II SA/Kr 1383/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz (spr.) Sędziowie : WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Krystyna Daniel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 27 lipca 2009 r. nr [....] w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy orzekającej o stwierdzeniu nieważności decyzji; I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżącej W.G. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Naczelnik Dzielnicy [....] decyzją z dnia 20 czerwca 1983 r. orzekł o przejęciu na własność Skarbu Państwa nieruchomości położonej w K. , objętej Lwh [....] Kw [....] o pow. 478 m2, zabudowanej budynkiem mieszkalnym przy ul. [....] stanowiącej własność J.C. - nieznanej z miejsca pobytu. W dniu [....] 1990 r. J.S. wniosła odwołanie od decyzji z dnia 20 czerwca 1983 r., po rozpatrzeniu którego Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] decyzją z dnia 24 października 1990 r. stwierdziło nieważność decyzji z dnia 20 czerwca 1983 r., a następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 czerwca 1991 r. uchylił tę decyzję. Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] decyzją z dnia 30 września 1993 r., nr: [....] uchyliło decyzję Naczelnika Dzielnicy [....] z 20 czerwca 1983 r. w całości, przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji - Burmistrza Miasta i Gminy N. Dnia [....] 1993 r. Prezydent Miasta K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia 30 września 1993 r., jednakże Minister Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa decyzją z dnia 30 czerwca 1994 r. odmówił stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji. Powyższa decyzja została zaskarżona przez Gminę K. do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uchylił ją wyrokiem z dnia 20 stycznia 1997 r. sygn. akt IV SA 191/95. Z uwagi na zmianę art. 157 § 1 k.p.a., określającego właściwość organów w sprawach stwierdzenia nieważności, decyzją z dnia 17 czerwca 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 15 października 1997 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2000 r. sygn. akt 289/98 oddalił skargę na tę decyzję. Wskutek zmiany przepisów właściwe do rozpoznania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego z dnia 30 września 1993 r. stało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , które decyzją z dnia 13 marca 2002 r. orzekło o stwierdzeniu nieważności. Rozpoznając wniosek W.G. - następczyni prawnej J.S. o ponowne rozpatrzenie sprawy Kolegium decyzją z dnia 26 lipca 2002 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia 13 marca 2002 r. W.G. zaskarżyła to rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2348/02 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kolegium z dnia 13 marca 2002 r. Skargi kasacyjne wniesione od tego wyroku zostały oddalone wyrokiem naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2007 r. sygn. akt I OSK 1595/06. Po ponownym rozpoznaniu wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa [....] z dnia 30 września 1993 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 19 sierpnia 2008 r. znak [....] stwierdziło nieważność tej decyzji. Po rozpoznaniu wniosku W.G. o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia 27 lipca 2009 r. znak [....] Kolegium utrzymało swoją poprzednią decyzję w mocy. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła W.G. , zarzucając jej naruszenie: 1. art. 28 k.p.a. z zw. z art. 157 § 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że Prezydent Miasta K. działający jako organ Gminy Miasta K. jest podmiotem legitymowanym do występowania w charakterze strony w niniejszym postępowaniu; 2. art. 27 § 1 k.p.a. w zw. z art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 78 Konstytucji RP - poprzez uczestnictwo w wydaniu zaskarżonej decyzji tych samych członków SKO, którzy wcześniej orzekali o wydaniu decyzji z dnia 19 sierpnia 2008 r. i z tego względu podlegali wyłączeniu od jej rozpoznania; 3. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie zebrania wyczerpującego materiału dowodowego; 4. art. 80 k.p.a. - poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów; 5. art. 78 k.p.a. w zw. z art. 128 § 3 k.p.a. - poprzez nieuwzględnienie wniosku skarżącej o przesłuchanie w charakterze strony przedstawiciela ZRZZK na okoliczności mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia; 6. art. 10 § 1 k.p.a. z zw. z art. 79 § 2 k.p.a. w zw. z art. 86 k.p.a. - poprzez ustalenie istotnych dla sprawy okoliczności na podstawie pisemnego oświadczenia strony; 7. art. 153 p.p.s.a. - poprzez tylko częściowe zastosowanie się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Kr 2348/02; 8. art. 97 k.p.a. i art. 98 k.p.a. - poprzez nierozpoznanie wniosku skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania administracyjnego toczącego się z wniosku W.G. o uchylenie w trybie art. 154 k.p.a. decyzji Zastępcy Kierownika Urzędu Dzielnicowego [....] z dnia 22 lutego 1982 r. o ustaleniu kosztów remontu przedmiotowej nieruchomości. W oparciu o te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją SKO z dnia 19 sierpnia 2008 r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi w całości podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Do skargi dołączono wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, który został oddalony postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2009 r. Strona skarżąca wniosła zażalenie na to postanowienie, jednakże cofnęła je na rozprawie w dniu 16 grudnia 2009 r., w związku z czym sąd umorzył postępowanie w tym przedmiocie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sąd administracyjny kontroluje działalność administracji i stosuje środki przewidziane ustawą. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała naruszenia przepisów postępowania dające podstawę do wznowienia postępowania. Art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowi, że pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie, w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji. W myśl art. 27 § 1 k.p.a. członek organu kolegialnego podlega wyłączeniu w przypadkach określonych w art. 24 § 1. Przepisy te budziły wątpliwości w kontekście art. 127 § 3 k.p.a., zgodnie z którym od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. Nie było bowiem jasne, czy członek samorządowego kolegium odwoławczego, który brał udział w wydaniu decyzji podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpoznanie tej sprawy. Wątpliwość ta została rozstrzygnięta początkowo uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 22 lipca 2007 r., sygn. II GPS 2/06 (ONSAiWSA 2007/3/61), gdzie stwierdzono, że art. 24 § 1 pkt 5 w zw. z art. 27 § 1 zdanie pierwsze k.p.a. ma zastosowanie do członka samorządowego kolegium odwoławczego w postępowaniu wszczętym na wniosek, o którym mowa w art. 127 § 3 tego kodeksu. Taką wykładnię omawianych przepisów podzielił Trybunał Konstytucyjny, który w wyroku z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. P 57/07 (Dz. U. Nr 229 poz. 1539) orzekł: art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą, są ostateczne, podlegają ogłoszeniu oraz wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, chyba, że Trybunał określi inny termin utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego (art. 190 Konstytucji RP). Wyrok z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. P 57/07 został opublikowany w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2008 r. i tego dnia wszedł w życie, a więc ma on zastosowanie w odniesieniu do zaskarżonej decyzji wydanej w dniu 27 lipca 2009 r. W składzie wydającym zaskarżoną decyzję brała udział jedna osoba, która wcześniej uczestniczyła w wydaniu decyzji z dnia 19 sierpnia 2008 r. znak [....] . Biorąc pod uwagę wskazane wyżej orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego wszystkie osoby uczestniczące w wydaniu decyzji z dnia 19 sierpnia 2008 r. były wyłączone od rozpoznawania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Oznacza to, że w wydaniu zaskarżonej decyzji brała udział osoba podlegająca wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 k.p.a. i w związku z wyrokiem TK z dnia 15 grudnia 2008 r. sygn. P 57/07. Jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27 k.p.a., to okoliczność ta stanowi podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 3 k.p.a.). Jeżeli zaś sąd administracyjny dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a.). W tej sytuacji nie bada się, czy okoliczność dająca podstawę do wznowienia postępowania miała wpływ na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia. Samo stwierdzenie zaistnienia takiej przesłanki powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, wykluczając prowadzenie dalszej kontroli zaskarżonej decyzji pod kątem przesłanek określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c". Stanowisko takie potwierdza również wyrok 7 sędziów NSA z 10 marca 2009 r. sygn. II OPS 2/09. Biorąc powyższe pod uwagę należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "b" p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.