II SA/Kr 1409/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Agnieszka Nawara-Dubiel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi kasacyjnej L. K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2015 r. w sprawie ze skargi L. K. na ustalenie opłaty przez Stowarzyszenie "[...]" w G. I. uchyla postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 grudnia 2015 r. sygnatura akt II SA/Kr 1409/15; II. uchyla zaskarżoną czynność z dnia 20 sierpnia 2015 r. polegającą na ustaleniu na kwotę 294,06 zł kosztów dodatkowych związanych z udzieleniem części informacji publicznej na wniosek z dnia 10 października 2013 r.; III. zasądza od Stowarzyszenia "[...]" w G. na rzecz skarżącej L. K. kwotę 380 zł (trzysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte wskutek skargi L.K. z daty 22 września 2015 r. na ustalenie przez Stowarzyszenie [....] w G. opłaty za udostępnienie informacji publicznej, w związku z realizacją wniosku skarżącej, po wydaniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14. Opisując na wstępie skargi stan faktyczny sprawy L.K. podawała, że koszty udostępnienia części wnioskowanej przez nią informacji publicznej zostały wskazane w piśmie z dnia 20 sierpnia 2015 r. na kwotę 294,06 zł. Zdaniem skarżącej, koszty te naruszają normę z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wobec czego skierowała do strony przeciwnej wezwanie o usunięcie naruszenia prawa. Treść doręczonego jej w odpowiedzi pisma Stowarzyszenia [....] w G. z dnia 19 września 2015 r. świadczy o podtrzymaniu przez ten podmiot pierwotnego stanowiska. W dalszej części skargi L.K. zawarła poparte poglądami orzecznictwa rozważania prawne uzasadniające dopuszczalności i tryb jej wniesienia, stawianych zarzutów naruszenia art. 7 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 i art. 12 ust. 2 pkt 2 powyższej ustawy oraz nieprawidłowego wyznaczenia kosztów. W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenia [....] w G. wskazywało na jej bezzasadność w świetle art. 15 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Nawiązując do poglądów prezentowanych w literaturze Stowarzyszenie akcentowało, że szeroki zakres wniosku o udostępnienie informacji publicznej, którego realizacji wymaga podjęcia licznych czynności zakłócających normalny tok działania adresata wniosku i utrudniających wykonywanie jego zadań, stwarza podstawy do uznania, że informacja wytworzona w ten sposób z wielu informacji prostych powinna być uznana za informacje przetworzoną. W tym kontekście wyjaśniło, że skarżąca wnioskowała o komplet umów i rachunków Stowarzyszenia [....] w G. z lat 2011 oraz 2012, co stanowi łącznie ponad pół tysiąca stron dokumentacji. Według ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach, stowarzyszenie jest dobrowolnym, trwałym i samorządnym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące jego działalności, opierając się na pracy społecznej członków. W związku z przytoczoną treścią przepisów zaangażowanie członków Stowarzyszenia [....] w G. ogranicza się do realizacji celów statutowych, stąd nie można zobowiązywać ich do bezpłatnego i żmudnego tworzenia, czy przetwarzania dokumentacji. W przypadku stowarzyszenia trudno o stosowanie takich samych procedur i podejścia, jak w odniesieniu do urzędów państwowych lub jednostek samorządu terytorialnego, które to organy posiadają obsługę sekretariatu i księgowości, a tym samym stosowne instrumenty do przetwarzania i udostępniania informacji publicznej w ramach normalnego ich funkcjonowania. To samo dotyczy materiałów biurowych i eksploatacyjnych. Stowarzyszenie nie ma również możliwości pokrycia dodatkowych kosztów ze środków otrzymywanych na realizacje zadań publicznych jako dotacje, ponieważ są one wydatkowane i rozliczane w trybie rocznym. Poza tym ze środków pochodzących na realizację zadań w roku, na który są przyznane nie ma możliwości ich wydatkowania związanego z innym okresem czasowym niż zapisany w umowie z organem przyznającym dotację. Poza dotacjami budżet Stowarzyszenia [....] w G. stanowią składki członkowskie, których roczna kwota wynosi około 350 zł., a wydatki związane z realizacją celów statutowych są znacznie wyższe i pokrywane są głównie z darowizn, zgodnie ze statutem. Przetworzenie oraz udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z wnioskiem skarżącej, wygenerowało koszty w kwocie określonej rachunkiem do umowy nr [....] z dnia 15 września 2015 r. Rachunek został opłacony ze środków własnych organizacji i skarżąca, zgodnie z ustawą o dostępie do informacji publicznej, winna jest pokryć ten wydatek. Koszty określone rachunkiem są tożsame z obowiązującymi komercyjnie stawkami za wykonania tego typu działalności. Przetworzenie dokumentacji o łącznej liczbie 580 stron wymagało poświęcenia wielu godzin pracy, albowiem dla przetworzenia 25 stron niezbędnym jest około 1 godziny czasu, na co składa się: wyszukanie w archiwum odpowiednich, pozszywanych i skatalogowanych dokumentów, usunięcie metalowych zszywek grupujących odpowiednie zbiory, skanowanie poszczególnych dokumentów, usunięcie za pomocą oprogramowania komputerowego chronionych prawem danych osobowych, drukowanie i wysyłka dokumentu. Koszty poniesione przez Stowarzyszenie [....] w G. za tego typu działania odpowiadają cennikom. Niezależnie od tego pismem z dnia 22 lipca 2015 r. poinformowano skarżącą o konieczności poniesienia dodatkowych kosztów w związku ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia informacji publicznej. Pomimo tego ani nie zmieniała ona treści wniosku, ani nie poddała w wątpliwość tej decyzji, w związku z czym przyjęła do wiadomości konieczność oraz zasadność poniesienia dodatkowych kosztów związanych z realizacją wniosku. Ponadto dostęp do informacji publicznej prostej ma właściwie nieograniczony charakter, a udostępnienie informacji przetworzonej wymaga wykazania, że uzyskanie tej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W ocenie Stowarzyszenia intencje skarżącej są zupełnie inne o czym świadczy fakt, że L.K. w latach 2011-2012 była członkiem Stowarzyszenia, została z niego wykreślona wobec działania na szkodę organizacji, już po tym fakcie naruszyła mir domowy Stowarzyszenia podczas jego normalnego funkcjonowania, co wymagało interwencji policji. Z uwagi na to wniosek o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej nie dość, że nie wskazuje szczególnie istotnego interesu publicznego, to dodatkowo nosi znamiona niezgodnej z intencja ustawodawcy próby destabilizacji jednostki trzeciego sektora. Do odpowiedzi na skargę nie załączono kompletnych akt sprawy, a jedynie rachunek do umowy nr [....] z dnia 15 września 2015 r. oraz cennik podmiotów gospodarczych wykonujących usługi przetwarzania dokumentacji. W związku z zarządzeniem z dnia 10 listopada 2015 r. Stowarzyszenie [....] w G. zostało wezwane m.in. o przedłożenie kompletnych zszytych i ponumerowanych akt administracyjnych – w terminie 3 dni, pod rygorem grzywny. Akta sprawy zostały przesłane przy piśmie Stowarzyszenia z dnia 27 listopada 2015 r. Wśród przekazanych dokumentów brak było wezwania o usunięcia naruszenia prawa z dnia 20 sierpnia 2015 r., natomiast znajdowało się w nich takie wezwanie z dnia 22 września 2015 r., pokrywające się datą z dniem wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Kr 1409/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę w niniejszej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a.), z uwagi na nie wyczerpanie przed jej złożeniem trybu przedsądowego, wskazując w szczególności, że jednoczesne wniesienie wezwania do usunięcia naruszenia prawa oraz skargi oznacza, że skarżąca nie oczekiwała na odpowiedź Stowarzyszenia, a zatem skargę wniosła przedwcześnie. Od powyższego postanowienia L.K. złożyła w terminie skargę kasacyjną, w której domagała się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzucała naruszenie : - art. 52 §1-2 i art. 53 2 p.p.s.a. poprzez uznanie, że mimo wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie złożyła skutecznie skargi, co skutkowało uznaniem skargi za niedopuszczalną i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a.; - art. 134 w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez wskazanie w uzasadnieniu błędnego stanu faktycznego, którego ustalenie skutkowało uznaniem skargi za niedopuszczalną i jej odrzuceniem na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej L.K. wskazywała, że zgodnie z procedurą prawidłowo zakwestionowała wyznaczenie opłaty w dostępie do informacji publicznej, a następnie w terminie, po nieudzieleniu odpowiedzi przez Stowarzyszenie, skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Po przedstawieniu stanu faktycznego od daty złożenia wniosku oraz przeprowadzeniu analizy przesłanych wraz ze skargą akt sprawy skarżąca podnosiła, że przedmiotowe ustalenie opłaty zostało przez nią zakwestionowane pismem z dnia 2 września 2015 r. (odebranym przez Stowarzyszenie 7 września 2015 r.), a nie pismem z 22 września 2015 r. (odebranym przez Stowarzyszenie 28 września 2015 r.). To drugie pismo dotyczyło ustalenia opłaty na kwotę 806,84 zł. za realizacje kolejnej części jej wniosku. Stowarzyszenie przekazało Sądowi niepełne akta sprawy, które nie zawierają wezwania o usunięcia naruszenia prawa z dnia 2 września 2015 r. Do skargi kasacyjnej dołączono między innymi pismo skarżącej do Stowarzyszenia z daty 2 września 2015 r. z potwierdzeniem jego nadania i odbioru. Wprowadzony ostatnią nowelizacją przepisów art. 179a p.p.s.a. stanowi, że jeżeli przed przedstawieniem skargi kasacyjnej Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wojewódzki sąd administracyjny stwierdzi, że w sprawie zachodzi nieważność postępowania albo podstawy skargi kasacyjnej są oczywiście usprawiedliwione, uchyla zaskarżony wyrok lub postanowienie rozstrzygając na wniosek strony także o zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego i na tym samym posiedzeniu ponownie rozpoznaje sprawę. Od wydanego orzeczenia przysługuje skarga kasacyjna. Stosując tę regulację w przedmiotowej sprawie wyznaczono termin rozprawy, zarządzając doręczenie Stowarzyszeniu [....] w G. odpisu skargi kasacyjnej, zobowiązując ponownie organ do uzupełnienia przedstawionych akt, w szczególności o pismo L.K. z dnia 2 września 2015 r., stanowiące wezwanie do usunięcia naruszenia prawa dotyczące kosztów udostępnienia części wnioskowanej informacji publicznej w wysokości 294.06 zł. – w terminie 3 dni, pod rygorem grzywny. Przy piśmie z daty 17 marca 2016 r. Stowarzyszenie [....] w G. uzupełniło akta sprawy przesyłając powyższe pismo. Wskazując na omyłkowe przekazanie uprzednio wezwania o usunięcie naruszenia prawa z dnia 22 września 2015 r. wyjaśnił dodatkowo, że Stowarzyszenie nie zatrudnia ani jednego pracownika na podstawie umowy o pracę, w szczególności w zakresie obsługi biurowej sekretariatu, co przyczyniło się do powstania omyłki polegającej na załączeniu niewłaściwego pisma. Uznając podstawy skargi kasacyjnej za oczywiście usprawiedliwione z uwagi na wykazanie faktu wyczerpania przez skarżącą trybu przesądowego pismem z dnia 2 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał w dniu 6 kwietnia 2016 r. w niniejszy wyrok, którym uchylił zaskarżone postanowienie, a rozpoznając skargę merytorycznie zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2014, poz.1647 późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 p.p.s.a. odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Z uwagi na przedmiot zaskarżenia znaczenia w sprawie mają w szczególności przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej ( tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 – dalej w skrócie u.d.i.p.). Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 52 § 3 p.p.s.a., jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Stosownie do art. 53 § 2 p.p.s.a., mającego zastosowanie w niniejszej sprawie, w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Niewyczerpanie środków zaskarżenia sprawia, że wniesienie skargi nie jest dopuszczalne i obliguje sąd administracyjny do jej odrzucenia, co wynika z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazuje się trafnie, że ustalenie wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej nie następuje w drodze postanowienia, od którego przysługuje zażalenie, lecz w drodze aktu, stwierdzającego obowiązek poniesienia opłaty oraz ustalającego jej wysokość, który kreuje zobowiązanie o charakterze finansowym. Jest to akt z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Od takich aktów nie przysługuje zażalenie, lecz wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Po dokonaniu takiego wezwania i bezskutecznym upływie terminu, przewidzianego do zajęcia stanowiska przez organ, bądź też po odmowie uwzględnienia wystosowanego wezwania, przysługuje skarga do właściwego sądu administracyjnego (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt I OSK 2359/12, Lex Omega 1269648; podobnie Lewicki M., Glosa do uchwały NSA z dnia 2 kwietnia 2007 r., II OPS 2/07, PPP 2008/3/60-76). W przedmiotowej sprawie skarżąca wyczerpała tryb przesądowy oraz skutecznie wniosła skargę, co do której nie zachodzą też inne przesłanki do jej odrzucenia. Wyczerpanie trybu nastąpiło przez doręczenie Stowarzyszeniu [....] w G. 7 września 2015 r. wezwania o usunięcie naruszenia prawa z daty 2 września 2015 r., zaś negatywne stanowisko organu co do tego wezwania znajduje potwierdzenie w treści pisma skierowanego do L.K. , opatrzonego datą 19 września 2015 r. Skuteczność wniesienia skargi nie była kwestionowana przez Stowarzyszenie [....] w G. , co upoważnia do pozostawienia tych zagadnień poza szerszymi rozważaniami. Z przedstawionych przez strony dokumentów wynika, że wnioskiem z dnia 10 października 2013 r. LK. wystąpiła do Stowarzyszenia [....] w G. o dostęp do informacji publicznej w zakresie przekazanych temu podmiotowi przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji / Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji oraz Urząd Marszałkowski Województwa [....] umów zlecenia i umów o działo z rachunkami w latach 2011-2012, prosząc o przesłanie na jej adres kserokopii tych dokumentów z pozostawieniem imienia i nazwiska a zamazaniem danych osobowych, takich jak adres zamieszkani, NIP. Pismem z dnia 22 lipca 2015 r. Stowarzyszenie [....] w G. zawiadomiło skarżącą, że w związku z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2015 r. wniosek z dnia 10 października 2013 r. będzie rozpatrzony do 20 sierpnia 2015 r. Przepraszając za przesunięcie terminu rozpatrzenia wniosku podało, iż sytuacja ta jest spowodowana większą ilością tego typy spraw, które rozpatrywane są według kolejności wpływu. Nadto wskazało, że udostępnienie informacji będzie wymagało poniesienia dodatkowych kosztów związanych ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, dlatego Stowarzyszenie pobierze od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. Stowarzyszenie [....] w G. zawiadomiło skarżącą, że w wyniku realizacji wniosku o udostępnienie informacji publicznej do przedmiotowego pisma załączane są wnioskowane dokumenty z roku 2011, a związku z dużą ilością wnioskowanej dokumentacji oraz z uwagi na fakt, że Stowarzyszenie nie posiada etatowej obsługi sekretariatu, druga część wnioskowanej dokumentacji zostanie przetworzona i przesłana do dnia 20 września 2015 r. Jednocześnie Stowarzyszenie wezwało skarżącą do zwrotu poniesionych kosztów związanych z realizacją w.w. wniosku w kwocie 294,06 zł., podając, że powyższa kwota wynika z następującej kalkulacji kosztów: - koszt wynagrodzenie dla pracownika biurowego za przetworzenie dokumentów – 8 roboczogodzin x 22,52 ( stawka na podstawie średniej krajowej) = 180,16 zł.; - koszt druku dokumentów – 120 str. x 0,40 zł.= 48 zł.; - koszt skanowania dokumentów – 120 str. x 0,50 zł.- 60 zł.; - koszt wysyłki – 5,9 zł. W powyższym piśmie Stowarzyszenie podało również termin i sposób zapłaty żądanej kwoty. Pismem z dnia 2 września 2015 r. L.K. wezwała Stowarzyszenie [....] w G. do usunięcia naruszenia prawa w zakresie wyznaczenia opłaty dodatkowej w dostępie do informacji publicznej, co nastąpiło pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. ze wskazaniem kosztów udostępnienia części wnioskowanej informacji publicznej w wysokości 294,06 zł. W piśmie tym skarżąca zwarła rozważania prawne analogiczne do podniesionych następnie w skardze. Znanym Sądowi z urzędu jest fakt wydania i treść wyroków zapadłych do sygnatur akt II SAB/Kr 8/14 oraz I OSK 1514/115, na które wskazywały w pismach strony postępowania, jako dotyczących realizacji przedmiotowego wniosku L.K. z dnia 10 października 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. I tak wyrokiem z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt II SAB/Kr 8/14, po rozpoznaniu sprawy ze skargi L.K. na bezczynność Stowarzyszenia [....] w G. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie : I. zobowiązał Stowarzyszenie [....] w G. do wydania aktu lub dokonania czynności w sprawie z wniosku L.K. z dnia 10 października 2013 r., w terminie 14 dni; II. stwierdził, że bezczynność Stowarzyszenia [....] w G. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądził od Stowarzyszenia [....] w G. na rzecz skarżącej L.K. kwotę 100 zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z kolei wyrokiem z dnia 8 lipca 2015 r., sygn. akt I OSK 1514/14, Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [....] w G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 marca 2014 r. sygn. akt II SAB/Kr 8/14 : 1. uchylił punkt drugi zaskarżonego wyroku i oddalił skargę kasacyjną w pozostałym zakresie; 2. odstąpił od zasądzenia od L.K. na rzecz Stowarzyszenia [....] w G. kosztów postępowania kasacyjnego w całości. Orzekając w ten sposób Naczelny Sąd Administracyjny podał w szczególności, że zarzuty skargi kasacyjnej dotyczyły zasadniczo trzech kwestii. Po pierwsze, czy Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącą informacji. Po drugie, czy rzeczona informacja ma charakter informacji publicznej. Po trzecie, czy prawidłowa jest ocena Sądu pierwszej instancji, że bezczynność Stowarzyszenia miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa.W tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił następnie: - po pierwsze iż " W świetle art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. nie budzi zatem wątpliwości, że obowiązany do udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu ustawy jest każdy podmiot, który wykonuje zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Przepis ten posługuje się alternatywą rozłączną, zatem wystarczy, że podmiot wykonuje zadanie publiczne (nawet jeśli nie dysponuje majątkiem publicznym) czy dysponuje majątkiem publicznym (nawet jeśli nie wykonuje zadań publicznych) – aby uznać go za zobowiązany do udostępniania informacji publicznej (por wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1603/14). W praktyce zresztą dysponowanie majątkiem publicznym zwykle wiąże się z wykonywaniem przy jego użyciu zadań publicznych. W niniejszej sprawie Stowarzyszenie otrzymało dotacje finansowane ze środków publicznych na realizację zadań mających na celu ochronę, zachowanie i rozwój tożsamości kulturowej mniejszości łemkowskiej. Skoro zatem Stowarzyszenie dysponowało majątkiem publicznym, to tym samym już z tego faktu było podmiotem zobowiązanym do udostępniania informacji publicznej w tym zakresie, a to na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela przy tym stanowiska skarżącego kasacyjnie, że z chwilą przekazania środków publicznych Stowarzyszeniu środki te przestały mieć charakter publiczny, lecz stały się prywatnym majątkiem stowarzyszenia. Po pierwsze, art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p. posługuje się pojęciem "majątku publicznego", nie zaś "środków publicznych" (stosowanym w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych). Po drugie, przekazanie majątku publicznego (np. środków finansowych) Stowarzyszeniu do dyspozycji powoduje jedynie, że staje się ono jego dysponentem – a zatem rozdysponowuje go zgodnie z właściwymi normami (wynikającymi czy to z przepisów aktów normatywnych czy z właściwych postanowień umownych) – jednak wciąż majątek ten pozostaje majątkiem publicznym. Świadczy o tym chociażby możliwość podjęcia przez podmiot przyznający dotację działań mających na celu ich zwrot, gdy podmiot, który otrzymał dotację, nie realizuje celu, na który została ona przeznaczona. Godzi się także zauważyć, że gdyby przyjąć za skarżącym kasacyjnie, iż każde mienie publiczne przekazane podmiotowi prywatnemu staje się mieniem prywatnym, pozwoliłoby na niekontrolowane i niejawne transferowanie majątku publicznego do podmiotów prywatnych i gospodarowanie przez nie nim, czemu sprzeciwiają się wartości państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Majątek publiczny jest w istocie wytworzony przez ogół obywateli, a zatem mają oni pełne prawo do informacji o tym, jak przebiega gospodarowanie nim, choćby jego dysponentem był podmiot prywatny. Kwestia ta jest wobec tego sprawą publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p."; - po drugie iż "Nie budzi również wątpliwości, że żądane przez L.K. informacje mają charakter informacji publicznej. Przesądza o tym jednoznacznie art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. "e" u.d.i.p., zgodnie z którym udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p., pochodzącym z zadysponowania majątkiem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. a-c u.d.i.p., oraz pożytkach z tego majątku i jego obciążeniach. Informacja związana z dotacjami przekazanymi Stowarzyszeniu [....] w G. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji (Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji), przybierająca postać umów zlecenie i umów o dzieło z rachunkami (w latach 2011-2012), zawartych w ramach dysponowania tymi dotacjami – mieści się w przywołanym pojęciu informacji o majątku publicznym i gospodarowaniu nim. Podlega zatem udostępnieniu w trybie u.d.i.p. Należy podkreślić, że możliwe do ustalenia w oparciu o ww. umowy gospodarowanie mieniem publicznym jest sprawą publiczną, w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p., a zatem informacja z nim związana stanowi informację publiczną (zob. wyrok NSA z dnia 13 maja 2015 r., I OSK 634/15 oraz powołane w nim orzecznictwo). W nawiązaniu do stanowiska skarżącego kasacyjnie, Sąd pragnie przy tym podkreślić, że udostępnieniu podlega nie każda informacja będąca w dyspozycji Stowarzyszenia bądź odnosząca się do jego funkcjonowania, lecz tylko ta pozostająca w związku z dysponowaniem majątkiem publicznym przez Stowarzyszenie. Tego jednak zakresu dotyczył właśnie wniosek L.K. Zakres koniecznej transparentności stowarzyszenia wobec podmiotów zewnętrznych jest zatem zdeterminowany zakresem dysponowania przez to stowarzyszenie majątkiem publicznym. Ubiegając się o dotacje publiczne, a następnie je przyjmując, Stowarzyszenie musiało godzić się – znając obowiązujące prawo, w tym przepisy u.d.i.p. – że informacja z tym związana będzie podlegała udostępnieniu publicznemu. - po trzecie iż "Nie budzi wątpliwości w stanie faktycznym sprawy, że Stowarzyszenie przekroczyło czternastodniowy termin z art. 13 u.d.i.p. na udostępnienie objętej wnioskiem informacji. Jednak w analizowanej sprawie, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazana bezczynność Stowarzyszenia nie miała miejsce z "rażącym naruszeniem prawa". Wynika to z kilku przyczyn. Po pierwsze, problem analizowany w orzeczeniu – a zatem tego, czy podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej może być stowarzyszenie – nie został dotychczas przesądzony w orzecznictwie czy wyjaśniony w literaturze na tyle jednoznacznie, aby uznać jego rozwiązanie za oczywiste dla Stowarzyszenia. Po drugie, należy wziąć pod uwagę charakter podmiotu zobowiązanego, który nie jest organem administracji publicznej sensu stricto, lecz stosownie do art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (tekst jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 ze zm.), pozostaje dobrowolnym, samorządnym, trwałym zrzeszeniem o celach niezarobkowych, które samodzielnie określa swoje cele, programy działania i struktury organizacyjne oraz uchwala akty wewnętrzne dotyczące swojej działalności. Okoliczność ta uzasadnia, że stowarzyszenie mogło mieć obiektywnie wątpliwości tak co do charakteru żądanej informacji, jak i co do tego, czy ma obowiązek ją udostępnić – i w związku z tym zachowywać niezasadnie pozycję bierną. O wątpliwościach tych świadczy zresztą skierowane do Ministra Administracji i Cyfryzacji pismo z dnia 19 października 2013 r. Nie sposób do stowarzyszeń odnosić analogiczny standard wymagań, jak stawiane organom administracji, choćby z uwagi na to, że najczęściej stowarzyszenia nie posiadają profesjonalnej obsługi prawnej. Po trzecie wreszcie, dość lakoniczny wniosek L.K. z dnia 10 października 2013 r. mógł być oceniony przez organ jako nieprecyzyjny, obejmujący nieostry zakres informacji. Nadmierna prostota treści wniosku, wbrew zatem ocenie WSA w Krakowie, przemawia raczej za uznaniem, że sprecyzowanie objętej nim treści nie było dla Stowarzyszenia sprawą łatwą, której niedokonanie świadczyć by miało o rażącym naruszeniu prawa. Skądinąd, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Stowarzyszenie mając wątpliwości co do zakresu wniosku powinno było się zwrócić do L.K. o ich wyjaśnienie." Ponadto odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "przepisu tego Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku nie stosował, ani nie analizował (...) niniejsza sprawa dotyczy kwestii załatwienia wniosku L.K. z dnia 10 października 2013 r. i związanej z tym bezczynności organu, nie zaś tego, czy żądane informacje mają charakter przetworzony. Kwestię tę dopiero rozważy organ wykonując wyrok, a w przypadku zastosowania art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 i art. 17 k.p.a. i wydania decyzji opartej na tej podstawie przez podmiot zobowiązany, decyzja te będzie mogła – w sytuacji wniesienia skargi – podlegać kontroli przez sąd administracyjny. Ewentualne uwagi na obecnym etapie byłyby przedwczesne." Stosownie do art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Zasada związania wyżej powołanymi wyrokami dotyczy w określonym zakresie również niniejszej sprawy. W konsekwencji rozważając zagadnienie ustalenia dodatkowej opłaty należy uznać za przesądzone, że Stowarzyszenie jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej przez skarżącą informacji, która ma charakter informacji publicznej. Nadto w przypadku uznania tej informacji za przetworzoną przy ponownym rozpatrywaniu wniosku Stowarzyszenie winno zastosować art. 3 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 16 i art. 17 k.p.a., a odmowa udostępnienie informacji przetworzonej wymaga wydania decyzji opartej na tej podstawie. Przedstawione przez strony dokumenty naprowadzają, że rozpatrując sprawę ponownie Stowarzyszenie nie stosowało procedury właściwej dla udostępniania informacji przetworzonej, w tym nie wydało decyzji odmownej. Aktualnie przedmiotem postępowania sądowego jest ocena legalności ustalenia wysokości opłaty za dostęp do informacji publicznej w akcie stwierdzającym obowiązek poniesienia konkretnie określonej kwoty opłaty za realizację wniosku skarżącej z dnia 10 października 2013 r., w części żądania dotyczącego dokumentacji z roku 2011. Odniesienie stanu faktycznego sprawy do obowiązujących przepisów musi prowadzić do uwzględnienie skargi. Artykuł 15 u.d.i.p. stanowi, że : 1. Jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek, o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom. 2. Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek. Na tle treści cytowanej regulacji należy zwrócić po pierwsze uwagę na okoliczność, że możliwość pobrania dodatkowych kosztów nie jest uzależniona od tego czy wniosek dotyczy informacji prostej, czy informacji przetworzonej. Zarówno bowiem przetworzenie informacji, jak i przekształcenie informacji prostej może generować takie dodatkowe koszty. Z uwagi na powyższe rodzaj żądanej informacji publicznej nie ma tu decydującego znaczenia. Po drugie przepisy nie różnicują możliwości pobrania dodatkowej opłaty od tego, który z podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji publicznej ma dokonać żądanej czynności materialno-technicznej, kładąc nacisk na to, by dla zobowiązanego były to koszty dodatkowe, a więc nie związane ze zwykłym sposobem realizacji wniosków o udostępnienie informacji publicznej. Owa nietypowość może wynikać z wielu czynników, do których należy zakres żądanej informacji wymagającej przekształcenia w formę żądaną we wniosku. Nie jest tu jednak elementem decydującym status organizacyjno-prawny podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji publicznej albowiem analogiczne obowiązki ciążą na wszelkich podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 i 2 u.d.i.p. Po trzecie istotne jest zachowanie takiej procedury przy udostępnianiu informacji publicznej wymagającej pobrania dodatkowej opłaty, aby wnioskodawca miał realną możliwość zmiany wniosku w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji publicznej albo jego wycofania przed dokonaniem czynności materialno-technicznej. Nadto w myśl art. 14 u.d.i.p. : 1. Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. 2. Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się. Odnosząc te uwagi do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że Stowarzyszenie nie zachowało przepisów warunkujących możliwość legalnego pobrania opłaty dodatkowej. W szczególności przed częściową realizacją wniosku L.K. , dokonaną wraz z przesłaniem jej pisma z dnia 20 sierpnia 2015 r., Stowarzyszenie nie zastosowało trybu z art. 14 u.d.i.p. mimo, że zmieniło sposób (anonimizacja imion i nazwisk) oraz formę (wydruk skanu po usunięciu danych wrażliwych) udostępnienia żądanej informacji publicznej. Dodatkowo wbrew regulacji z art. 15 ust. 2 u.d.i.p. Stowarzyszenie pozbawiło skarżącą możliwości zmiany wniosku albo jego cofnięcia w związku z uzyskaną informacją o konkretnej wysokości opłaty. Wskazane wyżej zasadnicze uchybienia obowiązującym przepisom stanowią konieczną i wystarczająca podstawę do eliminacji zaskarżonego aktu z obrotu prawnego, co czyni bezprzedmiotowymi szczegółowe rozważania na temat konkretnej wysokości opłaty dodatkowej ustalonej w piśmie z dnia 20 sierpnia 2015 r. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjnych orzekła jak w sentencji wyroku, przy czym podstawę prawną kolejnych zawartych w nim rozstrzygnięć stanowią: - odnośnie do pkt I. art. 179 p.p.s.a.; co do pkt II. art. 146 §1 p.p.s.a.; w zakresie pkt III. art. 200 p.p.s.a, art. 205 § 1 - 2 p.p.s.a i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.