II SA/Kr 1436/12
WyrokWSA w Krakowie2013-02-13
Skład orzekający: Krystyna Daniel, Joanna Tuszyńska, Agnieszka Nawara-Dubiel
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu nieruchomości, które odnosi się do części nieruchomości określonej jako "grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód", zostało wydane z naruszeniem przepisów proceduralnych, w szczególności art. 124 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 126 k.p.a., ze względu na niejednoznaczne określenie zakresu zawieszenia?Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji podlegają uchyleniu z powodu naruszenia przepisów proceduralnych, w tym art. 124 § 1 k.p.a. w związku z art. 7, 77 § 1, 107 § 3 i 126 k.p.a. Rozstrzygnięcia te zostały sformułowane w sposób niejednoznaczny, uniemożliwiający ustalenie zakresu orzeczenia, a uzasadnienia nie zawierają dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego, co jest sprzeczne z wymogami prawidłowego postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na postanowienie Wojewody utrzymujące w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ I instancji zawiesił postępowanie, uznając za zagadnienie wstępne konieczność ustalenia przez sąd powszechny ważności umów sprzedaży nieruchomości. Wojewoda utrzymał to postanowienie w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów k.p.a. poprzez przerzucenie na nich obowiązku wystąpienia do sądu powszechnego oraz brak interesu prawnego Starosty w wystąpieniu z takim pozwem.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: NSA Joanna Tuszyńska WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2013 r. na rozprawie sprawy ze skargi K.K, . A.K., I.K., M.L., A.S., D.W., A.B., T.K, S.K. i J.B. , na postanowienie Wojewody z dnia 7 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Postanowieniem z dnia 24.01.2012 r., znak [....] Starosta K. na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 w związku z art. 100 § 1 k.p.a. w związku z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 z późń. zm.)
1. zawiesił z urzędu postępowanie prowadzone z wniosku W.K. , i innych .....w sprawie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako część działek: nr o pow. 2,6564 ha, poł. w M. gm. W. , objętej księgą wieczystą nr [....] , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] o pow. 0,7096 ha, b. gm. kat. [....] , w części stanowiącej grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód - do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego polegającego na ustaleniu przez sąd powszechny ważności umów sprzedaży:
- umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym nr Rep. [....] w dniu 7 grudnia 2005 r. pomiędzy Agencją [....] z siedzibą w W. a Gminą W. ,
- umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym nr [....] w dniu 5 września 2007 r. pomiędzy Gminą W. a [....] " sp. z o.o. z siedzibą w W. ;
2. jednocześnie, na podstawie art. 100 § 1 kodeksu postępowania administracyjnego, wezwał W.K. , i innych ....do wystąpienia w terminie 3 miesięcy od kiedy niniejsze postanowienie stanie się ostateczne do właściwego sądu powszechnego z pozwem o ustalenie ważności ww. umów. Dowód wystąpienia o rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego należy doręczyć do Wydziału Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w K. w terminie 4 miesięcy od kiedy niniejsze postanowienie stanie się ostateczne.
W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że wywłaszczenie parceli l. kat. [....] o pow. 0,7096 ha, b. gm. kat. M. nastąpiło decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. -Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia 24 grudnia 1968 r. Nr [....] na cele budownictwa, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej Nr [....] z dnia 5 sierpnia1965 r. wydaną przez Wydział Budownictwa, Urbanistyki i Architektury Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. W dacie wywłaszczenia przedmiotowa parcela stanowiła własność R. z [....] [....]. Jej następcy prawni złożyli wniosek zwrot wywłaszczonej nieruchomości.
Wywłaszczona parcela weszła w skład działki nr [....] , a po jej podziale odpowiadała częściom działek ewidencyjnych: nr nr [....] poł. w obr. M. gm. W. W 2008 r. zmieniono konfigurację działek i obecnie wnioskowana do zwrotu parcela l. kat. [....] b. gm. kat. M. odpowiada aktualnie częściom działek ewidencyjnych: nr [....] o pow. 28,4896 ha, poł. w M. gm. W. oraz nr [....] o pow. 2,6564 ha poł. w M. gm. W.
Prawo własności działek: nr [....] o pow. 31,25 ha i nr [....] o pow. 0,38 ha, poł. w M. gm. W. od Agencji [....] nabyła Gmina W. w drodze umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym nr [....] w dniu 7 grudnia 2005 r. Prawo własności Gminy W. zostało ujawnione w księdze wieczystej [....] .
Następnie umową sprzedaży z dnia 5 września 2007 r., Rep. [....] prawo własności między innymi nieruchomości będącej przedmiotem postępowania od Gminy W. nabyła [....] sp. z o.o. z siedzibą w W.
Obecnie działki nr nr [....] objęte są księgą wieczystą nr [....] , w której dziale II jako właściciela nieruchomości wpisano [....] sp. z o.o. z siedzibą w W.
W tej sytuacji zachodzi przeszkoda dla dalszego prowadzenia postępowania w sprawie zwrotu części działek nr [....] oraz nr [....] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. M. , w części stanowiącej grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód.
Organ I instancji poinformował, że w stosunku do działki nr [....] w części zabudowanej budynkami magazynowymi, drogą dojazdową oraz ogrodzeniem kompleksu wojskowego, rozciągającym się na północny - wschód, w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. M. zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Kwestię ustalenia przez sąd powszechny ważności umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym nr [....] w dniu 7 grudnia 2005 r. oraz umowy sprzedaży zawartej aktem notarialnym nr [....] w dniu 5 września 2007 r. należy zakwalifikować jako zagadnienie wstępne uzasadniające obligatoryjne zawieszenie postępowania o zwrot ww. nieruchomości, zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego, który nakazuje zawiesić postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Starosta K. na poparcie swojego stanowiska powołał się na wskazania szeregu wyroków sądowych zapadających w sprawach dotyczących zwrotów wywłaszczonych nieruchomości w M. Jednocześnie wskazano, że Starosta K. nie ma legitymacji, aby skutecznie wystąpić do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie ważności umów przenoszących własność nieruchomości będących przedmiotem postępowania o zwrot. Interes taki posiada jedynie poprzedni właściciel lub jego spadkobierca (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 sierpnia 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 526/08).
Od postanowienia tego zażalenie wnieśli W.K. i inni......,. Zarzucili przeciąganie rozpoznania sprawy i próbę przerzucenia na nich obowiązku odzyskania nieruchomości przez Skarb Państwa. Zwrócono również uwagę na koszty postępowania sądowego sięgające 5% wartości nieruchomości, której umowa dotyczy.
Wojewoda [....] postanowieniem z dnia 7 sierpnia 2012 r., znak [....] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 9a ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Starosty K.
Wojewoda podkreślił, że nie może zostać zwrócona nieruchomość wywłaszczona, której właścicielem w czasie rozpatrywania wniosku o zwrot nie jest Skarb Państwa lub określona jednostka samorządu terytorialnego. Stan prawny takiej nieruchomości nie daje jednak podstaw do wydania decyzji odmawiającej zwrotu z tym uzasadnieniem, że nieruchomość nie pozostaje we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Organ prowadzący postępowanie winien - stosownie do postanowień art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - zawiesić postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości do czasu zakończenia sporu dotyczącego zgodności z prawem czynności cywilnoprawnej, w wyniku której Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego utraciła władanie wywłaszczoną nieruchomością i podjąć właściwe czynności procesowe celem usunięcia przeszkody powodującej zawieszenie postępowania lub wezwać stronę do ich podjęcia (art. 100 § 1 k.p.a.). Wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości z naruszeniem powyższej powinności oznacza naruszenie przepisów art. 7 k.p.a. i art. 136 ust. 1 i 3 u.g.n. Taka jest bowiem konsekwencja zakazu przeznaczania nieruchomości na cele inne, niż określone w decyzji o wywłaszczeniu, zawartego w art. 136 ust. l ustawy o gospodarce nieruchomościami.
W zakresie ustalenia celu wywłaszczenia, a następnie jego doprecyzowania organy administracji publicznej związane są orzeczeniami zapadłymi w niniejszej sprawie tj. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1644/09 i wcześniejszym orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt. I OSK 1462/08. Zgodnie z wytycznymi zawartymi w tych wyrokach celem wywłaszczenia była budowa magazynów wraz z zapleczem, zaś wyznaczenie strefy ochronnej w 10 lat po wywłaszczeniu nieruchomości nie może mieć wpływu na ocenę, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany.
W tym kontekście Wojewoda stwierdził prawidłowość ustaleń organu I instancji w zakresie zbędności nieruchomości oznaczonej jako część działek nr [....] i nr [....] poł. w M. gm. W. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] o pow. 0,7096 ha, b. gm. kat. [....] , w części stanowiącej grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód, na cel wywłaszczenia.
W niniejszej sprawie istnieje negatywna przesłanka zwrotu przedmiotowej nieruchomości powstała w wyniku zawarcia przez Agencję [....] z siedzibą w W. a Gminą W. umowy sprzedaży z dnia 7 grudnia 2005 r. Rep. [....] oraz zawartej w dniu 5 września 2007 r. Rep. [....] umowy sprzedaży pomiędzy Gminą W. a spółką pod firmą [....] " sp. z o.o. z siedzibą w W. Wskazano, iż organ I instancji prawidłowo przyjął, iż Gmina W. , która nabyła na własność wywłaszczoną nieruchomość w drodze umowy sprzedaży od Agencji [....] jest traktowana w tych okolicznościach jako "osoba trzecia". Stwierdzenie nieważności powyższych umów sprzedaży, skutkujące odzyskaniem przez Skarb Państwa własności przedmiotowych nieruchomości, pozwoli na usunięcie negatywnej przesłanki zwrotu w części nieruchomości, którą organ I instancji uznał za zbędną na cel jej wywłaszczenia tj. stanowiącej grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcje ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód.
Odnosząc się do zarzutów zawartych w piśmie z dnia 3 lipca 2012 r. wskazano, iż kwestia oceny treści zawartych umów sprzedaży nie może być dokonana w obecnie prowadzonym postępowaniu administracyjnym, którego przedmiotem jest zwrot nieruchomości. W sprawie tej właściwy jest sąd powszechny.
Zobowiązanie wnioskodawców do wystąpienia do sądu powszechnego ze wskazanym powództwem na podstawie art. 100 k.p.a. wynika z faktu, że organ prowadzący postępowanie nie ma legitymacji do wystąpienia z takim powództwem do sądu powszechnego.
W sytuacji gdy powyższe zagadnienie wstępne zostanie przed sądem powszechnym rozstrzygnięte albo gdy upłynie bezskutecznie termin do wystąpienia przez stronę do sądu, organ będzie mógł podjąć zawieszone postępowanie i wydać decyzję w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.
Powyższe postanowienie zaskarżyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie A.S. i inni ....domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Starosty K. z 24 stycznia 2012 roku nr [....] . Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili:
1. naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 8 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż to skarżący, a nie Starosta K. , są zobowiązani wystąpić do sądu powszechnego z pozwem o ustalenie ważności umów sprzedaży nieruchomości, objętych decyzją o wywłaszczeniu z dnia 24 grudnia 1968 r.
2. naruszenia art. 100 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż Starosta K. nie posiada interesu prawnego w przedmiocie wystąpienia do sądu powszechnego z pozwem o ustalenie ważności umów sprzedaży nieruchomości, objętych decyzją o wywłaszczeniu z dnia 24 grudnia 1968 r.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ II instancji powołuje się na literalną treść przepisów, nie rozważając w ogóle argumentów, jakie skarżący podnoszą w rozpoznanym zażaleniu. Starosta K. nie neguje faktu, iż utrata własności wywłaszczonej nieruchomości odbyła się z naruszeniem zakazu przewidzianego w art. 136 ust. 1 u.g.n., jednak skutki tego uchybienia przerzuca na Skarżących, którzy są zobowiązani wystąpić do sądu powszechnego i ponieść koszty postępowania oraz profesjonalnej obsługi prawnej. Tego rodzaju postępowanie, mając na względzie zasadę działania organów państwa i jego administracji określoną w art. 7 oraz 8 k.p.a. jest nie do zaakceptowania i stanowi ich bezsprzeczne naruszenie. Zasady państwa prawa wymagają, aby nieuchronne ryzyko pomyłek, błędów, a nawet celowych bo podjętych w interesie ogólnym, lecz szkodzących jednostce działań administracji, nie było przerzucane tylko na tę jednostkę, zwłaszcza gdy po jej stronie nie można się dopatrzeć naganności zachowania.
Organ drugiej instancji naruszył także art. 100 § 1 k.p.a. przyjmując, iż Starosta K. nie posiada interesu prawnego w wystąpieniu do sądu powszechnego o ustalenie ważności umów sprzedaży przedmiotowych nieruchomości, co w konsekwencji uniemożliwia ich zwrot na rzecz prawowitych właścicieli. Takie stanowisko w rzeczywistości doprowadza do sytuacji kuriozalnej, w której obywatele muszą ponieść koszty bezprawnego działania organów administracji publicznej. Zgodnie z Postanowieniem Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 2012 roku, sygn. akt II OSK 849/12 zakres interesu prawnego podmiotów administracji publicznej wyznaczają ich ustawowo określone kompetencje. Ustalenie ważności wskazanych w treści niniejszej skargi umów sprzedaży, jest konieczne z punktu widzenia toczącego się postępowania wywłaszczeniowego, którego dysponentem jest Starosta. Ponadto, sytuacja w której doszło do zawarcia powyższych umów sprzedaży i toczącego się już kilka lat postępowania z udziałem Skarżących została spowodowana niedopełnieniem obowiązków wynikających z u.g.n. jeszcze przed przeniesieniem własności nieruchomości na Agencję [....] . W związku z powyższym obydwie strony postępowania administracyjnego są zainteresowane wynikiem postępowania przed sądem powszechnym.
Z punktu widzenia słusznego interesu obywateli oraz interesu społecznego, niedopuszczalne jest nałożenie na skarżących obowiązku wystąpienia do sądu powszechnego w celu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego i ponoszenia jego wysokich kosztów w sytuacji, w której: po pierwsze toczące się postępowanie administracyjne zostało spowodowane niezgodnym z prawem działaniem organów administracji publicznej, po drugie istnieją poważne przesłanki do przyjęcia występowania interesu prawnego po stronie Starosty K.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie i w całości podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Uczestnik postępowania [....] Sp. z o.o. z M. w piśmie z dnia 11 lutego 2013 r. podniosła, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest zasadna, lecz z innych powodów niż podniesione w jej treści. Zdaniem uczestnika w postępowaniu administracyjnym nie zebrano materiału dowodowego pozwalającego na ustalenie sposobu zagospodarowania nieruchomości pod kątem realizacji celu wywłaszczenia. W szczególności brak jest planu na którym widoczne byłyby zarówno granice geodezyjne wywłaszczonej nieruchomości, jak i układ byłego magazynu [....] w M. Spółka podniosła, że taki plan został sporządzony przez Starostę po wydaniu zaskarżonego postanowienia i wynika z niego, że nie istniała żadna część parceli l. kat [....] położona na południowy zachód od ogrodzenia zewnętrznego, bowiem cała ta nieruchomość położona była wewnątrz kompleksu wojskowego.
W toku postępowania zmarł T.K. , a na jego miejsce do postępowania sądowego wstąpili następcy prawni: K.K. , i inni.....- zgodnie z postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. podlegają uchyleniu ze względu na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 124 § 1 i art. 107 i § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. Rozstrzygnięcia w nich zawarte są bowiem sformułowane w sposób niejednoznaczny, niepozwalający na ustalenie zakresu orzeczenia, a w uzasadnieniach brak jest dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego.
W wydanych w niniejszej sprawie wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2009 r. sygn. akt. I OSK 1462/08 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 1644/09 zakwestionowano wcześniejsze decyzje orzekające o odmowie zwrotu nieruchomości z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził: "W zasadzie jedynie z map dołączonych do akt sprawy, a nie z decyzji, można się domyślać, czy na działkach objętych wnioskiem stoją magazyny, czy też działki te są tylko porosłe trawą, lub też pokryte instalacjami betonowymi, należącymi do ogrodzenia całego kompleksu, albo czy przebiega przez nie wewnętrzna droga dojazdowa. (...) Ustalenia te winny zaś znaleźć odzwierciedlenie w niebudzących wątpliwości materiałach dowodowych np. planach, mapach geodezyjnych, z których jasno by wynikało, kiedy i w jaki konkretnie sposób przedmiotowa nieruchomości została zabudowana, jakim rodzajem zabudowy i w których częściach nieruchomości poszczególne części zabudowy (takie jak budynki, drogi, ogrodzenie, itp.) zostały zlokalizowane. Dopiero bowiem wówczas dla organów orzekających powstałaby możliwość dokonania prawidłowej oceny zasadności żądania zwrotu całej (lub części) wywłaszczonej nieruchomości".
Powyższe wskazania nie zostały przez organy prowadzące postępowanie wykonane. Trzeba zauważyć, że na obecnym etapie przedmiotem kontroli sądu administracyjnego nie jest decyzja rozstrzygająca sprawę zwrotu nieruchomości, lecz jedynie kwestia incydentalna dotycząca zawieszenia postępowania w odniesieniu do części nieruchomości. Istotne jest jednak jakiej dokładnie części nieruchomości owo zawieszenie ma dotyczyć. Rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu (art. 124 § 1 k.p.a.) musi być sformułowane jednoznacznie i w sposób niepozostawiający wątpliwości co do jego zakresu.
Organy obu instancji powołując się na powyższe wyroki stwierdziły, że zawieszenie postępowania dotyczy tylko tej części wywłaszczonej nieruchomości, która stanowi "grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód". Starosta wskazał dodatkowo, że w stosunku do działki nr [....] w części zabudowanej budynkami magazynowymi, drogą dojazdową oraz ogrodzeniem kompleksu wojskowego, rozciągającym się na północny - wschód, w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. M. zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Z powyższego wynika więc, że wywłaszczona nieruchomość dzieli się na dwie części: jedną - zabudowaną budynkami magazynowymi, drogą dojazdową oraz ogrodzeniem kompleksu wojskowego, rozciągającym się na północny - wschód i drugą - stanowiącą grunt wolny od zabudowy, pełniący funkcję ochronną, rozciągający się od ogrodzenia zewnętrznego na południowy zachód.
Tak sformułowany opis nieruchomości nie jest jednak wystarczający w sytuacji, gdy w aktach sprawy brak jest dokumentów jednoznacznie pokazujących usytuowanie działki względem wymienionych wyżej zabudowań, drogi dojazdowej i ogrodzenia.
W powołanych wyżej wyrokach zakwestionowano - jako nazbyt ogólne - dowody w postaci protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami terenu (w tym i terenu dawnej parceli l. kat.....), przeprowadzonej w dniu 30 maja 2006 r. oraz mapy z dnia 26 czerwca 2006 r. obrębu [....] i [....] sporządzonej przez T.C.
W ponownym postępowaniu przeprowadzono drugą rozprawę administracyjną połączoną z oględzinami terenu w dniu [....] 2011 r. (k. 530 tom III akt administracyjnych). W protokole rozprawy znajduje się zapis, że "na podstawie mapy stanu prawnego stanowiącego kompilację mapy ewidencyjnej gm. [....] z mapą b. g. kat. [....] oraz oznaczania granic w terenie przez geodetę zlokalizowano położenie parceli l. kat. [....] Granice w terenie zostały oznaczone palikami. Przedmiotowa nieruchomość ma kształt prostokąta. W 1/3 jest to teren niezagospodarowany, porośnięty wysoką trawą i krzewami. W 1/3 - środkowej części stanowi wysoki nasyp ziemi. Pozostała część jest w pełni zagospodarowana budynkiem hali i otaczającym go placem".
W protokole tym nie ma wzmianki o ewentualnym ogrodzeniu, które miałoby rozdzielać wywłaszczoną nieruchomość na część zagospodarowaną i niezagospodarowaną, w odniesieniu do której postępowanie zostało zawieszone.
Ponadto w aktach sprawy na k. 451 (tom III akt administracyjnych) znajduje się kopia "wniosku o ustalenie trybu dokonania zamówienia publicznego [....] (bez daty). Zakres zamówienia obejmuje między innymi sporządzenie dokumentacji geodezyjno - kartograficznej, polegającej na wyznaczeniu w terenie granic parcel położonych w b. gm. kat. B. (w tym parceli l. kat.....) oraz sporządzenie kompilacji mapy ewidencyjnej jednostka ewidencyjna W. obręb [....] i obręb [....] , z mapą b. gm. kat. B.
Mapa stanu prawnego stanowiąca kompilację mapy ewidencyjnej wsi [....] z mapą byłej gminy katastralnej M. w zakresie między innymi parceli l. kat. [....] , sporządzona przez M.W. w dniu 12 października 2011 r., znajduje sie na k. 549 akt administracyjnych. Zaznaczono na niej kolorem czerwonym granice parceli l. kat. [....] w ramach obecnych działek nr [....] i [....] . Na tej mapie nie uwidoczniono jednak w żaden sposób sposobu zagospodarowania działki nr [....] , a w szczególności umiejscowienia ogrodzenia, budynków magazynowych i drogi dojazdowej. Zagospodarowanie przedmiotowej nieruchomości zostało w pewien sposób uwidocznione na mapie sporządzonej na kalce technicznej na k. 546 akt administracyjnych, jednakże mapa ta nie zawiera opisu wyjaśniającego co oznaczają poszczególne elementy umieszczone na mapie np. linią przerywaną, a ponadto jest to kopia mapy z dnia 26 czerwca 2006 r. sporządzonej przez T.C. w formie papierowej, która została już wcześniej zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Ponadto w aktach administracyjnych na k. 533 znajduje się mapa, na której kolorem czerwonym zaznaczono granice parceli l. kat. [....] , jednakże po pierwsze: nie wiadomo kto i w jakim celu ją sporządził, a po drugie: również nie wynika z niej gdzie w granicy b. parceli l. kat. [....] znajdują się budynki magazynowe droga dojazdowa oraz ogrodzenie, o których mowa w zaskarżonym postanowieniu. Z kolei na k. 534 - 535 i 547 i 548 akt administracyjnych znajdują się zupełnie nieczytelne kserokopie z pieczątkami Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej datowane na lata 1970 i 1975, które również są nieprzydatne dla sprawy.
Żaden z wymienionych dokumentów nie pozwala na ustalenie przebiegu ogrodzenia oddzielającego "część zagospodarowaną" i "część niezagospodarowaną" wywłaszczonej nieruchomości. Dodatkowo z protokołu rozprawy administracyjnej z 25 listopada 2011 r. wynika, że jej aktualny sposób zagospodarowania pozwala na wydzielenie trzech, a nie dwóch części. Wreszcie z protokołu rozprawy administracyjnej połączonej z oględzinami z dnia [....] 2006 r. wynika, że granice zewnętrzne byłego kompleksu wojskowego wyznaczały betonowe słupki niepołączone siatką, dalej istniało ogrodzenie ze słupków betonowych z rozciągniętą do połowy siatką, a następnie przeprowadzone były dwa rzędy ogrodzenia wewnętrznego wypełnione siatką i zakończone drutem kolczastym. W istocie istniały więc cztery ogrodzenia. Z uwagi na upływ czasu nie jest wykluczone, że ogrodzenia te zostały usunięte, na co również wskazuje brak wzmianki o jakimkolwiek ogrodzeniu w protokole rozprawy z [....] 2011 r. Jeżeli jednak zaskarżone postanowienie wyznacza granice terenu objętego zawieszeniem postępowania w oparciu właśnie o ogrodzenie, to brak możliwości ustalenia o jakie ogrodzenie chodzi i gdzie ono przebiega skutkuje koniecznością uchylenia takiego postanowienia.
Jak wynika z powyższego zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty K. zostało sformułowane w sposób wadliwy, który uniemożliwia ustalenie w jakim zakresie postępowanie zostało zawieszone. W ten sposób naruszono art. 124 § 1 k.p.a. Z kolei niewyjaśnienie tej kwestii w uzasadnieniu postanowień I i II instancji narusza art. 7, art. 77 § 1 oraz art. art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a.
Podkreślenia wymaga, że na obecnym etapie postępowania przedwczesna jest ocena, czy w sprawie zachodzą przesłanki zawieszenia postępowania administracyjnego to jest czy zachodzą przesłanki z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Dopiero po jednoznacznym ustaleniu stanu faktycznego i prawidłowym sformułowaniu rozstrzygnięcia będzie możliwa jego kontrola pod tym kątem, o ile postanowienie takie zostanie zaskarżone do sądu administracyjnego.
W ponownym postępowaniu należy uzupełnić postępowanie w opisanym wyżej zakresie. Będzie to wymagało powtórnego przeprowadzenia oględzin nieruchomości i dokładnego jej opisania w protokole oględzin - w szczególności jeśli chodzi o usytuowanie na niej ewentualnych ogrodzeń. Należy również sporządzić mapę ukazującą położenie wywłaszczonej parceli l. kat. [....] i w sposób zrozumiały uwidaczniającą jej aktualny sposób zagospodarowania. Organ prowadzący postępowanie powinien rozważyć umieszczenie takiej mapy w treści postanowienia bądź też dołączenia jej jako załącznik do postanowienia - tak, aby z jego treści jasno wynikało gdzie przebiega granica terenu, co do którego postępowanie zostało zawieszone. Należy również zwrócić uwagę na orientację mapy względem kierunku północnego - z mapy na k. 549 tomu III akt administracyjnych wynika, że była parcela katastralna l. kat. [....] miała kształt prostokąta, którego dłuższe boki przebiegały niemal dokładnie wzdłuż południków tj. na linii wschód - zachód. Po ustaleniu gdzie dokładnie przebiega granica pomiędzy częścią zagospodarowaną i niezagospodarowaną - o ile taka granica istnieje - oraz uwidocznieniu tej granicy na mapie, przy opisie tej części nieruchomości, której zawieszenie postępowania ma dotyczyć należy pamiętać o orientacji tej mapy względem kierunków świata.
Biorąc powyższe pod uwagę należało uchylić zaskarżone postanowienie wraz z poprzedzającym go postanowieniem organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 14 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło