II SA/Kr 1467/09
PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-20
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych, biorąc pod uwagę jej sytuację materialną i wcześniejsze postanowienia sądu w przedmiocie prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa w ostatnim czasie pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych, mimo że nie otrzymuje alimentów od byłego męża. Wskazał na możliwość zwrócenia się o świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego oraz na znaczące zmniejszenie opłat za gaz po okresie zimowym. Sąd uwzględnił również fakt, że skarżąca nie wniosła o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a wpis od zażalenia wynosi 100 zł.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych, wskazując na niskie dochody i obowiązek utrzymania syna, który nie otrzymuje alimentów od byłego męża. Wcześniejsze wnioski o prawo pomocy były oddalane. Referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów w 1/2 części, jednak skarżąca wniosła sprzeciw, domagając się całkowitego zwolnienia. Sąd analizował jej dochody, wydatki oraz możliwość uzyskania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w całości.Pełny tekst orzeczenia
Kraków, dnia 20 kwietnia 2012r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Niecikowski po rozpoznaniu w dniu 20 kwietnia 2012r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M.P. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M.P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 24 lipca 2009r. znak: [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy postanawia: oddalić wniosek skarżącej M.P. w całości.
W niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, przy czym z treści jej oświadczenia na formularzu PPF, wynika, że nie wnosi ona o przyznanie pełnomocnika z urzędu (k. [...]). We wniosku wskazała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z synem S. ur. 20 listopada 2000 r. Ich miesięczny dochód wynosi 1.400 zł i stanowi go wynagrodzenie za pracę skarżącej. Były mąż wnioskodawczyni, mimo że jest obowiązany do opłacania alimentów na dziecko, od dłuższego czasu nie partycypuje w żadnych kosztach utrzymania syna, a wcześniej czynił to bardzo nieregularnie. S.P. wymaga stałej opieki lekarskiej, której koszty skarżąca w większości musi opłacać sama. Syn nie posiada żadnego majątku. Odnosząc się do wezwania referendarza sądowego do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca oświadczyła, że posiada dom o łącznym metrażu 200 m2. Odpowiadając na pytanie czy podejmowała działania mające na celu wyegzekwowanie alimentów na dziecko, skarżąca przesłała kopię wniosku złożonego do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla K. –K. w K. o wszczęcie-postępowania egzekucyjnego w stosunku do dłużnika R.P. w celu wyegzekwowania kosztów wychowania i utrzymania małoletniego S.P. . Podała, że do dnia 1 lutego 2012 roku nie posiadała informacji co do skutków egzekucji. W przypadku niemożności wyegzekwowania w najbliższym czasie zaległości oraz bieżących płatności wnioskodawczyni wystąpi o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Skarżąca oświadczyła, iż jej comiesięczne wydatki ponoszone na wyżywienie, ubranie, środki czystości to kwota około 1.500 zł. Do pisma skarżąca załączyła następujące dokumenty: zaświadczenie z dnia 30 stycznia 2012 roku o średnim miesięcznym wynagrodzeniu za okres od 1 października 2011 roku do 31 grudnia 2011 roku (1.656,52 zł brutto, 1.259,02 zł netto), kopię faktury z dnia 19 stycznia 2012 roku za wodę i ścieki opiewającej na kwotę 380,51 zł (zużycie 370,06 zł i opłata abonamentowa 10,45 zł), kopię faktury z dnia 25 stycznia 2012 roku za gaz opiewającej na kwotę 1.510,46 zł wraz z odcinkiem do wpłaty, kopię odcinka do wpłaty kwoty 410,96 zł na rzecz Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w K. , kopię odcinka do wpłaty kwoty 83,16 zł na rzecz MPO K. oraz wyciąg z rachunku bankowego obejmujący transakcje za okres od dnia 1 października 2011 do 31 grudnia 2011 roku.
Skarżąca posiada dom w K. o powierzchni 200 m.kw.
Postanowieniem z dnia 2 marca 2012r. referendarz sądowy zwolnił skarżącą od kosztów sądowych w 1/2 części.
Skarżąca złożyła w terminie sprzeciw, zarzucając iż zachodzą przesłanki do uzyskania całkowitego zwolnienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Aktualnie rozpoznawany wniosek M.P. nie jest pierwszym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 roku sąd l instancji oddalił w całości wniosek M.G. o przyznanie prawa pomocy uznając, iż strona nie wykazała przesłanek warunkujących przyznanie jej tego prawa, gdyż złożone przez nią oświadczenia i twierdzenia nie zasługiwały na wiarę. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 8 marca 2011 roku sygn. akt II OZ 140/11 zażalenie strony skarżącej oddalił. Zatem rozpoznanie kolejnego wniosku skarżącej winno zatem nastąpić z uwzględnieniem art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), określanej dalej jako p.p.s.a., dającym prawo uchylenia lub zmiany prawomocnego postanowienia wskutek zmiany okoliczności sprawy, z uwzględnieniem materialnych przepisów stanowiących podstawę przyznania prawa pomocy zawartych w art. 243 i następnych powołanej ustawy. Odstąpienie od oceny wyrażonej we wcześniejszym postanowieniu może wchodzić w grę jedynie wtedy, gdy okoliczności stanowiące przesłankę danego rozstrzygnięcia uległy zmianie. Nie budzi wątpliwości, że w przypadku, gdy tym postanowieniem jest postanowienie odmawiające przyznania prawa pomocy w określonym zakresie, chodzi o zmianę w postaci takiego pogorszenia się sytuacji materialnej wnioskodawcy, iż osoba ubiegająca się o zwolnienie nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W ocenie Sądu wprawdzie sytuacja materialna skarżącej uległa zmianie, ale nie w tak istotnym stopniu, aby nie mogła ona ponieść kosztów postępowania na obecnym etapie postępowania sądowego. Wprawdzie skarżąca nie otrzymuje alimentów od byłego męża, ale ma ona prawo do zwrócenia się o wypłatę alimentów do Funduszu Alimentacyjnego, co sama przyznaje. Ponadto z przedstawionego wykazu dochodów oraz udokumentowanych rachunków wynika, iż skarżąca ponosi obecnie następujące opłaty: woda i ścieki 126,84 zł (faktura z dnia 19 stycznia 2012 roku opiewa na kwotę 380,51 zł i obejmuje okres niemal trzech miesięcy od 21 października 2011 roku do 17 stycznia 2012 roku), wywóz śmieci MPO 83,16 zł za styczeń 2012 roku. Natomiast załączona faktura za gaz z dnia 25 stycznia 2012 roku opiewa na kwotę 1.510,46 zł i obejmuje okres dwóch miesięcy od 25 listopada 2011 roku do 25 stycznia 2012 roku. Obecnie po okresie zimowym opłaty za gaz ulegną znacznemu zmniejszeniu. W związku z tym należy uznać, że udokumentowane wydatki wynoszące poprzednio łącznie 965,23 zł, ulegną pomniejszeniu o wydatki za gaz tj. o około 600 - 700 zł miesięcznie. Skarżącej pozostaje zatem miesięcznie kwota około 900 zł, nie wliczając ewentualnie uzyskanych środków z Funduszu Alimentacyjnego.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że sytuacja materialna skarżącej nie uległa w ostatnim czasie pogorszeniu w stopniu uniemożliwiającym poniesienie kosztów sądowych. Należy również mieć na względzie, że skarżąca nie złożyła wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, a obecnie sprawa jest na etapie wniesienia przez skarżącą zażalenia na postanowienie z dnia 14 listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych, od którego to zażalenia wpis wynosi 100 zł.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło