II SA/Kr 1384/03

WyrokWSA w Krakowie2006-12-22

Skład orzekający: Aldona Gąsecka -Duda, Wojciech Jakimowicz, Mariusz Kotulski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może wydać nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego, którego budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a postępowanie w sprawie jego usytuowania zostało zakończone ostateczną decyzją?
Ratio decidendi
Nakaz rozbiórki budynku mieszkalnego, którego budowa zakończyła się przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., nie może być wydany na podstawie art. 48 tej ustawy, jeśli postępowanie w sprawie usytuowania tego budynku zostało już zakończone ostateczną decyzją. W takich przypadkach stosuje się przepisy dotychczasowe, a przesłanki do nakazania rozbiórki muszą być ściśle określone i uzasadnione, nie mogąc opierać się jedynie na sporach dotyczących granic działek czy wadliwych aktach notarialnych.
Stan faktyczny
Skarżący W. M. domagał się nakazu rozbiórki domu mieszkalnego należącego do K. C., twierdząc, że został on wybudowany nielegalnie w latach 1961-1962 i częściowo zalega na jego działce. Organ pierwszej instancji odmówił wydania nakazu rozbiórki, wskazując na wcześniejsze postępowania dotyczące usytuowania budynku, które zakończyły się decyzjami umarzającymi lub nakazującymi określone działania, a także na fakt, że budowa zakończyła się przed wejściem w życie obecnego Prawa budowlanego. Organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji i odmówił wydania nakazu rozbiórki, uznając, że organ pierwszej instancji niewłaściwie zastosował przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję organu odwoławczego z powodu naruszeń proceduralnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 15.05.2003 r. i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].09.2002 r. oraz zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Aldona Gąsecka -Duda (spr) Sędziowie AWSA Wojciech Jakimowicz WSA Mariusz Kotulski Protokolant Grażyna Grzesiak . po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 grudnia 2006 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15 maja 2003 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki I uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego W. M. kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu krakowskiego-ziemskiego w [...] nr [...] z dnia [...] .09.2002r., znak [...][...] , po rozpoznaniu wniosku W. M. o nakazanie wyburzenia domu mieszkalnego położonego na działce nr [...] i nr [...] w [...] - własność K. C., na podstawie art. 80 ust. 2 pkt l w związku z art. 83 ust. L, art. 81 ust. l pkt la, art. 48 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, poz. 1126 z późn. zm.), a także art. 104 k.p.a. -odmówiono wydania nakazu rozbiórki tego budynku mieszkalnego, wybudowanego w latach 1961 - 62 na działce nr [...] w [...] . W uzasadnieniu decyzji wskazano na treść pisma W. M. z dnia [...] .04.1999r., w którym zawarto różne zarzuty dotyczące zabudowy na działce nr [...] w [...] gmina [...], stanowiącej obecnie własność K. C.. Wyjaśniono dalej, że prowadzone były kolejno odrębne postępowania administracyjne, zakończone ostatecznymi decyzjami sprawach : 1.- usunięcia ubikacji, 2.- zmiany odpływu wody z rynien, 3.- zmiany drzwi wejściowych z podwórka ( usytuowania budynku względem obecnej granicy działki), 4.- usytuowania i legalności budynku gospodarczego, 5.- szamba bez dna. W pozostałych zgłaszanych sprawach, tj. : uruchomienia rowu melioracyjnego, podcięcia drzewa, braku odbioru technicznego domu, wyłudzenia pieniędzy z ubezpieczenia za spaloną stodołę - udzielono pisemnej odpowiedzi z uwagi na fakt, że nie należą one do kompetencji organów nadzoru budowlanego. W postępowaniach dotyczących przedmiotowego budynku mieszkalnego nr [...] położonego obecnie na działce nr [...] w [...] , wydane zostały ostateczne decyzje: 1.- z dnia [...] .7.1999r., znak [...] , w której m. in. umorzono postępowanie w sprawie usytuowania tego budynku mieszkalnego ze względu na fakt, że w czasie jego budowy nie zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego ; 2. - z dnia [...] .07.1999r., znak [...] , nakazującą właścicielowi budynku dokonanie ukierunkowania odprowadzenia wód opadowych z dachu w sposób zabezpieczający przed wypływaniem ich na teren sąsiedniej działki ( od której odwołanie wniesiono jedynie w części terminu wykonania tego obowiązku). , Wskazano następnie, że po zakończeniu powyższych postępowań decyzjami ostatecznymi, w dniu [...].03.2001r. W. M. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji na "...wyburzenie domu należącego do K. C. zam. [...] ..." podając, że obiekt został wybudowany nielegalnie w 1961 r., oraz że zalega częściowo na jego działce nr [...] . Z uwagi na powtarzanie tych samych argumentów we wniosku o wyburzenie budynku, jak w postępowaniu w sprawie usytuowania budynku, w szczególności drzwi od strony działki nr [...] należącej obecnie do W. M., na kolejne pisma wyżej wymienionego udzielne kilkakrotnie odpowiedzi iż sprawa ta objęta była postępowaniem zakończonym decyzją umarzającą w zakresie dotyczącym usytuowania tego budynku, ze względu na to, że obiekt został wybudowany legalnie w latach 1961-62 i prawidłowo usytuowany na ówczesnej działce nr [...] przed jej podziałem na działki [...] i [...] związanym z działem spadku . Wobec podtrzymywania przez W. M. żądania wydania decyzji na wyburzenie przedmiotowego budynku, po analizie zgromadzonego materiału dowodowego można uznano, że poprzednia decyzja - w sprawie usytuowania budynku - w swej sentencji nie odpowiada wprost na obecny wniosek strony, choć dotyczy tego samego obiektu . Rozpatrując zatem ten wniosek uznano jednak, że nie znajduje on uzasadnienia w przepisach Prawa budowlanego, co wynika z następujących okoliczności. Podstawa prawna do nakazania rozbiórki, którą stanowi art. 48j.ustawy Prawo budowlane z dnia 7.07.1994r. nie znajduje w tym przypadku zastosowania, gdyż stosownie do art. 103 ust. 2 tej ustawy, art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem jej wejścia w życie, lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepisy poprzednio obowiązującej ustawy Prawo budowlane z 24.10.1974r. ( Dz.U. Nr 38 z 1974r.poz. 229 z późn. zm.) w art. 37 przewidywały możliwość nakazania rozbiórki ( lub przejęcia na Skarb Państwa ) obiektów budowlanych lub ich części wybudowanych niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy w przypadkach gdy : wzniesione zostały na terenach nie przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę, powodują niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia, albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W sprawie niniejszej nie stwierdzono wystąpienia takich przesłanek, gdyż budynek wybudowany został legalnie w latach 1961-62, znajduje się na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę mieszkaniową i zagrodową, a jego wybudowanie nie spowodowało niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, czy też pogorszenia warunków środowiska. Podkreślono w tym zakresie, że budynek został dopuszczony do użytkowania przez Wójta Gminy [...] , zawiadomieniem z dnia [...] .06.2000r., znak [...] , w którym równocześnie potwierdza się , że roboty zostały wykonane na podstawie decyzji pozwolenia na budowę z 1961 r. wydanej przez Urząd Pow. [...] . Odnosząc się do argumentów wnioskodawcy mających uzasadniać żądanie wyburzenia przedmiotowego budynku na działce nr [...] , który wskazywał iż zalega on w pewnej części na jego obecnej działce nr [...] i utrudnia jej użytkowanie - za niezaprzeczalny fakt uznano, że zaistniały stan jest konsekwencją dokonanego w taki sposób podziału nieruchomości i nie występują tu nieprawidłowości w usytuowaniu budynku, czy naruszenie przepisów techniczno-budowlanych. Za bez znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasadności wniosku na gruncie przepisów Prawa budowlanego uznano dołączone do akt przez obie strony, nieuwierzytelnione kserokopie map geodezyjnych z różniącym się przebiegiem granicy między obecnymi działkami [...] i [...] , bowiem wydawana decyzja nie ma związku z obecnym przebiegiem granicy i usytuowaniem budynku względem niej z uprzednio podanych przyczyn. Ponadto wniesiona przez W. M. w piśmie z dnia [...] .09.2002r. uwaga dotycząca niewłaściwego sporządzenia aktu notarialnego K. C. Rep. [...] znajduje się poza zakresem spraw objętych niniejszym postępowaniem . Sprawy te, jak również spory dotyczące przebiegu granic i korzystania z istniejących obiektów usytuowanych w pasie przylegającym do granicy między działkami nie mieszczą się w przepisach Prawa budowlanego, a ich rozstrzyganie należy do sądów cywilnych. Od decyzji organu pierwszej instancji wniósł w terminie odwołanie W. M., który domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy zarzucał w nim niewskazanie argumentów mających przemawiać za takim rozstrzygnięciem sprawy rozburzenia nielegalnie wybudowanego domu K. C., podkreślał, że nie istnieją dokumenty zezwalające na jego wzniesienia, zaś budynek nie spełnia wymogów technicznych, wskazywał na brak związku wszystkich dotąd prowadzonych spraw z niniejszą, kwestionował prawidłowość przyjęcia iż przedmiotowy om usytuowany jest na działce nr [...] pomimo jednoznacznych twierdzeń skarżącego co do jego wzniesienia w części także na będącej jego własnością działce nr [...] Wójta Gminy [...] , a także walor dowodowy i prawidłowość ustaleń czynionych na podstawie zawiadomienia Wójta Gminy z dnia [...] .06.2000r., znak [...] . Postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] -ziemskiego w [...] nr [...] z dnia [...] .09.2002r., znak [...] , [...] sprostowano z urzędu oczywiste omyłki w treści decyzji z dnia [...].09.2002r,. znak [...] , [...] , odmawiającej wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] i nr [...] w [...] wybudowanego w latach 1961-62 na działce nr [...] w [...] 'gmina [...], polegające na błędnym podaniu adresu K. C. i usytuowania stanowiącego jego własność budynku przez zastąpienie w sentencji decyzji, w wierszu 8 na str. l wyrazów "zam. [...]" słowami "zam. [...]" oraz w wierszu 11 na str. l wyrazów "w [...] " słowami "w [...] gmina [...] " , jak również w uzasadnieniu decyzji wiersz 16 na str. 2 wyrazów "w [...] " słowami "w [...] gmina [...]." W uzasadnieniu postanowienia wskazano iż prostowane omyłki zaistniały przypadkowo w trakcie przepisywania decyzji, której inne fragmenty podają te dane prawidłowo, a także że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie. Postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] .05.2003r. , znak [...] , po rozpatrzeniu zażalenia W. M. na powyższe orzeczenie organu pierwszej instancji, na podstawie art. 138 § l pkt l w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 106, póz. 1126 z późniejszymi zmianami) utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie . Wskazano w tym zakresie, że przedmiotem sprostowania nie są mylne ustalenia faktyczne, powstałe omyłki nie są istotne, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo zastosował w przedmiotowej sprawie tryb wynikający z art. 113 k.p.a. Decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15.05.2003r., znak [...] , na podstawie art. 138 § l pkt 2 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2, art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126), po rozpatrzeniu odwołania W. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...]-[...] w [...] z dnia [...] .09.2002r., znak [...] , [...] , odmawiającej wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] i nr [...] w [...] wybudowanego w latach 1961-62 na działce nr [...] w [...] gmina [...] - uchylono zaskarżoną decyzję w całości, jak również na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 48 ustawy Prawo budowlane - odmówiono wydania nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] i nr [...] w [...] , wybudowanego w latach 1961-62 na działce nr [...] w [...] , gmina [...] . W uzasadnieniu decyzji nawiązano do wszczynającego postępowanie w sprawie wniosku W. M. z dnia [...] .03.2001r., przytoczono treść zaskarżonego rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] , od którego wniesiono odwołanie, jak również wskazano , że po kontroli postępowania administracyjnego organu pierwszej instancji oraz wydanej decyzji, dokonując powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne uznano, że organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i Prawa budowlanego. Stronom postępowania zapewniono ich gwarancje procesowe, gdyż miały możliwość udziału w każdej fazie postępowania, zaś organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy. Jak wynika z jego akt ( k. 57 ), przedmiotowy budynek zawiadomieniem z dnia [...] .06.2000r., znak [...] został przyjęty do użytkowania, zaś jego treść potwierdza wykonanie robót w zakresie określonym w decyzji pozwolenia na budowę. Stwierdzić zatem należy, że prawidłowo odmówiono wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego budynku. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu W. M wskazano na usytuowania nielegalnie wybudowanego domu w części na jego działce nr [...] , powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10.07.1998r. syg. akt IV SA 1444/96 , w którym wskazano iż - "Zarówno przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (art. 48), jak i przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. (art. 37) wymieniają określone przesłanki stanowiące podstawę orzeczenia rozbiórki obiektu budowlanego. Według tych przepisów prawo do terenu, i to innej osoby, nie będącej inwestorem, nie może przesądzać ani w sensie pozytywnym, ani w sensie negatywnym w zakresie rozstrzygnięcia o rozbiórce obiektu budowlanego." . W tym kontekście stwierdzono prawidłowość wskazania przez organ pierwszej instancji, że sprawy dotyczące sposobu podziału nieruchomości, a co za tym idzie przebiegu granic, nie mieszczą się w przepisach Prawa budowlanego, nie mogą być zatem rozpatrywane w przedmiotowym postępowaniu. Co o zarzutu dotyczącego braku związku wszystkich prowadzonych uprzednio spraw z niniejszą wyjaśniono, że ich powołanie w uzasadnieniu decyzji ma charakter tylko informacyjny, natomiast podstawą do jej wydania był fakt posiadanie przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowego obiektu, co wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego wynika z zawiadomienia z dnia [...].06.2000r., znak [...] , gdzie wskazano znak decyzji pozwolenia na budowę. Jak wyjaśniono dalej, zarzuty odwołania w świetle powyższych ustaleń są niezasadne, natomiast konieczność zreformowania skarżonej decyzji wynika z faktu niewłaściwego zastosowania przez organ pierwszej instancji art. 48 w związku z art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji. Mając na uwadze zgłoszenie przez inwestora zakończenia budowy w dniu [...] .06.2000r. stwierdzić bowiem należy, że przepis art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane nie ma zastosowania w powyższej sprawie, stąd organ odwoławczy korzystając ze swoich uprawnień, na podstawie art. 138 § l pkt 2 K.p.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i orzekł, odmawiając wydania decyzji nakazującej rozbiórkę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] i nr [...] w [...] wybudowanego w latach 1961-62 na działce nr [...] w [...] gmina [...] . Wnosząc w terminie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie -Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie skargę na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 15.05.2003r., znak [...] , W. M. kwestionował prawidłowość tego rozstrzygnięcia, jak również poprzedzającej jego wydanie decyzji organu pierwszej instancji. Wyżej wymieniony podnosił, że dom nr [...] został wybudowany nielegalne w latach 1961- 1962 na działkach nr [...] i nr [...] , a nie jak ustalono na działce nr [...] , bowiem jej podział nastąpił rok przed rozpoczęciem budowy, co pominięto także w akcie notarialnym przy zapisywaniu jego K. C, zarzucał też iż zawiadomienie z dnia [...] .06.2000r., znak [...] nie jest przyjęciem budynku do użytkowania, ani odbiorem technicznym, w którym bezpodstawnie i całkowicie dowolnie powołano się na istnienie pozwolenia na budowę bez podania jego dokładnego oznaczenia, wskazywał nadto na brak koniecznych do jego odbioru dokumentów oraz niespełnienie wymogów technicznych warunkujących przekazanie budynku do użytkowania jakichkolwiek dokumentów potwierdzających legalność budowy oraz na okoliczności uzasadniające przyjęcie, że przedmiotowy dom jako nie spełniający wymogów technicznych nie mógł zostać odebrany. Skarżący wnosił, by Sąd po zapoznaniu się z całością akt wydał decyzję na wyburzenie domu K. C., który został wybudowany w latach 1961-1962, albowiem został on zrealizowany nielegalnie, zalega na działce wyżej wymienionego i obecnie nie spełnia wymogów technicznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje. Zgodnie z treścią art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Właściwym do rozpoznania skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, - który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), rozstrzygając w granicach danej sprawy, uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania,, nie będąc przy tym związany powołaną podstawą prawną oraz granicami skargi wyznaczonymi przez zakres zaskarżenia , podnoszone w niej zarzuty i zgłaszane wnioski ( art. 134 p.p.s.a. ). Orzekanie w granicach sprawy oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Przepisy ustawy przewidując jedynie uprawnienia kontrolne sądów administracyjnych nie dają im kompetencji do' zastępowania organów administracji publicznej w wykonywaniu ich zadań orzeczniczych, w tym do wydawania decyzji lub innych aktów rozstrzygających sprawę co do istoty, stąd brak podstawy prawnej do orzeczenie w postępowaniu sądowoadministracyjnym nakazu rozbiórki, czy wyburzenia obiektu budowlanego. Mając na uwadze treść opisanych wyżej orzeczeń, okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną z uwagi na skuteczność podnoszonych w niej zarzutów, aczkolwiek ich uwzględnienie zasadne jest wyłącznie w innym aspekcie naruszenia przepisów postępowania , których wystąpienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej , której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego - w tym na rozłożenie ciężaru dowodu, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § l k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Przepisy proceduralne k.p.a. nie przewidują obowiązku strony wskazywania dowodów potrzebnych dla rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, natomiast przyznają jej w postępowaniu dowodowym prawo zgłaszania wniosków oraz uczestniczenia w czynnościach ( art. 10 k.p.a., art. 78 § 1-2 k.p.a. i art. 79 § 2 k.p.a.). Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § l k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej oraz uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę - w ramach motywowania podjętej decyzji -jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania, odzwierciedlenie tego winno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji, brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 14.04.2005r. III SA/Wa 180/05, zam zb. LEX nr 166546 ). Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Przedmiotem wszczętego na wniosek W. M. z dnia postępowanie administracyjnego w niniejszej sprawie było istnienie podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki domu mieszkalnego, .który w myśl twierdzeń wyżej wymienionego został zrealizowany bez pozwolenia na budowę. Zgodnie z treścią art. 103 ust. l ustawy z dnia 7.07.1994r. Prawo budowlane ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. Nr 106, póz. 1126 z późn. zm.) -do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który to przepis przewiduje , że art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne - do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Te dotychczasowe przepisy stanowią regulacje zawarte w ustawie z dnia 24.10.1974r. Prawo budowlane ( Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), a są nimi w szczególności art. 37 ust. 1-2 i art. 42 oraz w zależności od ustaleń, także art. 40 . Niezależnie od zasadniczych wadliwości w podstawie faktycznej rozstrzygnięcia co do zakresu ustaleń i ich rzetelności, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...] .09.2002r., znak [...][...] i w pozostałej części jest niespójna, a nawet wewnętrznie sprzeczna. Do takiej negatywnej oceny upoważnia powołanie w osnowie decyzji jako podstawy prawnej rozstrzygnięcia art. 48 Prawa budowlanego, który może być stosowany w związku z art. 103 ust. l , a nie jak tam podano w związku z art. 103 ust. 2 tej ustawy, a także okoliczność czynienia w uzasadnieniu aktu rozważań, które są charakterystyczne dla przyjęcia w procesie subsumpcji i orzekania art. 37 ust. 1-2 Prawa budowlanego z 24.10.1974r., zaś dalej wykluczającego jego stosowanie art. 48 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. W zaskarżonej decyzji organ drugiej instancji przesądza ocenę zasadności rozpoznania zasadności żądania W. M. na gruncie art. 48 Prawa budowlanego z 7.07.1994r. Czyni to jednak - podobnie jak organ pierwszej instancji, w warunkach dowolności dokonanych ustaleń oraz nie wyjaśniając wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Zważyć należy bowiem na brak w aktach administracyjnych jakichkolwiek dowodu dotyczących okresu realizacji przedmiotowego budynku mieszkalnego, a w szczególności rozpoczęcia i zakończenia budowy. Organy wydając kolejno decyzje nie rozważają zresztą szczegółowo tej zasadniczej kwestii , która jest istotna nie tylko dla wyboru odpowiedniej podstawy prawnej orzekania w kontekście przesłanki zakończenia budowy, ale również dla ustalenia, czy w sytuacji uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego obiektu budowlanego rozpoczęcie prac nastąpiło w terminie jego ważności. Przyjmuj ą równie dowolnie, że sporny obiekt budowlany został wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, bowiem takiego dokumentu brak jednak w aktach administracyjnych, zaś żaden z organów orzekających nie wypowiedział się w kwestii waloru dowodowego zawiadomienia z dnia [...] .06.2000r., znak [...]. To uchybienie przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] przepisom postępowania ma dodatkowy wymiar , który wiąże się z obowiązkiem organu drugiej instancji odniesienie się do zarzutów odwołania, a czego nie uczyniono w niniejszej sprawie pomimo zawartych w nim wskazań na niedokładności zawiadomienia w oznaczeniu wymienionego w nim dokumentu, czy skuteczności tego dokumentu jako potwierdzającego nawet fakt oddania przedmiotowego budynku do użytkowania, przy przedłożeniu nawet przez skarżącego na tę okoliczność postanowienie Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] z dnia [...] .07.2001 r. sygn. akt [...] , zawierające w uzasadnieniu określone stwierdzenia. W obu decyzjach brak rzetelnych ustaleń odnośnie usytuowania przedmiotowego budynku i kwestii własności nieruchomości, zaś w aktach administracyjnych dokumentów stanowiących tytuł prawny do wymienionych w decyzjach działek, a także ich dotyczących wypisów z ewidencji gruntów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej, wraz wykazami równoważników i zmian gruntowych. Ustalenia w tych kwestiach są zatem dowolne, zaś nie są one obojętne także z punktu widzenia wynikających z art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. obowiązku organów zawiadomienia o wszczęciu postępowania wszystkich stron, a także zapewnienia im w myśl art. 10 k.p.a. czynnego udziału w każdej jego fazie. Sprostowanie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w [...] nr [...] z dnia [...].09.2002r., znak [...][...] postanowieniem tego organu nr [...] z dnia [...] .09.2002r., znak [...] , [...] nastąpiło wadliwie, bowiem z błędnym wskazaniem pierwszego znaku tej decyzji jako [...] , czego również nie dostrzegł organ drugiej instancji rozpoznając zażalenie na to postanowienie. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej w wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych, przy czym wskazane wyżej uchybienia proceduralne stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § l pkt l c p.p.s.a., przy odstąpieniu dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego, do przeprowadzenia której zmierzając pozostałe zarzuty skarg. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981 r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr l , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ), zaś w sprawie niniejszej z uprzednio wskazanych przyczyn jest ona niemożliwa. Mając powyższe na uwadze biorąc za podstawę art. 145 § l pkt l c p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I. sentencji wyroku, zaś co do kosztów postępowania sądowoadministracyjnego jak w punkcie II., stosownie do art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § l p.p.s.a. Rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie wyeliminowanie wytkniętych uchybień .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło