II SA/Kr 1414/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska po rozpoznaniu w dniu 8 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu M. C. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 września 2018 r. umarzającego postępowanie w sprawie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu w sprawie ze skargi M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia postanawia: utrzymać w mocy postanowienie referendarza sądowego Wyrokiem z dnia 9 marca 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. C. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie odmowy wydania zaświadczenia. Odpis wyroku wraz ze sporządzonym na wniosek M. C. uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 2 maja 2018 r. W dniu 29 maja 2018 r. (data stempla pocztowego) skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 29 czerwca 2018 r. referendarz sądowy tut. sądu ustanowił dla skarżącej radcę prawnego z urzędu. Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych w dniu 19 lipca 2018 r. wyznaczyła dla skarżącej radcę prawnego w osobie S. K.. Radca ten w dniu 24 sierpnia 2018 r. sporządził opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Opinia ta została doręczona skarżącej z informacją, że sporządzona została z zachowaniem zasad należytej staranności. W dniu 10 września 2018 r. skarżąca M. C. złożyła ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. W jej ocenie opinia została sporządzona bez zachowania należytej staranności. Stwierdziła również, że kontakt z radcą był utrudniony i już wcześniej wnioskowała do OIRP w K. o wyznaczenie innego pełnomocnika z urzędu. Postanowieniem z dnia 17 września 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Orzekający powołując się na treść art. 249a w związku z art. 258 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyjaśnił, że ponowne rozpoznawanie wniosku w zakresie przyznania pełnomocnika w osobie innego radcy prawnego w tej samej sprawie byłoby bezprzedmiotowe, gdyż wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia dla wnioskodawcy pełnomocnika z urzędu został już rozpoznany pozytywnie dla strony. Sąd uznał – przesyłając w dniu 29 sierpnia 2018r. skarżącej opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wyznaczonego pełnomocnika – że została ona sporządzona według zasad należytej staranności. Sprzeciw od ww. postanowienia wniosła M. C.. Wskazała, że wyznaczony pełnomocnik nie skontaktował się z nią oraz nie zapoznał z dokumentacją sprawy. Jego działanie pozbawiło ją możliwości obrony jej praw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2018r. poz. 1302 - dalej p.p.s.a.), rozpoznając sprzeciw od zarządzenia i postanowień, o których mowa w art. 258 § 2 pkt 6-8, sąd wydaje postanowienie, w którym zaskarżone zarządzenie lub postanowienie referendarza sądowego zmienia albo utrzymuje w mocy. Wniesienie sprzeciwu od postanowienia referendarza sądowego wstrzymuje jego wykonalność. Sąd orzeka jako sąd drugiej instancji, stosując odpowiednio przepisy o zażaleniu (art. 260 § 2 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 260 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 7 września 2011 r. sygn. akt I OZ 654/11 zauważył, że ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie zawiera przepisu, który upoważniałby stronę do żądania na drodze kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczenia innego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnia jej oczekiwań w zakresie akceptacji i wykonania jej własnej koncepcji czynności procesowych. Jak trafnie wskazał więc referendarz sądowy w zaskarżonym postanowieniu, w toku niniejszego postępowania przyznano już skarżącej prawo pomocy obejmujące ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Zgodnie z art. 177 § 4 p.p.s.a. jeżeli pełnomocnik wyznaczony na podstawie art. 253 § 2 nie stwierdza podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, składa w sądzie, w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, sporządzoną przez siebie opinię w tym przedmiocie wraz z odpisem dla strony, dla której został ustanowiony. Sąd doręcza odpis opinii stronie. Termin do wniesienia skargi kasacyjnej przez stronę biegnie od dnia doręczenia odpisu opinii, o czym sąd poucza stronę, dokonując doręczenia. W niniejszej sprawie taka sytuacja miała miejsce, albowiem Przewodniczący Wydziału uznając, że opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej złożona przez radcę prawnego S. K. została sporządzona w zachowaniem zasad należytej staranności zarządził w dniu 28 sierpnia 2018 r. doręczenie jej odpisu skarżącej, pouczając jednocześnie o treści cytowanego wyżej przepisu. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednomyślnie wskazuje się, że jeżeli pomimo ustanowienia pełnomocnika z urzędu stronie nie odpowiada sposób, w jaki jest reprezentowana, to powinna swoje zastrzeżenie zgłosić odpowiednio uprawnionym organom korporacji zawodowych, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem przyznane jej prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi brak jest przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego adwokata (radcy prawnego) w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony adwokat (radca prawny) nie spełnił jej oczekiwań (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 maja 2013 r., sygn. akt II FZ 303/13). W terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej radca prawny S. K. wniósł opinię o braku podstaw do sporządzenia skargi kasacyjnej, obszernie motywując swoje stanowisko. Powyższa czynność wyczerpywała obowiązek świadczenia pomocy prawnej ze strony wyznaczonego pełnomocnika. Skarżąca nie zgodziła się ze sporządzoną opinią prawną i wniosła o ustanowienie innego pełnomocnika, jednak zmiana pełnomocnika nie leży w gestii sądu. Stosownie do cytowanego art. 177 § 4 p.p.s.a. skarżącej przysługuje możliwość ustanowienia pełnomocnika z wyboru i wniesienia w terminie 30 dni sporządzonej przez niego skargi kasacyjnej. Tym samym zasadne jest utrzymanie w mocy orzeczenia referendarza sądowego o umorzeniu postępowania sądowego z wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 260 § 1 oraz § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.