II SA/Kr 1419/09

WyrokWSA w Krakowie2009-12-03

Skład orzekający: Andrzej Irla, Renata Czeluśniak, Izabela Dobosz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o zezwoleniu na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości w celu wykonania robót budowlanych może zostać wydana, jeśli zakres tych robót obejmuje trwałe ingerencje w prawo własności sąsiada, a termin ważności zgłoszenia robót budowlanych minął?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania, nie wyjaśniając dostatecznie stanu faktycznego i nie rozpatrując całego materiału dowodowego. W szczególności, organ pominął kwestię ważności zgłoszenia robót budowlanych, które wygasło przed wydaniem decyzji, a także nie sprecyzował jednoznacznie zakresu robót, co mogło prowadzić do trwałej ingerencji w prawo własności skarżącej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.G. na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta o zezwoleniu na wejście na teren nieruchomości skarżącej w celu wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku sąsiedniego. Skarżąca zarzucała, że planowane roboty (ocieplenie) stanowiłyby trwałą ingerencję w jej prawo własności i że termin ważności zgłoszenia robót budowlanych minął. Wojewoda utrzymał decyzję organu I instancji, zmieniając jedynie termin wejścia na teren.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 17 czerwca 2009 r. i określono, że nie może być ona wykonywana. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie WSA Renata Czeluśniak NSA Izabela Dobosz (spr.) Protokolant Maciej Żelazny po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2009 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Wojewody [...] z dnia 17 czerwca 2009 r. nr [....] w przedmiocie wejścia na teren nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana III. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżącej M.G. kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewoda [....] decyzją z dnia 17 czerwca 2009 r. znak [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i art. 82 ust. 3 prawa budowlanego - po rozpatrzeniu odwołania M.G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 12 lutego 2008 r., znak: [....] , nr [....] , którą orzeczono o niezbędności wejścia w teren nieruchomości nr [....] przy ul. [....] w terminie do 31 lipca 2008 r. w związku z koniecznością wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego przy ul. [....] - uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie podanego w niej terminu wejścia na teren nieruchomości nr [....] obr. [....] przy ul. [....] i w tym zakresie orzekł o wykonaniu robót budowlanych w ciągu 30 dni od wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości i zakończenia robót w terminie najdalej do 31.10.2010 r. W pozostałym zakresie utrzymano zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że okoliczności podane w odwołaniu, dotyczące samowoli budowlanej lub nieprawidłowego stanu technicznego ściany budynku są poza przedmiotem zainteresowania organu orzekającego w sprawie wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości na podstawie art. 47 prawa budowlanego i pozostają one bez wpływu na niniejsze rozstrzygnięcie. Zarzuty dotyczące nieprawidłowego stanu technicznego budynku, grożącego katastrofą budowlaną, należy kierować do właściwego miejscowo powiatowego inspektora nadzoru budowlanego. W dalszej części uzasadnienia wskazano, że wykonywanie robót budowlanych polegających na dociepleniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi. W aktach sprawy znajduje się "zgłoszenie" zamiaru docieplenia i otynkowania ściany przedmiotowego budynku. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia. Akta sprawy wskazują, że Prezydent Miasta K. nie wniósł sprzeciwu do zgłoszonego przez S.S. (aktualne nazwisko -....) zamiaru wykonania wymienionych w zgłoszeniu robót budowlanych. Brak sprzeciwu oznacza, że inwestor nabył prawo do wykonania opisanych w zgłoszeniu robót budowlanych. Akta sprawy wskazują, że organ I instancji prawidłowo, zgodnie z brzmieniem przepisu, orzekł o niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości, podając jej numer, określając adres właściciela, a także precyzując cel. Jednocześnie, stosownie do wskazań art. 47 ust. 2 prawa budowlanego, określił granice niezbędnej potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniej nieruchomości w sposób umożliwiający skuteczne i szybkie załatwienie wniosku. Wnioskodawczyni nie zdołała uzgodnić z właścicielką sąsiedniej nieruchomości zarówno zakresu jak i warunków jej wejścia na przedmiotową nieruchomość. Organ orzekający zasadnie zatem uznał niezbędność wejścia na teren nieruchomości odwołującej i określił warunki korzystania z tej nieruchomości. Praktycznie nie sposób bowiem wykonać wymienionych robót nie korzystając z działki, której właścicielem jest odwołująca. Ponadto dodać należy, że art. 61 Prawa budowlanego nakłada na właściciela obiektu budowlanego obowiązek utrzymywania tego obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, co dodatkowo czyni zasadnym wniosek inwestora. Wobec upływu terminu określonego w decyzji organu I instancji dotyczącego wejścia na teren nieruchomości nr [....] oraz wyrażonej w piśmie z dnia [....] S.B. prośby o określenie nowego terminu na wejście na teren sąsiedniej nieruchomości, zaskarżona decyzja została uchylona w zakresie podanego w niej terminu wejścia na teren nieruchomości i w tym zakresie orzeczono nowy termin wejścia, zgodny z prośbą zainteresowanych, tj. najdalej do 31.10.2010 r. Organ odwoławczy zaznaczył, że sprawa dotycząca zgłoszenia zamiaru docieplenia i otynkowania ściany budynku na działce nr [....] przy ul. [....] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania, jednakże do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane. Złożenie fałszywego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest zagrożone odpowiedzialnością karną z art. 233 § 6 k.k. Ewentualne naruszenie w posiadaniu działki sąsiedniej jest sprawą podlegającą rygorom Kodeksu Cywilnego. Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M.G. , domagając się jej uchylenia i zarzucając jej naruszenie art. 47 ust. 2 prawa budowlanego przez przyjęcie, że organ administracji jest uprawniony do wydania decyzji uprawniającej do wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości w sytuacji, gdy zamierzone działania inwestora zmierzają do wykonania na sąsiedniej nieruchomości instalacji lub jakichkolwiek elementów budowlanych, które miałyby na tej sąsiedniej nieruchomości pozostać. Omawiany przepis nie daje podstawy do wejścia na grunt w celu trwałego ograniczenia prawa właściciela nieruchomości sąsiedniej. Tymczasem zamierzone przez wnioskodawców roboty budowlane mają polegać na otynkowaniu i zewnętrznym ociepleniu warstwą izolacyjną o szerokości 10 cm ściany budynku nr [....] położonej w granicy nieruchomości, wskutek czego skarżąca zostanie trwale pozbawiona władztwa nad tym terenem. W skardze powołano się również na postępowanie z wniosku S.B. i L.P. o ustanowienie służebności na nieruchomości położonej w K. przy ul. [....] , pasem 10 cm wzdłuż ściany budynku oznaczonego nr [....] , celem wykonania warstwy termoizolacyjnej, toczące się przed Sądem Rejonowym dla [....] w K. pod sygn. I Ns 1794/07/P. Zdaniem skarżącej organy administracji nie mogą na podstawie decyzji wydawanych w trybie art. 47 prawa budowlanego ingerować w prawo własności sąsiednich nieruchomości i przyznawać uprawnień pozostających w sprzeczności z istotą prawa własności. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje na spełnienie przesłanek z art. 47 prawa budowlanego, jednakże wydana w tej sprawie decyzja w żadnym wypadku nie uprawnia inwestora do trwałego ograniczenia prawa własności skarżącej. Przedmiotem tego postępowania była kwestia orzeczenia o niezbędności wejścia w teren, a nie sprawa dotycząca zgłoszenia przez inwestora zamiaru docieplenia i otynkowania ściany budynku na działce nr [....] przy ul. [....] . Z informacji uzyskanych od organu I instancji wynika jednocześnie, że w sprawie dotyczącej przedmiotowego zgłoszenia inwestor zawęził zakres zgłoszonych robót budowlanych do trzech ścian budynku przy ul. [....] z wyłączeniem ściany od strony działki nr [....] . Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji wykazała naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wbrew bowiem treści art. 7 k.p.a. organ II instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie m. in. słuszny interes obywateli. Także, wbrew treści art. 77 k.p.a. nie rozpatrzono całego materiału dowodowego, co znalazło również wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które nie odpowiada w pełni wymogom art. 107 § 3 k.p.a. Postępowanie, jak stwierdził organ w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z [....] 2008 r., zostało wszczęte na wniosek S.B. i L.P. z [....] 2007 r. Jednakże ten wniosek (k. 1 akt administracyjnych) dotyczył sprawy, która już była wszczęta i toczyła się, o czym świadczy podany przez stronę numer sprawy. Nadto świadczy o tym treść tego wniosku nawiązująca do pisma z [....] 2007 r. Z zawiadomienia Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego (k. 13 akt administracyjnych) wynika, że 4 czerwca 2007 r. Prezydent Miasta K. wydał decyzję znak [....] orzekającą o niezbędności wejścia w teren nieruchomości nr [....] obr. [....] przy ul. [....] wzdłuż ściany zachodniej budynku mieszkalnego przy ul. [....] w terminie 1 miesiąca od 1 sierpnia 2007 r. w związku z koniecznością wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego przy ul. [....] . Decyzja ta została uchylona przez Wojewodę [....] decyzją z dnia 7 sierpnia 2007 r. znak [....] w części dotyczącej terminu, który został określony przez organ II instancji na 31 września 2007 r. (notabene termin taki nie istnieje w kalendarzu), a w pozostałym zakresie, czyli co do zasady wejścia w teren w celu przeprowadzenia wyżej wskazanych prac decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy. Na wniosek M.G. zostało wszczęte przed Głównym Inspektorem Nadzoru Budowlanego postępowanie administracyjne w celu stwierdzenia nieważności obydwu wspomnianych wyżej decyzji. W aktach sprawy znajduje się decyzja dotycząca dalszych losów tego postępowania; chodzi o decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 11 lutego 2008 r. znak [....] , którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 4 czerwca 2007 r. i decyzji Wojewody [....] z dnia 7 sierpnia 2007 r. (k. 34 akt administracyjnych). W kolejnej decyzji z 11 kwietnia 2008 r. znak [....] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał to stanowisko. W tej sytuacji decyzja o niezbędności wejścia w teren Prezydenta Miasta K. z 4 czerwca 2007 r., jak i decyzja Wojewody [....] z 7 sierpnia 2007 r. korygująca to rozstrzygnięcie co do terminu pozostały w obrocie prawnym. Z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [....] 2007 r. wynika, że zamiar wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu, ociepleniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej przedmiotowego budynku przy ul. [....] w K. został zgłoszony do Prezydenta Miasta K. w dniu [....] 2007 r. i organ ów nie wniósł od zgłoszenia sprzeciwu co do prac wykonywanych na działce nr [....] należącej do inwestorki, natomiast kwestie osuszenia i otynkowania ściany zachodniej Prezydent Miasta K. rozstrzygnął w sprawie już decyzją z 4 czerwca 2007 r. W decyzji tej stwierdzono jednak, że ocieplenie tej ściany nie jest możliwe, gdyż "ocieplenie ściany usytuowanej w granicy spowodowałoby zajęcie trwałe pasa działki nr [....] w zakresie równym grubości warstwy ocieplającej" (k. 28 akt administracyjnych). Prezydent Miasta K. decyzją z 28 września 2007 r. wydaną na wniosek z [....] 2007 r. S.B. i na podstawie art. 155 k.p.a. zmienił swoją wcześniejszą decyzję z 4 czerwca 2007 r., wydłużając termin wykonania robót do końca października 2007 r. Decyzja ta została następnie uchylona decyzją Wojewody [....] z 16 listopada 2007 r. znak [....] i umorzono postępowanie przed organem I instancji, gdyż zdaniem organu II instancji pismo inwestorów z [....] 2007 r. informuje o tym, iż wycofują oni wniosek o zmianę decyzji w zakresie terminu wykonania robót, gdyż termin ten minął. Obecnie proszą o wydanie decyzji o wejściu w teren do końca lipca 2008 r., a zatem są zdania, że organ I instancji winien pismo z dnia [....] 2007 r. potraktować jako wniosek o wydanie decyzji orzekającej o niezbędności wejścia w teren sąsiedniej nieruchomości. W tej sytuacji wykonując polecenie organu II instancji, zawarte w decyzji z 16 listopada 2007 r., jednakże powołując się na wniosek z [....] 2007 r. orzeczono decyzją Prezydenta Miasta K. [....] nr [....] z 12 lutego 2008 r. o niezbędności wejścia w teren nieruchomości nr [....] przy ul. [....] w terminie do 31 lipca 2008 r. w związku z koniecznością wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku mieszkalnego przy ul. [....] , powołując te same argumenty, o których była mowa we wcześniej omawianej decyzji Prezydenta Miasta K. z 4 czerwca 2007 r. Sięgnięto przy tym jak poprzednio do zgłoszenia z [....] 2007 r. Rozpatrując zaś odwołanie od decyzji z 4 czerwca 2007 r. M.G. Wojewoda [....] decyzją wydaną w dniu 25 września 2008 r. znak [....] utrzymał w mocy decyzję z 4 czerwca 2007 r. co do zasady, a zmienił ją co do terminu wejścia w teren ustalając go do 31 października 2009 r. Decyzja ta w wyniku zaskarżenia jej do WSA w Krakowie została uznana za nieważną wyrokiem z dnia 11 lutego 2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 1237/08). Powodem stwierdzenia nieważności decyzji było ponowne orzekanie w tej samej sprawie przez organ II instancji, co pozostawało w sprzeczności z treścią art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Przepis ten przewiduje nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Sąd w wyroku zobowiązał organ II instancji do rozpoznania odwołania M.G. od decyzji Prezydenta Miasta K. z 12 lutego 2008 r. W rezultacie została wydana decyzja Wojewody [....] z 17 czerwca 2009 r. [....] , będąca przedmiotem skargi w niniejszej sprawie. W rezultacie bardzo wielu uchybień komplikujących toczące się postępowanie doszło do sytuacji, iż w obrocie prawnym znajduje się decyzja Wojewody [....] z 7 sierpnia 2007 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 4 czerwca 2007 r. o niezbędności wejścia w teren czyli na działkę nr [....] celem wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku przy ul. [....] , zmieniająca jedynie termin tych robót na dzień 31 września 2007 r. oraz decyzja Wojewody [....] z 17 czerwca 2009 r. utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z 12 lutego 2008 r. orzekającą o niezbędności wejścia w teren czyli na działkę nr [....] celem wykonania robót budowlanych polegających na osuszeniu i otynkowaniu ściany zewnętrznej budynku przy ul. [....] , zmieniająca jedynie termin tych robót na dzień 31 października 2010 r. Brak w aktach informacji o wygaszeniu przez organ wcześniejszej decyzji organu I instancji z 4 czerwca 2007 r. w trybie art. 162 k.p.a., a także niepowodzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji z 4 czerwca 2007 r. i 7 sierpnia 2007 r. może rodzić podejrzenie, iż organy orzekały w niniejszej sprawie ponownie - 12 lutego 2008 r. i 17 czerwca 2009 r. A zatem Wojewoda [....] winien rozważyć, czy rzeczywiście doszło do wszczęcia nowego postępowania, czy też obecne postępowanie jest "kontynuacją" poprzedniego, które zakończyło się w 2007 r. Wymaga to skrupulatnego przeanalizowania wniosków inwestorów, których było wiele i dotyczyły rozmaitych kwestii. Organ II instancji powołuje się na fakt, iż w aktach sprawy "znajduje się "zgłoszenie" zamiaru docieplenia i otynkowania ściany przedmiotowego budynku", nie podając bliższych danych tego zgłoszenia. Jednocześnie pod koniec uzasadnienia decyzji organ stwierdza, że "sprawa dotycząca zgłoszenia zamiaru docieplenia i otynkowania ściany budynku na działce nr [....] przy ul. [....] nie jest przedmiotem niniejszego postępowania". Zdanie to pozostaje w sprzeczności ze zdaniem poprzednim. Istotą sporu w niniejszej sprawie jest przecież nie co innego, tylko to, czy inwestorzy mają zamiar wyłącznie osuszyć i otynkować ścianę w granicy z działką należącą do M.G. , czy też mają również zamiar ją ocieplić. W tym ostatnim przypadku doszłoby do ingerencji w cudzą własność, co wymaga legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Na takim stanowisku stanął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 sierpnia 2009 r. sygn. akt II OSK 133/09 (niepublikowany), wydanym w sprawie o doprowadzenie do zgodności z prawem wykonanych robót budowlanych polegających na ociepleniu jednej ze ścian budynku. W uzasadnieniu tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "Realizacja bowiem robót (...) może polegać, a tak jest właśnie w rozpoznawanej sprawie, na powiększeniu wymiarów obiektu budowlanego, a w konsekwencji nastąpi doprowadzenie do tego, iż obiekt budowlany znajdzie się w obszarze nieruchomości będącej w dyspozycji osoby trzeciej. Doprowadzenie budowanego obiektu do stanu zgodnego z prawem w takiej sytuacji, wymagać będzie oprócz spełnienia innych wymaganych prawem warunków, w tym technicznych, wykazania prawa do dysponowania zajętą pod budowę nieruchomością na cele budowlane". Częściowo - co do orzeczenia o niezbędności wejścia w teren - utrzymana w mocy decyzja organu I instancji z 12 lutego 2008 r. powołuje się na wniosek inwestorów z [....] 2007 r. inicjujący postępowanie nr [....] , którego brak w aktach. W aktach sprawy (k. 2) jest jedynie pismo Urzędu Miasta K. z [....] 2007 r. - noszące wspomniany numer, którym dosyła się wniosek inwestorów z [....] 2007 r. (k. 1) do wykorzystania w toczącym się innym postępowaniu w sprawie zakończonym decyzją Wojewody [....] z 16 listopada 2007 r. [....] , o czym wyraźnie informuje drugi akapit uzasadnienia tejże decyzji. Jednocześnie organ ten powołuje się na zgłoszenie z dnia [....] 2007 r. rozpatrywane w poprzednim postępowaniu, zakończonym wydaniem decyzji z 7 sierpnia 2009 r. Stwierdza się w decyzji z 12 lutego 2008 r., że "zgłoszone roboty dotyczą prac jedynie na działce własnej inwestora, bo tylko w jej zakresie mógł wykonać swoje uprawnienia do ich wykonywania. natomiast osuszenie i otynkowanie ściany zachodniej możliwe jest jedynie poprzez wejście w teren działki nr [....] obr. [....] ". Znajdujące się w aktach sprawy zgłoszenie z [....] 2007 r. wbrew twierdzeniom organu I instancji dotyczy ocieplenia i otynkowania wszystkich ścian budynku mieszkalnego, izolacji pionowej i poziomej ścian zewnętrznych łącznie ze ścianą w granicy działki, a także wymiany pokrycia dachu łącznie z dociepleniem stropodachu. Postanowieniem z 22 maja 2007 r. nałożono na inwestorkę obowiązek sprecyzowania zgłoszenia, przy czym zobowiązano ją, aby na kopii mapy ewidencji gruntów oznaczyła ocieplane ściany budynku. Zostały one oznaczone kolorem zielonym na kopii mapy ewidencyjnej, bez ściany graniczącej z działką nr [....] (k. 12 akt dotyczących ocieplenia, -.....), a także wyraźnie wynika to z przyjętego poprawionego zgłoszenia w dniu [....] 2007 r. Toteż mylące jest powołanie się w decyzjach na wstępne zgłoszenie z dnia [....] 2007 r., gdyż zostało ono następnie skorygowane. Wydając zaskarżoną decyzję Wojewoda [....] powołuje się na brak sprzeciwu od zgłoszonego przez S.S. zamiaru wykonania wymienionych w zgłoszeniu robót budowlanych, nie precyzując, czy chodzi o zgłoszenie w wersji pierwotnej, czy też poprawionej. Stwierdza również, że "do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia". Należy podkreślić, że zezwolenie na wejście w teren może dotyczyć tylko takiego terminu, w którym inwestor jest uprawniony - na podstawie zgłoszenia albo pozwolenia na budowę - do prowadzenia robót budowlanych. Wojewoda [....] okoliczność tę całkowicie pominął, nie dokonując ustaleń w zakresie końcowego terminu ważności zgłoszenia. Tymczasem w zgłoszeniu z dnia [....] maja 2007 r. jako przewidywany termin rozpoczęcia robót wskazany został dzień [....] czerwca 2007 r. Uprawnienie do wykonania robót budowlanych objętych tym zgłoszeniem wygasło więc w dniu 21 czerwca 2009 r., podczas gdy w zaskarżonej decyzji z 17 czerwca 2009 r. orzeczono o wykonaniu robót budowlanych w terminie najdalej do 31 października 2010 r. Odnosząc się do zarzutu, iż budynek będący przedmiotem inwestycji stanowi samowolę budowlaną należy przywołać wyrok NSA z dnia 9 września 2005 r. sygn. II OSK 15/05, LEX nr 194720. W wyroku tym stwierdzono: "Przesłanka "niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości" występuje gdy "posadowione budynki znajdują się na granicy działki sąsiedniej, a zatem nie ma innej możliwości naprawienia ubytków jak tylko poprzez wejście na teren posesji sąsiedniej". Nie można zatem przyjąć, że o prawidłowym jej zastosowaniu przesądza legalność budynku, w którym mają być prowadzone roboty budowlane. Legalność obiektu budowlanego nie przesądza o wystąpieniu potrzeby wykonania robót budowlanych i w związku z tym niezbędności wejścia na teren sąsiedniej nieruchomości". Podzielając całkowicie to stanowisko należy podkreślić, że dla rozstrzygnięcia sprawy zezwolenia na wejście w teren sąsiedniej nieruchomości bez znaczenia jest fakt, czy obiekt, na którym roboty budowlane mają być wykonane stanowi samowolę budowlaną. Jeżeli zaś skarżąca uważa, że stan techniczny budynku przy ul. [....] jest nieodpowiedni, powinna sprawę zgłosić do organów nadzoru budowlanego. W ponownym postępowaniu organy administracji powinny szczegółowo wyjaśnić wszystkie wyżej wskazane okoliczności, a w szczególności jednoznacznie określić zakres robót budowlanych, do wykonania których niezbędne jest wejście na działkę skarżącej zgodnie z dokonanym przez inwestora zgłoszeniem. Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zmianami). Zgodnie z art. 152 p.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Na podstawie powołanego przepisu orzeczono jak w pkt II wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tejże ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło