II SA/Kr 142/12
WyrokWSA w Krakowie2012-09-11
Skład orzekający: Andrzej Irla, Jacek Bursa, Ewa Rynczak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły wniosek dotyczący naruszenia stosunków wodnych, opierając się jedynie na jednorazowych oględzinach i błędnie kwalifikując żądanie strony jako sprawę dotyczącą utrzymania urządzeń melioracyjnych, zamiast analizować zmianę stosunków wodnych na podstawie art. 29 Prawa wodnego?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej uchybiły wymogom postępowania wyjaśniającego, opierając się na jednorazowych oględzinach i błędnie kwalifikując wniosek strony dotyczący naruszenia stosunków wodnych jako sprawę o utrzymanie urządzeń melioracyjnych. Zmiana stosunków wodnych jest zjawiskiem złożonym, wymagającym wszechstronnego zebrania dowodów, a nie tylko pobieżnych oględzin. Właściwa ocena żądania strony powinna nastąpić na podstawie art. 29 Prawa wodnego, a nie art. 77 Prawa wodnego.Stan faktyczny
M.H. wniosła o naruszenie stosunków wodnych przez A.Z. w związku z nasadzeniem drzew i żywopłotu, które miały powodować niedrożność urządzeń melioracyjnych. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w tej sprawie, uznając, że dotyczy ono utrzymania urządzeń melioracyjnych, a nie zmiany stosunków wodnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wskazując na szkody w postaci podtopień i problemy z przepustowością wody.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Jacek Bursa Sędzia WSA Ewa Rynczak Protokolant : Justyna Owczarek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 września 2012 r. sprawy ze skargi M.H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 7 listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Wójt Gminy G. decyzją z dnia [...].04.2011 r. (znak: [...] ) wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, póz. 2019 ze zm.) oraz art. 104 kpa postanowił "odmownie załatwić wniosek Pani M.H.-D. w sprawie naruszenia stosunków wodno-prawnych przez A.Z. ".
W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji podał, iż w dniu 02.02.2009 r., na wniosek M.H.-D. zostało wszczęte postępowanie, które dotyczyło naruszenia stosunków wodnych przez A.Z. . Wskazane naruszenie było skutkiem nasadzenia drzew i żywopłotu, powodujących niedrożność urządzeń melioracyjnych na działkach[...] i [...] w Z . . Organ I instancji wskazał, że przedmiotem sprawy była ocena opisanej przez wnioskodawczynię sytuacji pod kątem zaistnienia przesłanek z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. W dniu 29 marca 2011 r. odbyła się rozprawa administracyjna na gruncie, podczas której stwierdzono, że działka nr [...] (której współwłaścicielami są: M.H.-D, , A.B. ,W.B. , M.H. i I.B. ) to pole orne częściowo zasiane zbożem. Działka ta bezpośrednio graniczy z działką nr [...], stanowiącą własność A.Z. . Przy granicy działek, po stronie A.Z. na długości ok. 130 m, rośnie żywopłot przycięty do wys. l m. Do tej wysokości przycięte są również wierzby, rosnące w tym żywopłocie. W żywopłocie posadzonych jest także 6 modrzewi. Organ stwierdził również, że na działce nr [...] przy granicy z działką A.Z. urządzona jest droga (utwardzona miedza). Natomiast działka A.Z. stanowi użytek zielony. Nie stwierdzono na w/w działkach żadnych śladów wody, grunt był suchy. M.H. , pełnomocnik wnioskodawczyni oświadczyła, że żąda usunięcia żywopłotu i drzew ma całej długości działki, ponieważ korzenie rosnących tam roślin zatykają sieć drenarską - znajdującą się na tej nieruchomości. Powoduje to brak jej drożności i tamuje spływ wody z działki nr [...]. Podała także, iż w okresie obfitych opadów deszczu woda nie odpływa z części działki i utrudnia j ej uprawę.
Na podstawie wyników rozprawy administracyjnej z dnia 29 marca 2011 r. Wójt Gminy G. stwierdził, iż na nieruchomości A.Z. nie doszło do zmiany stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zdaniem organu I instancji M.H. nie wykazała na czym ten szkodliwy wpływ miałby polegać. Wójt Gminy G. podkreślił, że samo stwierdzenie wnioskodawczyni, iż dokonana, jej zdaniem, zmiana stanu wody na gruncie powoduje trudności w uprawie jest niewystarczające w szczególności jeśli zważyć, że część działki jest zasiana i rośnie zboże ozime, pozostała zaś część jest zaorana i przygotowana pod uprawy, a grunt jest utrzymany w bardzo dobrym stanie i nie wskazuje na wystąpienie żadnych oznak szkodliwego wpływu wody na tą działkę.
Organ I instancji wskazał również, iż "rozstrzygał kwestie zmiany stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 ustawy Prawo wodne, zaś rozstrzygnięcie w zakresie utrzymania w należytym stanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do Spółki Wodnej, tj. organu właściwego sprawującego nadzór nad tymi urządzeniami". Dodał, że z zebranych dokumentów i ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że na działkach nr [...] i [...] znajdują się urządzenia melioracji wodnych szczegółowych i są one objęte działalnością Gminnej Spółki Wodnej w G. zrzeszonej w Związku Spółek Wodnych. Zarówno M.H.-D. jak i A.Z. są członkami tej Spółki Wodnej. Kwestie natomiast drożności sieci drenarskich nie należą do zakresu działalności Wójta.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła M.H.-D. , wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołująca się zarzuciła, iż nie poczyniono w sprawie żadnych ustaleń, czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie A.Z. ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Podkreśliła, iż w trakcie postępowania wskazywała okoliczności (zadrzewienie i zakrzewienie na drenażu), które spowodowały zmianę stanu wód. Okoliczność powyższa nie była odpowiednio wyjaśniona przez organ I instancji, który ograniczył się do przyjęcia, że skoro działka jest zasiana i rośnie na niej zboże, to brak jest oznak szkodliwego wpływu wody na tę działkę. Wskazała także, iż w sprawie tej, wbrew twierdzeniom Wójta Gminy G. , nie chodzi o nadzór nad urządzeniem w postaci drenażu, a o ocenę zmiany stanu wód dokonaną przez A.Z. , W ramach zatem niniejszego postępowania badać należy nie przyczynę zmiany stanu wód, a wystąpienie skutku i ustalenie jego zakresu.
W dalszej części odwołująca powołała się na treść art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107§ 3 kpa i wskazała, że w trakcie prowadzonego postępowania dopuszczono się szeregu naruszeń prawa procesowego i w związku z tym decyzja powinna zostać uchylona w całości, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. (znak: [...] ) wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, póz. 1071 ze zm.) oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo Wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, póz. 2019 ze zm.), art. 2 i art. 17 ust. l ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tj. Dz.U. z 2001 r. Nr 79, póz. 856 ze zm.) -utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że w przedmiotowej sprawie zarzucane przez M.H.-D. , naruszenie stosunków wodnych przez A.Z. polegać miało na nasadzeniu drzew i żywopłotu powodujących niedrożność urządzeń melioracyjnych na działkach nr [...] i[...] w Z. Okoliczność, iż przyczyną niedrożności sieci drenarskiej na działkach nr [...] i [...] położonych w Z. były korzenie rosnących tam drzew i żywopłotu potwierdza pismo Kierownika Związku Spółek Wodnych w G. z dnia 10.02.2009 r. (znak: [...]. Zatem Kolegium uznało, iż powołany wniosek M.H.-D. dotyczy w istocie utrzymania w należytym stanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, znajdujących się na przedmiotowych działkach. Zgodnie z informacją zawartą w. powołanym piśmie Związku Spółek Wodnych w G. z dnia 10.02.2009 r. - na działkach nr [...] i [...] położonych w Z. , znajdują się urządzenia melioracji wodnych szczegółowych i są one objęte działalnością Gminnej Spółki Wodnej w G. zrzeszonej w związku Spółek Wodnych, (k. [...] ). W piśmie tym stwierdzono również, że w ostatnim okresie były wykonywane prace konserwacyjne w celu usunięcia awarii sieci drenarskiej, a awarie te były spowodowane zatkaniem istniejących ciągów drenarskich korzeniami rosnących wierzb i żywopłotu. Prace takie były wykonane w dniach 08.09.2007 r., 05.12.2007 r. i 08.10.2008 r.
Organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 77 ust. l ustawy Prawo wodne, utrzymywanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych należy do zainteresowanych właścicieli gruntów, a jeżeli urządzenia te są objęte działalnością spółki wodnej - należy do tej spółki, przy czym do urządzeń melioracji wodnych szczegółowych zalicza się drenowania (art. 73 ust.l pkt la ustawy Prawo wodne). Według natomiast art. 77 ust. 2 ustawy Prawo wodne, jeżeli obowiązek, o którym mowa w ust. l, nie jest wykonywany, organ właściwy do wydania pozwolenia wodnoprawnego ustala, w drodze decyzji, proporcjonalnie do odnoszonych korzyści przez właścicieli gruntu, szczegółowe zakresy i terminy wykonywania tegoż obowiązku.
Mając zatem na uwadze stan faktyczny sprawy oraz powołane przepisy prawa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. stwierdziło, iż ustawa Prawo wodne w Rozdziale 3, zatytułowanym "Melioracje wodne", reguluje kwestię dotyczącą utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, czyli istotę żądania wnioskodawczyni. Przepisy te wskazują bowiem osoby zobowiązane do utrzymania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, a także przewidują konsekwencje naruszenia tego obowiązku. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podkreślił, że skoro w przypadku M.H.-D. - jak wyżej ustalono - jej żądanie dotyczy utrzymywania urządzeń melioracji wodnych szczegółowych, to winien mieć w sprawie zastosowanie tryb właściwy w tego typu sprawach. Wobec powyższego, zasadnie zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. organ I instancji odmownie załatwił wniosek M.H.-D. w trybie art. 29 ustawy Prawo wodne w przypadku, gdy istnieją przepisy regulujące wprost sytuację, będącą przedmiotem wniosku strony i tym samym uznając, iż rozstrzygnięoie w zakresie utrzymania w należytym stanie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych winno nastąpić w trybie przewidzianym w art. 77 ustawy Prawo wodne. Kolegium podkreśliło, że co prawda sentencja zaskarżonej decyzji nie została sformułowana precyzyjnie, bowiem organ ją wydający winien rozpatrując sprawę na podstawie art. 29 ustawy Prawo wodne w przypadku nie spełnienia przesłanek w nim zawartych, odmówić nakazania właścicielowi gruntu A.Z. -przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, jednakże wada ta nie powoduje naruszenia przepisów w takim stopniu, że koniecznym jest wyjaśnienie okoliczności mających wpływ na rozstrzygnięcie i tym samym uchylenie zaskarżonej decyzji.
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 25 października 2007 r. (sygn. akt II SA/Ke 457/07) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wskazało także, iż niewystąpienie w sprawie przesłanek określonych w art. 29 ust. l ustawy Prawo wodne, powinno doprowadzić do wydania decyzji merytorycznej, zajmującej stanowisko wobec żądania strony, czyli (jak w niniejszej sprawie) decyzji o odmowie przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie lub zbudowania urządzeń zapobiegających szkodom w postępowaniu wszczętym na wniosek, a nie do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.
Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wniosły: M.H. wieź, M.H.-D. oraz I.B. . Żądając uchylenia decyzji, zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ust. l, 2 i 3 Prawa wodnego oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 6 kpa, art. 7 ust. l kpa i art. 140 par. l kpa.
W uzasadnieniu skargi podano, że dokonane przez A.Z. nasadzenia spowodowały na sąsiadującej działce (nr [...]) niekorzystne skutki (w tym szkody). Skutki te przejawiały się w podtopieniach wskazanej wyżej działki nr [...] . . W wyniku dokonania nasadzeń powstały problemy z przepustowością wody w urządzeniach melioracyjnych, która spływa z działek [...] i [...]. . Skarżące wskazały także, iż przywrócenie przez właściciela nieruchomości sąsiedniej poprzedniego stanu wodnego, w żadnej mierze nie wiąże się z bieżącym utrzymaniem urządzeń melioracyjnych. Podano, że dokonane nasadzenia, powodują zmianę stosunków wodnych i uniemożliwiają prawidłowe wykorzystanie urządzeń melioracyjnych znajdujących się na działce A.Z. . Skarżące podkreśliły, że na gruncie sąsiednim dokonano także nasypu ziemnego utrudniającego odpływ wody.
Odnośnie zarzutu naruszenia przepisów 'postępowania skarżące podały, że nie rozpoznano merytorycznie istoty sprawy, odmownie załatwiając wniosek złożony przez skarżącą M.H. Podano, że takie rozwiązanie nie jest znane przepisom postępowania administracyjnego, tym bardziej, że w sentencji decyzji organu I instancji wskazano jako podstawę prawną art. 104 kpa, który zdaniem skarżących, wymaga merytorycznego rozpoznania żądania, a nie, jak to miało miejsce w tej sprawie "odmownego załatwienia wniosku", bez treści konkretyzującej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Postanowieniem z dnia [...].04.2012 r. sąd odrzucił skargę M.H.-D. oraz I.B. Powodem odrzucenia skargi było nieuiszczenie przez te skarżące należnego od skargi wpisu .
Uczestnik A.Z. w piśmie z dnia 5.08.2012 r. wniósł o oddalenie skargi, podkreślając, iż prawo wodne naruszone zostało poprzez wybudowanie drogi bitej, utwardzonej przez skarżących. Wskazał, że problemy wodne nie zaczęły się od posadzenia 18 lat temu żywopłotu, lecz od chwili budowy drogi, która została utwardzona i w znacznym stopniu podniesiona, poprzez nawożenie różnego rodzaju materiałów. Efektem tego było zagniatanie istniejącej melioracji pod drogą. Podał, że droga wybudowana została na gruntach rolnych, bez stosownych pozwoleń, a także bez zabezpieczenia jej w fosę. Podkreślił, że inwestorzy drogi sprzeciwiają się budowie fosy, która jest, zdaniem uczestnika, jedynym sposobem rozwiązania problemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji są wadliwe i podlegają uchyleniu.
Zgodnie z art. 29 ust. l ustawy z dnia 18.07.2001 r. Prawo wodne (t.jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 239, póz. 2019 ze zm.) właścicielowi gruntu nie wolno podejmować działań na swoim gruncie, powodujących zmianę stanu wody, a zwłaszcza zmianę kierunku odpływu wody opadowej i ze źródeł, o ile miałyby spowodować to szkodę dla gruntów sąsiednich (pkt 1). Właścicielowi nie wolno również odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie (pkt 2). Poza wymienionymi zakazami., powołana ustawa w ust. 2 art. 29 nakłada na właściciela określone obowiązki w zakresie dbałości o utrzymanie właściwego stanu wody na swoim gruncie. Naruszenie przez właściciela nieruchomości stosunków wodnych powodujące szkodę na gruntach sąsiednich rodzi skutek w postaci nałożenia nakazu przywrócenia poprzedniego stanu lub wykonania urządzeń zapobiegających powstawaniu szkody. Wydanie decyzji obejmującej wskazane obowiązki i nakazy wymaga od organu administracji prowadzącego postępowanie w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych — dokładnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, zmierzającego do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Będzie to zatem, po pierwsze: stwierdzenia czy właściciel dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie, po wtóre zaś, czy zmiany te szkodzą gruntom sąsiednim. W tym celu organ I instancji powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające z uwzględnieniem dyspozycji art. 7 kpa i art. 77 kpa. Zgodnie z powołanymi przepisami w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
Obowiązane są one sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zgodnie zaś z art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.
Powyżej przedstawionym wymogom organy administracji publicznej w niniejszej sprawie uchybiły. Wskazać bowiem należy, iż w toku postępowania organ I instancji, opierając się na wynikach przeprowadzonej w dniu 29.03.2011 r. rozprawy administracyjnej ustalił, że na działce nr [...]w Z. nie doszło do zmiany stanu wody ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wniosek ten wyprowadzony został z faktu, iż w dniu rozprawy administracyjnej sporny grunt był suchy i nie wykazywał żadnych śladów wody, ani tym bardziej jej zastojów. Tymczasem skarżąca M.H. podnosiła, że woda nie odpływa z nieruchomości w okresie obfitych opadów. W okolicznościach sprawy uznać więc należy, iż jednorazowe oględziny nieruchomości mające na celu ustalenie czy doszło do zmiany stosunków wodnych, nie pozwalają na jednoznaczne przesądzenie, iż zmiana ta rzeczywiście na spornych działkach wystąpiła. Inaczej mówiąc, niepozostawiające wątpliwości ustalenie wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 29 Prawa wodnego, nie może opierać się na jednorazowym i pobieżnie przeprowadzonym dowodzie z oględzin. Zmiana stosunków wodnych na gruncie jest zjawiskiem złożonym, i ustalenie jej wystąpienia wymaga częstokroć przeprowadzenia wielu czynności i dowodów, 'nie wyłączając skorzystania przez organ z wiadomości specjalnych (opinii biegłego). Tymczasem przesądzenie przez organ I instancji o istotnej i podstawowej dla tej sprawy okoliczności, odbyło się na podstawie jednorazowych i powierzchownych oględzin nieruchomości. Jednocześnie podkreślić należy, że wyniki tych oględzin nie pokrywają się z innymi dowodami znajdującymi się w aktach sprawy, które zgromadzone zostały w trakcie postępowania poprzedzającego wydanie kontrolowanych obecne decyzji, a zakończonego decyzją Wójta Gminy G. z dnia [...] .04.2009 r., którą umorzono postępowanie administracyjne w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych przez A.Z. . Decyzja ta została następnie uchylona decyzją SKO w N. z dnia [...]07.2009 r., a sprawa przekazana została do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wskazać wobec powyższego należy, że na k. 36v a.a. znajduje się protokół oględzin działek nr [...] i [...] w Z. , spisany w dniu 17.03.2009 r. Z zamieszczonych w tym dokumencie ustaleń organu wynika, że "woda z działki nr [...] nie przepływa przez działkę nr [...] . (...). Na działce [...] urządzona jest droga (...). W drodze tej istnieją koleiny wypełnione wodą". Nadto ze znajdujących się w powyższym dokumencie oświadczeń K.Z. wynika, że woda znajduje się na działce stanowiącej własność A.Z. (nr [...] ) w czasie intensywnych opadów. K.Z. wskazał, że stan taki miał miejsce także przed posadzeniem żywopłotu na tej nieruchomości. Nadto na k. 13 a.a. znajduje się pismo Związku Spółek Wodnych w G. z dnia 10.02.2009 r. z którego wynika, że na działkach nr [...] i [...] w Z. istnieją urządzenia melioracji wodnych szczegółowych. Przy urządzeniach tych wykonywane były prace konserwacyjne w 2007 r. i 2008 r., a przyczyną niedrożności sieci drenarskiej były korzenie rosnących tam drzew. Okoliczności te potwierdzone zostały przez Kierownika Spółki Wodnej w G. K.K. - podczas oględzin nieruchomości w dniu 17.03.2009 r. Z przedstawionych oświadczeń i treści dokumentów - dla stanu faktycznego sprawy - może wynikać wniosek odmienny, niż przyjęty przez Wójta Gminy G. w kontrolowanej decyzji z dnia 28.04.2011 r. W szczególności, na podstawie przedstawionych okoliczności, sam fakt zmiany stanu wody na gruncie nie może być całkowicie odrzucany. Zwrócić bowiem należy uwagę, że także K.Z. (pełnomocnik A.Z. - właściciela działki nr[...] w Z. w kierowanym do sądu piśmie z dnia 5.08.212 r. (k. [...] .) wskazuje na występujące na działce problemy wodne. Podaje on jednak inną niż skarżąca przyczynę ich powstania (budowę drogi). Stanowisko takie przestawił także podczas rozprawy administracyjnej w dniu 29.03.2011 r. (k. [...]). Wskazane okoliczności nakazują więc przyjąć, iż organ nie ustalił-prawidłowego stanu faktycznego sprawy. Kwestie te zatem, jako istotne z punktu widzenia art 29 Prawa wodnego, winny być jednoznacznie i dokładnie ustalone.
Krytycznego ustosunkowania się wymagają te rozważania Kolegium, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...].11.2011 r., które dotyczą oceny i kwalifikacji prawnej wniosku M.H. . Zdaniem sądu, Kolegium Odwoławcze w nieuprawniony sposób uznało i przyjęło, że inicjujący postępowanie wniosek M.H. dotyczy w istocie utrzymania sieci drenarskiej i znajduje oparcie w art. 77 Prawa wodnego. Podkreślić należy, że wniosek M.H. nie pozostawiał wątpliwości, iż w sprawie chodzi o naruszenie stosunków wodnych i szkody tą okolicznością spowodowane. W piśmie z dnia 16.10.2007 r. wskazany został przez wnioskodawczynię art. 29 Prawa wodnego - jako podstawa prawna prowadzonego postępowania. W takich okolicznościach, organ II instancji w nieuprawniony sposób nadał żądaniu wnioskodawczyni inny sens i znaczenie niż miał on w rzeczywistości. Niezależnie od powyżej wskazanego, wadliwego odczytania przez Kolegium istoty żądania wnioskodawczyni, podkreślenia wymaga, że okoliczność, iż na działce nr [...] w Z. znajduje się sieć drenarska, sama w sobie nie oznacza jeszcze, że w sprawie chodzi o konserwację tych urządzeń. Sieć ta jest jednym ze sposobów regulacji stosunków wodnych, które mogą być naruszone poprzez różne działania, których wystąpienie powinno być jednoznacznie w sprawie ustalone. Celowe lub nawet przypadkowe uszkodzenie sieci drenarskiej przez właściciela gruntu na którym sieć ta się znajduje, spowodować może naruszenie stosunków wodnych na gruncie. Okoliczność natomiast, iż spółka wodna z mocy art. 77 ust. l Prawa wodnego ma obowiązek wykonywać prace konserwacyjne przy urządzeniach melioracyjnych, nie oznacza sama w sobie, że w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 29 Prawa wodnego, nie można w trybie i na zasadach określonych w powołanym przepisie - usunąć przyczyny powodującej wadliwe funkcjonowanie tej sieci. Mówiąc inaczej, drenaż, będący elementem melioracji wodnych, ukształtował określone stosunki wodne na gruncie, zatem ich zmiana (np. poprzez uszkodzenie drenażu) rodzić musi określone skutki prawne, o ile pociąga za sobą szkody dla gruntów sąsiednich (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 13.01.2009 r.; sygh. akt II SA/Łd 577/08; LexPolonica nr 2320383).
Nadto, w kontekście zaprezentowanego przez Kolegium stanowiska odnośnie kwalifikacji wniosku M.H. wieź -jako sprawy opartej na art. 77 Prawa wodnego - nie są jasne dalsze poglądy Kolegium, które wskazują, iż zasadnie organ I instancji odmownie załatwił wniosek w oparciu o art. 29 Prawa wodnego". Inne bowiem zapatrywanie organu odwoławczego odnośnie kwalifikacji (oceny) prawnej wniosku, niż uczynił to organ I instancji - konsekwentnie winno było prowadzić do skorzystania przez Kolegium z uprawnień jakie przewiduje art. 138 § l pkt 2 kpa, w szczególności także w kontekście trafnie dostrzeżonych przez organ odwoławczy uchybień w zakresie wyrzeczenia decyzji organu I instancji.
W ponownie prowadzonym postępowaniu, rzeczą organu będzie . usunięcie wskazanych wyżej uchybień. Rozpoznając sprawę ponownie organy administracji winny przede wszystkim ustalić czy na wskazywanej przez skarżących nieruchomości zmieniono stan wody. O ile wskazana zmiana wystąpiła, jednoznacznie ustalone winno być czy na nieruchomości skarżących występują niekorzystne następstwa (szkody) spowodowane naruszeniem stosunków wodnych. W zakresie podstawy faktycznej, jeżeli organ ustali, że stosunki wodne zostały naruszone, należy również w dokładny i precyzyjny sposób ustalić przyczynę tego naruszenia, uwzględniając wskazywane już dotychczas przez strony czynniki powodujące taki stan rzeczy. W zależności od wyników tych ustaleń, nastąpić winno rozstrzygnięcie sporu przy uwzględnieniu regulacji wynikającej z art. 29 Prawa wodnego.
Z przedstawionych względów, sąd działając na zasadzie art. 145 par. l pkt l lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., póz. 270; dalej powoływana jako p.p.s.a.) zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji uchylił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło