II OZ 140/11

II OZ 140 / 11 POSTANOWIENIE Dnia 8 marca 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Maria Czapska - Górnikiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2011 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 25 stycznia 2011 r. sygn. akt II SA/Kr 1467/09 w zakresie oddalenia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. P. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy postanawia oddalić zażalenie. II OZ 140 / 11 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącej M. P. o przyznanie jej prawa pomocy. W wyniku zażalenia skarżącej Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OZ 276/10, uchylił postanowienie z dnia 14 stycznia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu wniosku Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 czerwca 2010 r. wniosek ten oddalił, a na skutek wniesionego przez skarżącą zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 7 września 2010 r. sygn. akt II OZ 815/10 uchylił skarżone postanowienie wskazując, że argumentacja przedstawiona w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. wiązała Sąd pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. W szczególności Sąd nie rozważył możliwości przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym. Rozpoznając wniosek kolejny raz Sąd pierwszej instancji zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 stycznia 2011 r. oddalił w całości wniosek skarżącej M. P. o zwolnienie jej od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, iż skarżąca podała, że prowadzi gospodarstwo domowe z 9 letnim synem. Źródłem utrzymania rodziny są dochody uzyskiwane przez skarżącą z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1392,01 zł brutto. Wnioskodawczyni oświadczyła, że ojciec jej dziecka łoży na jego utrzymanie w wysokości 600- 650 zł miesięcznie. Ponadto przedstawiła spis stałych miesięcznych wydatków na utrzymanie na kwotę 1220 zł (prąd 162 zł, woda i ścieki 100 zł, gaz 170 zł, wywóz śmieci 38 zł, żywność 750 zł). Wskazała, że "na leczenie dziecka" wydaje 600 zł miesięcznie. Po wezwaniu Sądu do udokumentowania powyższych wydatków wnioskodawczyni przedstawiła spis "stałych wydatków na dziecko", zaliczając do nich lekcje języka angielskiego- 240 zł, piłkę nożną i basen jako zajęcia terapii ruchowej- około 170 zł oraz wizyty u psychoterapeuty i logopedy- około 90 zł. Wnioskodawczyni posiada dom o powierzchni 200 m2 w K. przy ul. [...] oraz nieruchomość rolną o pow. 1 ha, która według jej oświadczenia nie przynosi dochodów. Skarżąca przedstawiła wyciąg z rachunku bankowego, z którego wynika, iż spłaca raty kredytowe w kwocie 110 zł miesięcznie, rachunki za telefon komórkowy w granicach 250- 300 zł miesięcznie oraz telefon stacjonarny w kwocie 50 zł. Z wyciągu z rachunku bankowego wynika, iż wnioskodawczyni na koncie ma debet w wysokości 4.493,68 zł. Sąd pierwszej instancji uznając, że dane przedstawione we wniosku okazały się niewystarczające do oceny sytuacji materialnej skarżącej, zarządzeniami między innymi z dnia 29 września 2010 r. i z dnia 17 grudnia 2010 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku poprzez złożenie określonych oświadczeń i przedstawienie wskazanej w zarządzeniach dokumentacji. Wykonując powyższe zarządzenia skarżąca udzieliła odpowiedzi w pismach z dnia 25 listopada 2010 r. i z dnia 31 grudnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że brak jest podstaw zarówno do całościowego, jak i nawet częściowego przyznania skarżącej prawa pomocy. W ocenie Sądu poważne wątpliwości budziły oświadczenia i twierdzenia wnioskodawczyni, zawarte we wniosku i w dalszych jej pismach, w zakresie środków pieniężnych, jakimi dysponuje. I tak na wezwanie Sądu o wskazanie, czy ojciec dziecka łoży na jego utrzymanie, skarżąca ograniczyła się do stwierdzenia o niemożliwości zachowania wyznaczonego jej terminu na udzielenie odpowiedzi. Na kolejne wezwania i pytania Sądu skarżąca podała tylko, że ojciec dziecka łożył na jego utrzymanie 650 zł miesięcznie na przestrzeni ostatniego rok. Innych danych, o które zwracał się Sąd, skarżąca pomimo precyzyjnego pytania nie podała. W ocenie Sądu zła wola skarżącej i jej nierzetelna postawa doprowadziły do wprowadzenia Sądu w błąd, bowiem skarżąca zataiła początkowo fakt otrzymywania stałej pieniężnej pomocy ze strony ojca dziecka, a udzielane przez nią odpowiedzi też nie wyczerpywały pytań do niej kierowanych. Skoro to na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa obowiązek wykazania okoliczności mających na celu przedstawienie jej trudnej sytuacji materialnej, to Sąd uznał, że występujące w sprawie rozbieżności i nieścisłości stanowią podstawę do odmowy przyznania skarżącej prawa pomocy. Tym bardziej, zatem fakt zatajenia części uzyskiwanych dochodów, bo za takie należy uznać środki świadczone przez ojca dziecka wnioskodawczyni na jego utrzymanie, dyskwalifikują wniosek skarżącej. Sąd zwrócił uwagę też na to, że skarżąca wezwana o udokumentowanie wydatków ponoszonych na leczenie dziecka, w odpowiedzi podała "stałe wydatki na utrzymanie dziecka", do których zaliczyła lekcje języka angielskiego w kwocie 240 zł miesięcznie. Powyższa okoliczność w ocenie Sądu również wskazuje na nierzetelność skarżącej w przedstawianiu swojej sytuacji materialnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznając, że nie zasługują na wiarę oświadczenia i twierdzenia wnioskodawczyni stwierdził, że nie wykazała ona przesłanek warunkujących przyznanie jej prawa pomocy, zarówno w zakresie całkowitym, jak i częściowym i na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) wniosek jej oddalił. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła M. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i zwolnienie jej od kosztów oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego. Skarżąca stwierdziła, że we wniosku o zwolnienie od kosztów opisała swoją sytuację finansową i osobistą i nie ulegała ona zmianie, a fachowa pomoc prawna jest jej potrzebna celem prawidłowego i pełnego opisu jej sytuacji majątkowej i uzupełnienia wniesionego zażalenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy stronie w zakresie częściowym uzależnione jest natomiast od wykazania, że nie jest ona w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z konstrukcji powołanego powyżej przepisu art. 246 § 1 p.p.s.a. wynika, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Strona, zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonywałyby Sąd, co do zasadności przyznania jej prawa pomocy. Rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy, bowiem od tego, co zostanie przez stronę wykazane. W okolicznościach niniejszej sprawy Sąd pierwszej instancji dokonał oceny sytuacji majątkowej i rodzinnej skarżącej zarówno w zakresie możliwości przyznania jej prawa pomocy w obu ww. zakresach, realizując tym samym wytyczne zawarte w wydanych uprzednio postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r. i z dnia 7 września 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zasadnie zwrócił uwagę na niepełność składanych przez stronę wyjaśnień i informacji oraz rodzące się z tego tytułu wątpliwości, co do rzeczywistego jej stanu majątkowego. Stwierdzić trzeba, iż w warunkach rozpoznawanej sprawy, uwzględniając długość toczącego się postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy, jak również fakt wielokrotnego wzywania strony do przedstawienia dokumentów czy złożenia oświadczeń, uznać należało, iż skarżąca miała możliwość przedstawienia całej swojej sytuacji majątkowej i rodzinnej. Tymczasem, co słusznie eksponuje Sąd pierwszej instancji, strona wzywana do sprecyzowania swoich twierdzeń nie przedstawiała wiarygodnych dowodów czy oświadczeń, które by potwierdzały jej wcześniejsze stwierdzenia. Zostało to szczególnie uwidocznione przy udzieleniu przez skarżącą odpowiedzi na pytanie dotyczące kwoty wydatkowanej na leczenie dziecka. Również znamienna w sprawie jest okoliczność ujawnienia faktu otrzymywania przez skarżącą od ojca dziecka środków na jego utrzymanie i ich wysokość, a co wymagało kierowania do strony odrębnych wezwań. Taka postawa strony, która wybiórczo prezentuje dokumentację, mającą potwierdzić jej sytuację majątkową, uniemożliwia uzyskanie danych pozwalających na ocenę rzeczywistej sytuacji finansowej skarżącej, a w efekcie nie pozwala na ustalenie sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W konsekwencji stwierdzić trzeba, iż niedostarczenie żądanych przez sąd danych, przedstawienie ich w sposób niekompletny, mało czytelny powoduje, że oświadczenie wnioskodawczyni pozostaje niepełne, niewystarczające do wydania pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia. Tym samym nie można skarżonemu postanowieniu, przy uwzględnieniu okoliczności rozpatrywanego wniosku odmówić zasadności. Z przedstawionych wyżej przyczyn, stwierdzając prawidłowość stanowiska Sądu pierwszej instancji wyrażonego w skarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. oddalił wniesione zażalenie.