II SA/Kr 1372/10
WyrokWSA w Krakowie2011-07-12
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Joanna Tuszyńska, Krystyna Daniel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie wód opadowych z drogi, wydana na podstawie niekompletnego operatu wodnoprawnego i z naruszeniem przepisów proceduralnych, w tym prawa do czynnego udziału strony w postępowaniu, jest zgodna z prawem?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o pozwoleniu wodnoprawnym oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały uchylone z powodu istotnych naruszeń prawa materialnego i proceduralnego. Organy nie zebrały wyczerpująco materiału dowodowego, nie zapewniły stronom czynnego udziału w postępowaniu, a operat wodnoprawny był niekompletny, co uniemożliwiło prawidłową ocenę zgodności projektu z przepisami prawa wodnego, ochrony przyrody oraz planowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skarg J. C. i W. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. o pozwoleniu wodnoprawnym na odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych z projektowanej drogi do potoku. Skarżący zarzucali m.in. degradację gruntów rolnych, nieprawidłowe nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności oraz naruszenia proceduralne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił obie decyzje.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Anna Chwalibóg po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2011 r. sprawy ze skarg J. C. i W. W. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. z dnia 16 września 2010 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na rzecz skarżącego W. W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta K. decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., wydaną na podstawie art. 4, art. 9 ust. 1 pkt 14, ust. 2, art. 37 pkt 2, art. 39, art. 41, art. 42, art. 45, art. 46 ust. 2, art. 64, art. 65, art. 122 ust. 1 pkt 1,3, art. 123 ust. 2,3, art. 127 ust. 1, 2, 3, 5, 6, 7 art. 128 ust. 1, art. 131 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1, 2, 3, 5, 9, art. 135, art. 140 ust. l ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 239, póz. 2019 ze zm.), rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, póz. 984 ze zm.) oraz art. 104, art. 107, art. 108, art. 129, art. 130 k.p.a. - po rozpatrzeniu wniosku Gminy W. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego - w pkt l nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, w pkt II decyzji udzielił Gminie W. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód, jakim jest odprowadzanie podczyszczonych wód opadowych z powierzchni projektowanej drogi, określonej jako odc. [...] oraz przebudowywanej ul.[...] określonej jako odc. [...], ujętych w system kanalizacji deszczowej poprzez projektowany wylot [...] do potoku[...] w miejscowość M. , gm. W., , zgodnie z operatem wodnoprawnym. W pkt III decyzji udzielił Gminie W. pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzeń wodnych zgodnie z operatem wodnoprawnym, w szczególności na wykonanie wylotu [...] kanalizacji deszczowej do potoku [...] w km [...], na wykonanie rowu przydrożnego lewego [...] projektowanej drogi, na przebudowę rowów przy ul. [...], na wykonanie przepustu na potoku [...] oraz wykonanie przepustów na rowie, pod zjazdem z projektowanej drogi i pod projektowaną drogą, na przebudowę przepustu pod ul. [...] i na rozbiórkę odcinka rowu przydrożnego prawostronnego przy ul. [...]. W punkcie IV decyzji określone zostały warunki udzielenia pozwolenia. Pozwolenie wodnoprawne wymienione w pkt II decyzji zostało udzielone do dnia 1 lipca 2020 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że do Starostwa Powiatowego w K. złożony został wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie
urządzeń i odprowadzanie wód opadowych w ramach inwestycji "Budowa drogi dojazdowej do projektowanego Centrum Logistycznego Port Lotniczy [...] ". Do wniosku dołączony został operat wodnoprawny. Opracowanie zawiera opis rozwiązań projektowych, profile poprzeczne i podłużne, sytuacje i obliczenia. W opracowaniu ujęto stan prawny. Do dokumentacji dołączono decyzję Wójta Gminy W. o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia z dnia 12 maja 2010 r., opinię Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w K. z dnia 17 czerwca 2009 r., uzgodnienie z Urzędem Gminy W. z dnia 5 maja 2009r., uzgodnienie z [...] Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. z dnia 15 października 2009 r., wniosek Wójta Gminy W. z dnia 31 maja 2010 r. o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności wraz z oświadczeniem, że przedmiotowa inwestycja jest realizowana w trybie ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Organ wskazał, że decyzja obejmuje pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód tj. odprowadzanie wód opadowych z powierzchni projektowanej drogi klasy [...] oraz przebudowywanej ul. [...] , poprzez projektowany wylot [...] do potoku [...] oraz na wykonanie urządzeń wodnych. Projekt przewiduje całkowite odwodnienie powierzchni utwardzonych ciążących do przekroju wylotu [...] poprzez ujęcie wód opadowych w system kanalizacji deszczowej i odprowadzenie do potoku [...] . Dla zapewnienia odpowiedniej czystości wód spływających z powierzchni dróg i chodników zastosowano urządzenia podczyszczające w postaci osadnika i separatora. Autor opracowania nie przewiduje negatywnego wpływu na środowisko. W przypadku awarii lub nieprawidłowego działania systemu kanalizacji deszczowej Gmina W. nie dopuści do skażenia środowiska oraz oddziaływania na osoby trzecie, a także podejmie działania na swój koszt w celu przywrócenia prawidłowej eksploatacji sytemu kanalizacji oraz wylotu. Wszelkie nieprawidłowości stwierdzone podczas przeglądów eksploatacyjnych obiektów będą usuwane na bieżąco. Organ zaznaczył, że strony postępowania zostały zawiadomione o jego wszczęciu przez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w K. oraz w zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia. Zgodnie z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach
oddziaływania na środowisko wniosek o wydanie pozwolenia wodnoprawnego został umieszczony w biuletynie Informacji Publicznej Starostwa Powiatowego w K.
Odwołania od powyższej decyzji złożyli J.C, i W.W. wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji. Odwołujący się podnieśli, że nie zgadzają się na określone w decyzji sposoby odprowadzania ścieków rowami melioracyjnymi. Wydanie pozwolenia wodnoprawnego w- rzeczywistości oznacza bowiem odprowadzanie ścieków z terenów przemysłowych przez ich pola i łąki. W ocenie odwołujących się konieczne jest zaprojektowanie innego sposobu odprowadzania ścieków z pominięciem gruntów rolnych, które w ten sposób ulegną dalszej degradacji. Ponadto zarzucili, że nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności przewidziane jest w sytuacjach wyjątkowych, po wykazaniu przez inwestora i stwierdzeniu przez organ, że wymagane jest natychmiastowe działanie. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca, a więc nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności było bezprawne.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne - utrzymał w mocy decyzję organu l instancji.
W ocenie organu odwoławczego, organ l instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z obowiązującymi przepisami k.p.a. oraz ustawy Prawo wodne. Z akt sprawy wynika, że ścieki opadowe z powierzchni odcinka projektowanej drogi oraz przebudowywanej ulicy [...] ujęte będą w system kanalizacji deszczowej i wprowadzane do potoku [...] projektowanym wylotem [...] w km [...] potoku [...], będącego lewobrzeżnym dopływem rzeki [...]. Zaznaczono, że wprowadzanie ścieków opadowych do wód oraz wykonanie, przebudowa i rozbiórka urządzeń wodnych (wylotu, rowów, przepustów) wymagają uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, zgodnie z art. 122 ust. 1 pkt 1 i pkt 3, w związku z art. 9 ust. 1 pkt 14c, 19a, f i ust. 2 pkt 2 oraz art. 37 pkt 2 ustawy Prawo wodne. W celu ochrony przed zanieczyszczeniami odbiornika zaplanowano dodatkowo wykonanie przed wylotem urządzeń oczyszczających ścieki opadowe, tj. osadnik szlamowy oraz separator cyrkulacyjno-koalescencyjny, o takich
parametrach, które zapewnią, że wartości stężenia wskaźników zanieczyszczeń w odprowadzanych wodach opadowych (zawiesiny ogólne i węglowodory ropopochodne) nie przekroczą dopuszczalnych wartości, określonych w obowiązującym rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego. Organ wskazał, że w omawianym przypadku nie występują także przesłanki do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia, określone przepisem art. 126 ustawy Prawo wodne. W świetle powyższego należy uznać, że działania organu l instancji były prawidłowe. Odnosząc się do podniesionego w odwołaniu zarzutu nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności organ odwoławczy wskazał, że realizacja inwestycji o strategicznym znaczeniu dla gminy i powiatu (powstanie miejsc pracy, rozwój regionu i infrastruktury) mieści się w przesłankach art. 108 § 1 k.p.a. Jakkolwiek umieszczenie zapisu o rygorze natychmiastowej wykonalności decyzji w pierwszym punkcie decyzji, przed orzeczeniem, nie jest trafne, to jednak nie stanowi to naruszenia przepisu art. 108 § 1 k.p.a. W dalszej części uzasadnienia
organ zaznaczył, że zgodnie z art. 123 ust. 2 ustawy Prawo wodne, pozwolenie wodnoprawne nie rodzi dla adresata takiej decyzji praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Ustawa Prawo wodne w swych regulacjach kieruje się potrzebą ochrony zasobów wodnych i określa warunki na jakich można korzystać z tych zasobów na potrzeby ludności oraz gospodarki, nie reguluje natomiast zagadnień uzyskania prawa do użytkowania nieruchomości lub urządzeń wodnych. Kwestia prawa do użytkowania nieruchomości i urządzeń stanowi zagadnienie wykraczające poza postępowanie wodnoprawne. W związku z powyższym nie można uzależniać wydania pozwolenia wodnoprawnego od uzyskania zgody na korzystanie z urządzenia wodnego lub gruntu niezbędnego do realizacji uprawnień, jakie zostaną zawarte w pozwoleniu. Organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego nie ma podstaw do żądania od wnioskodawców dokumentów świadczących o wyrażeniu takiej zgody. Na końcu organ zaznaczył, że decyzja organ l instancji została doręczona Gminie W. zamiast ustanowionemu przez Gminę pełnomocnikowi R.L . , który otrzymał tą decyzję "do wiadomości". Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na istotę sprawy.
Jednobrzmiące skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyli J.C, i W.W zarzucając naruszenie prawa wodnego poprzez zatwierdzenie projektu odprowadzenia ścieków z drogi poprzez pola uprawne, co doprowadzi do zanieczyszczenia pól i ich dalszej degradacji oraz naruszenie przepisów proceduralnych skutkujących koniecznością uchylenia decyzji. Skarżący podnieśli, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego nie przeprowadzono żadnej analizy odnośnie tego, jaki wpływ na nieruchomości sąsiednie będą miały ścieki spływające z drogi. Skarżący nie zgodzili się również z twierdzeniem organu II instancji, że wydana decyzja nie narusza ich własności, bowiem stanowi ona właśnie wstęp do pozbawienia ich tego prawa. Zarzucili również, że decyzja organu l instancji została doręczona nieprawidłowo, gdyż zamiast ustanowionemu w sprawie pełnomocnikowi, doręczono ją stronie. Ponadto decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności przez rozstrzygnięciem merytorycznym, co skutkuje jej nieważnością.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd
administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r, sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Na wstępie rozważań przytoczenia wymagają istotne dla sprawy regulacje ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. Nr 239, póz. 2019 ze zm.).
Zgodnie z przepisem art.9 ust.1 pkt 14) ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o ściekach - rozumie się przez to wprowadzane do wód lub do ziemi wody opadowe lub roztopowe, ujęte w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne, pochodzące z powierzchni zanieczyszczonych o trwałej nawierzchni, w szczególności z miast, portów, lotnisk, terenów przemysłowych, handlowych, usługowych i składowych, baz transportowych oraz dróg i parkingów. W myśl art. 37 pkt 2 ustawy szczególnym
korzystaniem z wód jest korzystanie wykraczające poza korzystanie powszechne lub zwykłe, w szczególności wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi.
Zgodnie z delegacją ustawową zawarta w art.45 ust.1 pkt 3 ustawy, Minister właściwy do spraw środowiska, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw gospodarki wodnej, został upoważniony do określenia, w drodze rozporządzenia, warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, w tym najwyższych dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, oraz warunków, jakie należy spełnić w celu rolniczego wykorzystania ścieków, a także miejsca i minimalnej częstotliwości pobierania próbek ścieków, metodyk referencyjnych analizy i sposobu oceny, czy ścieki odpowiadają wymaganym warunkom.
Z przepisu tego wynika upoważnienie nie tylko do określenia dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń wprowadzanych do wód ścieków, ale i warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód, co oznacza, że warunki te dotyczyć mogą nie tylko ścieków, ale i wód, do których są wprowadzane.
Na podstawie tej delegacji oraz delegacji zawartej w art.45 ust.1 pkt 1 ustawy wydane zostało rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków , jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie* substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego ( Dz.U. Nr 137 poz.984 z późn.zm.).
Stosownie do treści § 3 tego rozporządzenia ścieki wprowadzane do wód nie powinny wywoływać w wodach takich zmian fizycznych, chemicznych i biologicznych, które uniemożliwiałyby prawidłowe funkcjonowanie ekosystemów wodnych i spełnienie przez wody określonych dla nich wymagań jakościowych, związanych z ich użytkowaniem wynikającym z warunków korzystania z wód regionu wodnego. Zgodnie zaś z § 21 ust.1 i 2 rozporządzenia spełnienie warunków, o których mowa w § 19 ust. 1, ocenia się na podstawie przeprowadzanych przez zakład, co najmniej 2 razy do roku, przeglądów eksploatacyjnych urządzeń oczyszczających; eksploatacja powinna być zgodna z zaleceniami zawartymi w instrukcji obsługi i konserwacji urządzeń oczyszczających, a czynności z nią związane odnotowane w zeszycie eksploatacji. Spełnienie warunków, o których mowa w § 19 ust. 1, w stosunku do wód opadowych i roztopowych wprowadzanych do wód lub do ziemi z urządzeń oczyszczających o przepustowości nominalnej większej niż 300 l/s ocenia się zgodnie z ust. 1 oraz na podstawie badań, w zakresie normowanych wskaźników zanieczyszczeń, wykonanych w czasie trwania opadu, co najmniej dwa razy w roku,
w okresie wiosny i jesieni; próbkę do badań należy uzyskać przez zmieszanie trzech próbek o jednakowej objętości pobranych w odstępach czasu nie krótszych niż 30 minut. W myśl zaś § 19 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r., wody opadowe i roztopowe ujęte w szczelne, otwarte lub zamknięte systemy kanalizacyjne pochodzące z zanieczyszczonej powierzchni szczelnej terenów przemysłowych, składowych, baz transportowych, portów, lotnisk, miast, budowli kolejowych, dróg zaliczanych do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich i powiatowych klasy G, a także parkingów o powierzchni powyżej 0,1 ha, w ilości, jaka powstaje z opadów o natężeniu co najmniej 15 l na sekundę na 1 ha - wprowadzane do wód lub do ziemi nie powinny zawierać substancji zanieczyszczających w ilościach przekraczających 100 mg/l zawiesin ogólnych oraz 15 mg/l węglowodorów ropopochodnych.
Z kolei, zgodnie z art.122 ust.1 pkt 1 i 3, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na szczególne korzystanie z wód oraz na wykonanie urządzeń wodnych. Pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Informację tej treści zamieszcza się w pozwoleniu wodnoprawnym (art.123 ust.2 ustawy Prawo wodne).
Stosownie do art.127 ust.6 ustawy informację o wszczęciu postępowania o wydanie pozwolenia wodnoprawnego właściwy organ podaje do publicznej wiadomości.
Przepis art.131 ust.2 ustawy określa dokumenty, które należy dołączyć do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego: 1) operat wodnoprawny, 2) decyzję o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli jest ona wymagana - w przypadku wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego, 3) opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że stosownie do art.11d. ust.4. z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U.03.80.721 ze zm.), jeżeli realizacja inwestycji drogowej wymaga wydania pozwolenia wodnoprawnego, w sprawach dotyczących jego wydania nie stosuje się art. 131 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2005 r. Nr 239, póz. 2019, z późn. zm.), co oznacza, że wnioskodawca zwolniony jest od obowiązku
przedłożenia przy wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzji o warunkach zabudowy. Nadto, stosownie do przywołanego wyżej art.11d. ust.4. ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r., dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, siedziby i adresy właścicieli tych nieruchomości określa się według katastru nieruchomości.
Z kolei przepis art.132 ustawy Prawo wodne szczegółowo określa elementy, jakie musi zawierać część opisowa i graficzna operatu-wodnoprawnego, w tym: stan prawny nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli (art.132 ust.2 pkt 2) lit. c), ustalenia wynikające z warunków korzystania z wód regionu wodnego (art.132 ust.2 pkt 4), informację o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (art.132 ust.2 pkt 7), plan urządzeń wodnych i zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z oznaczeniem nieruchomości wraz z ich powierzchnią, naniesiony na mapę sytuacyjno-wysokościową terenu (art.132 ust.3 pkt 1), zasadnicze przekroje podłużne i poprzeczne urządzeń wodnych oraz koryt wody płynącej w zasięgu oddziaływania tych urządzeń (art.132 ust.3 pkt 2), określenie ilości, stanu i składu ścieków lub minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń w ściekach lub - w przypadku ścieków przemysłowych - dopuszczalnych ilości zanieczyszczeń, w szczególności ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu oraz przewidywany sposób i efekt ich oczyszczania (art.132 ust.5 pkt 1 a), opis urządzeń służących do pomiaru oraz rejestracji ilości, stanu i składu odprowadzanych ścieków; (art.132 ust.5 pkt 4), opis jakości wody w miejscu zamierzonego wprowadzania ścieków (art.132 ust.5 pkt 5).
Treść powyższych przepisów wskazuje, że szczególne sformalizowanie wymogów wniosku, operatu wodnoprawnego i pozwolenia wodnoprawnego ma zapewnić przyjęcie rozwiązań optymalnych dla środowiska.
Obowiązkiem organu wydającego pozwolenie wodnoprawne jest zatem szczegółowe sprawdzenie, czy wszystkie wymogi określone dla wniosku i operatu zostały spełnione.
Wskazać również należy, że w przepisie art. 125 ustawy określone zostały warunki, od których uzależnione jest wydanie pozwolenia wodnoprawnego. Z treści tego przepisu wynika, że nie może ono naruszać: 1) ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W przepisie art. 126 pkt ustawodawca wskazał trzy sytuacje stanowiące negatywne przesłanki wydania pozwolenia wodnoprawnego, obligujące do odmowy jego udzielenia. Dwie z nich mają związek z przepisem art. 125 ustawy: "wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 125 pkt 1 i 2 lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3. Analiza przepisów art.131, art.132, art.125 i art.126 ustawy wskazuje zatem, że odmowa udzielenia pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić w przypadku niespełnienia przez podmiot, który ubiega się o jego wydanie, warunków przyjętych w przepisie art. 131 i 132 ustawy oraz w razie zaistnienia okoliczności przewidzianych w art. 126 tej ustawy. Pozwolenia wodnoprawnego nie można zatem traktować jako decyzji uznaniowej, bowiem konstrukcja przepisów rozdziału 4 Działu IV powoływanej ustawy, zawierającego regulację odnoszącą się do pozwolenia wodnoprawnego wskazuje, że ma ono cechy decyzji związanej. W nawiązaniu do treści art.132 ust.2 pkt 2 lit. c) ustawy Prawo wodne (określającego wymóg zawarcia w operacie wodnoprawnym stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli) oraz art.11d. ust.4 z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (stanowiącego, że dla ustalenia stanu prawnego nieruchomości, o których mowa w art. 132 ust. 2 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne, siedziby i adresy właścicieli tych nieruchomości określa się według katastru nieruchomości) podnieść również należy, że zgodnie z art. 153 ust.1 i 4 ustawy Prawo wodne, kataster wodny jest systemem
informacyjnym o gospodarowaniu wodami, a źródłem danych katastru wodnego w zakresie nieruchomości jest ewidencja gruntów i budynków, o której mowa w art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2000 r. Nr 100, póz. 1086, z późn. zm.). W myśl tego ostatniego przepisu ewidencja gruntów i budynków to systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami.
Przenosząc dotychczasowe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, zauważyć należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji nie spełnia wszystkich wymienionych wyżej wymogów.
l tak, nie znajduje oparcia w przedstawionych aktach administracyjnych twierdzenie organu l instancji, że strony postępowania zostały zawiadomione o jego wszczęciu przez obwieszczenie na tablicy ogłoszeń w Starostwie Powiatowym w K. oraz w zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłoszenia. Akta nie zawierają jakichkolwiek dowodów potwierdzających dokonanie takich czynności.
Wbrew twierdzeniom organów, operat wodnoprawny, stanowiący odrębną teczkę akt sprawy, opieczętowany przez organ l instancji i opatrzony adnotacją (bez podpisu organu), że stanowi on załącznik do decyzji [.,..]
i [...] , nie zawiera stanu prawnego nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych, z podaniem siedzib i adresów ich właścicieli (art. 132 ust.2 pkt 2) lit. c) ustawy Prawo wodne).
Dokument zatytułowany "Wykaz zmian gruntowych. Centrum Logistyczne Port Lotniczy [...] . Nowa droga dojazdowa. Wykaz właścicieli działek" znajduje się poza operatem, na k. [...] akt administracyjnych.
Zauważyć w tym miejscu również należy, że w wezwaniu z dnia 28.05.2010 r. o uzupełnienie braków wniosku (k. [...[ akt) inwestor został wezwany o przedłożenie wypisów z rejestru gruntów. Brak nie został uzupełniony. Ma to o tyle znaczenie, że uniemożliwia dokonanie oceny, czy doręczenia dokonywane przez organy były prawidłowe. W wykazie właścicieli znajdującym się na k. [...] akt administracyjnych, jako właścicielka działki nr [...] wymieniona została M.P. zamieszkała [.... Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowane na ten adres zostało przez pocztę zwrócone z adnotacją "osoba nieznana" (k.[...] ). Nie jest również
skuteczne doręczenie przesyłki z zawiadomieniem o wszczęciu postępowania wysłanej na adres : "ul. [...] ", zwrócone z adnotacją "właściciel domu odmawia przyjęcia" (k. [...], brak bowiem jakichkolwiek danych, że ten adres zamieszkania M.P. jest prawidłowy.
To samo odnieść należy, do doręczenia tej stronie decyzji organu l instancji. Przesyłka z dnia 22.07.2010 r. zaadresowana "ul. [...[ " została zwrócona przez pocztę z adnotacją adresat nieznany". Ponowne doręczenie M.P. decyzji organu l instancji nastąpiło prawdopodobnie przez pełnomocnika inwestora (k.[...[). Przesyłka była zaadresowana " [...[, ul. [...][". W miejscu poznaczonym na podpis domownika, po nieczytelnym nazwisku i imieniu, wpisano "sołtys".
Decyzja organu II instancji została skierowana do M.P. na ten ostatni adres i została podpisana "z upoważnienia M.G. ".
W operacie nie odniesiono się do ustaleń wynikających z warunków korzystania z wód regionu wodnego (art.132 ust.2 pkt 4 ustawy). Operat nie zawiera również informacji o formach ochrony przyrody utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, występujących w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub planowanych do wykonania urządzeń wodnych (art.132 ust.2 pkt 7 ustawy). Zgodnie z art.6 ust.1 ustawy o ochronie przyrody, formami ochrony przyrody są: 1) parki narodowe; 2) rezerwaty przyrody; 3) parki krajobrazowe; 4) obszary chronionego krajobrazu; 5) obszary Natura 2000; 6) pomniki przyrody; 7) stanowiska dokumentacyjne; 8) użytki ekologiczne; 9) zespoły przyrodniczo-krajobrazowe; 10) ochrona gatunkowa roślin, zwierząt i grzybów. W operacie odniesiono się wyłącznie do obszaru Natura 2000. Wbrew treści art.132 ust.5 pkt 5) w operacie nie zawarto opisu jakości wody w miejscu zamierzonego wprowadzania ścieków.
Na stronie 22 operatu podano, że w celu oczyszczenia wód opadowych zastosowano separatory lamelowe o charakterystyce przedstawionej w karcie katalogowej będącej załącznikiem do operatu. Operat załącznika takiego nie zawiera.
Wbrew treści art. 128 ust.1 pkt 4) w decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego nie określono ilości, stanu i składu ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo minimalnego procentu redukcji zanieczyszczeń w procesie oczyszczania ścieków. Jest to o tyle istotne, że jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych w dniu wydania ocenianej w niniejszej
sprawie decyzji do sygn. [...] wydana została przez Starostę K. również decyzja o sygn. [...], którą udzielono pozwolenia wodnoprawnego dla tej samej inwestycji "Budowa drogi dojazdowej do projektowanego Centrum Logistycznego Port Lotniczy B. " w zakresie odcinka [...], z wylotem W 1 do potoku [...]. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu tej decyzji powodem wydania 2 odrębnych decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym był zapis znajdujący się w operacie wodnoprawnym o możliwości zwiększenia ilości odprowadzanych wód wylotem [...]. Jak wynika z treści operatu, do wylotu [...] mają być również odprowadzane ścieki z Centrum Logistycznego Port Lotniczy B.
Za wadliwy uznać należy punkt [...]. decyzji, w którym określono, że ilości odprowadzanych ścieków będą okresowo mierzone i rejestrowane na wylocie. Nie podano jednakże z jaką częstotliwością pomiary te mają się odbywać. W punkcie VI decyzji stwierdzono, że w przypadku niezgodności z ustaleniami wynikającymi z warunków korzystania z wód regionu wodnego zastrzega się zmianę warunków udzielonego pozwolenia. Jest to również wadliwe, gdyż rzeczą organu nie było dokonywanie takich zastrzeżeń, ale sprawdzenie - przed wydaniem pozwolenia wodnoprawnego, czy projektowany sposób korzystania z wody nie narusza ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni (art.125 pkt 1 ustawy).
Wbrew treści art. 125 pkt 2 ustawy organ nie sprawdził również, czy projektowany sposób korzystania z wody nie narusza ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Twierdzenie organu, że "nie występują przesłanki do odmowy wydania wnioskowanego pozwolenia, określone przepisem art. 126 ustawy Prawo wodne" nie znajduje oparcia w przedłożonych aktach sprawy. W aktach sprawy brak jest dokumentów w postaci informacji o formach ochrony przyrody, utworzonych lub ustanowionych na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Tymczasem rozporządzeniem Nr [...] Wojewody z dnia 17 października 2006 r. utworzono Park Krajobrazowy [...][ (Dz.U. Woj.[...[), położony w południowej części Wyżyny K. obejmuje lewobrzeżne dopływy R. , górny bieg [....] i lasy na południe od B. oraz dolny bieg [...], w tym na terenie gminy W.
Skoro W. jest lewobrzeżnym dopływem [...], ustalenia wymagało, czy przedmiotowa inwestycja położona jest na terenie tego parku.
Wskazane wyżej uchybienia uprawniają Sąd do dokonania oceny, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji wydane zostały z naruszeniem art.7, 10, 77 i 80 k.p.a., gdyż organy nie podjęły działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wydały rozstrzygnięcia pomimo niekompletnego materiału dowodowego. Z wyrażoną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej koresponduje zasada czynnego udziału stron w postępowaniu. Sformułowana ona została w art. 10 § 1 k.p.a. stanowiącym, że organy administracji publicznej prowadzące postępowanie obowiązane są zapewnić wszystkim podmiotom, którym przysługuje status strony, czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z przedstawionego wyżej stanu akt sprawy wynika, że strona postępowania M.P. pozbawiona została udziału w postępowaniu, co stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.
Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) p.p.s.a. należało orzec jak w punkcie l wyroku.
Na podstawie art.152 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie II wyroku.
O kosztach orzeczono na podstawie art.200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło