II SA/Kr 147/13
WyrokWSA w Krakowie2013-04-11
Skład orzekający: Andrzej Irla, Renata Czeluśniak, Wojciech Jakimowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, którego cele statutowe obejmują dbałość o legalność procedur planowanych inwestycji urbanistycznych, może zostać dopuszczone do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, jeśli nie wykaże istnienia interesu społecznego przemawiającego za jego udziałem?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może dopuścić organizację społeczną do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli są spełnione dwie przesłanki: cele statutowe organizacji są związane z przedmiotem postępowania oraz przemawia za tym interes społeczny. W niniejszej sprawie, mimo że cele statutowe Stowarzyszenia obejmowały dbałość o legalność procedur planowanych inwestycji urbanistycznych, co uzasadniało jego udział w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy, Stowarzyszenie nie wykazało istnienia interesu społecznego. Brak wykazania, w jaki sposób planowana inwestycja wpłynie na sytuację prawną innych podmiotów lub otoczenie, a także fakt, że interes Klubu, który Stowarzyszenie wspiera, jest już zabezpieczony poprzez jego status strony w postępowaniu, skutkowały uznaniem, że interes społeczny nie przemawia za dopuszczeniem Stowarzyszenia.Stan faktyczny
Stowarzyszenie "[...]" złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji planowanej przez [...] Sp. z o.o. Prezydent Miasta odmówił dopuszczenia, uznając, że choć cele statutowe Stowarzyszenia są związane z inwestycją, brak jest interesu społecznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Stowarzyszenie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędną ocenę interesu społecznego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę Stowarzyszenia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Renata Czeluśniak Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w sprawie skargę oddala.
Postanowieniem z dnia 6.08.2012 r. (znak: [...]) Prezydent Miasta K. odmówił Stowarzyszeniu "[...]" dopuszczenia do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji pod nazwą "budowa zespołu budynków usługowo-biurowo-handlowych z garażami wbudowanymi podziemnymi stacjami trafo, parkingami zewnętrznymi i układem dróg wewnętrznych na działkach nr [...], [...] obr. [...], budowa wjazdu z ul. [...] i wewnętrznej drogi dojazdowej na działkach inwestycji nr [...], [...] obr. [...], na częściach działek nr [...], [...], [...], obr. [...] oraz częściach działek nr [...], [...] obr. [...] wraz z infrastrukturą techniczną na działkach inwestycji oraz działkach nr [...], [...], [...] obr. [...], częściach działek nr [...], [...], [...] obr. [...], oraz częściach działek nr [...],[...] obr [...] przy ul. [...] w K." prowadzonym na wniosek [...] Sp. z o.o.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 8 marca 2012 r. do Urzędu Miasta K. Wydział Architektury i Urbanistyki wpłynął pisemny wniosek Stowarzyszenia "[...]" o dopuszczenie tej organizacji do udziału w postępowaniu w charakterze podmiotu na prawach strony, w sprawie powyżej wskazanej. W piśmie z dnia 30 czerwca 2012 r. Stowarzyszenie podało, iż zmieniona została jego nazwa z "[...]" na "[...]". Ponadto Stowarzyszenie wskazało, że spełnia warunki określone w art. 31 § l k.p.a., by zostać dopuszczonym do udziału w przedmiotowym postępowaniu, ponieważ jego cele statutowe są bezpośrednio związane z m.in. działalnością klubu [...], działaniem na rzecz rewitalizacji terenów [...], dbałości o mienie klubu i innych spraw związanych z klubem. Oceniając ten wniosek organ I instancji wskazał, że zasadniczą część terenu planowanej inwestycji stanowią dwie działki będące własnością [...] sp. z o.o. w K.. Natomiast [...] jest użytkownikiem wieczystym działki nr [...] tj. - sąsiedniej w stosunku do planowanej inwestycji. Jedynie w niewielkiej części na terenie [...] znajdować będzie się infrastruktura techniczna na potrzeby planowanej inwestycji. Prezydent Miasta K. podkreślił, że istnieje związek między przedmiotem tego postępowania, a celami statutowymi Stowarzyszenia, rozumianymi jako "dbałość o legalność procedur planowanych i przeprowadzanych inwestycji urbanistycznych na terenie [...]". Organ wskazał jednak, że nie występuje w sprawie druga przesłanka umożliwiająca dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w sprawie, czyli interes społeczny. Podkreślono, że Stowarzyszenie lakoniczne wskazało, iż sprawa o warunki zabudowy związana jest z jego celami działania, zaś wiedza jaką mają członkowie niewątpliwie przyczyni się do właściwego rozstrzygnięcia postępowania. Stowarzyszenie wskazywało, że jego członkowie są wieloletnimi zasłużonymi działaczami klubu [...], dysponują rozległą wiedzą i doświadczeniem w zakresie funkcjonowania i potrzeb Klubu, w szczególności jego infrastrukturą. Podniesiono, że członkowie stowarzyszenia są od ponad 20 lat zaangażowani w liczne działania społeczne związane z infrastrukturą obiektów społecznej użyteczności, w szczególności terenów rekreacyjnych, służących kulturze fizycznej i sportowi. Zakresem ich aktywności objęte są różne przestrzenie miasta i okolic. Zdaniem Prezydenta Miasta K. wskazane powyższe okoliczności wskazują, iż za dopuszczeniem Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny. Nie można bowiem utożsamiać interesu społecznego z interesem [...], którego wspieranie deklaruje Stowarzyszenie jako swój cel działania. Wspieranie [...] należy traktować jako działanie w partykularnym, indywidualnym interesie Klubu. Organ I instancji wskazał, że sam Klub uczestniczy w postępowaniu i tylko on może swoje prawa w tym postępowaniu realizować. Wątpliwości budzi realność osiągnięcia wskazanego celu działania w przedmiotowym postępowaniu, zwłaszcza gdyby w tym zakresie nie było porozumienia między Klubem, a Stowarzyszeniem. Prezydent Miasta K. podkreślił, że nie przekonują ogólnikowe wyjaśnienia złożone przez Stowarzyszenie co do merytorycznego powiązania pomiędzy przedmiotem sprawy, a osiągnięciami jego członków. Nie nawiązują one do okoliczności przedmiotowej sprawy, nie określają interesu społecznego, ani jego ewentualnego zagrożenia. Co więcej, Stowarzyszenie nie wskazało nawet, w jaki sposób interes [...] (niebędący interesem społecznym) mógłby zostać w tym postępowaniu naruszony. Organ przypomniał, że postępowanie o warunki zabudowy nie zostało wszczęte na wniosek [...], ani też na wniosek poszczególnych członków tego klubu. Klub zaś jest stroną tego postępowania ze względu na fakt, iż teren klubu sąsiaduje z terenem inwestycji i na niewielkiej części terenu Klubu planowane jest umiejscowienie infrastruktury technicznej inwestycji. Natomiast teren inwestycji jest własnością [...] sp. z o.o. w K.. Jest to teren niezabudowany, który nie był i nie jest przeznaczony pod obiekty sportowe. Zamierzenie inwestycyjne nie będzie znacząco oddziaływać na środowisko, co mogłoby mieć znaczenie przy ocenie wpływu inwestycji na możliwość korzystania z obiektów sportowych będących własnością [...].
W zażaleniu na wskazane postanowienie Stowarzyszenie podniosło zarzut naruszenia:
* art. 7 kpa poprzez brak podjęcia przez organ wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a także nieuwzględnienia przez organ interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
* art. 31 § 2 kpa poprzez bezpodstawne uznanie, że żądanie dopuszczenia organizacji społecznej - Stowarzyszenia [...] do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony jest nieuzasadnione z uwagi na brak interesu społecznego przemawiającego za udziałem skarżącego w przedmiotowym postępowaniu.
* art. 77 § l k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ całego materiału dowodowego, przemawiającego za dopuszczeniem Stowarzyszenia do postępowania o ustalenie warunków zabudowy.
Składający zażalenie wskazał także na błąd w ustaleniach faktycznych organu I instancji polegający na bezzasadnym uznaniu, że za dopuszczeniem Stowarzyszenia [...] do udziału w postępowaniu nie przemawia interes społeczny.
W uzasadnieniu podano, że Stowarzyszenie zostało dopuszczone do udziału w w innych postępowaniach dotyczących warunków zabudowy tj. [...] oraz [...], a także [...]. Zdaniem Stowarzyszenia jego cele statutowe w pełni uzasadniają włączenie go do postępowania, bowiem reprezentuje ono interes zbiorowy z uwagi na szerokie pojęcie działania na rzecz sportu, rekreacji wśród społeczności skupionej wobec klubu [...] oraz osób korzystających z terenów i obiektów klubowych (cele statutowe wyszczególnione zostały w § 5 Regulaminu). Zdaniem Stowarzyszenia, zlokalizowanie na działce nr [...] infrastruktury technicznej projektowanego zamierzenia budowlanego może godzić w interesy nie tylko Klubu, ale i społeczności lokalnej, w związku ze sportowo - rekreacyjnym charakterem tych terenów. Interes społeczny jest zagrożony poprzez działania podmiotu występującego o wydanie decyzji o ustalenie warunków zabudowy, nie tyko na nieruchomości stanowiącej jego własność ale także na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste [...]. Zarzucono, iż organ I instancji w swoich rozważaniach pominął kwestię budowy infrastruktury technicznej na nieruchomości oddanej w użytkowanie wieczyste [...], a skupił się na formułowaniu twierdzeń dotyczących inwestycji kubaturowej, zlokalizowanych na działkach sąsiednich.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia 12.11.2012 r. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podniesiono, że z akt sprawy wynika, iż stowarzyszenie "[...]," zostało założone dnia 23 lutego 2012 r. (dowód karta nr 128). Z kolei dnia 20 czerwca 2012 r. doszło do zmiany nazwy stowarzyszenia na "[...]". Ze znajdującego się w aktach sprawy Regulaminu Stowarzyszenia (karta nr 126) wynika, iż celami Stowarzyszenia są m.in. ochrona wartości kulturowych [...], krzewienie wartości kulturowych, tradycji i idei [...], działanie na rzecz rewitalizacji [...] przeznaczonych na rzecz rekreacji i sportu, dbałość o legalność procedur prowadzonych i planowanych inwestycji urbanistycznych na terenie okalającym [...], dbałość o mienie [...]. Z powyższego wynika, zdaniem Kolegium Odwoławczego, że pierwsza z przesłanek art. 31 k.p.a. §1 pkt 2 została spełniona.
Odnośnie pojęcia "interes społeczny", zawartego w art. 31 kpa, Kolegium wskazało, że interes ten nie może być określony tylko w sposób ogólnikowy. Nadto, za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć. Wskazano więc, iż ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod tym kątem należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie. W rezultacie, nawet wtedy, gdy udział organizacji społecznej jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny.
Organ odwoławczy podkreślił, że udział w postępowaniu organizacji społecznych (których udział nie wynika z istnienia po ich stronie własnego interesu prawnego lecz przemawiają za tym wyłącznie interes społeczny oraz cele statutowe ) stanowi wyjątek od przyjętej na gruncie procedury administracyjnej zasady udziału w postępowaniu administracyjnym jego stron (art. 28 k.p.a.). Trzeba mieć na uwadze, iż udział organizacji społecznych w postępowaniu nie pozostaje bez wpływu na sytuację prawną jego faktycznych stron (możliwość dostępu do akt - art. 73 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a. możliwość wniesienia środków odwoławczych - art. 127 w zw. z art. 31 § 3 k.p.a., co może wpływać na termin załatwienia sprawy decyzją ostateczną itp.). Powyższe przesądza, że przesłanki dopuszczenia organizacji społecznych do udziału w postępowaniu nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Zatem zaistnienie interesu publicznego poprzez udział w postępowaniu na prawach strony organizacji społecznej powiązane jest z precyzyjnym uzasadnieniem tego udziału, który ma się przyczynić do lepszego rozstrzygnięcia sprawy.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wskazało, że cele określone Regulaminem Stowarzyszenia "[...]" to m.in.: działanie na rzecz rewitalizacji [...] przeznaczonych na rzecz rekreacji i sportu, dbałość o legalność procedur prowadzonych i planowanych inwestycji urbanistycznych na terenie okalającym [...], dbałość o mienie [...], uczestnictwo w postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych, został określony ogólnie. Jako taki, mógłby zatem uzasadniać żądanie włączenia się Stowarzyszenia na prawach strony właściwie do każdego postępowania prowadzonego w jakiejkolwiek sprawie związanej z [...], w tym o ustalenie warunków zabudowy każdej inwestycji, co z kolei mogłoby stanowić nadużycie uprawnienia określonego w art. 31 §1 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał, że spełnienie przesłanek omawianego przepisu należy oceniać pod kątem tego, czy dana organizacja społeczna jest zdolna do pełnienia funkcji rzecznika interesu społecznego w konkretnej sprawie, będącej przedmiotem postępowania administracyjnego. Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do postępowania powinna uprawdopodobnić, że przyczyni się aktywnie do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów - pod tym warunkiem będzie można mówić, że za dopuszczeniem przemawia interes społeczny. Zdaniem Kolegium zarówno z zażalenia, jak i pisma z dnia 30 czerwca 2012 r., nie wynika by Stowarzyszenie w sposób wystarczający uprawdopodobniło by jego udział był istotny w toczącym się postępowaniu. Zwłaszcza należy mieć na uwadze, iż zarzuty podnoszone przez Stowarzyszenie dotyczą przede wszystkim, wykorzystania części działki nr [...] o pow. 4,16 ha pod budowę infrastruktury planowanego zamierzenia inwestycyjnego. Jak wskazano w zażaleniu organ l instancji nieprecyzyjnie odniósł się do funkcji działek pozostających w użytkowaniu wieczystym [...] poprzez pominięcie ich funkcji sportowej.
Kolegium wskazało, iż niewątpliwie decyzja w przedmiocie warunków zabudowy, w przypadku zrealizowania przedsięwzięcia, skutkuje ukształtowaniem określonego układu architektonicznego. Wskazano jednak, że na gruncie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym podstawą wszelkich działań planistycznych - do których zalicza się także wydawanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy - jest między innymi -dążenie do zachowania ładu przestrzennego, rozumianego jako takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno-gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne (art. l ust. l i 2 i art. 2 pkt l powołanej ustawy). Postępowanie zatem w sprawie ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu służyć ma powstrzymaniu zabudowy niedającej się pogodzić z zabudową już istniejącą na terenach, gdzie nie ma planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazano, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy prowadzone jest na wniosek i jego wszczęcie (a nawet zakończenie) nie oznacza automatycznie, że inwestycja zostanie zrealizowana zgodnie z zamiarem inwestora. Wyjaśniono, że postępowanie to służy zbadaniu zgodności wniosku inwestora z wymogami wynikającymi z istniejącego na danym terenie ładu przestrzennego — a więc właśnie ochronie tego ładu. Omawiana decyzja jest z kolei rezultatem przeprowadzenia postępowania administracyjnego. Kolegium wskazało, odwołując się do pojęcia interesu prawnego strony postępowania administracyjnego, iż nie można traktować Stowarzyszenia "[...]" jako organizacji reprezentującej interes społeczny, z uwagi na dublowanie się stron postępowania. W przedmiotowym postępowaniu stroną jest klub [...], a Stowarzyszenie wspierające ten klub za główne cele statutowe (co wynika z § 5 oraz § 6 Regulaminu) stawia sobie reprezentowanie interesów klubu. Tak wiec, skoro [...] (użytkownik wieczysty gruntów związanych z realizacja inwestycji opisanej na wstępie) jest już stroną postępowania i Klub może sam podejmować działania jakie przysługują stronie w związku z prowadzonym postępowaniem, dopuszczenie zatem stowarzyszenia byłoby nieuzasadnione i sprzeczne z celami jakie ustawodawca zawarł w treści art. 31 § l k.p.a. oraz art. 28 k.p.a.
W odniesieniu do zarzutów Stowarzyszenia, iż w innych postępowaniach zostało dopuszczone do postępowania w charakterze strony, Kolegium wskazało, iż te inne postanowienia dotyczące dopuszczenia Stowarzyszenia, wydane przez organ I instancji - nie były przedmiotem rozważań przed tutejszym Kolegium i nie podlegały weryfikacji przed organem wyższej instancji.
Skargę do sądu administracyjnego na opisane wyżej postanowienie wniosło stowarzyszenie zwykłe "[...]". Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:
* Art. 7 k.p.a. poprzez brak podjęcia przez organ II instancji wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a także nieuwzględnienie przez ten organ interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, które to interesy reprezentuje skarżący;
* Art. 28 k.p.a. poprzez posługiwanie się przez organ II instancji pojęciem "strony faktycznej", które to pojęcie nie jest znane kpa,
* Art. 31 § 2 zd. l k.p.a. w zw. z art. 31 § l k.p.a. poprzez bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, iż prawidłowe było ustalenie organu I instancji, że żądanie dopuszczenia organizacji społecznej - Stowarzyszenia "[...]" do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w sprawie [...] jest nieuzasadnione z uwagi na brak interesu społecznego przemawiającego za udziałem skarżącego w przedmiotowym postępowaniu;
* Art. 31 § 3 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezzasadnym
przyjęciu przez organ II instancji, że "udział organizacji społecznych w postępowaniu administracyjnym stanom "wyjątek od zasady udziału w postępowaniu administracyjnym jego stron", chociaż brzmienie powołanego przepisu nie przemawia za ograniczaniem udziału organizacji społecznych w toczących się postępowaniach administracyjnych i nie uzależnia tego udziału od osobistego udziału w postępowaniu innych jego stron;
• Art. 77 § l k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ II instancji całego materiału dowodowego przemawiającego za uznaniem żądania dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" do udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie znak [...] za uzasadnione, które to uchybienie wyraża się w:
* nierozpoznaniu sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do naruszenia przez organ I instancji art. 7 k.p.a. i art. 77§lk.p.a.,
* nieuwzględnieniu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy całokształtu okoliczności faktycznych, w tym wszystkich celów statutowych Stowarzyszenia "[...]", czego konsekwencją było bezpodstawne uznanie, że brak jest interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem skarżącego do udziału w rzeczonym postępowaniu;
* Art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, wyrażający się w braku wykazania przez organ II instancji, że skarżący nie ma wiedzy merytorycznej i rozeznania w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć, a jednocześnie w nieuwzględnieniu podanych przez skarżącego okoliczności wprost świadczących o spełnieniu przesłanek warunkujących dopuszczenie go do udziału w postępowaniu.
W oparciu o przedstawione zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa skarżącego przez pełnomocnika, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu wskazano, że organ II instancji popełnił szereg błędów orzekając w przedmiocie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie. Zażalenie, na skutek którego zostało wydane zaskarżane obecnie postanowienie, szczegółowo wskazywało jakie argumenty przemawiają za uznaniem, że po stronie Stowarzyszenia przemawia interes prawny.
Uzasadnienie postanowienia wydanego przez organ administracyjny winno zawierać wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi organ administracji publicznej kierował się przy podejmowaniu decyzji. W szczególności powinno ono zawierać ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa W ocenie skarżącego nie sposób doszukać się w treści uzasadnienia wskazanych powyżej elementów. Treść uzasadnienia lakonicznie odnosi się do faktycznych okoliczności skupiając się jedynie na oględnym określeniu i pojęciu " interesu społecznego ".
Odnosząc się do wskazanych przez organ argumentacji dotyczącej występowania lub też braku interesu społecznego w działaniach Stowarzyszenia strona skarżąca podała, że na stronie 4 pisemnego uzasadnienia organ II instancji stwierdza że "...interes społeczny nie może być określany tylko w sposób ogólnikowy, ponadto za udziałem organizacji społecznej w posterowaniu administracyjnym interes społeczny przemawiał będzie tylko wtedy, gdy będzie ona dysponowała wiedzą merytoryczną w kwestiach objętych swoimi celami statutowymi, ale i rozeznaniem w sprawie, w której ma zamiar uczestniczyć". Z powyższego twierdzenia można, a contrario, zdaniem strony skarżącej przyjąć, że skoro podmiot będzie miał w celach statutowych przedmiot działalności związany z danym postępowaniem, wiedzę merytoryczną a także rozeznanie w sprawie, której ma uczestniczyć, to po strome takiego podmiotu istnieć będzie interes społeczny do występowania w danej sprawie. Prezentowanie przez organ II instancji takiego stanowiska, przy jednoczesnym odmówieniu udziału Stowarzyszeniu do występowania w sprawie w charakterze strony, wskazuje nie tylko na brak dogłębnej analizy przedmiotowej sprawy, ale także nawet na brak zagłębienia się w lekturę samego zażalenia na postanowienie organu I instancji, w którym wskazane zostały kwalifikacje członków Stowarzyszenia.
Skarżące stowarzyszenie podkreśliło, że obowiązkiem organu administracji publicznej rozstrzygającego sprawę - w ramach uzasadnienia podjętej decyzji - jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Tak więc odzwierciedlenie tego powinno znaleźć się w uzasadnieniu decyzji. Wskazano, że brak takiego odniesienia się stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Podkreślono, że uzasadnienie decyzji administracyjnej odgrywa szczególnie istotną rolę w przypadku decyzji podejmowanych w ramach tzw. uznania administracyjnego. Pozwala ono bowiem na dokonanie oceny, czy decyzja nie została wydana z takim naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności czy organ administracji publicznej nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, czy nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub też czy nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego.
W toku postępowania nastąpiło także, zdaniem skarżącego Stowarzyszenia, naruszenie art. 77 par. l kpa. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia przez organ II instancji całego materiału dowodowego "przemawiającego za uznaniem żądania dopuszczenia Stowarzyszenia "[...]" od udziału w charakterze podmiotu na prawach strony w postępowaniu w sprawie znak [...] za uzasadnione, które to uchybienie wyraża się w nierozpoznaniu sformułowanych przez skarżącego w odwołaniu od decyzji zarzutów odnoszących się do naruszenia przez organ I instancji art. 7 k.p.a. i art 77 § l k.p.a, nieuwzględnieniu przy rozpoznawaniu przedmiotowej sprawy całokształtu okoliczności faktycznych, w tym wszystkich celów statutowych Stowarzyszenia "[...]", czego konsekwencją było bezpodstawne uznanie, że brak jest interesu społecznego przemawiającego za dopuszczeniem skarżącego do udziału w rzeczonym postępowaniu. Strona skarżąca podkreśliła, że w zażaleniu podnosiła, iż oprócz zaskarżonej sprawy, przed organami administracji toczą się jeszcze 3 inne postępowania (merytorycznie powiązane z przedmiotowym), w których organ stwierdził że Stowarzyszenie ma interes społeczny do występowania i tym samym wydał orzeczenie o dopuszczeniu (były to postępowania w sprawach o znakach: [...]).
Skarżący dodał, że zupełnie niezrozumiałym był zawarty w zaskarżonym postanowieniu wywód Samorządowego Kolegium Odwoławczego, odnośnie postępowania
o ustalenie warunków zabudowy. Przyjmując takie rozumowanie, można by zdaniem skarżącego Stowarzyszenia stwierdzić, że na straży praworządności i prawidłowości wydanych decyzji stać winien wyłącznie organ administracji, a strony postępowania są zupełnie niepotrzebne, a wręcz korzystając ze swoich uprawnień - przeszkadzają w rozpoznaniu sprawy. Takie rozumienie prawa prowadziło by do absurdalnego rozwiązania w którym to organy, mające wzbudzać zaufanie w społeczeństwie narzucałyby wyłącznie władcze rozwiązania.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego wynika, że organizacja społeczna może występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny (art. 31 § 1). Podkreślenia zatem wymaga, że obie wymienione powyżej przesłanki, muszą być spełnione równocześnie. W kontrolowanej sprawie wymagało więc ustalenia, czy "Stowarzyszenie [...]" spełnia wymienione wyżej warunki, od których ustawodawca uzależnia możliwość udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym dotyczącym innej osoby.
Określenie "cel statutowy" organizacji społecznej oznacza, że sprawa, w której organizacja społeczna żąda dopuszczania jej do udziału w postępowaniu - dotyczy zasadniczych kierunków działalności danej organizacji, zapisanych w statucie lub w innym, pełniącym podobną do statutu funkcję, akcie regulującym wewnętrzny ustrój danej organizacji społecznej. Cel statutowy organizacji powinien więc obejmować sprawy stanowiące przedmiot postępowania i powinien być powiązany faktycznie i prawnie z tym postępowaniem (wyrok WS A w Warszawie z 2 marca 2007 r., VII SA/Wa 2275/06).
Odnosząc wskazaną wyżej przesłankę i sposób jej rozumienia do kontrolowanej sprawy wskazać należy, że nie było w sprawie przedmiotem kontrowersji stanowisko orzekających w sprawie organów uznające, iż cele regulaminowe Stowarzyszenia "[...]" uzasadniają jej udział w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem [...] Sp. z o.o. w K. dotyczącym ustalenia warunków zabudowy dla zespołu budynków usługowo-biurowo-handlowych z garażami (...) przy ul. [...] w K.. W powyższym zakresie powołano się na brzmienie regulaminu Stowarzyszenia, które wskazuje, iż celem tej organizacji jest "ochrona wartości kulturowych [...], krzewienie wartości kulturowych, tradycji i idei [...], działanie na rzecz rewitalizacji terenów przeznaczonych na rzecz rekreacji i sportu, które mogą być wykorzystywane przez [...], dbałość o legalność procedur prowadzonych i planowanych inwestycji urbanistycznych na terenie lub okalającym [...], a także dbałość o mienie [...]. Powyższe stanowisko i ocenę organów, sąd podziela. Jak bowiem wynika z przedstawionych celów regulaminowych Stowarzyszenia, jednym z nich jest podejmowanie działań na rzecz dbałości o legalność procedur prowadzonych i planowanych inwestycji urbanistycznych na terenie lub okalającym [...]. Nie budzi więc wątpliwości kwestia, że postępowanie o ustalenie warunków zabudowy, stanowi, wg terminologii statutu skarżącego Stowarzyszenia - "planowaną inwestycję urbanistyczną" i że inwestycja ta powstać ma w sąsiedztwie działki [...]. Część zaś tej działki Klubu ma być wykorzystana na potrzeby przyszłej inwestycji. Powyższe, zdaniem sądu uzasadnia przekonanie, iż cele regulaminowe Stowarzyszenia "[...]" przekonują o dopuszczalności jej udziału w sprawie z wniosku [...] sp. z o.o. w K..
Jednocześnie jako trafne ocenić należy stanowisko orzekających w sprawie organów administracji, że skarżące Stowarzyszenie nie wykazało, iż interes społeczny przemawia za jego udziałem we wskazanym wyżej postępowaniu administracyjnym. Ustalenie, czy za udziałem organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym przemawia interes społeczny, powinno nastąpić bowiem na podstawie całokształtu stanu prawnego i faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania. W literaturze wskazuje się przy tym, że potrzeba ochrony interesu społecznego będzie występować m.in. wtedy, gdy skutki decyzji wpływać będą na sytuację prawną nie tylko strony postępowania ale również innych podmiotów lub też na otoczenie (por. B. Adamiak w: B. Adamiak, J. Borkowski Polskie postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, wyd. 7, str. 103). Można więc przyjąć, że interes społeczny to określona korzyść, która przypada całemu społeczeństwu lub grupie osób (tj. wielu niezindywidualizowanym adresatom). W tym zakresie zauważyć należy, iż zarówno we wniosku o dopuszczenie do udziału w sprawie, jak również w innych pismach składanych przez skarżące Stowarzyszenie, nie akcentowano w żaden sposób okoliczności dotyczącej tego, jak zakres i charakter planowanego zamierzenia inwestycyjnego wpłynąć może na sytuację prawną innych podmiotów, niebędących stronami postępowania. Inaczej mówiąc, nie wykazywano aby rozstrzygnięcie, które zapaść może w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy, a prowadzonym z wniosku [...] sp. z o.o. w K., w jakikolwiek negatywny sposób mogło wpłynąć na interesy podmiotów, które nie są stronami tego postępowania. Zakładając nawet (co jednak nie było podnoszone ani wykazywane przez stronę skarżącą), że [...] Klub pełni także pewne funkcje społeczne, uznać należy, że Stowarzyszenie [...] - nie wskazywało, aby prowadzone postępowanie o ustalenie warunków zabudowy wpłynąć mogło na zmianę lub też na zakłócenie dotychczasowego sposobu funkcjonowania [...] i zadań jakie Klub ten realizuje. Co więcej, analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że zamierzenie inwestycyjne [...] sp. z o.o. w K. objęte postępowaniem o ustalenie warunków zabudowy, w którym pragnie uczestniczyć skarżące Stowarzyszenie, obejmować będzie jedynie część działki nr [...], będącej w użytkowaniu wieczystym klubu sportowego. Na działce tej ma być wykonana "infrastruktura techniczna" przyszłej inwestycji. Wskazana okoliczność, nie przemawia jednak za tym, aby funkcje klubu, w tym te o charakterze społecznym - mogły być zagrożone lub też naruszone, w szczególności w sytuacji, gdy wziąć pod uwagę fakt, że należące do Klubu nieruchomości mają powierzchnię ok. 9 ha. Nawet więc zrealizowanie inwestycji na fragmencie działki Klubu, nie zmieni i nie ograniczy przeznaczenia innych nieruchomości [...] wykorzystywanych zgodnie z celami tego Klubu sportowego. Nadto, zwrócić należy uwagę na trafnie podnoszoną przez organy administracji kwestię, że interes prawny [...], zabezpieczony jest poprzez przyznanie Klubowi statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy. Klub zatem może, w drodze własnych uprawnień procesowych kwestionować ewentualne zagrożenie interesu dotyczącego jego funkcjonowania. Trafnie wiec w powyższym względzie organy podnosiły, iż wspieranie [...] przez Stowarzyszenie [...] ocenić należy jako działanie w partykularnymi interesie Klubu, nie zaś interesie społecznym. Podkreślić nadto należy, że udział organizacji społecznej jako podmiotu na prawach strony w postępowaniu administracyjnym nie może służyć własnym interesom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 16 lipca 2008 r., II OSK 843/07, Lex nr 501062). Tymczasem, już choćby złożone przez pełnomocnika strony skarżącej, na rozprawie w dniu 11.04.2013 r. oświadczenie, iż "Stowarzyszenie [...] powstało po to aby utrzymać stan klubu sportowego oraz w razie pomniejszenia majątku, bu dostać należny substrat" (k. 71 a.s.) - świadczy zdaniem sądu wyraźnie o tym, iż w sprawie tej interes społeczny, rozumiany jak na wstępie rozważań - w ogóle nie ma miejsca.
Jednocześnie wobec zgłaszanych przez stronę skarżącą zarzutów wskazać należy, że interes społeczny nie może również wynikać z faktu posiadania przez Stowarzyszenie statusu strony w innych podobnych postępowaniach (por. wyrok NSA z dnia 12.07.2012 r., sygn. akt II OSK 663/11, Lex nr 1217445). Każdorazowo jest on oceniany przez organ administracji w konkretnej sprawie. Także, bliżej nieuprawdopodobniona przez stronę skarżącą okoliczność, dotycząca rozległej wiedzy członków stowarzyszenia i ich zasług dla kultury fizycznej i sportu oraz ich "zaangażowanie w liczne działania społeczne"- nie wykazuje i nie świadczy o istnieniu w tej sprawie interesu społecznego Stowarzyszenia [...]. Okoliczności powyższe mogą mieć jedynie znaczenie pomocnicze przy ocenie wskazanej przesłanki, istotnej dla dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
Sąd nie dopatrzył się też naruszenia art. 7 i art. 77 kpa. Organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i należycie go oceniły, ustalając właściwie stan faktyczny sprawy. Dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. 2012 r. póz. 270 ze zm.) skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło