II SA/Kr 1444/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Jan Zimmermann Sędziowie NSA : Joanna Tuszyńska (spr.) WSA: Aldona Gąsecka-Duda Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia [...] 2004 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Decyzją z dnia [...] 2004r, wydaną na podstawie art.104, art.107 i art.108 kpa oraz art.7, art.8, art.17 ust.1 pkt 4 , art.38 , art.104 , art.106, art.109 , art.147 , art.159 ustawy zz dnia 12 marca 2004r o pomocy społecznej, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł. przyznał M. K. zasiłek okresowy w kwocie 200 zł miesięcznie na okres od [...] 2004r do [...] 2004r. W uzasadnieniu decyzji wskazał , że M. K. jest osobą bezrobotną i nie ma żadnych dochodów. Podał , iż zgodnie z art.38 ust.3 pkt 1 w związku z art.147 ust.1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek okresowy ustala się w wysokości nie mniejszej niż 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, czyli 92,20 zł W myśl art.38 ust.4 ustawy kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. W odwołaniu od tej decyzji M. K. wniosła o jej uchylenie, zarzucając , że przyznany zasiłek nie wystarcza nawet na podstawowe artykuły żywnościowe. Decyzją z dnia [...] 2004r znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N., na podstawie art.138 par.1 pkt 1 kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazano , że odwołanie jest nieuzasadnione a zaskarżona decyzja została podjęta prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kolegium przytoczyło treść art.8 ust.1 , art.8 ust.3 oraz art.38 ust.1 ustawy o pomocy społecznej. Wyjaśniło, że zgodnie z art.38 ust.2, 3 i 4 ustawy zasiłek okresowy ustala się w wysokości: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego ustalona zgodnie z ust. 2 nie może być niższa niż 50 % różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Podkreśliło , że minimalna kwota zasiłku stałego w 2004r , zgodnie z brzmieniem art.147 ust.1 pkt 1 ustawy w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie powołanych przepisów, w przypadku odwołującej się, wysokość zasiłku powinna się zawierać w przedziale między kwotą 92.20 zł a 418 zł. Skoro zatem przyznany został zasiłek okresowy w kwocie 200 zł, to mieści się on w we wskazanym przedziale kwotowym i brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji. Organ II instancji podkreślił, że odwołująca się jest objęta stałą pomocą ośrodka i otrzymuje zasiłki celowe, okresowe a świadczenia te należą do najwyższych przyznanych na obszarze działalności tamtejszego ośrodka. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję M. K. wniosła o jej uchylenie i przyznanie jej zasiłku w kwocie 418 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). W wyniku dokonanej oceny stwierdzić należy, że kwestionowana decyzja nie jest zgodna z prawem. Podstawą prawna zaskarżonej decyzji był przepis art.38 ustawy o pomocy społecznej , stanowiący, że zasiłek okresowy przysługuje w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego: 1) osobie samotnie gospodarującej, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej; 2) rodzinie, której dochód jest niższy od kryterium dochodowego rodziny. Zasiłek okresowy ustala się: 1) w przypadku osoby samotnie gospodarującej - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 418 zł miesięcznie; 2) w przypadku rodziny - do wysokości różnicy między kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 20 zł miesięcznie. Stosownie do ustępu trzeciego tego przepisu kwota zasiłku okresowego ustalona nie może być niższa niż 50 % różnicy między: 1) kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby; 2) kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Jednakże, zgodnie z art.,147 ust. pkt1 w 2004 r. minimalna wysokość zasiłku okresowego wynosi w przypadku osoby samotnie gospodarującej - 20 % różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby. Z treści przepisu art. 38 ustawy wynika zatem, że sztywno została określona tylko dolna i górna granica zasiłku. Oznacza to , że decyzja podejmowana przez organ administracji ma charakter uznaniowy i zależy od tak zwanego uznania administracyjnego. Nie znaczy to jednak, że organ administracji może podejmować decyzję w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7 i 77 § 1 k.p.a., jak również przepisami ustawy o pomocy społecznej. Na organie administracji rozpoznającym sprawę ciąży obowiązek szczegółowego wyjaśnienia stronie zasadności przesłanek, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia, co powinno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętej w sprawie decyzji. Uzasadnienie decyzji w zakresie wyjaśnienia podstaw co do wysokości przyznanego świadczenia nie jest wystarczające. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika , że uzasadnienie decyzji uznaniowej organu powinno precyzyjnie wskazywać zarówno możliwości finansowe organu (m.in. ilość przeznaczonych na ten cel środków pieniężnych, którymi w danym okresie czasu dysponuje organ, ilość osób zainteresowanych uzyskaniem takiego zasiłku), jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia, ponieważ uznanie organu wypływające z art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 ze zm.) jest uzależnione od wielkości przyznanych z budżetu państwa środków finansowych na pomoc społeczną oraz od liczby osób uprawnionych do korzystania z tej pomocy i ubiegających się o nią (por. wyrok WSA z dnia 23.09.2005r I SA/Wa 1553/04 LEX nr 192950). Możliwości płatnicze ośrodka pomocy społecznej powinny jednoznacznie wynikać z ustaleń poczynionych w decyzji. Twierdzenie organu, iż skarżąca jest objęta stałą pomocą ośrodka i otrzymuje zasiłki celowe, okresowe a świadczenia te należą do najwyższych przyznanych na obszarze działalności tamtejszego ośrodka, nie jest poparte żadnym dowodem. W uzasadnieniu decyzji w ogóle nie powołano się na możliwości finansowe ośrodka. Jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych, jedynie osoba dokonująca aktualizacji wywiadu wpisała w rubryce dotyczącej form i zakresu proponowanej pomocy: " wnioskuję o zasiłek okresowy 2 x (V,VI) 04 z uwagi na brak możliwości". Stwierdzenie takie (zawarte zresztą nie w decyzji) jest niewystarczające, bowiem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością (art. 7 i 77 k.p.a.). Dotyczy to nie tylko ustalenia przesłanek, jakie według przepisów ustawy o pomocy społecznej powinien spełniać skarżący, ażeby przyznać mu świadczenie, ale również okoliczności, które decydują o odmowie jego przyznania w maksymalnej wysokości. Wobec powyższego uznać należy , że zaskarżona decyzja narusza przepisy art.7, 77 i 107 kpa. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeżeli stwierdzi, że narusza ona przepisy postępowania, jeżeli mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że opisane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego, na podstawie powołanego wyżej przepisu, orzeczono jak w sentencji.