II SA/Kr 1471/12
WyrokWSA w Krakowie2012-12-19
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda, Krystyna Daniel, Waldemar Michaldo
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji może nałożyć na właściciela gruntu obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego bez uprzedniego prawidłowego ustalenia zmiany stanu wody na gruncie i jej szkodliwego wpływu na grunty sąsiednie?Ratio decidendi
Organ administracji może nałożyć obowiązek wykonania urządzeń zapobiegających szkodom jedynie po prawidłowym ustaleniu, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie oraz że zmiana ta szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie. Wydanie decyzji bez wyczerpującego ustalenia tych okoliczności jest przedwczesne i sprzeczne z zasadą prawdy obiektywnej oraz wymogami postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Burmistrz Miasta N. nakazał właścicielce działki K.Z. wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom związanym z zaleganiem wody opadowej na jej działce, co miało wpływać na nieruchomość sąsiednią Z.L., która korzystała ze służebności przejazdu. K.Z. odwołała się, kwestionując ustalenia organu i wskazując na ekspertyzy biegłych, które nie potwierdzały szkodliwego oddziaływania wód opadowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na konieczność dokładnego ustalenia stanu faktycznego i zmian stosunków wodnych na działce K.Z. Z.L. zaskarżyła decyzję SKO do WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Z.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 28 czerwca 2012 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda Sędziowie WSA Krystyna Daniel (spr.) WSA Waldemar Michaldo Protokolant Anna Pałasz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Z.L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 28 czerwca 2012 r., nr [....] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom skargę oddala.
Burmistrz Miasta N. decyzją z [...] grudnia 2011 r., na podstawie art. 29 ust. 3 ustawy z 18. 07. 2001 r. Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.) nakazał K.Z. wykonanie na działce ewidencyjnej nr [...] zlokalizowanej przy ul.[...] w N. , urządzeń zapobiegających szkodom, tj.: wpustu ulicznego ze studnią z osadnikiem wraz z odcinkiem przykanalika kanalizacji deszczowej; ujmujących i odprowadzających wody opadowe z terenu podwórza działki ewidencyjnej nr [...] do miejskiej kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w ul. [...] w N.
W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z.L. . Organ ustalił, że z przejazdu znajdującego się na części działki ewid. nr [...] korzystają K.Z. i Z.L. (K.Z. ) jako właściciel nieruchomości, Z.L. jako korzystająca z prawnie ustanowionej służebności). W przypadku dużych opadów deszczu oraz w okresie poroztopowym okresowo gromadzą się zastoiska wody w zagłębionym miejscu na przejeździe. Nagromadzona woda nie posiada odprowadzenia, co skutkuje tym, że zalega ona w miejscu przez długi okres czasu, ponieważ infiltracja w głąb gruntu jest w dużym stopniu zahamowana. Jedyną możliwością eliminacji wody w tym wypadku może być parowanie. Podczas dokonywanych oględzin organ ustalił, że miejsce opisywanych zastoisk wody na przedmiotowym przejeździe było w ubiegłych latach częściowo wykładane płytami betonowymi i utwardzane asfaltem, co całkowicie w tych miejscach pozbawia grunt chłonności, a dodatkowe utwardzenie jest wynikiem częstego przejeżdżania na tym terenie samochodów stron. Woda jest również rochlapywana na boki.
Organ wskazał, że "kwestia odprowadzenia wody na działkę ewidencyjną nr [...] nie została w żaden sposób udowodniona oraz udokumentowana - w aktach sprawy nie znajduje się też żaden dokument potwierdzający odprowadzenie i skierowanie wód na grunt sąsiedni". Natomiast w ocenie organu problem występującej okresowo wody ciągle istnieje i jest on związany z "zaniechaniem spraw dotyczących odwodnienia omawianej powierzchni zamkniętej podwórza przez właściciela gruntu". Zgromadzona dokumentacja fotograficzna pokazuje zjawisko gromadzenia się mniejszych i większych ilości wód na przedmiotowym przejeździe w różnych okresach czasu i przez okres wielu lat. Organ przytoczył oświadczenie K.Z. złożone do protokołu z wizji lokalnej z 18 grudnia 2008 roku, gdzie podała, że "przed wybudowaniem budynku na działce ewidencyjnej nr [...] od strony ul [...] istniał naturalny spływ wód opadowych z podwórza od strony Rynku aż do ulicy [...] i problem stojącej wody nie istniał". Oświadczenie zostało podtrzymane przez Z.L. i stanowi, w ocenie Burmistrza, kluczową informację dotyczącą przyczyn zalegania wody (dom powstał w latach 80-tych). Organ wskazał, że dla zastosowania art. 29 ust. 3 prawa wodnego konieczne jest również ustalenie szkody jaką wyrządza zalegająca woda na nieruchomość sąsiednią. Taką potencjalną szkodę stanowią uszkodzenia ogrodzenia i korodująca brama Z.L. oraz zabrudzona błotem ściana budynku należącego do K.Z. znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...] wyrządzone przez rozchlapywaną wodę.
Nadto organ podał, że problem zalegającej wody jest w pełni uzależniony od warunków pogodowych, natomiast "właściciel działki ewidencyjnej nr [...] nie wpływa swoimi działaniami na stan wody na gruncie".
Miejski Zakład Wodociągów i Kanalizacji w N. potwierdził, że istnieje możliwość techniczna odprowadzania wód opadowych z terenu podwórza działki ewid. nr [...] do kanalizacji deszczowej znajdującej się w ul. [...] w N. Zdaniem organu odprowadzenie i ujęcie wód opadowych z terenu podwórza działki ewidencyjnej nr [...] do kanalizacji deszczowej zlokalizowanej w ul. [...] w N. , jest możliwe poprzez wykonanie na działce ewidencyjnej nr [...], urządzeń zapobiegających szkodom, w ramach których należy wykonać wpust uliczny ze studnią z osadnikiem wraz z odcinkiem przykanalika kanalizacji deszczowej, ujmujących i umożliwiających odprowadzenie wód opadowych z terenu całego podwórza działki ewidencyjnej nr [...] do kanalizacji deszczowej. Na wykonanie przedmiotowej instalacji są pozostawione miejsca po południowej ścianie pomieszczenia piwnicy budynku znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...] . Ponadto ułatwieniem do wykonania przedmiotowego odwodnienia jest pozostawiony w południowo-zachodniej części pomieszczenia piwnicy budynku znajdującego się na działce ewidencyjnej nr [...] zaślepiony odcinek przewodu PCV o średnicy 160 mm i widocznej długości ok. 1 metra.
Odwołanie od powyższej decyzji wniosła K.Z. , domagając się jej uchylenia w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art.7, art. 77, oraz art. 107 kpa. Według odwołującej się organ nie wziął pod uwagę zapisów zawartych w ekspertyzach sporządzanych w sprawie, w tym sporządzonej przez biegłą B.D. , w której jednoznacznie stwierdzono, iż nie ma negatywnego oddziaływania wód opadowych z działki odwołującej na działkę Z.L. . Biegli nie uznali również za konieczne i bezwzględne wykonanie kanalizacji deszczowej, a jedynie zasugerowali, iż takowa kanalizacja miałaby wpływ na walory estetyczne nieruchomości będącej jej własnością. Wątpliwości budzi przyjęcie przez organ I instancji, że zjawisko rozchlapywania się wody i powstanie przez to możliwości wystąpienia szkody mieści się w zakresie art. 29 ustawy Prawo wodne. Zakwestionowała również zakres umocowania pełnomocnika Z.L. W.M. , . Zarzuciła, że organ niewłaściwie interpretował wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 28. 05. 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 361/07, w którym sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie istnieje możliwość naruszenia przepisów Prawa wodnego, co wyłącza sprawę z zakresu działania organów nadzoru budowlanego. Nie wypowiadał się jednak czy do takiego naruszenia doszło.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. decyzją z [...] czerwca 2012 r., znak: [...] , na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 127 § 2 i art. 17 pkt 1, art. 7, t. 77, . 80 i art. 107 kpa w zw. z art. 29 ustawy Prawo wodne uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonej decyzji jest art. 29 ustawy Prawo wodne. O takiej kwalifikacji wniosku Z.L. , wszczynającego postępowanie, przesądził w sposób wiążący Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 28 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 361/07.
W ocenie Kolegium, w przedmiotowej sprawie, ustalenia wymaga, czy przed zabudową działki ewidencyjnej nr [...] , należącej do Z.L. , na terenie ww. drogi służebnej nie tworzyły się zastoiska wody, a więc ustalenie tego, jaki był stan wody na tym gruncie przed dokonaniem zarzucanej zmiany tego stanu i czy - w porównaniu do stanu obecnego - w ogóle można mówić o istnieniu jakiejkolwiek "zmiany stanu wody na gruncie". Stwierdzenie zmian, jak również braku zmian stosunków wodnych jest bowiem wynikiem czynności porównawczej, wymagającej uprzedniego opisania stanu tych stosunków z okresu przed dokonaniem zarzucanych zmian oraz po ich dokonaniu.
Kolegium wskazało, że organ I instancji stwierdził, iż istotnym dla sprawy zeznaniem jest oświadczenie K.Z. do protokołu z wizji lokalnej z 18 grudnia 2008r., podtrzymane przez Z.L. . Jednakże w piśmie z 9 czerwca 2010 r. K.Z. podała, że stwierdzenie Z.L. , iż wzniesienie w/w budynku spowodowało zatamowanie spływu wody z jej posesji w kierunku ulicy [...] zdaje się sugerować, że wcześniej wody opadowe były w sposób niekontrolowany odprowadzane z jej posesji na ulicę [...], co jest oczywistą nieprawdą. Dodała, że budynek od strony ulicy [...] w jej przeświadczeniu nie miał i nie ma wpływu na odprowadzanie wód opadowych z jej posesji. Zestawienie stanowiska K.Z. j zawartego w ww. piśmie z jej oświadczeniem złożonym do protokołu z wizji lokalnej w dniu 18 grudnia 2008r. uzasadnia, w ocenie Kolegium, potrzebę zweryfikowania kluczowej dla sprawy okoliczności faktycznej, tj. jaki był stan wody na gruncie i czy doszło do jego zmiany, korzystając z dostępnych dowodów, a więc np. oświadczeń złożonych w trybie art. 75 kpa, zeznań świadków, względnie przesłuchania stron, a w przypadku gdyby przeprowadzenie tych dowodów nie doprowadziło do jednoznacznych wyników, przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego. Organ odwoławczy wskazał przy tym, że wyjaśnień złożonych przez strony do protokołu rozpraw nie można zaliczyć do dowodów.
Odnośnie wniosku Z.L. , dotyczącego przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego na okoliczność wpływu wody stojącej na części działki objętej sporem na piwnice w budynkach należących do stron postępowania, Kolegium wskazało, że podziela stanowisko organu I instancji uznające, iż nie jest on niezbędny. Wykładnia celowościowa art. 29 Prawa wodnego prowadzi do wniosku, że pojęcie "szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie" nie może być ujmowane wyłącznie w oparciu o cywilnoprawne pojęcie szkody, rozumianej głównie jako już zaistniały uszczerbek majątkowy lub utrata realnie spodziewanych korzyści, lecz winno być rozumiane szerzej. Podjęte środki mają przede wszystkim zapobiegać szkodom, a nie tylko usuwać ich skutki. Przesłanką działań administracji w formie wskazanej w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie jest zatem powstanie uszczerbku majątkowego, albowiem wystarczające jest już pojawienie się zagrożenia dla nieruchomości sąsiedniej, m.in. w postaci niebezpieczeństwa jej zalania lub podtapiania. Ponadto w ramach postępowania prowadzonego na postawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego nie ma znaczenia rozległość szkody na gruncie sąsiednim, gdyż nie jest to postępowanie w przedmiocie odszkodowania za wyrządzone szkody. Dla zastosowania regulacji art. 29 ust. 3 Prawa wodnego wystarczające jest wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy zmianami stanu wód na gruntach a wystąpieniem szkody na gruntach sąsiednich.
Organ odwoławczy podkreślił, że dopiero prawidłowo dokonane ustalenia jaki był stan wody na gruncie i że doszło do jego zmiany, a następnie ustalenie, iż zmiana ta szkodliwie wpływa na grunt sąsiedni (a za taki szkodliwy wpływ należy uznać długotrwałe zaleganie wody opadowej na drodze służebnej i to w bezpośrednim sąsiedztwie zabudowań i urządzeń budowlanych (np. ogrodzenia) zlokalizowanych na nieruchomości władnącej (w odniesieniu do służebności przechodu i przejazdu), należącej do Z.L. ) można orzec o nakazaniu wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zastoiska wody utrudniające przechód i przejazd stanowią samoistną, istotną uciążliwość, a ich lokalizacja we wskazanym wyżej sąsiedztwie, biorąc pod uwagę wysokie prawdopodobieństwo istnienia zjawiska rozchlapywania się wody pod kołami wjeżdżających na tę posesję samochodów, musi wywierać negatywny wpływ na budynek i ogrodzenie pani Z.L. , powodując ich dewastację. Stwierdzenie tego typu zjawisk należy uznać za spełnienie przesłanki "szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie".
Nadto Kolegium wskazało, że obowiązek zawarty w decyzji, musi być sformułowany w taki sposób, aby nadawał się do egzekucji, czyli w przypadku braku jego dobrowolnej realizacji mógł być wykonany w trybie zastępczym. Obowiązek ten winien być zatem sformułowany w sposób bardzo precyzyjny, aby nie było najmniejszych wątpliwości co do sposobu jego realizacji.
Stwierdzone uchybienia nie pozwalają, w ocenie Kolegium na ich usunięcie e trybie art. 136 kpa, gdyż prowadziłoby to naruszenia zasady dwuinstancyjności.
W kwestii pełnomocnictwa udzielonego W.M. , Kolegium wyjaśniło, że jego zakres nie budzi wątpliwości, wobec jednoznacznego oświadczenia Z.L. do protokołu sporządzonego w dniu 13 lipca 2011 r. przed organem I instancji.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. wniosła Z.L. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy organowi II instancji do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77, art. 107, art. 80, art. 136 oraz art. 138 § 1 i 2 kpa oraz art. 29 ustawy Prawo wodne.
W uzasadnieniu skarżąca argumentowała, że organ l Instancji prawidłowo i w stopniu wystarczającym ustalił, że wody gromadzące się na nieruchomości należącej do K.Z. mają wpływ na wykonywanie służebności ustanowionej na rzecz nieruchomości sąsiadującej. Wskazuje na to stwierdzenie, że wykonanie odwodnienia poprawiłoby komfort użytkowania przechodu. W oparciu o powyższe zasadnie ustalił, że K.Z. , jako właściciel nieruchomości, na której dokonano zmian powodujących zmiany stanu wody oraz na której to nieruchomości występują przeszkody w prawidłowym odpływie wody winna zostać zobowiązana do uregulowania odpływu wody w taki sposób, aby nie zagrażało to nieruchomościom sąsiadującym oraz umożliwiło prawidłowe wykonywanie służebności. Jeżeli organ II instancji stwierdził, że decyzja nie nadaje się do wykonania gdyż jest za mało precyzyjna, to winien doprecyzować przedmiotową treść. Postępowanie dowodowe uzupełniające wystarczyło ograniczyć do dokonania dodatkowych ustaleń w zakresie zmian wprowadzonych przez K.Z. w zakresie nieruchomości, na której gromadzą się wody, szczególnie odnośnie zmiany stosunków wodnych na tej nieruchomości. Dowód ten można było przeprowadzić w oparciu o dokumenty projektu architektonicznego przeprowadzonych prac budowlanych. Ocena samej okoliczności, która niewątpliwie wynikłaby z powołanego projektu nie wymagałaby wiedzy specjalnej, gdyż opierając się jedynie na zasadach doświadczenia życiowego można wnioskować z prawdopodobieństwem równym pewności, że podniesienie progu przepływowego z wysokości poniżej gromadzących się wód opadowych do poziomu powyżej tych wód spowoduje zmianę stosunków wodnych na nieruchomości uzasadniającą konieczność przywrócenia prawidłowych stosunków wodnych na nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w N. wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
.Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, w tym w zakresie legalności decyzji administracyjnych i stosują środki określone w ustawie (art. 1 i art. 3 p.p.s.a). W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podkreślić, że organy administracji publicznej obowiązane są zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 kpa, podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Oznacza to, że trafność rozstrzygnięcia w każdej indywidualnej sprawie wymaga szczegółowego zbadania i rozważenia argumentów, które stanowiłyby podstawę do podjęcia konkretnego rozstrzygnięcia. Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 kpa oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 kpa. W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. Realizacja tego obowiązku obejmuje zatem obowiązek przeprowadzenia postępowania dowodowego co do wszystkich okoliczności, z którymi przepisy wiążą określone skutki prawne, a następnie dokonanie wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego – zgodnie z treścią art. 80 kpa, który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie natomiast z treścią art. 107 § 3 kpa uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Należy przy tym podkreślić, że stosownie do przepisu art. 138 kpa organ odwoławczy nie może się ograniczyć do badania zgodności decyzji pierwszoinstancyjnej z prawem, ale powinien rozstrzygać sprawę merytorycznie, badając ją także z punktu widzenia celowości i prawidłowości rozstrzygnięcia.
Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy trzeba zauważyć, że kasatoryjna decyzja organu odwoławczego odpowiada prawu. Podstawą materialnoprawną decyzji obu instancji jest przepis art. 29 ust. 3 ustawy z 18. 07. 2001 r. – Prawo wodne ( Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), który stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Cytowany przepis zobowiązuje zatem organ do ustalenia czy na gruncie doszło do zmiany stanu wody, czy – jeśli zmiany takie zostały dokonane - dokonana zmiana stanu wody na gruncie wpływa szkodliwie na grunty sąsiednie, a jeśli tak, to powinien rozważyć zasadność przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Orzekając powyższe organ powinien mieć także na uwadze – zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 7 kpa in fine – słuszne interesy stron postępowania.
W niniejszej sprawie podstawowa kwestia sporna dotyczy ustalenia ww przesłanek uzasadniających zastosowanie przez organ przepisu art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne. Zgodnie ze stanowiskiem skarżącej na części działki nr [...] zlokalizowanej przy ul. [...] w N. , będącej własnością K.Z. właścicielka spowodowała zmianę stanu wody na gruncie skutkującą powstawaniem zastoisk wody, które w konsekwencji wpływają szkodliwie na nieruchomość skarżącej powodując uszkodzenie ogrodzenia i bramy na działce nr [...] oraz zabrudzenia błotem na ścianie budynku należącego do strony skarżącej. Zgodnie ze stanowiskiem organu, podzielanym zasadniczo przez właścicielkę działki nr [...] K.Z , organ I instancji nie wyjaśnił sprawy zgodnie z wymaganiami art. 7, 77 §1 kpa, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na wynik sprawy , a zatem nie może być uzupełniony w trybie art. 136 kpa. Przemawia za tym także zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).
Oceniając powyższe należy uznać kasatoryjną decyzję organu odwoławczego za prawidłową, gdyż także w ocenie Sądu decyzja organu I instancji została wydana przedwcześnie. Trzeba bowiem zważyć - jak prawidłowo przyjęło Kolegium w zaskarżonej decyzji - że sam fakt, iż na działce nr [...] stwierdzono tworzenie się zastoisk wody, która jest rozchlapywana przez przejeżdżające samochody nie jest wystarczający do przyjęcia, iż w sprawie zachodzą przesłanki z przepisu art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Istotne jest bowiem ustalenie jaki był stan na tej części działki nr [...] przed wybudowaniem budynku przez K.Z. i jednoznaczne ustalenie czy właścicielka przedmiotowej działki podjęła jakieś działania, które spowodowały powstawanie zastoisk wody. Oznacza to, że organ przy ponownym rozpoznawaniu sprawy będzie musiał wykazać czy był taki stan na gruncie przedmiotowej działki, kiedy nie było na nim zastoisk wody, względnie były one znacznie mniejsze. Ustalenie to ma znaczenie decydujące dla przyjęcia czy w sprawie można w ogóle zastosować ww. przepis. Dopiero gdy w sposób prawidłowy zostanie wykazane , że K.Z. dokonała zmian na części przedmiotowej działki organ podejmie czynności mające na celu wykazanie, czy dokonane zmiany mają szkodliwy wpływ na grunt stanowiący własność strony skarżącej. Z samego faktu, że na części działki nr [...] pojawiają się zastoiska wody i woda jest rozchlapywana także na teren działki skarżącej nie wynika bowiem, że w sprawie znajduje zastosowanie przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego.
Należy zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, iż ustalenia poczynione przez organ I instancji są niewystarczające, gdyż opierają się na ustaleniach z wizji lokalnej podczas, których stwierdzono, że woda zalega w okresowo pojawiających się większych lub mniejszych zastoiskach wody na terenie części działki nr [...] – co do której skarżącej przysługuje służebność drogi koniecznej oraz, że pojazdy rozchlapują wodę. Nadto organ I instancji oparł swoje ustalenia na oświadczeniu K.Z. , które uznał za kluczowe w sprawie. Oświadczenie to zostało złożone do protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej 18 grudnia 2008 r. , gdzie K.Z. podała, iż "przed wybudowaniem budynku na działce ewidencyjnej nr [...] od strony ul. [...] istniał naturalny spływ wód opadowych z podwórza od strony Rynku aż do ulicy [...] i problem stojącej wody nie istniał" podkreślając, że z oświadczeniem tym zgodziła się Z.L. . Należy podkreślić, że K.Z. wycofała się z ww. stanowiska, a organ I instancji w żaden sposób nie wykazał jakie konkretnie działania K.Z. j spowodowały zmianę stanu wody na trenie dz. nr [...] . W ocenie Sądu nie można uznać, za prawidłowe postępowania dowodowego, które istotne dla rozstrzygnięcia ustalenia opiera na przedstawieniu odmiennych stanowisk stron tj. Z.L. i K.Z. Zważyć należy, że zgodnie z art. 75 § 1 kpa jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. A zatem przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w celu wyjaśnienia, czy na terenie działki nr [...] wykonane zostały prace, które doprowadziły do zmiany stanu wód na gruncie zasadne będzie dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu ze świadków i ewentualnie, gdy organ uzna to za konieczne, dowodu z opinii biegłego, o którym mowa w art. 84 § 1 kpa. Organ może także dopuścić oświadczenie stron, ale w trybie określonym w art. 75 § 2 kpa tj. składane pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania. Natomiast gdy prawidłowo poczynione ustalenia pozwolą na stwierdzenie , że na terenie dz. nr [...] dokonane zostały zmiany na gruncie, należy wykazać związek przyczynowy między dokonanymi zmianami a szkodą, względnie potencjalną szkodą wyrządzoną na gruncie skarżącej. Dopiero po ewentualnym wykazaniu ww. związku organ będzie rozstrzygał czy możliwe i celowe jest przywrócenie stanu poprzedniego (ale stan ten musi być wcześniej prawidłowo ustalony), względni określi wykonanie odpowiednich urządzeń zapobiegających szkodom.
Należy również podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w sytuacji gdyby organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy nakładał jakieś obowiązki na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego musi je sformułować w taki sposób, aby nadawały się do egzekucji w przypadku braku ich dobrowolnego wykonania przez zobowiązanego. Natomiast należy zgodzić, się ze stroną skarżącą, że gdyby nałożony obowiązek w decyzji I instancji wymagał jedynie doprecyzowania pod kątem ewentualnej jego egzekucji, to organ odwoławczy mógłby zreformować wyrzeczenie w tym zakresie, ewentualnie po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 136 kpa, a zatem nie zachodziła by konieczność wydania decyzji kasatoryjnej. Ponieważ jednak w poddanej sądowej kontroli sprawie organ I instancji przeprowadził postępowanie z naruszeniem ww. przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie należy uznać zaskarżona decyzję organu odwoławczego za prawidłową.
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło