II SA/Kr 147/18
WyrokWSA w Krakowie2018-03-09
Skład orzekający: Joanna Tuszyńska, Beata Łomnicka, Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nadbudowa budynku magazynu pomocniczego, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, powinna zostać rozebrana na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, pomimo braku możliwości jej legalizacji?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nadbudowa budynku magazynu pomocniczego, wykonana bez wymaganego pozwolenia na budowę, stanowi samowolę budowlaną. Ponieważ inwestor nie przedstawił wymaganych dokumentów umożliwiających legalizację samowoli, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wydały nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego. Kwestia ważności pozwolenia na budowę z 1991 r. jest bez znaczenia dla oceny legalności nadbudowy wykonanej w 2012 r.Stan faktyczny
W sprawie rozpatrywano skargę T. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę nadbudowy budynku magazynu pomocniczego, wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Organy nadzoru budowlanego ustaliły, że w 2012 r. wykonano prace budowlane polegające na nadbudowie magazynu, na które skarżący nie uzyskał pozwolenia. Pomimo nałożenia obowiązku przedstawienia dokumentów legalizacyjnych, skarżący ich nie złożył. Skarżący zarzucał organom zmowę i nieprawidłowe zastosowanie przepisów.Rozstrzygnięcie
Skargę oddala.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie : Sędzia WSA Beata Łomnicka (spr.) Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. sprawy ze skargi T. P. na decyzję nr [...] [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 27 maja 2015 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 27 maja 2015 roku znak: [...] na podstawie: art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej k.p.a.), art. 48 ust. 1 i ust.4, a także art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm., dalej u.p.b.), po rozpatrzeniu odwołania M. i T. P. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. z dnia 25 kwietnia 2014 r., znak: [...], którą na podstawie art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazano na rzecz T. P., jako inwestora robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] i [...] działka nr [...] o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego tj. nadbudowy budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, jako wybudowanej bez wymaganej decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę. Roboty budowlane prowadzić zgodnie z przepisami prawa budowlanego, warunkami technicznymi, przepisami BHP obowiązującymi dla tego typu robót, pod nadzorem osoby uprawnionej - utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Na skutek pism J. G. z 2 sierpnia 2012 r. oraz z 15 października 2012r. PINB przeprowadził w dniach 13 grudnia 2012 oraz 28 lutego 2013 r. czynności kontrolne na nieruchomości, położonej przy ul. [...] i [...] w Z. . Podczas wykonywania w/w czynności kontrolnych w dniu 13 grudnia 2012 r. ustalono m. in., iż skarżący przystąpił do robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego. Skarżący nie przedstawił pozwolenia na nadbudowę przedmiotowego budynku. Przedstawił natomiast do wglądu decyzję Burmistrza Gminy Z. z dn. 02.07.1991 r. o symbolu [...] pozwolenie na budowę magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych na działce [...].
W trakcie kontroli w dniu 28 lutego 2013 r. skarżący oświadczył do protokołu m.in., iż nie uzyskał od 1994 r. żadnych orzeczeń administracyjnych za wyjątkiem w/w decyzji Burmistrza Gminy Z..
Za pismem z dnia 3 września 2013 r. znak: [...], PINB w O. zawiadomił strony postępowania, iż w dniu 14 listopada 2012 r. z urzędu zostało wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie zgodności z prawem robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] i [...] działka nr [...]. Następnie postanowieniem z 3 września 2013 r. znak: [...] w oparciu o art. 48 ust. 2 i art. 48 ust.3 Prawa budowlanego nakazał wstrzymanie w/w robót wykonywanych bez pozwolenia na budowę oraz nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie 90 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia określonych w w/w postanowieniu dokumentów.
Na wniosek skarżącego z dnia 5 grudnia 2013 r. organ I instancji postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. znak: [...] wydłużył termin do przedstawienia dokumentów określonych w postanowieniu z 3 września 2013 r. znak: [...] do dnia 31 marca 2014 r.
Po wydaniu w dniu 8 kwietnia 2014 r. zawiadomienia na podstawie art. 10 k.p.a. dnia 25 kwietnia 2014 r. PINB wydał skarżoną decyzję.
Inspektor Nadzoru Budowlanego po dokonaniu kontroli prawidłowości postępowania administracyjnego organu I instancji i wydanej przez niego decyzji dokonał powtórnego rozpatrzenia sprawy w granicach zakreślonych przez postępowanie pierwszoinstancyjne stwierdził, iż organ ten uczynił zadość przepisom Kodeksu postępowania administracyjnego i ustawy Prawo budowlane.
Organ dokonując analizy kręgu stron postępowania przyjętego przez organ I instancji stwierdził, iż pozostaje on tożsamy w postępowaniu odwoławczym.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. prowadził postępowanie w sprawie wykonanych przez skarżącego robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego na nieruchomości zlokalizowanej przy ul. [...] i [...] w Z. (działka nr [...]) bez uzyskania wymaganego zezwolenia na budowę oraz bez dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie w trakcie przeprowadzonych w dniu 13 grudnia 2012 r. czynności kontrolnych ustalono, że skarżący na terenie nieruchomości położonej w Z. przy ul. [...] i [...] przystąpił do robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego (oznacz. Jak w projekcie budowlanym autorstwa inż. S.. J. z dnia 10.02.1996r.) Wykonano 7 słupów żelbetowych o wym. 30 x 30m zbrojonych stalą prawdopodobnie 1862 (...) z tym, że 5 słupów wykonano w osi podłużnej budynku B, a 2 w zbliżeniu do ścian istniejących obiektów od bud. mieszkalnego i budynku wytwórni wód gazowanych. Wykonano części ścian zewnętrznych w osi A 6 i C z pustaków ceramicznych porotherm grubości 43 cm i 12 cm z wykonaniem 11 rdzeni żelbetowych w tych ścianach, zbrojenie jak w słupach w osi B. Wszystkie roboty wykonano na istniejącej płycie stropowej magazynu pomocniczego wód gazowanych"
Organ wskazał, że roboty budowlane, zgodnie z art. 28 u.p.b., mogą zostać rozpoczęte jedynie na podstawie ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Podczas kontroli w dniu 28 lutego 2013 r. skarżący oświadczył do protokołu, że nie uzyskiwał od 1994 r. żadnych orzeczeń administracyjnych za wyjątkiem decyzji Burmistrza Miasta Z. z dn. 02.07.1991r. znak: [...] o pozwoleniu na budowę magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych na działce [...].
Zdaniem organu zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wykonany zakres robót wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Przedmiotowej nadbudowy budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych przy ul. [...] i [...] w Z. nie można zaliczyć do kategorii obiektów budowlanych, których wykonanie zostało przez ustawodawcę zwolnione z takiego wymogu.
W konsekwencji, skoro wykonanie przedmiotowego obiektu wymagało pozwolenia na budowę, którym inwestor nie legitymował się, organ I instancji zasadnie prowadził postępowanie w sprawie legalności przedmiotowego obiektu w trybie art. 48 u.p.b.
MWINB w K. zauważył, że organ nadzoru budowlanego nie nakłada obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego bez pozwolenia na budowę, automatycznie.
W niniejszej sprawie organ I instancji w dniu 3 września 2013 r. wydał w oparciu o art. 48 ust.2 i art. 48 ust.3 Prawa budowlanego postanowienie znak: [...], którym nakazał inwestorowi wstrzymanie prowadzenia w/w robót jako wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia: oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia Burmistrza Miasta Z. o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji ustalającej warunki zabudowy zagospodarowania terenu w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego obejmującego nadbudowę budynku magazynu pomocniczego.
Postanowieniem z dnia 12 grudnia 2013 r. znak: [...] organ I instancji przedłużył termin do przedstawienia w/w dokumentów do dnia 31 marca 2014r.
Wobec nie wypełnienia przez inwestora obowiązków nałożonych w/w postanowieniem warunkujących legalizację obiektu budowlanego zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, legalizacja przedmiotowej nadbudowy budynku magazynu pomocniczego nie była możliwa. Dlatego też organ wskazał, że organ I instancji prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., wydał nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b.
Organ podniósł, iż okoliczności sprawy w zakresie określonym przedmiotem rozstrzygnięcia PINB w O. prowadzą do wniosku, że zaskarżona decyzja wydana w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane - jest w ustalonym stanie sprawy zasadna, ponieważ organ I instancji był zobowiązany do wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego w postaci nadbudowy budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych znajdującego się w Z. przy ul. [...] i [...]
Odnosząc się do zarzutów skarżących podniesionych w odwołaniu organ wskazał, iż nadbudowa przedmiotowego magazynu pomocniczego rozpoczęta przez skarżącego w 2012 r. nie stanowi kontynuacji budowy w/w magazynu z 1994r. Z akt sprawy wynika, iż przedstawiona przez skarżącego decyzja Burmistrza Miasta Z. z dnia 02.07.1991r. o symbolu [...] o pozwoleniu na budowę magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych na działce [...] nie stanowi jednocześnie zezwolenia na nadbudowę przedmiotowego magazynu, albowiem zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. (Dz.U.1974.38.229) pozwolenie na budowę traci ważność, jeżeli budowa została przerwana na czas dłuższy niż dwa lata.
Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł skarżący T. P..
Odnosząc się do uzasadnienia decyzji skarżący wskazał, iż nadbudowa ma mieć charakter typowo mieszkalny - zgodnie z Ogólnym Planem Zagospodarowania Przestrzennego; nie koliduje ona z żadnymi warunkami ogólnej zabudowy, nie spowoduje żadnych szkodliwych czy jakichkolwiek innych uciążliwości dla sąsiadów.
Podkreślił, iż żaden sąsiad poza najbardziej oddaloną od jego posesji sąsiadką J. G. - nawet nie próbował wyrażać niezadowolenia czy innego zastrzeżenia dla tej budowli mieszkalnej.
W ocenie skarżącego działania zarówno Urzędu Miejskiego w Z. , jak i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. sprzężonego z Inspektor Nadzoru Budowlanego - noszą od początku znamiona zmowy pod osłoną przepisów prawnych, które w wybiórczy sposób zostały zastosowane usiłując tym sposobem oszukać skarżącego i jego rodzinę. Podniósł, iż to dla jego syna z rodziną z dwójką małych dzieci, miał być postawiony budynek mieszkalny na piętrze z powodu braku miejsca na parterze.
Skarżący podkreślił, iż był opracowany Projekt Techniczny na nadbudowę mieszkalną na podstawie inwentaryzacji. Był on przedłożony do Urzędu Miejskiego w Z. , ale urzędnikom najprościej "było udawać", że wymaga on poprawek, aby maksymalnie odwlec w czasie wydanie stosownego zezwolenia na tę nadbudowę mieszkalną, co zresztą uczynili.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016.1066) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2017.1369) zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).
Z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Kontrola Sądu zaskarżonej decyzji doprowadziła do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wymaga jedynie dla przypomnienia wskazać, że NSA w Warszawie wyrokiem z dnia 14 grudnia 2017 r. w sprawie do sygn. II OSK 668/16, na skutek skargi kasacyjnej T. P., uchylił wyrok tut. Sądu z dnia 12 maja 2015 r. wydany pod sygn. II SA/Kr 805/15, wobec stwierdzenia, że jest on dotknięty wadą nieważności określoną w art. 183 § 2 pkt.2 p.p.s.a
Przedmiotem zatem ponownej kontroli Sądu jest decyzja MWINB w K. z dnia 27 maja 2015 r. utrzymująca w mocy decyzję PINB w O. z dnia 25 kwietnia 2014 r., którą nakazano T. P., jako inwestorowi robót budowlanych polegających na nadbudowie budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, zlokalizowanego w Z. przy ul. [...] i [...] działka nr [...] rozbiórkę obiektu budowlanego tj. nadbudowy budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, jako wybudowanej bez wymaganej decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 48 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2013.1409). Zgodnie z tym przepisem właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W ocenie Sądu nie budzą wątpliwości ustalenia faktyczne dokonane w trakcie postępowania przed organami nadzoru budowlanego, a dotyczące faktu nadbudowy budynku magazynu pomocniczego wytwórni wód gazowanych, bez wymaganej decyzji orzekającej o pozwoleniu na budowę. Poza sporem pozostaje bowiem, że w 2012 r. wykonano 7 słupów żelbetowych o wym. 30 x 30m zbrojonych stalą prawdopodobnie 1862 z tym, że 5 słupów wykonano w osi podłużnej budynku B, a 2 w zbliżeniu do ścian istniejących obiektów od bud. mieszkalnego i budynku wytwórni wód gazowanych. Wykonano nadto części ścian zewnętrznych w osi A 6 i C z pustaków ceramicznych porotherm grubości 43 cm i 12 cm z wykonaniem 11 rdzeni żelbetowych w tych ścianach, zbrojenie jak w słupach w osi B. Wszystkie roboty wykonano na istniejącej płycie stropowej magazynu pomocniczego wód gazowanych.
Wykonane w niniejszej sprawie roboty budowlane były w myśl art. 3 pkt 6 w zw. z pkt 7 nadbudową obiektu budowlanego. W myśl Prawa budowlanego nadbudowa stanowi roboty budowlane, które stosownie do art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Zgromadzony materiał dowodowy potwierdza zaś w pełni prawidłowość ustalenia, że inwestor nie legitymował się takim pozwoleniem.
Należy podkreślić, że z zalegającego w aktach sprawy "Projektu Technicznego Rozbudowa Wytwórni Wód Gazowanych – Magazyn pomocniczy w Z. ul. [...] [...]" opatrzonego datą kwiecień 1991 r. autorstwa inż. W. A. wynika, że "Rozbudowa Wytwórni Wód Gazowanych polega na budowie magazynu. Magazyn zaprojektowano jako budynek parterowy, nie podpiwniczony, zlokalizowany w luce pomiędzy Wytwórnią a budynkiem mieszkalnym należącym do Inwestora". Z kolei z "projektu technicznego zamiennego rozbudowy wytwórni wód gazowanych o magazyn w związku z samowolnie wniesionymi zmianami" z daty wrzesień 1992 r. autorstwa inż. Z. B. wynika, że "projekt zamienny wykonano przy założeniu, że konstrukcja dachu zaprojektowana w projekcie podstawowym nie ulegnie zamianie". Sam skarżący w pismach składanych w toku postępowania przed organami nadzoru budowlanego, jak i w oświadczeniu złożonym także przed Sądem na rozprawie w dniu 9 marca 2018 r. przyznawał, że nie dysponował pozwoleniem na przedmiotową nadbudowę. Potwierdził także w tym oświadczeniu, że legalizacja przedmiotowej nadbudowy budynku magazynu pomocniczego nie była możliwa albowiem nie złożył wymaganych dokumentów. W tym stanie rzeczy prawidłowo, zgodnie z art. 48 ust. 4 u.p.b., organy wydały nakaz rozbiórki na podstawie art. 48 ust. 1 u.p.b. Przy czym bez znaczenia w okolicznościach sprawy jest kwestia ważności pozwolenia na budowę z daty 2.07.1991 r., na którą zwraca uwagę organ odwoławczy.
Sąd podkreśla, że każdy z projektów budowlanych dołączonych do akt sprawy przewidywał, że będzie to budynek parterowy. Zatem bez wątpienia nadbudowa przedmiotowego magazynu pomocniczego, rozpoczęta przez skarżącego w 2012 r., nie stanowi kontynuacji budowy w/w magazynu objętego pozwoleniem z 1991. Nie budzi, więc żadnych wątpliwości, że nadbudowa budynku magazynu dokonana została w warunkach samowoli.
Zdaniem Sądu wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia zostały ustalone przez organy nadzoru budowlanego w sposób prawidłowy, w oparciu o wystarczająco zebrany i szczegółowo rozważony materiał dowodowy. Natomiast twierdzenia skarżącego zawarte w skardze, że działania organów mają na celu oszukanie skarżącego i jego rodziny, nie znajdują żadnego potwierdzenia w materiale dowodowym i pozostają także bez wpływu na prawidłowość wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Mając na uwadze wszystkie wyżej wskazane okoliczności, skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, o czym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło