II SA/Kr 1471/17

PostanowienieWSA w Krakowie2018-09-03

Skład orzekający: Agnieszka Góra

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie przyznanego prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu jest uzasadnione, gdy strona postępowania nie ustosunkowała się do wezwania sądu o wyjaśnienie wątpliwości dotyczących jej sytuacji majątkowej i zarobkowej?
Ratio decidendi
Cofnięcie prawa pomocy jest uzasadnione, gdy strona postępowania nie wyjaśniła wątpliwości sądu dotyczących jej sytuacji majątkowej i zarobkowej, mimo wezwania i rygoru cofnięcia. Brak reakcji strony na wezwanie sądu, zawierające rygor cofnięcia prawa pomocy, prowadzi do wniosku, że okoliczności, na podstawie których prawo pomocy zostało przyznane, nie istnieją lub przestały istnieć, lub że strona wprowadziła sąd w błąd co do swojej sytuacji.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania T. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, który został uwzględniony. Następnie, w związku z pismem kwestionującym sytuację majątkową T. P., sąd wezwał go do wyjaśnienia wątpliwości dotyczących jego sytuacji zarobkowej i majątkowej, w tym prowadzenia działalności gospodarczej i przedstawienia dokumentów dochodowych oraz zeznań podatkowych. Mimo prawidłowego doręczenia wezwania, ani T. P., ani jego pełnomocnik z urzędu nie ustosunkowali się do wezwania w wyznaczonym terminie.
Rozstrzygnięcie
Cofnięto przyznane T. P. prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Agnieszka Góra w dniu 3 września 2018r. na posiedzeniu niejawnym w przedmiocie cofnięcia przyznanego T. P. prawa pomocy w sprawie skargi A. Z. na decyzję [...] Inspektora Nadzoru Budowanego z dnia [...] sierpnia 2017r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie nakazu rozbiórki p o s t a n a w i a cofnąć przyznane T. P., postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 19 marca 2018r, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu. W dniu 5 lutego 2018r. uczestnik postępowania T. P. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie skargi A. Z. na decyzję [...]INB z dnia [...] sierpnia 2017r wydaną w przedmiocie umorzenia postępowania. Postanowieniem starszego referendarza sądowego z dnia 19 marca 2018r. wniosek ten został rozpoznany w ten sposób, iż T. P. zwolniono od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego pełnomocnika z urzędu. Zarządzeniem Dziekana ORA z dnia [...] kwietnia 2018r. na pełnomocnika z urzędu uczestnika postępowania T. P. został wyznaczony adwokat R. N. – Kancelaria Adwokacka [...] K.. Stosownie do art. 249 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – przyznanie prawa pomocy może być cofnięte w całości lub w części jeżeli się okaże, że okoliczności, na podstawie których je przyznano nie istniały lub przestały istnieć. Jednocześnie cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła w błąd sąd, co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych ( post. NSA II FZ 843/13 ). Sąd każdorazowo powinien cofnąć przyznane prawo pomocy jeżeli strona podała nieprawdziwe informacje lub dowody albo zataiła prawdę o swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej ( post. NSA II OZ 1079/12 ). Na podstawie pisma skierowanego do tut. Sądu w dniu 23 lipca 2018r., a stanowiącego zakwestionowanie przyznanego T. P. prawa pomocy z uwagi na nieujawnione przez niego okoliczności dotyczące jego sytuacji zarobkowej i majątkowej – na ręce pełnomocnika z urzędu T. P. w dniu 7 sierpnia 2018r. zostało skierowane wezwanie o wyjaśnienie kwestii podnoszonych w cyt. piśmie. A mianowicie wezwano T. P. do wyjaśnienia w terminie 7 dni pod rygorem cofnięcia przyznanego prawa pomocy - czy prowadzi działalność gospodarczą ( zarejestrowaną bądź niezarejestrowaną ) polegającą na [...] a jeśli tak – przedstawienie wszelakich dokumentów potwierdzających dochód/stratę i obroty z tego tytułu. Wezwano także o przedłożenie zeznań podatkowych T. P. oraz osób z nim gospodarujących wspólnie za 2017rok. Jak wynika z akt sprawy – pełnomocnik z urzędu T. P. otrzymał niniejsze wezwanie w dniu 14 sierpnia 2018r. ( dowód doręczenia w aktach sprawy ). Na wezwanie powyższe do dnia 3 września 2018r. nie odpowiedział wcale. Ponieważ wezwanie do wyjaśnienia sytuacji materialnej, zarobkowej T. P. zawierało rygor cofnięcia prawa pomocy, a strona ani jej pełnomocnik w żaden sposób nie ustosunkowali się do wezwania Sądu z dnia 7 sierpnia 2018r. - w tej sytuacji należało cofnąć przyznane T. P. prawo pomocy. Pojawiły się bowiem znaczące wątpliwości dotyczące przede wszystkim faktycznych dochodów wnioskującego, które to wątpliwości nie zostały – mimo prawidłowego doręczenia wezwania – w żaden sposób wyjaśnione i rozwiane. Może budzić się zatem wątpliwość czy wnioskodawca opisał swą sytuację majątkową w sposób prawdziwy i rzetelny oraz zgodny z prawdą. Ponieważ uczestnik postępowania w żaden sposób nie uczynił zadość wezwaniu , orzekający uznał, iż okoliczności , na których przyznano prawo pomocy nie istniały , a strona nie uwiarygodniła, iż taka sytuacja nie miała miejsca – mimo, że miała ku temu możliwość poprzez szczegółowe wyjaśnienie swej sytuacji majątkowej i bytowej. W związku z tym, iż cofnięcie prawa pomocy może nastąpić w wypadku, gdy strona wprowadziła w błąd sąd co do swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej czy zdolności płatniczych bądź też podała nieprawdziwe informacje lub dowody albo zataiła prawdę o swojej sytuacji majątkowej, rodzinnej na podstawie art. 249 P.p.s.a – a w niniejszym przypadku strona w żaden sposób nie ustosunkowała się do powziętych wątpliwości i wezwań o ich wyjaśnienie - należało orzec o cofnięciu przyznanego T. P. prawa pomocy. Stąd też, na podstawie art. 249 w zw. z art. 258 § 2 pkt. 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ) orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło