II SA/Kr 1440/14
WyrokWSA w Krakowie2014-12-02
Skład orzekający: Andrzej Irla, Mirosław Bator, Iwona Niżnik-Dobosz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda, rozpoznając ponownie odwołanie od pozwolenia na budowę po uchyleniu poprzedniej decyzji przez WSA, naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wprowadzając nowe dowody i analizy po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym, bez umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranego materiału?Ratio decidendi
Wojewoda naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 k.p.a.) oraz art. 138 § 2 k.p.a., wprowadzając po raz pierwszy w postępowaniu odwoławczym analizy dotyczące zgodności projektu budowlanego z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, co uniemożliwiło skarżącej wypowiedzenie się co do zebranego materiału dowodowego i potencjalne sporządzenie kontrekspertyzy. Ponadto, organ I instancji nie zebrał wystarczającego materiału dowodowego w zakresie § 60 rozporządzenia, co zostało stwierdzone w poprzednich wyrokach sądowych.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę polegającego na rozbiórce i budowie dachu oraz przebudowie ściany budynku mieszkalnego. Po uchyleniu pierwszej decyzji przez Wojewodę, Starosta wydał nową decyzję, którą Wojewoda utrzymał w mocy. Skarga E. R. do WSA została oddalona, ale wyrok WSA został uchylony przez NSA z powodu naruszenia przepisów dotyczących warunków technicznych (nasłonecznienie). WSA następnie uchylił decyzję Wojewody, wskazując na brak prawidłowej oceny nasłonecznienia. Wojewoda ponownie rozpoznał sprawę, wprowadzając nowe analizy dotyczące nasłonecznienia, co skarżąca uznała za naruszenie zasady dwuinstancyjności.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 1 sierpnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 22 marca 2011 r. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Mirosław Bator WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2014 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej E. R. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 1 sierpnia 2014 r. znak [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art. 80 ust. 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, ze zm., dalej w skrócie P.b.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.), utrzymał w mocy decyzję nr [...] Starosty [...] z dnia 22 marca 2011 r. znak [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu H. i J. K. pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Roboty budowlane polegające na rozbiórce części budynku tj. dachu i budowie nowego dachu oraz budowie dachu nad tarasem (na słupach), a także przebudowie ściany wschodniej budynku do parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego - w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na dz. nr [...] w N., gm. Z.".
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:
Postępowanie w sprawie zostało wszczęte z wniosku H. i J. K. z dnia 25 lutego 2010 r.
W dniu 6 sierpnia 2010 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 i art. 82 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, wydał decyzję nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu wnioskodawcy pozwolenia na budowę wskazanej inwestycji.
Powyższa decyzja, zaskarżona przez uczestnika postępowania administracyjnego E. R., została uchylona decyzją Wojewody [...] z dnia 4 października 2010 r. znak [...].
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał między innymi, że zatwierdzony projekt budowlany jest wewnętrznie niespójny oraz narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, decyzją nr [...] z dnia 22 marca 2011 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę inwestycji pn. "Roboty budowlane polegające na rozbiórce części budynku tj. dachu i budowie nowego dachu oraz budowie dachu nad tarasem (na słupach), a także przebudowie ściany wschodniej budynku do parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego - w budynku mieszkalnym jednorodzinnym na dz. nr [...] w N., gm. Z.".
W uzasadnieniu organ I instancji podał, że uwzględnił zalecenia Wojewody [...] zawarte w decyzji z 4 października 2010 r. Postanowieniem z
9 grudnia 2010 r. nałożono na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w zakresie kompletności projektu budowlanego oraz posiadanych uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń. Uzupełnień dokonano w dniach 5 i 25 stycznia 2011 r. W szczególności skorygowano i doprowadzono do zgodności z ustawą Prawo budowlane tytuł przedmiotowej inwestycji.
Starosta wskazał, że zgodnie z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Zabierzów w części obejmującej sołectwa: Brzezinka, Brzoskwinia, Karniowice, Kobylany, Młynka, Niegoszowice, Nielepice, Pisary, Radwanowice, Rudawa, Więckowice (uchwała Rady Gminy Zabierzów nr XXVIII/161/04 z 15 kwietnia 2004 r. – Dz. Urz. Województwa Małopolskiego nr 152, poz. 1834) oraz treścią wypisu z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wydanego przez Wójta Gminy Zabierzów działka nr [...] i przedmiotowy budynek zlokalizowane są częściowo w terenie komunikacji bez oznaczenia literowego. Przepis § 31 ust. 2 miejscowego planu stanowi, iż "W całym obszarze objętym planem dopuszcza się modernizację istniejącej zabudowy mieszkaniowej, usługowej, zagrodowej i gospodarczej, a także rozbudowę, o ile położenie tej zabudowy nie koliduje z ustalonymi w planie warunkami użytkowania gruntów i nie powoduje zagrożenia dla środowiska naturalnego". Natomiast opinia Gminy Zabierzów z dnia 22 września 2009 r. wraz z zatwierdzonym załącznikiem graficznym wskazującym lokalizację inwestycji oraz linie rozgraniczające zgodnie z ustaleniami miejscowego planu potwierdziła, że inwestycja nie koliduje z ustalonymi w planie warunkami użytkowania gruntów. Starosta podkreślił, że wziął pod uwagę przepis § 36 pkt 3 miejscowego planu, zgodnie z którym "w stosunku do istniejących budynków, których formy obniżają walory krajobrazu, zaleca się stopniową zmianę ich formy przy okazji remontów, przebudowy bądź nadbudowy np. przez zmianą kształtu i pokrycia dachu oraz kolorystyki i wykończenia elewacji". Na przepis ten powołał się też projektant w piśmie z dnia 20 stycznia 2011 r. Z projektu budowlanego wynika zaś, że inwestycja polega m.in. na rozbiórce istniejącego dachu nad główną bryłą budynku i budowie nowego dachu na istniejących ściankach kolankowych. Projektowany dach dostosowano do wymagań planu w zakresie obowiązującego kąta nachylenia połaci dachowych, w związku z czym zwiększa się wysokość budynku z 12,05 m do 13,19 m. Dlatego też Starosta uznał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez E. R., właścicielkę działek nr [...] i [...], organ I instancji wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny jednorodzinny w stanie istniejącym nie spełnia wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie lokalizacji oraz warunków kształtowania zabudowy, natomiast projektowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami planu miejscowego. Do akt sprawy dołączono dokumenty potwierdzające przeprowadzoną analizę zacieniania, która została sporządzona przez projektanta posiadającego stosowne uprawnienia budowlane i wpisanego na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, ponadto projektant ten złożył stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej. Zatem projektant ponosi pełną odpowiedzialność za zgodność przeprowadzonej analizy z obowiązującymi przepisami prawa. Projekt budowlany został uzupełniony o śniegołapy na projektowanym dachu w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników drogi, czyli działki nr [...]. Natomiast projekt zagospodarowania terenu został sporządzony na kopii mapy sytuacyjno-wysokościowej opracowanej przez uprawnionego geodetę przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 17 maja 2010 r. pod numerem [...]. Ponadto w piśmie z dnia 20 stycznia 2011 r. projektant wyjaśnił, że "Wersja papierowa projektu zagospodarowania działki została sporządzona w oparciu o wersję elektroniczną w/w mapy, w której każdy punkt posiada współrzędne/układ współrzędnych poziomych "65". Odległości podane na wersji papierowej zostały odczytane z wersji elektronicznej w/w mapy w programie [...]". Zdaniem organu, przedmiotowa inwestycja nie naruszała uzasadnionych interesów osób trzecich znajdujących się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu zgodnie z art. 5 ustawy Prawo budowlane, a organ zapewnił stronom czynny udział w każdym stadium postępowania i przed wydaniem decyzji umożliwił im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wobec spełnienia przez inwestora wymagań określonych w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, organ I instancji zatwierdził projekt budowlany i udzielił wnioskowanego pozwolenia na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła E.R..
Skarżąca zarzuciła, że autor projektu niewłaściwie sporządził studium zacieniania przez projektowaną inwestycję istniejącego budynku na sąsiedniej działce nr [...] należącego do niej, a projektowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem E. R., niewłaściwie został zaznaczony na mapie do celów projektowych przebieg granicy między działkami nr [...] i [...], nie wyjaśniono w projekcie zabezpieczenia drogi publicznej w czasie prowadzenia robót budowlanych, zaś organ pierwszej instancji w trakcie postępowania opierał się na wyjaśnieniach autora projektu zamiast dokonać samodzielnego zbadania sprawy.
Decyzją z dnia 6 czerwca 2011 r., znak: [...] Wojewoda [...] utrzymał ww. decyzję Starosty [...] w mocy.
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1286/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę E. R. na ww. decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2011 r.
Powyższy wyrok został w wyniku skargi kasacyjnej, wniesionej przez E. R., uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II OSK 997/12.
W uzasadnieniu Sąd drugiej instancji podniósł, że zasadny jest zarzut naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz mający z tym naruszeniem związek zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. Uznał przy tym za niedopuszczalne, aby pierwszym i jedynym sądem oceniającym dowody był sąd drugiej instancji. W ocenie NSA, sąd pierwszej instancji nie odniósł się w uzasadnieniu swego wyroku do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 P.b. w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1545/13, WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody z dnia 6 czerwca 2011 r. znak: [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że w toku postępowania administracyjnego organy miały obowiązek ustalenia, czy odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, zaś dla spełnienia tego wymogu niezbędne jest m. in. zapewnienie właściwego czasu nasłonecznienia, sprecyzowanego w przepisie § 60 rozporządzenia.
W ocenie Sądu, organy administracji publicznej na podstawie zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego dowodów nie miały podstaw do przeprowadzenia prawidłowej oceny realizacji przesłanki, o której mowa w § 60 rozporządzenia, pomijając ją zresztą w rozważaniach. Przede wszystkim żadnych dokumentów pozwalających tę kwestię wyjaśnić nie zawierał sam projekt budowlany, a to właśnie jego zgodność (dokładniej zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu) z przepisami techniczno – budowlanymi powinien ocenić organ (art. 35 ust. 2 P.b.). Braku tego nie usuwa pismo projektanta z dnia 7 lutego 2011 r., zawarte w nim wyjaśnienia oraz "linijka zacienienia". Przede wszystkim dokumenty te nie stały się częścią projektu. Nadto na podstawie "linijki zacieniania" nie da się stwierdzić, czy zrealizowany został wymóg z § 60 rozporządzenia, ponieważ ta kwestia nie została przedstawiona graficznie. Sam fakt braku zacienienia i to bez bliższej analizy nie może być natomiast uznany za równoznaczny z właściwym (zgodnym z przepisami) nasłonecznieniem pomieszczeń. Projektant nie wskazał, dla jakich dni zobrazował zacienienie, ani też według jakiego czasu podaje godziny w analizie. Dodatkowo, graficzne przedstawienie obejmuje okres dwóch pełnych godzin (od 9:00 do 11:00), podczas gdy w świetle § 60 istotne jest nasłonecznienie przez trzy godziny. Na podstawie tak skompletowanych materiałów dowodowych nie było możliwe prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tj. zgodności projektu zagospodarowania z przepisem § 60 rozporządzenia.
Sąd zauważył, że w postępowaniu sądowym przedłożone zostały nowe dokumenty, w tym kolejna linijka zacieniania z dodatkowymi informacjami, gdzie podano m. in., na jaką datę została sporządzona i według jakiego czasu podano godziny zacieniania.
Braków tych nie mogło sanować przedłożenie kolejnych dokumentów na etapie postępowania sądowego. Nie jest bowiem rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji publicznej w wykonywaniu obowiązków koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a te w sprawie niniejszej organy w ogóle nie poddały własnym rozważaniom sygnalizowanych obecnie zagadnień, przyjmując błędnie, że są zwolnione z obowiązku dokonania choćby formalnej kontroli dokumentacji, której sporządzenie wymaga posiadania wiedzy specjalnej.
Zdaniem Sądu, w sprawie nie zostały wyjaśnione prawidłowo wszystkie istotne okoliczności faktyczne, doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W wyniku ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego od decyzji nr [...] Starosty [...] z dnia 22 marca 2011 r., Wojewoda [...] wydał w dniu 1 sierpnia 2014 r. decyzję znak [...], którą podtrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu odniósł się szczegółowo do zarzutów E. R. podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
Wskazał, że inwestor w trakcie postępowania sądowego w sprawie sygn. akt
II SA/Kr 1286/11, załączył szczegółowe badanie zapewnienia nasłonecznienia budynku skarżącej, na podstawie przepisu § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Zgodnie z pomiarem w dniach równonocy (21 marca i 21 września), cień rzucany przez nadbudowywany budynek w godzinach od 9.00 do 11.00 przed południem, kładzie się pomiędzy budynkami, ale nie dociera nawet do podstaw ściany, w której są okna pomieszczeń mieszkalnych skarżącej. Oznacza to, że warunek cytowanego przepisu § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia jest spełniony w znacznie większym zakresie niż przewiduje prawo.
Skarżąca w trakcie wyżej przywołanego postępowania sądowego podniosła argument warunkowy, że nie zbadano spełnienia warunków nasłonecznienia jej budynku w okoliczności wydzielenia lokalu od strony wschodniej. Wojewoda wezwał zatem skarżącą pismem z 18 lipca 2014 r. do przedłożenia dowodu wydzielenia lokali. Pismo to zostało wysłane w dniu, gdy organ nie dysponował jeszcze powyżej badanym dowodem. W ocenie organu odwoławczego, w okolicznościach stwierdzonego spełnienia wymagań § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia w odniesieniu do całej powierzchni ściany wschodniej budynku skarżącej, nie ma potrzeby badania sprawy w odniesieniu do ewentualnych dopuszczeń. W związku z powyższym nie ma znaczenia dla sprawy fakt podjęcia przez skarżącą procedury wydzielenia lokalu w swym budynku na działce nr [...], ponieważ nawet w przypadku skutecznego wydzielenia odrębnych lokali w budynku skarżącej, spełnione są warunki nasłonecznienia, wynikające z § 60 ust. 1 ww. rozporządzenia w stosunku do każdego okna, czyli w stosunku do każdego pomieszczenia budynku mieszkalnego na działce nr [...].
Wskazane przez skarżącą rozbieżności w wartościach odległości między budynkami są przedmiotem inwentaryzacji stanu istniejącego i z uwagi na spełnienie § 13 ust. 1 pkt 1a ww. rozporządzenia w każdym przypadku nie stanowią bezpośredniego przedmiotu badania projektu budowlanego. Skarżąca nie przedstawiła dodatkowych dowodów podważających analizę zacieniania przedstawioną przez projektanta. W związku z powyższym, brak jest podstaw do podważenia stanowiska organu I instancji w omawianej kwestii.
W nawiązaniu do zarzutu, że planowana inwestycja jest niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ II instancji wyjaśnił, że z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Zabierzów w części obejmującej sołectwa: Brzezinka, Brzoskwinia, Karniowice, Kobyłany, Młynka, Niegoszowice, Nielepie, Pisary, Radwanowice, Rudawa, Więckowice, zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy Zabierzów Nr XXVni/l61/04, z dnia 15 kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Województwa Małopolskiego Nr 152 póz. 1834 z 2004 r.) wynika, iż w całym obszarze objętym planem dopuszcza się modernizację istniejącej zabudowy mieszkaniowej, usługowej, zagrodowej i gospodarczej, a także jej rozbudowę, o ile położenie tej zabudowy nie koliduje z ustalonymi w planie warunkami użytkowania gruntów i nie powoduje zagrożenia dla środowiska naturalnego. Zatem przedmiotowa inwestycja, polegająca na rozbiórce i budowie dachu na istniejącym budynku, nie narusza ustaleń miejscowego planu w zakresie przeznaczenia jednostek strukturalnych.
Projekt budowlany, zatwierdzony skarżoną decyzją, który stał się podstawą do udzielenia pozwolenia na budowę, dotyczy rozbiórki istniejącego dachu oraz budowy nowej konstrukcji i pokrycia wraz z dostosowaniem kąta nachylenia dachu do wymagań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (37 - 45°) z wykorzystaniem istniejącej ścianki kolankowej. Zgodnie z § 36 ust. 3 ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, cyt.: W stosunku do istniejących budynków, których formy obniżają walory krajobrazu, zaleca się stopniową zmianę ich formy przy okazji remontów, przebudowy bądź nadbudowy np. przez zmianę kształtu i pokrycia dachu oraz kolorystyki i wykończenia elewacji. W odniesieniu do istniejących budynków nakrytych dachem płaskim dopuszcza się przebudowę dachu na stromy z zachowaniem warunków określonych w § 37 ust. 1 pkt 4 i 6 oraz z wykluczeniem stosowania ścianki kolankowej. Z powyższego wynika, że na obszarze obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Zabierzów wyklucza się przebudowę istniejących dachów z płaskich na strome z zastosowaniem ścianek kolankowych. Z projektu budowlanego wynika, że nie obejmuje on budowy lub nadbudowy ścianki kolankowej. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie obliguje do rozbiórki istniejących ścianek kolankowych przy przebudowie dachu. Organ II instancji uznał zatem, że wykluczenie stosowania ścianki kolankowej, określone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie dotyczy inwestycji polegającej na rozbiórce części budynku tj. dachu i budowie nowego dachu oraz budowie dachu nad tarasem (na słupach), a także przebudowie ściany wschodniej budynku z dostosowanie jej do parametrów ściany oddzielenia przeciwpożarowego w budynku mieszkalny jednorodzinnym na dz. nr [...] w N..
Ponadto, organ odwoławczy wskazał, że nie dopatrzył się uchybień w projekcie zagospodarowania terenu względem Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120 poz. 1133 z 2003 r.). W odniesieniu do zarzutu skarżącej, że niewłaściwie został zaznaczony na mapie do celów projektowych przebieg granicy między działkami nr [...] i [...] wyjaśnił, że właściwym do sprawdzenia mapy do celów projektowych przygotowanej przez uprawnionego geodetę jest Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej. Mapa do celów projektowych, która stanowi podkład do sporządzenia projektu zagospodarowania terenu przedmiotowej inwestycji, posiada pieczęć Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej Starostwa Powiatowego w K., potwierdzającą, iż została przyjęta do powiatowego zasobu geodezyjno-kartograficznego 17 maja 2010 r. i zatwierdzona została pod nr [...].
W odpowiedzi na zarzut skarżącej, że nie wyjaśniono w projekcie budowlanym zabezpieczenia drogi publicznej nr [...] w czasie prowadzenia robót budowlanych, Wojewoda [...] podniósł, że zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, projektant załączył do projektu budowlanego informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia (tzw. BIOZ). Stanowi ona podstawę do sporządzenia planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, który szczegółowo winien zawierać również zabezpieczenia nieruchomości sąsiednich potencjalnie narażonych w trakcie prowadzenia robót budowlanych na oddziaływanie robót budowlanych. Projektant w informacji BIOZ wskazał na konieczność odniesienia się w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia do przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 6 lutego 2003 r., w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych (Dz. U. Nr 47 poz. 401 z 2003 r.). Z uwagi na to, że droga nr 165 pozostaje w bezpośredniej strefie zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia w trakcie prowadzenia robót budowlanych, na podstawie ww. Rozporządzenia w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia winien się znaleźć opis jej zabezpieczenia. Zgodnie z art. 21a Prawa budowlanego plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia jest sporządzany przez kierownika budowy, legitymującego się stosownymi uprawnieniami budowlanymi.
Skargę na powyższą decyzję złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie E. R., wnosząc o uchylenie jej oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Skarżąca podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a to: art. 138 § 2 w zw. z art. 15 K.p.a., art. 10 § 1, art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także przepisów prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 i art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w związku z § 13 ust. 1 pkt 2 i § 60 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że Wojewoda [...] po raz pierwszy w toku postępowania administracyjnego odniósł się do zgodności projektu budowlanego z treścią § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 60 rozporządzenia, czym naruszono zasadę dwuinstancyjności.
Ponadto wskazała, że organ II instancji zaniechał poinformowania jej o zakończeniu postępowania dowodowego w sytuacji, gdy nowe dowody pojawiły się w toku poprzedniego postępowania sądowego i – jako rozpatrywane po raz pierwszy przez Wojewodę w ramach niniejszego postępowania odwoławczego – skarżąca nie mogła się do nich odnieść. Jej zdaniem, postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób nieprawidłowe, a wnioski z niego wynikające są dowolne, bowiem organ nie wyjaśnia, na jakiej podstawie zostały uznane za wiarygodne. W tym kontekście skarżąca wskazała na niemożność ustalenia faktu niezacieniania pomieszczeń w jej budynku na podstawie dwóch znajdujących się w aktach sprawy analiz, tzw. "linijek zacieniania", skoro jedna za podstawę przyjmuje poziom parapetów okna (nie wiadomo, którego), a druga – podstawę ściany, w której są okna pomieszczeń mieszkalnych.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył co następuje.
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 - 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012r., poz. 270 - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.
Mając na uwadze treść powołanych na wstępie decyzji administracyjnych, wyroków sądowych, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczności podnoszonych w niej zarzutów dotyczących naruszenia art. 15, art. 10 § 1, art. 138 § 2 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Kontrolowana przez obecny skład rozpoznający decyzja Wojewody z dnia 1 sierpnia 2014 r. stanowi decyzję wydaną w wyniku uwzględnienia przez NSA, wyrokiem z dnia 24 września 2013 r., sygn. Akt II OSK 997/12, skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1286/11, oddalającego skargę na uprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia 6 czerwca 2011. W skutek powyższego, WSA w Krakowie wydał w dniu 23 kwietnia 2014 r. wyrok, sygn. akt II SA/Kr 1545/13, uchylający poprzednią decyzję Wojewody [...] z dnia 6 czerwca 2011.
A zatem dla obecnej sądowej kontroli kwestionowanej przez skarżącą decyzji Wojewody [...] z dnia 1 sierpnia 2014 r. wiążące i istotne są ustalenia wynikające z wyroku NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. Akt II OSK 997/12, oraz prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1545/13.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. " Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę związany jest zatem interpretacją przepisów, zaleceniami i oceną prawną, wyrażoną w powołanym wyżej wyroku NSA z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt II OSK 997/12 oraz prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 1545/13.
W świetle wskazań, wynikających z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie należało ocenić, czy Wojewoda [...] w sposób prawidłowy zbadał spełnienie wymogów, wynikających z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a) w zw. z § 60 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak wyraźnie wskazał NSA w w/w wyroku, organy miały bowiem obowiązek ustalenia, czy odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi umożliwia naturalne oświetlenie tych pomieszczeń, zaś dla spełnienia tego wymogu niezbędne jest m. in. zapewnienie właściwego czasu nasłonecznienia, sprecyzowanego w przepisie § 60 rozporządzenia.
Skład rozpoznający obecnie skargę E. R. zauważa, że NSA w swoim wyroku z dnia 24 września 2013 r. podkreślił znaczenie zasad postępowania administracyjnego, stwierdzając że kwestia ta – jako okoliczność w sprawie istotna – podlegała ustaleniu zgodnie z ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego oraz pozostałymi przepisami k.p.a., dotyczącymi postępowania wyjaśniającego. Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a. , rozumianej jako ocenę tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego.
Przywołany wyrok był wiążący dla Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, któremu przekazano do rozpoznania, po wyroku NSA z dnia 24 września 2013 r., skargę E. R..
W prawomocnym wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r. wydanym ze skargi E. R. z dnia 7 lipca 2011 r., WSA w Krakowie uchylił decyzję Wojewody [...] i wskazał jednoznacznie, że "Obowiązkiem organu pierwszej instancji, a następnie organu odwoławczego jest nie tylko zbadanie czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011r., sygn. akt II OSK 1138/10, Lex Omega nr 1083543). Projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać dane pozwalające organowi stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13 rozporządzenia bez konieczności sporządzania dodatkowej dokumentacji przez pracowników organu administracji architektoniczno-budowlanej (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 2 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 927/10, Lex Omega nr 1083708). Należy dalej mieć na uwadze, że w wydanym w niniejszej sprawie wyroku Naczelny Sąd Administracyjny za nieprawidłowe uznał stanowisko organu, jakoby wobec spełnienia przesłanek § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia nie było już podstaw do badania dodatkowo czasu zacieniania, uznając taką tezę za sprzeczną z § 13 ust. 1 rozporządzenia. Wskazać trzeba, że wymóg zapewnienia naturalnego oświetlenia nie może być sprowadzony do spełnienia jedynie kryterium braku zacieniania; oprócz tego, pomieszczenia muszą posiadać odpowiedni dostęp do światła słonecznego, na co zacienianie może mieć wpływ. Braku przesłaniania i odpowiedniego dostępu światła słonecznego nie można utożsamiać; są to różne czynniki, które – jak wynika z rozporządzenia - łącznie wpływają na zapewnienie naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Organ administracji architektoniczno - budowlanej musi dysponować dokumentami, potwierdzającymi spełnienie obu tych wymogów. Nie jest zatem wystarczająca jedynie analiza przesłaniania. Konieczne jest również sporządzenie analizy nasłonecznienia - tzw. linijki słońca, przedstawiającej sposób naświetlenia pomieszczeń mieszkalnych sąsiedniej zabudowy (zob. A. Plucińska-Filipowicz, Sposób ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, Lex/el 2011).
Należy podkreślić, że WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. stwierdza dalej: W projekcie budowlanym (dokładniej w stanowiącym jego część projekcie zagospodarowania działki) znajdują się m. in. dwie mapy sytuacyjno wysokościowe (obie oznaczone jako 27B). Pierwsza z nich opisana jest jako "naturalne oświetlenie pomieszczeń w budynkach sąsiednich", druga zaś zawiera szereg obliczeń. Na obu mapach projektant wpisał informację, że "wszystkie pomieszczenia w budynkach sąsiednich posiadające okna mają zapewnione naturalne oświetlenie zgodnie z § 13. Między ramionami kąta większego niż 60° nie występuje przeszkoda wyższa niż odległość do niej". Oznacza to, że projektant uwzględnił jedynie przesłankę, o której mowa w § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Natomiast ani z rysunku, ani z opisu do niego nie wynika, aby oceniał spełnienie przesłanki, wskazanej w § 13 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, czyli m. in. wymogów z § 60. Ani w części graficznej, ani opisowej omawianych map nic nie wskazuje bowiem, aby projektant brał pod uwagę godziny nasłonecznienia, co jest nieodzowne przy ustaleniu realizacji wymogów z § 60.
WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r stwierdza dalej: Na etapie ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji projektant przedłożył dodatkową informację z dnia 7 lutego 2011r. (k. 121 akt organu pierwszej instancji), w której podał treść wyłącznie § 13 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, przedstawił obliczenia i stwierdził, że "naturalne oświetlenie pomieszczeń p. E. R. w sposób oczywisty jest spełnione". Wskazał też, że w załączeniu przedstawia szkic tzw. "linijki słońca". Podał treść § 60 rozporządzenia i wskazał, że od godziny 9:00 cień dachu spornego budynku znajduje się poniżej parapetów okien pokoju (nie wskazał, jakiego) oraz że "od godz. 9:00 – 17:00 budynek p. K. nie zacienia budynku p. E. R.". Do pisma dołączona została część graficzna – "linijka zacieniania" (k. 118 akt organu pierwszej instancji), wyrysowana dla godziny: 9:00, 10:00 oraz 11:00. Na piśmie dodano jednak informację, że załączona "linijka słońca" została sporządzona w celach informacyjnych i nie stanowi części projektu. Kwestia spełnienia wymogów z § 60 rozporządzenia nie była przedmiotem rozważań w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, ani w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z wyjątkiem stwierdzenia, że badanie tej kwestii stało się zbędne wobec spełnienia wymogów § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, co – jak wskazano wyżej – jest stanowiskiem nieprawidłowym, i co wynika także z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego".
W przekonaniu składu rozpoznającego sprawę obecnie ze skargi E. R., z dnia 2 września 2014 r. - z przywołanego fragmentu wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r. wynika - że Wojewoda [...] powinien w sytuacji, w której sprawa powróciła do niego ponownie, rozważyć kwestię spełnienia wymogów z § 60 rozporządzenia nie tracąc zarazem z pola widzenia wymogów proceduralnych jakie wynikają dla kontrolowanej sprawy z zasady dwuinstancyjności, wyrażonej w art. 15 k.p.a.
WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. wyraźnie bowiem stwierdził, że "organy administracji publicznej na podstawie zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego dowodów nie miały podstaw do przeprowadzenia prawidłowej oceny realizacji przesłanki, o której mowa w § 60 rozporządzenia, pomijając ją zresztą w rozważaniach. Przede wszystkim żadnych dokumentów pozwalających tę kwestię wyjaśnić nie zawierał sam projekt budowlany, a to właśnie jego zgodność (dokładniej zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu) z przepisami techniczno - budowlanymi powinien ocenić organ (art. 35 ust. 2 P.b.). Braku tego nie usuwa pismo projektanta z dnia 7 lutego 2011r., zawarte w nim wyjaśnienia oraz "linijka zacienienia". Przede wszystkim dokumenty te nie stały się częścią projektu. Nadto na podstawie "linijki zacieniania" nie da się stwierdzić, czy zrealizowany został wymóg z § 60 rozporządzenia, ponieważ ta kwestia nie została przedstawiona graficznie. Sam fakt braku zacienienia i to bez bliższej analizy nie może być natomiast uznany za równoznaczny z właściwym (zgodnym z przepisami) nasłonecznieniem pomieszczeń. Projektant nie wskazał dla jakich dni zobrazował zacienienie, ani też według jakiego czasu podaje godziny w analizie. Dodatkowo, graficzne przedstawienie obejmuje okres dwóch pełnych godzin (od 9:00 do 11:00), podczas gdy w świetle § 60 istotne jest nasłonecznienie przez trzy godziny. Na podstawie tak skompletowanych materiałów dowodowych nie było możliwe prawidłowe ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy, tj zgodności projektu zagospodarowania z przepisem § 60 rozporządzenia".
Zdaniem obecnego składu rozpoznającego sprawę, powyższe wiążące dla organu administracji publicznej ustalenia WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r. wskazują, że sprawa przedmiotowego zacienienie nie była przedmiotem ustaleń organu I i II instancji.
Jednocześnie WSA w Krakowie w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. wyraźnie podkreślił, że "W postępowaniu sądowym przedłożone zostały nowe dokumenty (k. 37 – 43 akt sądowych), w tym kolejną linijkę zacieniania z dodatkowymi informacjami, gdzie podano m. in. na jaką datę została sporządzona i według jakiego czasu podano godziny zacieniania. Braków tych nie mogło sanować przedłożenie kolejnych dokumentów na etapie postępowania sądowego. Nie jest bowiem rzeczą sądu administracyjnego zastępowanie organu administracji publicznej w wykonywaniu obowiązków koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy, a te w sprawie niniejszej organy w ogóle nie poddały własnym rozważaniom sygnalizowanych obecnie zagadnień, przyjmując błędnie, że są zwolnione z obowiązku dokonania choćby formalnej kontroli dokumentacji, której sporządzenie wymaga posiadania wiedzy specjalnej. Przedłożone w toku postępowania sądowego dodatkowe materiały uzupełniające zawierają informacje o charakterze opinii wymagającej wiadomości specjalnych. Materialny nośnik (forma pisma, rysunku) mógłby sugerować, że są dokumentami, z których dowód mógłby zostać uzupełniająco dopuszczony na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. W istocie jednak rozstrzygające jest treść i funkcja takich dowodów, mających charakter zbliżony do opinii biegłego, dla przeprowadzenia, których brak upoważnienia w powyższym przepisie".
W konsekwencji WSA w wyroku z dnia 23 kwietnia 2014 r. stwierdził, że "Należało zatem uznać, że w niniejszej sprawie nie zostały wyjaśnione prawidłowo wszystkie istotne okoliczności faktyczne. Doszło więc do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec stwierdzenia tych uchybień, Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Rozpatrując sprawę ponownie, Wojewoda [...] zastosuje się do wskazań, wynikających z niniejszego wyroku oraz wcześniejszego orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyjaśniając przede wszystkim, czy projekt budowlany zgodny jest z § 13 ust. 1 pkt 2 w zw. z § 60 rozporządzenia".
Zapoznając się z treścią zaskarżonej decyzji, z treścią wydanych w sprawie w/w wyroków odpowiednio Naczelnego Sądu Administracyjnego i prawomocnego wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r. - skład obecnie rozpoznający skargę uznał, że w zakresie materialnoprawnym przekazanym przez NSA i w konsekwencji przez WSA w Krakowie do ponownego ustalenia przez organy architektoniczno-budowlane - Wojewoda [...] naruszył art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a, a nadto art. 10 oraz art. 15 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jedną z zasad postępowania administracyjnego jest, wyrażona w art. 15 k.p.a., zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
W postępowaniu zakończonym wydaniem kontrolowanej decyzji powyższa zasada została naruszona. Wojewoda [...], rozpoznając ponownie odwołanie skarżącej od kwestionowanego pozwolenia na budowę, po raz pierwszy w toku postępowania administracyjnego, odniósł się do zgodności projektu budowlanego z treścią § 13 ust. l pkt 2 w zw. z § 60 Rozporządzenia. Trzeba jednocześnie zauważyć, że postępowanie w przedmiotowym zakresie Wojewoda przeprowadził z uwagi na wytyczne zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 23 kwietnia 2014 r., którymi był bezwzględnie związany.
W uzasadnieniu wyroku w/w WSA wskazał, co było już powyżej zaznaczone przez obecny skład rozpoznający, że: "organy administracji publicznej na podstawie zgromadzonych w trakcie postępowania administracyjnego dowodów nie miały podstaw do przeprowadzenia prawidłowej oceny realizacji przesłanki, o której mowa w § 60 rozporządzenia, pomijając ją zresztą w rozważaniach. Przede wszystkim żadnych dokumentów pozwalających tę kwestię wyjaśnić nie zawierał sam projekt budowlany, a to właśnie jego zgodność (dokładniej zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu) z przepisami techniczno - budowlanymi powinien ocenić organ (art. 35 ust. 2 P.b.). Braku tego nie usuwa pismo projektanta z dnia 7 lutego 2011r., zawarte w nim wyjaśnienia oraz "linijka zacienienia". Przede wszystkim dokumenty te nie stały się częścią projektu. (.....)"
Mając na uwadze powyższe Skarżąca zasadnie podnosi, że Wojewoda, utrzymując w mocy pozwolenie na budowę, pomimo iż Starosta [...], z naruszeniem art. 7, 77 § l, 80 i 107 k.p.a, nie wyjaśnił po raz pierwszy w sposób pełny, gdyż nie dysponował odpowiednim materiałem dowodowym, kwestii spełnienia wymogów z § 60 Rozporządzenia mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy - naruszył art. 15 k.p.a. oraz art. 138 § 2 k.p.a.
Stanowisko Sądu, uwzględniające powinność realizacji w kontrolowanej sprawie wymogów wynikających z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - wzmaga zachowanie organu I instancji, który z naruszeniem zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej a także zasady czynnego udziału postępowania w sprawie wydał decyzję w sprawie bez uprzedniego poinformowania skarżącej, że zebrał niezbędne dowody i ustalił na ich podstawie wszechstronnie stan faktyczny sprawy.
Należy bowiem podnieść, że Wojewoda z naruszeniem prawa Skarżącej do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, nie poinformował Skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Wojewoda wskazał jedynie, iż: "(...) odstąpił od dodatkowego informowania stron postępowania o możliwości zapoznania się z aktami sprawy przed wydaniem niniejszej decyzji, ponieważ w trakcie postępowania po wyroku z 23 kwietnia 2014r., sygn. akt: sygn. akt II SA/Kr 1545/13, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie nie wpłynęły nowe dowody w sprawie, które byłyby nie znane stronom postępowania a miałyby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia".
Argumentacja powyższa pozostaje w sprzeczności z ustawowym obowiązkiem Wojewody wyrażonym w treści art. 10 § 1 k.p.a. W tej sytuacji, jaka zaistniała, skarżąca nie miała prawnych możliwości zweryfikowania, czy dowody znajdujące się w aktach sądowych są tożsame z dowodami/dokumentacją dostarczoną przez inwestora do akt administracyjnych. Uniemożliwiono jej tym samym także wypowiedzenie się w tym przedmiocie a także ewentualne, potencjalne sporządzenie przez nią kontrekspertyzy.
W tym miejscu Sąd zauważa, że znajdująca się w aktach administracyjnych kserokopia dokumentacji, w tym fotograficznej, a także tzw. linijki zacieniania sporządzona przez mgra inż. architekta B. S. dostarczonej do WSA w Krakowie przez inwestorów za pismem z dnia 30 listopada 2011 r. - nie odzwierciedla wszystkich atrybutów znajdującej się w aktach sądowych o syg. II SA/Kr 1286/11 (karta 37-43 akt sądowych) dokumentacji, gdyż nie jest kolorowa, jak ta w aktach sądowych, co ma znaczenie dla jej przejrzystości, jasności i percepcji przez strony postępowania. Ponadto dołączona kserokopia nie jest nawet poświadczona za zgodność z oryginałem.
Sąd zarazem zauważa, że w związku z powyższym znajdującą się w aktach administracyjnych sprawy kseropkopię tzw. linijki zacieniania nie można uważać za prawidłową formę uzupełnienia projektu budowlanego. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2013 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. 2012, poz. 462ze zm.): " Na stronie tytułowej projektu budowlanego należy zamieścić:
1) nazwę, adres obiektu budowlanego oraz jednostkę ewidencyjną, obręb i numery działek ewidencyjnych, na których obiekt jest usytuowany;
2) imię i nazwisko lub nazwę inwestora oraz jego adres;
3) nazwę i adres jednostki projektowania;
4) imiona i nazwiska projektantów opracowujących poszczególne części projektu budowlanego, wraz z określeniem zakresu ich opracowania, specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę opracowania i podpisy;
5) spis zawartości projektu budowlanego wraz z wykazem załączonych do projektu wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, pozwoleń lub opinii, także specjalistycznych, oraz, stosownie do potrzeb, oświadczeń właściwych jednostek organizacyjnych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy.
2. Jeżeli projekt architektoniczno-budowlany podlega sprawdzeniu, na stronie (stronach) tytułowej należy zamieścić imiona i nazwiska osób sprawdzających projekt, wraz z podaniem przez każdą z nich specjalności i numeru posiadanych uprawnień budowlanych, datę i podpisy".
Z kolei w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia jak wyżej " Na rysunkach wchodzących w skład projektu budowlanego należy umieścić metrykę projektu zawierającą:
1) nazwę i adres obiektu budowlanego;
2) tytuł (nazwę), skalę i numer rysunku;
3) imię i nazwisko projektanta (projektantów), specjalność i numer uprawnień budowlanych;
4) datę i podpis.
2. W projekcie architektoniczno-budowlanym, objętym obowiązkiem sprawdzenia, należy umieścić w metryce, o której mowa w ust. 1, imię i nazwisko osoby sprawdzającej rysunek, specjalność i numer posiadanych uprawnień budowlanych oraz datę i podpis potwierdzający sprawdzenie.
3. Projekt obiektu budowlanego przeznaczony do wielokrotnego zastosowania, spełniający wymagania § 11-13, może być zastosowany jako projekt architektoniczno-budowlany przez projektanta obiektu budowlanego, po dostosowaniu do ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy albo decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
§ 5. Wszystkie strony i arkusze stanowiące części projektu budowlanego oraz załączniki do projektu powinny być ponumerowane. Części projektu budowlanego odrębnie oprawione oraz załączniki powinny mieć numerację zgodną ze spisem zawartości tego projektu.
§ 6. 1. Projekt budowlany należy sporządzić w czytelnej technice graficznej oraz oprawić w okładkę przystosowaną do formatu A4, w sposób uniemożliwiający dekompletację projektu.
2. Dopuszcza się oprawę projektu budowlanego w tomy obejmujące:
1) projekt zagospodarowania działki lub terenu oraz oświadczenia, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 3 ustawy;
2) projekt architektoniczno-budowlany i wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz ustalenie geotechnicznych warunków posadowienia obiektów budowlanych, o których mowa w art. 34 ust. 3 pkt 4 ustawy.
3. Do zamierzenia budowlanego zawierającego więcej niż jeden obiekt budowlany lub dotyczącego obiektu budowlanego wielkogabarytowego można stosować oprawę wielotomową.
4. Projekt budowlany należy opracować w języku polskim, stosując zasady wymiarowania oraz oznaczenia graficzne i literowe określone w Polskich Normach wymienionych w załączniku do rozporządzenia lub inne objaśnione w legendzie.
5. Projekt budowlany sporządza się w czterech egzemplarzach z przeznaczeniem: jeden egzemplarz do archiwum właściwego organu nadzoru budowlanego, jeden egzemplarz dla organu wydającego pozwolenie na budowę i dwa egzemplarze dla inwestora".
Z powyższego wynika m.in., że projekt budowany ma być zaopatrzony w oryginalne podpisy, a także, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany, wbrew w/w i przytoczonym sugestiom Sądu, nie został odpowiednio uzupełniony.
W odniesieniu do pozostałych zarzutów skarżącej E. R. odnoszących się do oceny ustaleń merytorycznych Wojewody [...] w przedmiocie zacieniania - Sąd stwierdza, że nie jest zadaniem Sądu zastępowanie aktu stosowania prawa administracyjnego (budowlanego) przez organy administracji publicznej w sytuacji, w której w sprawie w określonym zakresie przedmiotowym została naruszona zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W myśl tej zasady, każdy ma prawo do tego, aby jego indywidualna sprawa z zakresu administracji publicznej była rozstrzygnięta najpierw przez organ I instancji a następnie, w przypadku niezadowolenia strony, przez organ II instancji. Zadaniem Sądu jest kontrola aktu stosowania prawa dokonanego przez organy administracji publicznej a nie dokonywanie stosowania prawa dla potrzeb rozstrzygnięcia danej sprawy w zamian za organy administracji publicznej.
Sąd zarazem zauważa, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zarówno organ I i II instancji powinny zwracać uwagę na zakres ocen sformułowanych w sprawie przez prawomocne wyroki sądowe i w tym zakresie powoływać się na odpowiedni wyrok. Sąd zwraca uwagę, że za niezasadne Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w zw. z § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i pkt 2 w zw. z § 13 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w zw. z § 4 ust. 2 pkt 3 i § 36 pkt 3 oraz § 37 pkt 3 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Zabierzów w części obejmującej sołectwa Brzezinka, Brzoskwinia, Karniowice, Kobylany, Młynka, Niegoszowice, Nielepice, Pisary, Radwanowice, Rudawa, Więckowice oraz art. 4 Prawa budowlanego oraz art. 3 § 2 pkt 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.
Jak w punkcie II sentencji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., jak w punkcie III sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło