksymalny roczny pobór wody) poprzez przemnożenie maksymalnego poboru godzinowego (38 m3) przez ilość godzin na dobę (24) a następnie ilość dni w roku (365), to otrzymamy wynik 332 880 m3 na rok. Taka ilość wód podziemnych nie może być jednak pobrana na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, bowiem wartość ta znacznie przekracza wynikający wprost z pozwolenia wodnoprawnego limit roczny tj. 109 440 m3. Przy dokonywaniu wykładni art. 271 ust. 2 p.w. trzeba mieć na uwadze cel, w jakim w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się trzy, a nie tylko jeden współczynnik. W ocenie Sądu określenie zarówno maksymalnego wskaźnika dobowego, jak i maksymalnego wskaźnika rocznego pełni zupełnie inne funkcje. Limit roczny służy określeniu maksymalnej ilości wód podziemnych, które zgodnie z pozwoleniem mogą być pobrane. Natomiast określenie maksymalnego parametru godzinowego służy temu, aby nie doszło do wykorzystania całego limitu rocznego w bardzo krótkim okresie (np. kilku dni w roku) – co mogłoby wyrządzić szkodę środowisku. Jest to więc kwestia zabezpieczenia bezpiecznego rozłożenia w czasie całego rocznego limitu poboru wód. Stwierdzenie, że maksymalny godzinowy wskaźnik poboru wód podziemnych wynosi 38,0 m3/h nie oznacza w żaden sposób, że spółka może dokonywać takiego maksymalnego poboru w każdej godzinie w ciągu roku. Tutaj limitem jest zużycie roczne, określone na poziomie 109 440 m3. Ponieważ opłaty określa się w perspektywie rocznej, to również ten maksymalny roczny pobór wód podziemnych należy zastosować do wyliczenia opłaty stałej według art. 271 ust. 2 p.w. Organy obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni art. 271 ust. 2 p.w., przez co naruszyły ten przepis prawa materialnego. Oceny tej nie zmienia powołany w odpowiedzi na skargę pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w wyroku z dnia 8 sierpnia 2019 r. sygn. II SA/Bk 317/19. Wyrok ten został wydany w odmiennym stanie prawnym, o czym mowa jest zresztą w treści jego uzasadnienia. Jednocześnie pogląd przedstawiony w niniejszym uzasadnieniu jest prezentowany jednolicie w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy uwzględnić przedstawioną wykładnię art. 271 ust. 2 ustawy Prawo wodne. Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane wyżej okoliczności należało uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" w zw. z art. 135 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji wyroku na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. - w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Zasądzone na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w wysokości 780 zł to uiszczony przez stronę skarżącą wpis od skargi kwocie 300 zł oraz wynagrodzenie w stawce minimalnej pełnomocnika będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł (§ 14 ust 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia z dnia 22 października 2015 r w sprawie opłat za czynności radców prawnych).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło