II SA/Kr 1463/04

Sygn. akt II SA/ Kr 1463/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 18 kwietnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Barbara Pasternak ( spr. ) WSA Krystyna Daniel Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z o.o. w W. na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004 r. , nr [...] w przedmiocie sprzeciwu wobec zamiaru wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Wojewody M. na rzecz strony skarżącej [...] Spółki z o.o. w W. kwotę 500 ( pięćset ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Organ l instancji-Prezydent Miasta K., decyzją z dnia [...] 2004 r. znak [...], na podstawie art. 30 ust. 6 pkt. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednol. Dz. U. nr 106/2000, póz. 1126 z póz. zm.), oraz art. 104 kpa, po rozpatrzeniu zgłoszenia [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., z dnia [...] 2004 r. wniósł sprzeciw wobec zamiaru wykonania robót budowlanych przez [...] Sp. z o.o. w W., ul. [...], polegających na zainstalowaniu nośnika reklamowego z jedną tablicą reklamową o wymiarach 3,00m x 6,00m, wolnostojącego, niezwiązanego trwale z gruntem, na działce nr 276/2 obr. [...] przy ul.[...] . W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że zgłoszona konstrukcja pod tablicę reklamową, zgodnie z dołączonym projektem technicznym, posiada fundament w postaci żelbetowej podstawy, której posadowienie może być na odpowiednio przygotowanej powierzchni terenu lub zagłębione 0,40m poniżej powierzchni gruntu, zatem jest trwale związana z gruntem i według art. 3 pkt. 3 prawa budowlanego stanowi budowlę. Budowa takiej konstrukcji (budowli) nie mieści się w katalogu wymienionych w art. 29 obiektów i robót, zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt. 1 jej wykonanie objęte jest obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W odwołaniu od powyższej decyzji [...] sp. z o.o wniosła o jej uchylenie, wskazując na naruszenie prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Odwołująca zarzuciła dokonanie przez organ błędnej kwalifikacji urządzenia reklamowego jako budowli. Kwalifikacja ta wynika z przyjęcia, że urządzenie to jest trwale związane z gruntem- wbrew rozwiązaniu projektowemu i założeniom projektu, sporządzonego przez uprawnionego projektanta, który określił urządzenie jako "konstrukcję przenośną, nie związaną trwale z gruntem". Nie ma znaczenia, czy prefabrykat, na którym zainstalowany jest nośnik reklamowy znajduje się na powierzchni gruntu, czy jest zagłębiony, może on być bowiem w każdym czasie usunięty bez naruszania struktury gruntu wraz z całym urządzeniem, bądź po demontażu tablic i słupa wsporczego. Ujęte w zgłoszeniu roboty budowlane nie wykraczają więc poza listę robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę zgodnie z art. 29 ust. 2 pr. bud. Odwołująca podniosła, że przepisy prawa budowlanego nie określają dopuszczalnych rozmiarów urządzeń reklamowych i nie łączą tej kwestii z wymogiem uzyskania pozwolenia na budowę, podobnie jak nie mogą mieć wpływu na konieczność uzyskania takiego pozwolenia charakter konstrukcji, czy rodzaj materiałów użytych do jej wykonania. Ustawa nie różnicuje także tych urządzeń w zależności od tego, czy są trwale, czy też nietrwale związane z gruntem. U podstaw przyjętych w ustawie prawo budowlane rozwiązań dotyczących instalowania reklam i urządzeń reklamowych legła intencja ustawodawcy odformalizowania procedury w powyższym zakresie. Skoro odwołująca się zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt. 2 pr. bud. dokonała stosownego zgłoszenia a roboty jakie ma zamiar wykonać mieszczą się w katalogu wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. decyzja organu l instancji winna zostać uchylona. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda M. decyzją z dnia [...] 2004 r. znak [...] utrzymał zaskarżona decyzję w mocy. Organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie Prezydenta Miasta K. za prawidłowe z następujących względów : Zawarty w art. 29 pr. bud. katalog obiektów i robot budowlanych jest zbiorem zamkniętym., co oznacza, że tylko wymienione tam obiekty zwolnione są od działania ogólnej zasady zawartej w art. 28 pr. bud., która stanowi, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Niedopuszczalne jest stosowanie przy interpretacji art. 29 pr. bud. wykładni rozszerzającej. Z przepisu art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. wynika, że ustawodawca objął zwolnieniem z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę tylko prace polegające na instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych. Z przedłożonego projektu wynika, że zgłoszone roboty nie polegają na instalowaniu tablicy reklamowej do istniejącej konstrukcji wsporczej, lecz obejmują także wykonanie tej konstrukcji. Nadto z uwagi na fakt, że posadowienie fundamentu może być na powierzchni terenu, bądź zagłębione 0,40m poniżej powierzchni gruntu-wskazuje, że roboty budowlane muszą być prowadzone pod nadzorem osoby posiadającej odpowiednie przygotowanie zawodowe. Zgodnie z art. 3 pkt. 3 pr. bud. za budowle uznaje się wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Nie decyduje w tym wypadku okoliczność, czy przedmiotowa budowla ma na przykład fundamenty, ale czy jest trwale związana z gruntem. Wnioskowana tablica reklamowa jest przestrzenną konstrukcją narażoną na parcie wiatru i działanie czynników atmosferycznych, musi być zatem w odpowiedni sposób powiązana trwale z gruntem nawet, jeśli, nie ma fundamentu zagłębionego w ziemi. Nośnik reklamowy powierzchni 3,00m x 6,00m jest powiązany gruntem w sposób trwały i stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3 pr. bud. Jego wykonania nie można zrealizować metodą instalacji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. , wobec tego przepis ten nie może mieć zastosowania, a tylko w takim wypadku zwolniłoby to przedmiotową inwestycję od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004 r. [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...] Sp. z o.o. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, z powodu naruszenia przez organy przepisów art. 28 pkt. 1 w związku z art. 29 ust. 2 pkt. 6, oraz art. 30 ust. 1 pkt. 2 i ust. 5 prawa budowlanego, oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżąca podniosła, że sporne urządzenie reklamowe nie jest trwale związane z gruntem , nie ma bowiem znaczenia, czy prefabrykat, na którym zainstalowany jest nośnik reklamowy znajduje się na powierzchni gruntu, czy też jest zagłębiony. Może być on bowiem w każdym czasie usunięty bez naruszania struktury gruntu wraz z całym urządzeniem. Wynika to z załączonego projektu- zarówno z jego części opisowej jak i rysunkowej. Nośnik taki, wraz z całym urządzeniem, w przypadku wygaśnięcia umowy na dzierżawę gruntu jest demontowany i całość jest usuwana do magazynów spółki. Skarżąca powołała się na argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej, w szczególności na brak w stosownych przepisach prawa budowlanego określenia dopuszczalnych wymiarów urządzeń reklamowych, oraz ograniczeń wynikających ich cech i właściwości. Art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. nie różnicuje także takich urządzeń w zależności od kategorii -"trwale" bądź "nietrwale" związanych gruntem. Skarżąca podniosła również, że prawo budowlane w art. 3 nie definiuje poszczególnych kategorii urządzeń reklamowych, w szczególności pod kątem obowiązku uzyskania co do którejś z kategorii pozwolenia na budowę. Roboty budowlane jakie ma zamiar wykonać skarżąca są wymienione w katalogu robot zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę- art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. , dlatego skarżąca dokonała ich zgłoszenia zgodnie z treścią art. 30 ust. 1 pkt. 2 ustawy. W odpowiedzi na skargę Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Sprawa podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. nr 153, poz. 1270 ze zim.), w skrócie ppsa. Zgodnie z przepisem art. 3 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 134 ppsa stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając skargę sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego, lub naruszenia przepisów postępowania. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z treści przepisów art. 30 ust. 1 pkt. 2, oraz art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. (wg. brzmienia w dacie wydania zaskarżonej decyzji) - zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym. Zwolnienie z obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę nie oznacza całkowitego braku kontroli administracyjnej nad częścią robót budowlanych objętych tym zwolnieniem. Kontrola ta umożliwiona została wyznaczeniem 30-to dniowego terminu od dnia dokonania zgłoszenia, w ciągu którego właściwy organ uprawniony jest do wniesienia sprzeciwu w formie decyzji. Brak sprzeciwu jest równoznaczny z ze zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej na rozpoczęcie budowy obiektu budowlanego lub prowadzenie robót budowlanych objętych zakresem dokonanego zgłoszenia. Jak stanowi przepis art. 30 ust. 2 pr. bud. w razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada w drodze postanowienia na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie , brakujących dokumentów , a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw-w drodze decyzji. W sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją, pismem, które wpłynęło do organu dnia [...] 2004 r. skarżąca spółka [...] Sp. z o.o. dokonała zgłoszenia zamiaru montażu urządzenia reklamowego na działce nr 276/2 obr. [...] przy ul. [...] w K. W załączeniu do powyższego zgłoszenia przedłożono oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością, wyrys i wypis z rejestru gruntów, orientację 1:20 000, plan zagospodarowania terenu, oraz wskazano, że projekt techniczny nośnika reklamowego przekazany został do Urzędu Miasta Wydział Architektury i Urbanistyki w dniu [...] 2004 r. wraz z innym zgłoszeniem. Postępowanie w sprawie zgłoszenia organowi zamiaru instalacji reklamy zostało więc wszczęte w dniu [...] 2004 r. -zgodnie z brzmieniem art. 61 § 3 kpa., który stanowi, że datą wszczęcia postępowania na żądanie strony jest dzień doręczenia żądania organowi administracji publicznej. Z akt postępowania administracyjnego nie wynika, aby po tej dacie organ l instancji podejmował jakiekolwiek czynności, do których upoważnia przepis art. 30 pr. bud. Skarżąca spółka nie była wzywana o uzupełnienie zgłoszenia w trybie przewidzianym art. 30 ust. 2 pr. bud. Przepis art. 30 ust. 6 pkt. 1 pr. bud. będący podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi, że właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Organy prowadzące postępowanie zainicjowane dokonanym przez skarżącą spółkę zgłoszeniem uznały, że obiekt, który został zgłoszony jest zaliczony do budowli i jest obiektem budowlanym z uwagi na rodzaj zgłoszonych prac - w szczególności dlatego ponieważ posiada fundament w postaci żelbetowej podstawy, zdaniem organu trwale związany z gruntem, oraz konstrukcję wspierającą tablicę reklamową. Zgłoszone roboty nie polegają zatem na zainstalowaniu (montażu) tablicy lub urządzenia reklamowego, ponieważ nie można ich zrealizować metodą instalacji, a tylko takie prace mieszczą się w kategorii prac wymienionych w art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. Poglądu tego, zdaniem sądu nie można podzielić, biorąc pod uwagę brzmienie powyższych przepisów. Treść art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud wskazuje niewątpliwie na wyłączenie ze zgłoszenia tylko reklam usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków, oraz reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza obszarem zabudowanym. Przepis powyższy dotyczy zatem zarówno instalowania tablic i urządzeń reklamowych na budynkach, jak też instalowaniu ich jako samodzielnych obiektów. Stanowisko takie uzasadnione jest brzmieniem przepisu art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud., który nie zawiera żadnego ograniczenia dotyczącego miejsca zainstalowania tablicy reklamowej lub urządzenia reklamowego, w przeciwieństwie do jego pierwotnego brzmienia (art. 29 ust. 2 pkt. 2 pr. bud.), który mówił o instalowaniu i remoncie tablic i urządzeń reklamowych wykonanych na istniejących obiektach budowlanych. Zaskarżona decyzja zawiera błędną, bo odpowiadającą poprzedniemu brzmieniu przepisu interpretację. Organy uznały bowiem, że sama konstrukcja wsporcza tablicy reklamowej stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt. 3 pr. bud., której wykonanie możliwe jest wyłącznie po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Rozróżnienie przez organy prowadzące sprawę poszczególnych elementów urządzenia reklamowego zgłoszonego przez skarżącą spółkę jest nieprawidłowe. Żaden przepis prawa budowlanego nie zawiera podziału urządzeń reklamowych na kategorie, od rodzaju których uzależniona byłaby możliwość ich zainstalowania. Ustawodawca nie wprowadził rozróżnienia urządzeń reklamowych w zależności od ich wielkości, wymiarów, czy też sposobu skonstruowania i montażu. Nie ma w obowiązujących przepisach prawa budowlanego podstaw do uzależniania zainstalowania urządzenia reklamowego w oparciu o dokonane zgłoszenie, w zależności od tego, z jakiej ilości elementów i jak skonstruowanych ono się składa, oraz jakich czynności wymaga jego zainstalowanie. Dla wypełnienia się dyspozycji normy art. 29 ust. 2 pkt. 6 pr. bud. istotne jest, aby zgłoszenie dotyczyło urządzenia reklamowego, oraz aby roboty związane z jego zamocowaniem, czy też umieszczeniem w określonym miejscu polegały na instalacji. Do zakresu pojęcia "urządzenie reklamowe" zaliczyć więc należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie. Należeć do nich będzie zarówno konstrukcja, jak i płaszczyzna, czy miejsce, na którym zostanie umieszczony przedmiot reklamy. Instalacja urządzenia reklamowego oznacza zaś montaż elementów łącznie tworzących urządzenie służące reklamie (wyrok WSA VII SAM/a 14/05 z 8. 09. 2005 r., Lex. 195007). W wyroku z 21. 12. 2005 r. VII SA/Wa 930/05 (Lex. 190885) sąd uznał, że niedopuszczalnym jest wyodrębnienie z urządzenia reklamowego poszczególnych elementów, z których dla części wykonywanych robót wymagane jest pozwolenie na budowę, zaś dla części wystarczy tylko zgłoszenie. Pogląd ten należy podzielić. Także uznanie przez organ, że zgłoszone urządzenie reklamowe stanowi budowlę, ponieważ jest trwale związane z gruntem stoi w sprzeczności z przedłożonym przez skarżącą projektem technicznym, a ustalenie, że wnioskowana tablica która jest narażona na parcie wiatru i działanie innych czynników atmosferycznych musi być w odpowiedni technicznie sposób powiązana trwale z gruntem nie znajduje oparcia przepisach prawa. Oparcie nośnika na żelbetowej płycie nie oznacza konieczności wykonania fundamentów, ani tym bardziej trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem. W tym zakresie ustalenia organu należało uznać za dowolne, a przede wszystkim nie odpowiadające przepisom prawa budowlanego stanowiącym podstawę dokonanego zgłoszenia. W przypadku wątpliwości co do konstrukcji urządzenia reklamowego oraz spełnienia wymogów bezpieczeństwa, organ przyjmujący zgłoszenie ma obowiązek wyjaśnienia tej kwestii przez wydanie postanowienia w oparciu o art. 30 ust. 2 pr. bud., czego nie uczyniono. Jak wynika z powyższego, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 30 ust. 2, ust. 6 pkt. 1 prawa budowlanego, co skutkuje jej uchyleniem, oraz uchyleniem decyzji organu pierwszej instancji jako wydanej także z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Dlatego na podstawie art. 145 par.1 pkt. 1 lit. a) ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ustawy.