II SA/Kr 1387/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędziowie: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Katarzyna Opiłka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2026 r. sprawy ze skargi Ż. G. na decyzję nr 481/25 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia 10 września 2025 r. znak: WOB.7721.256.2025.MWOR w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie na rzecz skarżącej Ż. G. kwotę 997zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 21.07.2025r., znak ROiK I.5141.44.2025.AST, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie Powiat Grodzki w oparciu o art. 51 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r., póz. 418, dalej: Prbud) nakazał skarżącej Ż. G., właścicielce lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym przy ul. [...] w K. na działce nr [...] obr. [...] i inwestorce robót budowlanych związanych z montażem jacuzzi na tarasie przynależnym do lokalu mieszkalnego nr [...], usytuowanego w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy ul. [...] w K., (...), mogących stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji, a zatem również dla ludzi i mienia, poprzez przekroczenie obciążeń użytkowych, doprowadzenie do stanu poprzedniego tarasu (...), poprzez: demontaż jacuzzi (wymiary w rzucie poziomym - 2,0 m x 2,0 m, ciężar własny - 226 kg, maksymalna pojemność 1200 l) wraz z instalacją elektryczną (...). PINB po analizie zebranych dokumentów uznał za wiarygodne uwagi i stwierdzenia zawarte w opinii projektanta, dotyczące wprowadzonych zmian obciążeń nad czwartą kondygnacją budynku. Zgodnie z tą opinią, napełniony wodą basen z kilkoma osobami zwiększy masę kilkakrotnie (do ok. 1,5 tony). Takie obciążenie może znacznie przekraczać parametry maksymalnego dopuszczalnego obciążenia stropu powodując jego trwałe uszkodzenie. Nie można też pominąć faktu, że pompy i systemy filtracji jacuzzi generują wibracje oraz hałas, które mogą być odczuwalne w pomieszczeniach poniżej oraz na tarasach sąsiednich lokali, obniżając znacząco komfort pozostałych mieszkańców. Dodatkowo wibracje mogą się przekładać na wzrost obciążeń dynamicznych. Organ analizując zebrane dokumenty stwierdził, że wykonane roboty mogą stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji, a zatem również dla ludzi i mienia, poprzez przekroczenie obciążeń użytkowych. Uznał zatem, że w niniejszej sprawie ma zastosowanie art. 50-51 Prbud. Przepisy te mają na celu zobowiązanie inwestora do doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z obowiązującymi przepisami prawa, w tym techniczno-budowlanymi oraz do stanu zapewniającego bezpieczeństwo ludzi i mienia. Zgodnie z dyspozycją art. 50 ust. 1 wyżej powołanej ustawy, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49f organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonanych bez - wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska, lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3, lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Na mocy art. 51 ust. 7 Prbud, tryb postępowania naprawczego z art. 50 - 51 Prbud ma także zastosowanie do robót budowlanych już wykonanych, przy czym w tym przypadku organ nie wydaje postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 Prbud. PINB wskazał, że zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, właściwy organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w oparciu o tryb z art. 50-51 Prbud, ma obowiązek zweryfikować, czy inwestor dysponował i dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Taras nad czwartą kondygnacją uznano za część wspólną nieruchomości, posiłkując się stanowiskiem NSA z wyroku z dnia 18.11.2016 r., sygn. akt II OSK 310/15 dotyczącym pojęcia "nieruchomości wspólnej", zdefiniowanym w art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali. Wskazano, że każda część budynku, której funkcja wykracza poza sferę odrębnego lokalu, powinna być uznawana za należącą do nieruchomości wspólnej. W niniejszej sprawie taras przynależy powierzchniowo do lokalu nr [...], ale został usytuowany na stropie i oprócz funkcji użytkowej pełni funkcje stropodachu. Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez Zarząd, wskazała, iż jacuzzi zamontowano bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. Zatem wobec nieuzyskania przez inwestorkę prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie było możliwe doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem w sposób inny niż doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, na mocy art. 51 ust. 1 pkt1 Prbud. Odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca, podnosząc, że taras nie jest częścią wspólną budynku wielomieszkaniowego, oraz pominięcie dowodów wskazujących na brak zagrożenia. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Krakowie decyzją z dnia 10.09.2025r. nr 481/2025 Znak: WOB.7721.256.2025.MWOR, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 K.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 Prbud, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wg organu odwoławczego organ prawidłowo zastosował przepisy art. 50-51 Prbud regulujące przebieg postępowania naprawczego, wprowadzone ustawą z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). W związku z powyższym podstawą materialnoprawną skarżonej decyzji PINB uczynił przepis art. 51 ust. 1 pkt 1 Prbud, w związku z art. 51 ust. 7 Prbud. W związku z zakończeniem robót brak było w niniejszej sprawie potrzeby ich wstrzymywania. Jako naruszenie przepisów w rozumieniu art. 50 Prbud organ wskazał, w ślad za opinią projektanta, arch. R. S., dokonaną zmianę obciążeń użytkowych tarasu (w tym dynamicznych), mogących stanowić zagrożenie dla stateczności stropu - jego trwałe uszkodzenie poprzez przekroczenie dopuszczalnych obciążeń. Kontropinia inż. B. z przybliżonymi, niepełnymi obliczeniami statycznymi nie jest przekonująca. Autor podał przybliżone obciążenia alternatywnie, nie dokonując kompletnych obliczeń statycznych z uwzględnieniem ciężaru własnego stropu, granicznych obciążeń śniegiem oraz napełnionego urządzenia, z uwzględnieniem również urządzenia z pokrywą i pokrytego śniegiem. Zważywszy fakt, iż zaistniałe w niedalekiej przeszłości katastrofy budowlane spowodowane nadmiernym obciążeniem śniegiem wpłynęły na zmianę przepisów dotyczących warunków użytkowania budynków, okoliczność potencjalnego przekroczenia dopuszczalnych obciążeń jest istotna i zwraca się na nią uwagę w piśmiennictwie branżowym. Na konieczność zweryfikowania nośności stropu i jego ewentualnego dozbrojenia zwracają również uwagę firmy dostarczające i montujące przedmiotowe urządzenia jacuzzi. Przepisy art. 50 i art. 51 zobowiązują organ nadzoru budowlanego do przeprowadzenia postępowania naprawczego, mającego na celu uzyskanie stanu bezpiecznego oraz stanu, w którym roboty budowlane będące przedmiotem postępowania będą zgodne z prawem, tj. z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi i sztuką budowlaną. W postępowaniu naprawczym istotne znaczenie ma wykazanie się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością w procesie budowlanym. Brak po stronie inwestora uzyskania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane stanowi w realiach przedmiotowej sprawy niedające się usunąć naruszenie prawa zobowiązujące właściwy organ do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 1 Prbud. "Art. 3 ust. 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2019 r. póz. 737 z późn. zm.) stanowi, że nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Nie ulega żadnej wątpliwości, że ściany zewnętrzne, dach z elementami zamocowania jego konstrukcji, czy elewacja budynku to części budynku, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. W orzecznictwie wątpliwości budzi np. charakter balkonu jako nieruchomość wspólna ale wskazane wyżej części budynku powszechnie uznawane są za nieruchomość wspólną. Niemożliwe jest by w budynku wielorodzinnym ww. elementy stanowiły wyłączną własność właściciela lokalu." (tak : Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 grudnia 2023 r., sygn. II OSK 760/21). Zatem taras nad czwartą kondygnacją, będący jednocześnie konstrukcyjną przegrodą zewnętrzną budynku, ewidentnie stanowi część wspólną nieruchomości. W niniejszej sprawie Wspólnota Mieszkaniowa musi wyrazić zgodę na prace dotyczące części wspólnych nieruchomości dotyczące zwiększenia obciążeń użytkowych. Organ odwoławczy nie podziela w tym zakresie stanowiska strony skarżącej, a przywołane opinie w wyrokach wydanych w sprawach cywilnych (a więc nie w związku z przepisami ustawy Prawo budowlane) nie wiążą tut organu, tym bardziej, że nie chodzi w nich o zmianę obciążeń stropu. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję złożyła inwestorka zarzucając: - naruszenie przepisów postępowania, w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 K.p.a. - poprzez niezebranie i nierozważenie całego materiału dowodowego, w szczególności nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, a w konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, skutkujące błędnym uznaniem przez Organ, że jacuzzi wraz z instalacją elektryczną, znajdujące się na tarasie przynależącym do lokalu mieszkalnego może stwarzać zagrożenie dla bezpieczeństwa konstrukcji budynku; - naruszenie przepisów postępowania, w zakresie mającym istotny wpływ wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. poprzez uznanie, że instalacja elektryczna na balkonie została wykonana przez Skarżącą, podczas gdy instalacja ta znajdowała się już na tarasie nieruchomości w chwili zakupu lokalu przez Skarżącą; - naruszenie przepisów postępowania w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 10 § 1 K.p.a. poprzez pozbawienie Strony możliwości czynnego udziału w sprawie, a to poprzez brak umożliwienia jej wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszenia żądań przed wydaniem decyzji; - naruszenie prawa materialnego, w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 ust. 1 pkt 2 Prbud, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy dowody przedstawione przez stronę jednoznacznie wskazują, że jacuzzi zainstalowane na tarasie nie powoduje w jakimkolwiek stopniu zagrożenia dla bezpieczeństwa konstrukcji, ludzi lub mienia, a Organ nie przedstawił rzeczywistych dowodów na poparcie stanowiska odmiennego; - naruszenie prawa materialnego, w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 50 ust. 1 pkt 1 Prbud, poprzez jego zastosowanie skutkujące błędnym uznaniem, że inwestorka nie uzyskała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, z uwagi na brak zgody Wspólnoty Mieszkaniowej, podczas gdy zgoda ta nie była wymagana; - naruszenie prawa materialnego, w zakresie mającym istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, poprzez jego błędną wykładnię skutkującą uznaniem, że taras przynależący do lokalu jest częścią wspólną nieruchomości, podczas gdy posadzka tarasu, jako służąca wyłącznie do użytku właściciela lokalu, nie stanowi elementu nieruchomości wspólnej, a tym samym właściciel miał prawo do posadowienia jacuzzi na posadzce tarasu bez uzyskania zgody Wspólnoty Mieszkaniowej. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. W przypadku zaś nieuwzględnienia skargi, sąd w oparciu o art. 151 p.p.s.a., oddala skargę. Skarga zasługuje na uwzględnienie, przy czym zaznaczyć należy, że rozstrzygnięcie Sądu nie przesądza o końcowym wyniku niniejszego postępowania. Skarga została bowiem uwzględniona z uwagi na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności w zakresie dotyczącym zebrania i oceny materiału dowodowego, co przełożyło się na co najmniej przedwczesne uznanie przez organ, że montaż przedmiotowego jacuzzi, może spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Z uwagi na dość powierzchowne podejście organu do przedmiotu kontrolowanego postępowania, najpierw należy wyjaśnić, czy w niniejszym wypadku doszło do wykonania robót budowlanych w rozumieniu prawa budowlanego, oraz czy roboty te wymagały zgłoszenia lub pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 3 pkt 7 prawa budowlanego (dalej: "ustawa"), przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także m.in. prace polegające na montażu obiektu budowlanego. Zgodnie z art. 3 pkt 1 ustawy, przez obiekt budowlany należy rozumieć m.in. obiekt małej architektury wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Natomiast art. 3 pkt 4c ustawy stanowi, że przez obiekt małej architektury należy rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności użytkowe służące rekreacji codziennej. Dlatego w świetle powyżej przywołanych przepisów, jacuzzi należy zakwalifikować jako obiekt małej architektury, a jego montaż jako roboty budowlane. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 19 ustawy, nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę oraz zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa obiektów małej architektury, z wyjątkiem obiektów małej architektury w miejscach publicznych. Ponieważ w przedmiotowym wypadku montaż jacuzzi został wykonany miejscu niepublicznym, do jego wykonania nie było potrzebne ani pozwolenie na budowę, ani zgłoszenie. Niemniej jednak jak trafnie przyjął organ, również do obiektów budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę i zgłoszenia, znajduje zastosowanie art. 50 ustawy, a to w związku z treścią jego ust. 1 pkt 4. Istota problemu w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do oceny, czy zrealizowane roboty budowlane można uznać, za wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. I o ile art. 50 ust. 1 pkt 2 ustawy nie stanowi o robotach budowlanych, które powodują zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia, lecz o robotach mogących takie zagrożenie spowodować, to jednak niedopuszczalne jest przyjmowanie w sposób dowolny, że takie zagrożenie istnieje, jeśli ocena w tym względzie wyrażana jest bez oparcia się na miarodajnych i obiektywnych okolicznościach. A tak było w niniejszym wypadku. Wyrażając ocenę, że wykonane roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, organ oparł się bowiem wyłącznie o opinię projektanta R. S.. Projektant ten nie ma natomiast uprawnień w branży konstrukcyjnej lecz w specjalności architektonicznej. Ponadto jego opinia jest bardzo ogólnikowa i wyraża nie jednoznaczne wnioski, a jedynie przypuszczenia nie poparte żadnymi konkretnymi parametrami czy to dotyczącymi jacuzzi, czy elementów konstrukcyjnych budynku. W tej sytuacji poprzestanie wyłącznie na w/w opinii i pominięcie opinii przedstawionej przez skarżącą, w sytuacji kiedy opinia ta pochodzi od projektanta uprawnionego do projektowania w specjalności konstrukcyjnej nie było prawidłowe. Nawet jeśli opinia ta w ocenie organu wymagała uzupełnienia, to organ winien był zwrócić się do skarżącej o uzupełnienie wskazanych braków lub mógł przeprowadzić dowód z opinii biegłego, który wyjaśniłby wszystkie ewentualne wątpliwości. Czymś całkowicie niedopuszczalnym było natomiast wydanie rozstrzygnięcia z istotnym naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., z całkowitym zaskoczeniem dla skarżącej, która wyraziła jednoznacznie swoją wolę czynnego udziału w postępowaniu i ewentualnego wyjaśnienia wszelkich wątpliwości. Dlatego w ponownym postępowaniu organ przeprowadzi wyczerpujące postępowanie dowodowe, które da podstawy do wyrażenia obiektywnej oceny, czy przedmiotowe roboty budowlane można zakwalifikować jako wykonane w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Natomiast w przypadku jeśli taka ocena będzie mogła być wyrażona, organ będzie mógł objąć swoim zakresem rozstrzygnięcia także instalację elektryczną, nawet jeśli została ona wykonana przez poprzednika prawnego skarżącej. Zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 zdanie drugie ustawy, jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Mając na uwadze powyższe, orzeczono jak w punkcie I sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono w pkt II w oparciu o 205 § 2 w/w ustawy, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 997 zł, na którą składają się : 500 zł. tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika w stawce podstawowej i 17 zł tytułem opłaty skarbowej od dokumentu pełnomocnictwa.