II SA/Kr 1394/16

WyrokWSA w Krakowie2017-03-20

Skład orzekający: Mariusz Kotulski, Krystyna Daniel, Magda Froncisz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2012, stosując przepisy ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania obowiązku, pomimo nowelizacji wprowadzonych ustawą o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która weszła w życie po powstaniu obowiązku, ale przed wszczęciem postępowania?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku, zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, który stanowi, że do obowiązków powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Sąd oddalił również zarzut naruszenia art. 217 Konstytucji RP, wskazując, że stawki opłaty produktowej określone w rozporządzeniu Ministra Środowiska nie przekraczały stawek maksymalnych określonych w ustawie i były zgodne z orzecznictwem Trybunału Konstytucyjnego.
Stan faktyczny
Spółka cywilna A.T. i M.T. została zobowiązana do zapłaty zaległości z tytułu opłaty produktowej za rok 2012. Kontrola wykazała, że spółka nie zapewniła wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych, a poziom ten wynosił 0%. Skarżący odwołali się od decyzji, powołując się na problemy zdrowotne i prosząc o anulowanie decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło punkt dotyczący zobowiązania do wpłaty i umorzyło postępowanie w tym zakresie, utrzymując w mocy pozostałą część decyzji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji, ustawy o gospodarce opakowaniami oraz ustawy o opłacie produktowej, a także brak odniesienia się do ich argumentów.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Krystyna Daniel WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. T. i M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 2 września 2016 r., znak: [...] w przedmiocie ustalenia wysokości zaległości z tytułu opłaty produktowej skargę oddala. Marszałek Województwa [...] decyzją z 28 czerwca 2016 r., znak [...] na podstawie art. 17 ust. 1 i 3 w związku z art. 1, art. 3, art. 4 ust. 1, art. 12, art. 13, art. 15 ust. 1 i art. 19 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej i opłacie depozytowej (tj. Dz. U. z 2007 r., Nr 90, poz. 607 ze zm.) w związku z art. 73 pkt. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r., poz. 888), rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 roku w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 109 poz. 752), rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 grudnia 2007 r. w sprawie stawek opłat produktowych (Dz. U. z 2007 roku, Nr 247, poz. 1840), rozporządzenia Ministra Środowiska z 29 grudnia 2010 r. w sprawie wzoru rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej (Dz. U. z 2010 r. Nr 259, poz. 1775), art. 53 § 4, art. 55 § 1 oraz art. 63 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) - w punkcie 1 określił wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej za 2012 rok dla A.T. , M.T. wspólników spółki cywilnej [...] S.C. w O. na kwotę 12.180,00 zł; - w punkcie 2 zobowiązał ww. do wpłaty kwoty wraz z odsetkami naliczonymi na dzień wpłaty na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu organ przedstawił w pierwszej kolejności uregulowania prawne mające zastosowanie w sprawie. Następnie podał, że spółka [...] " [...] " s.c. jest przedsiębiorcą obowiązanym do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty produktowej. W trakcie kontroli w zakresie naliczania opłat za korzystanie ze środowiska oraz opłaty produktowej, przeprowadzonej w dniach: 3 września, 14 i 29 października, 2 listopada oraz 10 grudnia 2015 r. ustalono, że spółka od 1 września 2006 r. wprowadza na rynek krajowy produkty (wodę mineralną) w opakowaniach z tworzyw sztucznych, aluminium, stali i tektury. Oznacza to, że kontrolowany przedsiębiorca podlega obowiązkowi zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych. W okresie objętym kontrolą spółka nie zapewniła wymaganego poziomu odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych z wyżej wymienionych materiałów. Kontrolowany podmiot nie przedstawił dokumentów potwierdzających odzysk lub recykling odpadów opakowaniowych. Osiągnięty poziom odzysku i recyklingu w tym okresie wynosił 0%. W wystąpieniu pokontrolnym z 11 grudnia 2015 r., znak: [...] spółka została poinformowana o obowiązku przedłożenia Marszałkowi Województwa [...] zaległych rocznych sprawozdań o wysokości należnej opłaty produktowej, w tym za rok 2012, w terminie do 14 dni po otrzymaniu wystąpienia pokontrolnego. Do dnia wydania decyzji strona nie przedłożyła zaległych rocznych sprawozdań o wysokości należnej opłaty produktowej. Po przeprowadzeniu weryfikacji informacji i danych przedłożonych przez przedsiębiorcę, zawartych w protokole z kontroli nr [...] , Marszałek Województwa [...] ustalił, iż opłata produktowa za 2012 rok dla A.T., M.T. wspólników spółki "[...] " s.c., wynosi 12.179,81zł. Szczegółowe wyliczenie należnej opłaty produktowej przedstawiono w tabeli. Poinformował jednocześnie, że ponieważ strona nie uiściła należnej opłaty, zaległością jest po zaokrągleniu kwota w wysokości 12.180,00 zł. Przedmiotowa kwota w związku z brakiem zapłaty stała się zaległością podatkową. Od zaległości podatkowej podmiot zobowiązany jest naliczyć samodzielnie odsetki zgodnie z art. 53 Ordynacji podatkowej. Odsetki naliczane są od pierwszego dnia następującego po dniu upływu terminu płatności do dnia wpłaty należności głównej. Termin płatności opłaty produktowej upływa z dniem 31 marca roku kalendarzowego, następującego po roku, którego opłata dotyczy. Od decyzji organu I instancji odwołanie złożyli A.T. i M.T. . Odwołujący zaznaczyli, że nie kwestionują zasadności orzeczenia "od strony formalnej" jednakże od lipca 2010 r. M.T. cierpi na poważne problemy zdrowotne, co znacząco wpłynęło na życie rodziny, a sprawy prowadzonej firmy zeszły na dalszy plan. Odwołujący zwrócili się o "anulowania decyzji o ustaleniu zaległości z tytułu opłaty produktowej". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K,. decyzją z 2 września 2016 r., znak: [...] , na podstawie art. 12 oraz art. 17 ust. 1 i 3, art. 19 ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej w związku z art. 73 pkt. 1 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 grudnia 2007 r. w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych, rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych, art. 53 Ordynacji podatkowej oraz art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), uchyliło zaskarżoną decyzję w części, tj. punkt 2 decyzji i w tym zakresie umorzyło postępowanie, w pozostałym zakresie utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że z dniem 1 stycznia 2014 r. weszła w życie ustawa z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, która w art. 68 dokonała obszernej nowelizacji ustawy o opłacie produktowej. Zgodnie z art. 72 ustawy o gospodarce opakowaniami do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Natomiast stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy o gospodarce opakowaniami do powstałych przed dniem jej wejścia w życie obowiązków wynikających z ustawy o opłacie produktowej w zakresie uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, w tym do obowiązków sprawozdawczych oraz do zobowiązań z tytułu opłaty produktowej należnej za okres do dnia 31 grudnia 2013 r., stosuje się przepisy ustawy o opłacie produktowej obowiązujące w chwili powstania tych obowiązków, w tym zobowiązań z tytułu opłaty produktowej. W tym stanie rzeczy w analizowanej sprawie, w zakresie zasad ustalania opłaty produktowej, znajdują zastosowanie przepisy ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce opakowaniami; natomiast do powstania obowiązku, w tym zobowiązania z tytułu opłaty produktowej należnej za rok 2012 zastosowanie znajdują przepisy ustawy o opłacie produktowej obowiązujące w chwili powstania tego obowiązku, w tym zobowiązania z tytułu tej opłaty produktowej. Organ II instancji zacytował art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 art. 12 art. 15, art. 16, art. 17, art. 18, art. 19 ustawy o opłacie produktowej. Dalej organ stwierdził, że nie budzi wątpliwości ustalenie, że na A.T. i M.T. prowadzących działalność gospodarczą pod firmą [...] spółka cywilna z siedzibą w O. , ciąży obowiązek uiszczenia opłaty produktowej za 2012 rok. Okoliczności tej nie kwestionują też odwołujący. Zobowiązani wprowadzają na rynek krajowy produkty w opakowaniach wymienionych w załączniku nr 1 do ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej oraz obowiązani są do ustalenia we własnym zakresie i wniesienia w ustawowym terminie opłaty produktowej. Zgodnie z treścią wystąpienia pokontrolnego z 11 grudnia 2015 r., nr [...] odwołujący zostali poinformowani o obowiązku przedłożenia Marszałkowi Województwa [...] zaległego rocznego sprawozdania o wysokości należnej opłaty produktowej za rok 2012 w terminie 14 dni od dnia otrzymania protokołu pokontrolnego. Wystąpienie zostało prawidłowo doręczone w dniu 30 grudnia 2015 r. Wobec niedokonania wpłaty opłaty produktowej za rok 2012 Marszałek Województwa [...] pismem z 11 kwietnia 2016 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego, a zawiadomieniem z 12 kwietnia 2016 r., zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Z tego uprawnienia strony nie skorzystały. Kolegium podzieliło ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ I instancji oraz zbadało prawidłowość ustaleń wysokości opłaty produktowej. Wyjaśniło, że okoliczności podnoszone w odwołaniu związane z sytuacją osobistą i zdrowotną stron ze względu na wiążący charakter przepisów prawa nie mają wpływu na przedmiot postępowania. Kolegium uchyliło punkt 2 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie umorzyło postępowanie ze względu na to, że żaden przepis obowiązującego systemu prawa nie stanowił podstawy prawnej do orzekania przez organ pierwszej instancji o zobowiązaniu do wpłaty zaległej opłaty produktowej na rachunek bankowy. Natomiast termin płatności zaległej opłaty produktowej określa wprost art. 17 ust. 3 ustawy o opłacie produktowej. Ponadto zgodnie z treścią art. 19 ustawy o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej do opłat produktowych w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. A.T. i M.T. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie stawek podatku określonych w akcie wykonawczym, - naruszenie art. 72 ustawy z 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi poprzez zastosowanie w zakresie zasad ustalania opłaty produktowej, w sprawie wszczętej po wejściu w życie wskazanej ustawy, przepisów ustawy z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej, - naruszenie art. 3 ust. 7 ustawy z 11 maja 2001 roku o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej poprzez nieuwzględnienie faktu, iż część produktów sprzedawanych przez skarżących nie była wprowadzana przez nich na rynek krajowy w rozumieniu ustawy bowiem były one nabyte od podmiotu krajowego, - naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 8 i 11 kpa poprzez nieodniesienie się w uzasadnieniu decyzji do uwag i zastrzeżeń poczynionych przez stronę. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że w doktrynie nie budzi wątpliwości fakt, że art. 217 Konstytucji RP nakazuje uregulowanie w ustawie wszystkich konstrukcyjnych elementów podatków i innych danin publicznych, do których zaliczają się m.in. stawki tych danin. Niedopuszczalne (sprzeczne z Konstytucją RP) jest zatem określanie przedmiotowych stawek w akcie niżej rangi, w tym w rozporządzeniu. Ponadto w ocenie skarżących do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce odpadami zastosowanie znaleźć powinny przepisy ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu uwzględniającym zmiany dokonane wspomnianą nowelizacją. Natomiast organ przyjął, że w zakresie zasad ustalania opłaty produktowej znajdują zastosowanie przepisy ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy o gospodarce opakowaniami. Jak stanowi art. 3 ust. 7 ustawy o opłacie produktowej produkt uważa się za wprowadzony na terytorium kraju tylko raz. Jak wynika z decyzji organu l instancji przy obliczaniu opłaty przyjęto bez wyjątku kryterium obrotu, tj. uznano, że celem określenia opłaty należy uwzględnić wszystkie bez wyjątku sprzedane przez skarżących w danym roku produkty. Zastosowano w związku z tym bezpodstawne domniemanie wprowadzenia przez skarżących na terytorium kraju (w rozumieniu ustawy o opłacie produktowej) całego sprzedawanego przez nich asortymentu. Takie założenie ma oczywiście charakter błędny. Ustalając wysokość opłaty organ powinien bowiem ustalić, które produkty zostały "wprowadzone do obrotu" w rozumieniu ustawy i w związku z tym wykluczyć produkty, które do obrotu zostały wprowadzone przez inny podmiot. Wreszcie zarzucili, że organ II instancji w zasadzie całkowicie pominął w treści uzasadnienia argumenty przytoczone przez skarżących w treści odwołania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Na rozprawie w dniu 6 marca 2017 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał pisemną skargę i podkreślił, iż opłata produktowa, o ile nie jest podatkiem, to jest daniną publiczną i z tego powodu jej wprowadzanie i stosowanie należy do materii ustawowej zgodnie z art. 217 Konstytucji. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji lub o stwierdzenie ich nieważności, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Oznacza to, że Sąd bada zaskarżony akt organu administracji publicznej pod kątem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, a nie pod kątem celowości, czy słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Sąd z urzędu bierze pod uwagę wszelkie naruszenia procedury i prawa materialnego, niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów. Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, Sąd oddala skargę, w oparciu o art. 151 P.p.s.a.. Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232). W pierwszej kolejności, odnosząc się do wyrażonego przez pełnomocnika skarżących na rozprawie najdalej idącego zarzutu nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w zakresie nałożenia obowiązku uiszczenia opłaty produktowej za rok 2012, Sąd wskazuje, że P.p.s.a. przewiduje stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. Z kolei zgodnie z art. 156 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. W sprawie niniejszej Sąd nie stwierdził żadnej z wymienionych wyżej przesłanek nieważności zaskarżonych decyzji. Przechodząc do oceny kontrolowanych decyzji z punktu widzenia przywołanego kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, a przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W rozpoznawanej sprawie podstawę prawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej (Dz. U z 2007 r., nr 90, poz. 607 ze zm., dalej w skrócie: ustawa o opłacie produktowej) w brzmieniu obowiązującym w czasie powstania tego obowiązku tj. w 2012 r. W pierwszej kolejności rozstrzygnięcia wymaga, czy w związku ze zmianami ustawy o opłacie produktowej wprowadzonymi przez art. 68 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi (Dz. U. z 2013 r. poz. 888 z późn. zm.) prawidłowe było zastosowanie przepisów ustawy o opłacie produktowej w brzmieniu obowiązującym na datę powstania obowiązku, czy też - jak chcą skarżący - należało stosować ustawę w brzmieniu po nowelizacji. Zdaniem skarżących wynika to a contrario z art. 72 ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. o gospodarce opakowaniami i odpadami opakowaniowymi, zgodnie z którym do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy (a więc od dnia 1 stycznia 2014 r.) należy stosować przepisy tejże ustawy. Ze stanowiskiem tym nie można się jednak zgodzić. Skarżący pomijają treść art. 73 ust. 1 ustawy o opłacie produktowej, który stanowi, że do powstałych przed dniem jej wejścia w życie obowiązków wynikających z ustawy o opłacie produktowej w zakresie uzyskania wymaganych poziomów odzysku i recyklingu, w tym do obowiązków sprawozdawczych oraz do zobowiązań z tytułu opłaty produktowej należnej za okres do dnia 31 grudnia 2013 r., stosuje się przepisy ustawy o opłacie produktowej obowiązujące w chwili powstania tych obowiązków, w tym zobowiązań z tytułu opłaty produktowej. W rozpoznawanej sprawie postępowanie zostało wszczęte po dniu 1 stycznia 2014 r. (pierwsza kontrola w spółce obejmująca m. in. wprowadzanie na rynek krajowy produktów w opakowaniach została przeprowadzona w dniu 3 września 2015 r.), jednakże decydujące jest to, że postępowanie dotyczy obowiązków powstałych przed 31 grudnia 2013 r. - konkretne za rok 2012 r. Wobec powyższego nie mógł być uwzględniony zarzut naruszenia przepisu art. 72 ustawy o gospodarce opakowaniami, gdyż nie znajdował on zastosowania w sprawie. Powyższe oznacza, że organy obu instancji trafnie przyjęły, że w sprawie niniejszej należy zastosować przepisy ustawy o opłacie produktowej, a także rozporządzenia Min. Środowiska w sprawie rocznych poziomów odzysku i recyklingu odpadów opakowaniowych i poużytkowych z 14 czerwca 2007 r. z załącznikiem (Dz. U. nr 109, poz. 752) oraz rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych z 29 grudnia 2010 (Dz. U. nr 259, poz. 1774) z załącznikiem nr 1 i 2 (w sprawie znajduje zastosowanie poz. 2, 4 i 5 zał. Nr 1). Przepis art. 17 ustawy o opłacie produktowej stanowi, że: 1. W razie stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja, pomimo ciążącego obowiązku, nie dokonała wpłaty opłaty produktowej lub dokonała wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej, natomiast stosownie do treści art. 19 do opłat produktowych w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują marszałkowi województwa. Zatem w świetle przepisów ustawy o opłacie produktowej obowiązek wpłacenia opłaty produktowej powstaje na koniec roku kalendarzowego, a opłata produktowa jest wpłacana na odrębny rachunek bankowy urzędu marszałkowskiego do dnia 31 marca roku kalendarzowego następującego po roku, którego opłata dotyczy. W sytuacji stwierdzenia, że przedsiębiorca lub organizacja, pomimo ciążącego obowiązku, nie dokonała wpłaty opłaty produktowej lub dokonała wpłaty w wysokości niższej od należnej, marszałek województwa wydaje decyzję, w której określa wysokość zaległości z tytułu opłaty produktowej. Jak wynika z dokumentów przedłożonych do akt administracyjnych organy obu instancji w sposób nie budzący wątpliwości ustaliły, że skarżący, działający jako spółka cywilna "[...] ", są przedsiębiorcą w rozumieniu art. 1 ust. 1 cyt. ustawy, a tym samym w roku 2012 ciążył na nich obowiązek zapewnienia odzysku, a w szczególności recyklingu odpadów opakowaniowych poużytkowych. Z dokumentów, w tym protokołu kontroli przeprowadzonej w dniach 3 września, 14 i 29 października, 2 listopada i 10 grudnia 2015 r. wynika, że spółka cywilna [...] " w roku 2012 r. wprowadziła na rynek krajowy opakowania z tworzyw sztucznych o łącznej masie 4432 kg, opakowania z blachy stalowej o łącznej masie 2635 kg oraz opakowania z papieru i tektury o łącznej masie 986 kg. Ustalono także, że nie zapewniła ona odzysku i nie osiągnęła docelowych poziomów odzysku i recyclingu w wysokości określonej w załączniku 4 do ustawy o opłacie produktowej. Na s. 7 protokołu kontroli, którego każdą stronę podpisał wspólnik spółki M.T. (k. [...] akt administracyjnych) wskazano, że: "ewidencja opakowań wprowadzanych wraz z produktem na rynek krajowy prowadzona jest w oparciu o faktury zakupu opakowań i ewidencje produktów wprowadzonych na rynek krajowy", nadto w protokole stwierdzono, że ustaleń dokonywano na podstawie informacji uzyskanych od przedsiębiorcy – M.T. oraz analizy przedstawionych dokumentów, przy czym jak wynika z protokołu przedsiębiorca został poinformowany o możliwości wniesienia zastrzeżeń i o prawie odmowy podpisania protokołu oraz możliwości przedstawienia swojego stanowiska na piśmie właściwemu organowi w terminie 7 dni. Protokół kontroli podpisali: M.T. i dwaj inspektorzy dokonujący kontroli. Skarżącym przedłożono wystąpienie pokontrolne z 11 grudnia 2015 r. doręczone w dniu 30 grudnia 2015 r., w którym zostali poinformowani o obowiązku przedłożenia Marszałkowi Woj. [...] zaległego sprawozdania rocznego o wysokości opłaty produktowej za 2012 r. w terminie 14 dni. Sprawozdanie takie nie zostało przedłożone. Zatem wobec niewykonania obowiązku odzysku, co jest w sprawie bezsporne, skarżący byli zobowiązani do wniesienia opłaty produktowej od całej ustalonej ilości danego rodzaju opakowań wprowadzonych na rynek krajowy w roku 2012 r., a nie od ich części, jak podnoszą skarżący w skardze. Dopiero w skardze, a więc po zakończeniu postępowania administracyjnego, skarżący zarzucili, iż organy nie uwzględniły, iż "część produktów sprzedawanych przez skarżących nie była wprowadzana przez nich na rynek krajowy w rozumieniu ustawy, bowiem były nabyte od podmiotu krajowego". Podkreślenia wymaga, że w odwołaniu od decyzji I instancji skarżący nie tylko nie zakwestionowali w żaden sposób decyzji pierwszoinstancyjnej, ale napisali, że nie kwestionują jej "od strony formalnej", wnieśli natomiast o anulowanie ustalonej należności wskazując na poważne problemy zdrowotne M.T. i ich wpływ na życie rodzinne i prywatne skarżących - wspólników spółki cywilnej, co spowodowało, że sprawy firmy zeszły "na dalszy plan". Nadto trzeba wskazać, że przed wydaniem decyzji I instancji wspólnicy spółki byli zawiadomieni w trybie art. 10 § 1 k.p.a., mieli zatem zapewniony w każdym stadium postępowania czynny udział, a także możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz prawo zgłoszenia żądań – z czego nie skorzystali. W tych okolicznościach podniesiony w skardze zarzut nieuwzględnienia przez organy faktu, że część produktów sprzedawanych przez skarżących była nabyta od innego podmiotu krajowego jest całkowicie gołosłowny i niewiarygodny, nie znajduje też potwierdzenia w dokumentach i żaden dokument na ten fakt nie naprowadza. Zarzut ten po raz pierwszy podniesiony został w skardze, nie został jednak poparty żadnymi danymi, nie mówiąc o dokumentach handlowych, umowach, czy fakturach, tak jak nie zostały one przedstawione w trakcie prowadzonej w 2015 r. przez organ I instancji kontroli. W konsekwencji powyższy zarzut należy uznać za bezzasadny, a stanowisko organów za uzasadnione. Sąd nie stwierdził także, by doszło do naruszenia art. 6, art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, którą SKO w K. prawidłowo zmodyfikowało, uchylając punkt II rozstrzygnięcia organu I instancji. Materiał zgromadzony w sprawie był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia przez organy. Strona miała możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami. Organ odwoławczy nie uchybił art. 15 k.p.a. W toku postępowania organy podjęły szereg działań, które mogły się przyczynić do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Należy podkreślić, że organy obu instancji przeanalizowały zebrany materiał zgodnie z zasadą dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej, a nawet organ I instancji, na prośbę skarżących umotywowaną "koniecznością przygotowania dokumentów wymaganych do kontroli", przesunął termin zakończenia kontroli o ok. półtora miesiąca. Wobec czego nie można zarzucić organom, by stanowisko swe sformułowały z naruszeniem art. 8 lub art. 11 k.p.a. Sporządzone uzasadnienia rozstrzygnięć spełniają zaś wymogi wynikające z art. 107 § 3 k.p.a. Wbrew zarzutowi skargi w zaskarżonej decyzji Kolegium odniosło się także do argumentacji odwołania informując, że okoliczności dotyczące sytuacji osobistej i zdrowotnej podniesione w odwołaniu, ze względu na wiążący charakter przepisów prawa, nie mają wpływu na przedmiot postępowania i rozstrzygnięcie. Skarżący nie mają także racji zarzucając organom naruszenie przepisu art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez zastosowanie stawek podatku określonych w akcie wykonawczym, co - w ich ocenie - jest niedopuszczalne i stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej. Ustosunkowując się do tego zarzutu trzeba wskazać, że zgodnie z treścią art. 217 Konstytucji RP nakładanie podatków, innych danin publicznych, określanie podmiotów, przedmiotów opodatkowania i stawek podatkowych, a także zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatków następuje w drodze ustawy. Z kolei znajdująca zastosowanie w rozpoznawanej sprawie ustawa z 11 maja 2001 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz opłacie produktowej szczegółowo reguluje sposób ustalania wysokości należnej opłaty produktowej. W treści art. 12 i 13 określone zostały zasady i sposób oraz podstawa obliczana opłaty produktowej, natomiast w art. 14 określone zostały ustalone maksymalne stawki opłaty produktowej oraz zasady ich podwyższania oraz upoważnienie do wydawania przepisów wykonawczych dla Ministra Środowiska. Odnosząc się do zarzutu, że organy ustaliły opłatę produktową przy zastosowaniu stawek w wysokości ustalonej w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie szczegółowych stawek opłat produktowych z 29 grudnia 2010 r. (Dz.U. nr 259, poz. 1774) z załącznikiem nr 1 i 2. (w sprawie znajduje zastosowanie poz. 2, 4 i 5 zał. nr 1) należy zauważyć, że stawki te nie przekraczają górnej granicy określonej w cyt. ustawie, a samo rozporządzenie zostało wydane na podstawie upoważnienia z art. 14 ust. 4 ustawy o opłacie produktowej. W ocenie Sądu zasadna jest taka wykładnia normy z art. 217 Konstytucji, wielokrotnie wskazywana przez Trybunał Konstytucyjny, w której wyliczenie zawarte w tym artykule obejmuje wszystkie istotne elementy stosunku daninowego, do których zaliczają się m.in.: określenie podmiotu oraz przedmiotu opodatkowania, stawek podatkowych, zasad przyznawania ulg i umorzeń oraz kategorii podmiotów zwolnionych od podatku. Trybunał Konstytucyjny podkreślał również, iż wyliczenie zawarte w art. 217 Konstytucji nie ma charakteru wyczerpującego, co oznacza, że wszystkie istotne elementy stosunku daninowego powinny być uregulowane bezpośrednio w ustawie, zaś do unormowania w drodze rozporządzenia mogą zostać przekazane tylko te sprawy, które nie mają istotnego znaczenia dla konstrukcji danej daniny (por. wyrok TK z 16 czerwca 1998 r., sygn. U 9/97, OTK ZU Nr 4/1998, poz. 51; wyrok z 1 września 1998 r., sygn. U 1/98, OTK ZU Nr 5/1998, poz. 65 oraz wyrok z 9 lutego 1999 r., sygn. U 4/98, OTK ZU Nr 1/1999, poz. 4). Dla uzasadnienia swojego stanowiska Trybunał Konstytucyjny odwołał się do swojego najwcześniejszego orzecznictwa, w którym wypracowana została zasada, zgodnie z którą sprawy istotne z punktu widzenia założeń ustawy nie mogą być przekazywane do uregulowania w aktach wykonawczych (por. wyrok TK z 16 czerwca 1998 r., sygn. U 9/97, OTK ZU Nr 4/1998, poz. 51). Tym samym obowiązek określenia przedmiotu opodatkowania oznacza także wymóg ustawowej regulacji podstawy opodatkowania (zob. wyr. TK z 27.11.2007 r., SK 39/06, OTK-A 2007, Nr 10, poz. 127) – komentarz Konstytucja RP, red. Safjan, Bosek, wyd. Nykiel, Mariański). W szczególności Trybunał Konstytucyjny akceptuje możliwość obniżania stawek ustawowych, zwłaszcza w podatku akcyzowym (wyr. TK: z 01.09.1998 r., U 1/98; z 17.11.2010 r., SK 23/07, OTK-A 2010, Nr 9, poz. 103), ale także w zakresie innych danin publicznych (wyr. TK z 28.11.2013 r., K 17/12, OTK-A 2013, Nr 8, poz. 125). Trybunał wskazuje, że takie rozporządzenia są wydawane w celu wykonania ustawy, a zatem zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji. Nie wkraczają one także w sferę istotnych elementów stosunku podatkowego ustalonych w ustawie. "Trybunał Konstytucyjny przypomina, że normy konstytucyjne nie wymagają w każdym wypadku kwotowego określenia opłat w ustawie. Przepisy ustawy, w tym niekoniecznie przepis upoważniający do wydania rozporządzenia, mogą bowiem zawierać dostatecznie precyzyjne i obiektywne kryteria przedmiotowe lub wzory obliczeń, które będą pozwalały na określenie wysokości konkretnej opłaty. W uzasadnionych wypadkach prawodawca może posłużyć się też widełkami, wyznaczając przynajmniej maksymalną granicę wysokości opłaty" (wyr. TK z 25.6.2013 r., K 30/12, OTK-A 2013, Nr 5, poz. 61). Mając na uwadze orzeczenia TK, w których przyjmuje się, że ustawowe ustalenie stawki maksymalnej jest wystarczające, a także uwzględniając fakt, że zastosowane stawki z rozporządzenia Ministra Środowiska z 29 grudnia 2010 r. nie przekraczają stawek ustawowych należało stwierdzić, że zarzut naruszenia normy z art. 217 Konstytucji RP nie mógł odnieść skutku. Podniesione w skardze zarzuty okazały się bezzasadne, gdyż postępowanie przed organami zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący i prawidłowy, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniono właściwie. Przepisy mające zastosowanie w sprawie zostały należycie zastosowane i zinterpretowane. Sąd nie znalazł też innych naruszeń przepisów prawa materialnego, czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonych decyzji. Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016, poz. 718 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło