II SA/Kr 1473/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska Sędziowie: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź (spr.) Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk Protokolant: sekretarz sądowy Joanna Biegalska – Ciepacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2026 r. ze skargi J. I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2025 r. znak: SKO.OŚ/4170/281/2025 w przedmiocie odmowy zmiany decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego J. I. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 września 2025 r. znak SKO.Oś/4170/281/2025 orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji wydanej z upoważnienia Starosty Myślenickiego z dnia 25 czerwca 2025 roku nr: GM.6224.5.2025, odmawiającej zmiany ostatecznej decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 3 kwietnia 2025 roku, znak: GM.6224.10.24 zezwalającej na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w wyniku działalności Zakładu [...], zlokalizowanych na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości B., gmina M.. Decyzja ta zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z dnia 28 kwietnia 2025 roku. Pan J. I., właściciel zakładu O. , zwrócił się do organu o zmianę decyzji na wprowadzanie pyłów i gazów do powietrza ze źródeł znajdujących się w instalacji usytuowanej na działkach ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości B., polegającej na przedłużeniu okresu jej obowiązywania na kolejne 5 lat. Organ I instancji uznał, że nie zachodzą przesłanki do zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a., który stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Organ I instancji uznał, że w sprawie nie zachodzą te przesłanki i odmówił zmiany decyzji zgodnie z żądaniem strony. Od powyższej decyzji odwołanie w ustawowym terminie wniósł Pan J. I., prowadzący działalność gospodarczą pod firmą O. [...], wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpatrują odwołanie organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 180 ustawy Prawo ochrony środowiska eksploatacja instalacji powodująca: 1) wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, 2) wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, 3) wytwarzanie odpadów 4) jest dozwolona po uzyskaniu pozwolenia, jeżeli jest ono wymagane. Zgodnie z art. 220 tej ustawy wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów z instalacji wymaga pozwolenia. Z kolei zgodnie z art. 188 ust. 1 pozwolenie jest wydawane na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat, z wyjątkiem pozwolenia zintegrowanego, które jest wydawane na czas nieoznaczony. Na wniosek prowadzącego instalację pozwolenie zintegrowane może być wydane na czas oznaczony. Kolegium wskazało, że udzielenie pozwolenia na prowadzenie określonej działalności przy wykorzystywaniu funkcjonującej w środowisku instalacji, zawierającego określenie warunków i obowiązków zawsze stanowi pewnego rodzaju ograniczenie swobody działalności gospodarczej, dlatego racje wynikające z zasad ogólnych prawa ochrony środowiska nie mogą górować nad interesem przedsiębiorcy ubiegającego się o udzielnie pozwolenia. Przeciwnie, racja ta powinna być wyważona - stosownie do wyrażonej w art. 3 pkt 50 ustawy Prawo ochrony środowiska zasady zrównoważonego rozwoju. Nie oznacza to, że organowi nie wolno jest działać przezornie. Z zasady prewencji i ostrożności, określanej również jako zasada zapobiegania i przezorności (art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska) wynika praktyczna dyrektywa, że wszystkie podmioty podejmujące działalność, której skutki nie są do końca sprawdzone, a mogą wywrzeć negatywny wpływ na środowisko, powinny dokonać wszechstronnej analizy, jak wyeliminować zagrożenia - (wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 października 2010 roku, II SA/Sz 531/10).Organ wskazał, że dyspozycją art. 188 ustawy Prawo ochrony środowiska nie wskazuje jednoznacznie na konieczność wydania pozwolenia na okres 10 lat. Według ustawodawcy pozwolenie ma być wydane na czas określony, maksymalnie do 10 lat. Taka konstrukcja daje organowi pewną swobodę i możliwość określenia okresu, na jaki takie pozwolenie jest wydawane. Kolegium nie podzieliło przy tym głównych zarzutów strony skarżącej co do nieprzeprowadzenia przez organ I instancji rzetelnie postępowania, niezebrania materiału dowodowego i nie wytłumaczenia stronie skarżącej motywów podejmowanej decyzji. Starosta Myślenicki w zaskarżonej decyzji zważył wszystkie argumenty i wyjaśnił stronie dlaczego wydał pozwolenie na okres 5, a nie 10 lat. Po pierwsze ze względu na ilość emitowanych zanieczyszczeń, charakter procesów technologicznych, wiek urządzeń stosowanych do produkcji masy oraz położenie zakładu w dolinie, pomiędzy pasmem górskim S. i P. G. (od południa) i pasem B. i i D. (od północy), gdzie może kumulować się niska emisja podczas złych warunków atmosferycznych. Również dlatego organ zobligował właściciela zakładu do wykonywania pomiarów raz w roku. Ponadto w dokumentacji sprawy są również informację, że ze względu na wiek instalacji wykorzystanych w zakładzie należącym do Pana J. I. istnieje zwiększone ryzyko ich awarii, a co za tym idzie konieczność częstszej weryfikacji zgodności funkcjonowania instalacji z aktualnymi wymogami ochrony środowiska. Wszystkie te fakty zostały potwierdzonej w dołączonym do akt sprawy opracowaniu specjalistycznym, wykonanym w grudniu 2024 roku, przez Zakład Naukowo Badawczy [...] A. H.. Kolegium zauważa, że wszystkie te argumenty zostały powołane przez organ I instancji w pierwotnej decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 3 kwietnia 2025 roku, udzielającej Panu J. I., prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą O. [...], pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, powstających w wyniku eksploatacji instalacji na terenie Zakładu [...] w B. , wydanego na okres 5 lat. Skarżący tej decyzji nie zaskarżył w trybie postępowania odwoławczego, tylko wniósł o zmianę tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Kolegium zauważa, że istotą prowadzonego na jego podstawie postępowania jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej - zasadnicze znaczenie ma to, że miarodajnym kryterium weryfikacji (odwoływalności) decyzji ostatecznej, w trybie o, którym mowa, jest interes społeczny lub słuszny interes strony, a więc klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Oba wymienione interesy muszą być ze sobą zgodne. Interes strony musi być słuszny, co oznacza, że nie powinien być sprzeczny z interesem społecznym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10.12.2020 r., sygn. akt I 05K 225/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.10.2015 sygn. akt II OSK 2911/141). Słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa oraz nie może być postrzegany jako każdy interes strony, sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony. Za uchyleniem lub zmianą decyzji ma przemawiać obiektywna, społeczna akceptacja dla takiego wyjątkowego działania organu, a nie subiektywne przekonanie strony o słuszności swojej potrzeby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12.11. 2015, II OSK 561/14: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23.4.2020r., II OSK 650/191". Należy rozważyć obowiązek uwzględnienia wymagań "interesu społecznego" lub "słusznego interesu strony". Należy też kierować się zasadą ogólną z art. 7 k.p.a. wyważania racji obu tych interesów. Nie oznacza to jednak, że organ administracji publicznej zostaje całkowicie pozbawiony sfery uznania przy stosowaniu art. 155 k.p.a. i jego decyzja należy do kategorii związanych. Nie jest to pełne swobodne uznanie, jest ono ograniczone, ale istnieje, to organ ocenia, czy powinien wzruszyć decyzję, czy pozostawić ją w obrocie prawnym bez zmian. Wzruszenie decyzji na podstawie art. 155 k.p.a., pozostaje w sferze uznania organu administracji publicznej i dlatego nie stanowi naruszenia prawa sytuacja, w której organ administracji publicznej nie skorzystał z możliwości wzruszenia decyzji na podstawie art. 155 k.p.a. Nie można zarzucić decyzji o odmowie zmiany (uchylenia) kwalifikowanego naruszenia prawa weryfikowanego w trybach nadzwyczajnych, a zatem dla strony istotne jest wykorzystanie prawa odwołania, które otwiera ponownie ocenę celowości zmiany (uchylenia) decyzji. Skarżący jednak z tej drogi nie skorzystał. Kolegium zważyło, że w niniejszej sprawie organ dokonał wyważenia interesów strony i interesu publicznego i właśnie ochrona interesu publicznego wpłynęła na odmowę przedłużenia obowiązywania decyzji. W tej sprawie interes społeczny wymaga zapewnienia, że eksploatacja instalacji odbywa się przy zastosowaniu największych standardów ochrony środowiska i zdrowia ludzi, szczególnie w kontekście starzejącej się infrastruktury technologicznej. Zawarte we wniosku i opracowaniach informacje również w ocenie Kolegium, co do oceny stanu technicznego instalacji wzbudziły uzasadnione wątpliwości organu co do bezpieczeństwa eksploatacji. Jak wynika z wniosku urządzenia są niezbyt nowoczesne: rok produkcji dla otaczarki to 1980, dla kotła bitumu 1984, dla przenośników taśmowych 1985, dla przenośników ślimakowych i odpylacza tkaninowego 1997. Właśnie ze względu na wiek i ciągłe utrzymywanie w ruchu urządzenia ulegają częstym awariom. Równocześnie podczas funkcjonowania tych urządzeń do atmosfery emitowane są zanieczyszczenia: dwutlenek siarki, tlenki azotu, tlenek węgla. Z drugiej strony wszystkie urządzenia do redukcji emisji zanieczyszczeń w zakładzie strony skarżącej służą jedynie do redukcji emisji pyłów a nie redukują emisji zanieczyszczeń gazowych. Wyraźnie wskazano, że specyfika produkcji i wykorzystania mas bitumicznych powoduje, że instalacja pracuje w przypadku korzystnych warunków atmosferycznych, w okresie od 1 lutego do 30 listopada a w pozostałym okresie przeprowadzane są konieczne remonty i prace modernizacyjne. Instalacja pracuje około 300 dni w roku przez 14 godzin na dobę. W sytuacji gorszych warunków atmosferycznych i położenia w dolinie emisja wydobywających się w wyniku produkcji pyłów do powietrza będzie bardzo niekorzystna. Wszystko to wpłynęło na podjęcie decyzji przez organ I instancji o przyznaniu pozwolenia na okres 5 lat, a następnie odmowy przedłużenia na wniosek strony na okres do lat 10. Wyważono bowiem interes strony, który w ocenie Kolegium nie jest w żaden sposób narażony. Za kolejne 5 lat przedsiębiorca wystąpi o kolejne pozwolenie i jeśli będzie spełniał warunki ustawowe to z pewnością je otrzyma. Natomiast interes społeczny w zakresie dobrostanu i wymogów ochrony środowiska również zostanie zachowany. Nie bez znaczenia przy podejmowaniu decyzji był również czynnik związany z faktem, iż przepisy z zakresu ochrony środowiska ulegają częstym zmianom, mi.in związanym z wdrażaniem norm unijnych, dlatego też organ I instancji słusznie dokonał analizy ryzyka środowiskowego związanego z eksploatacją urządzeń w zakładzie strony skarżącej. Podsumowując Kolegium nie podzieliło zarzutów strony skarżącej w zakresie błędów formalnych oraz nienależytego umotywowania podjętej decyzji przez organ I instancji. Zaskarżona decyzja nie zawiera wad obligujących ją do uchylenia. Kolegium po rozważeniu wagi interesu strony i interesu społecznego, zgodziło się ze stanowiskiem organu I instancji i uznając, że utrzymanie dotychczasowego 5 - letniego okresu obowiązywania ważności decyzji stanowi racjonalne i optymalne narzędzie kontroli i nadzoru ze strony organu administracji publicznej zwłaszcza z zakresu wymogu ochrony środowiska. Z decyzją tą nie zgodził się Skarżący J. I.. W skardze na decyzję Kolegium zarzucił: 1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 w zw. z art. 107 § 3 KPA poprzez uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, z czym związany jest obowiązek wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, prawidłowego udokumentowania przebiegu postępowania oraz jego wyników i właściwego uzasadnienia podjętej decyzji, w tym wszechstronnego wyjaśnienia, dlaczego Starosta Powiatowy odmówił zmiany decyzji ostatecznej mimo, iż wnioskowana zmiana nie tylko była dopuszczalna, ale wręcz powodowała powstanie stanu pełnej zgodności z przepisami prawa, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 2. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 188 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez: uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie wyjaśnienia dlaczego uznał, że w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji wnioskodawcy nie można zmienić decyzji ostatecznej poprzez określenie jej obowiązywania zgodnie z wnioskiem, uzasadniając, iż w interesie społecznym nie leży funkcjonowanie zakładu który ze względu na stan może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem oddziaływania na środowisko, podczas gdy z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż instalacja eksploatowana na warunkach określonych w decyzji nie powoduje zagrożeń związanych z przekroczeniem określonych w decyzji poziomów emisji, a funkcjonowanie instalacji nie jest uzależnione od stanu powietrza atmosferycznego; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 3. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 188 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez: uchybienie obowiązkowi dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego i rzetelnego rozpoznania zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności poprzez przyjęcie za podstawę do rozstrzygnięcia, danych o charakterze opisowym, a nie konkluzji zawartych w opracowaniu wykonanym przez Zakład [...] - H. A. H., a co za tym idzie pominięcia w rzeczywistości treści przedłożonego opracowania, mającego charakter obligatoryjny przy rozpatrywaniu sprawy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; 4. zaniechanie wyjaśnienia dlaczego uznał, że w świetle zgromadzonej w sprawie dokumentacji wnioskodawcy nie można zmienić decyzji ostatecznej poprzez określenie jej obowiązywania zgodnie z wnioskiem, uzasadniając, iż w interesie społecznym nie leży funkcjonowanie zakładu, który ze względu na stan może wiązać się ze zwiększonym ryzykiem oddziaływania na środowisko, podczas gdy z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, iż instalacja eksploatowana na warunkach określonych w decyzji nie powoduje zagrożeń związanych z przekroczeniem określonych w decyzji poziomów emisji; a funkcjonowanie instalacji oraz poziom emitowanych przez nią zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego, nie jest uzależnione od stanu powietrza atmosferycznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 5. art. 7 Kpa w zw. z art. 77 § 1 Kpa w zw. z art. 80 Kpa w zw. z art. 84 § 1 Kpa w zw. z art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 6 ustawy Prawo ochrony środowiska: poprzez zastosowanie zasady przezorności mającej zastosowanie wyłącznie do podejmowania działalności, której skutki nie są do końca sprawdzone, do zamierzenia inwestycyjnego, którego oddziaływanie na środowisko nie tylko w odniesieniu co do rodzaju działalności, ale wręcz co do konkretnej instalacji są doskonale znane, oraz oparcie na nie mającej zastosowanie w stanie faktycznym sprawy zasadzie przezorności całego orzeczenia ; co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 6. art. 7a. KPA, w zw. z art. 188 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska: które nakazują organowi rozstrzyganie ewentualnych wątpliwości na korzyść strony w sytuacji gdy powstają wątpliwości, co do możliwości zastosowania normy prawnej ograniczającej uprawnienia strony, poprzez nie wskazanie jakiegokolwiek interesu nadrzędnego polegającego ochronie w stosunku do interesu strony polegającego na możliwości eksploatacji instalacji przez okres wskazany we wniosku, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 7. art. 188 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji bezprawne, wbrew złożonemu wnioskowi ograniczenie terminu obowiązywania decyzji (poprzez odmowę zmiany decyzji) w stosunku do wnioskowanego okresu, popartego stosownymi materiałami badawczymi sporządzonymi przez podmiot uprawniony, przekraczając w ten sposób granice uznania administracyjnego przysługujące organowi, działając w ten sposób na niekorzyść strony, 8. naruszenia art. 188 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska poprzez błędną wykładnię i uznanie, że organ administracji publicznej wydający decyzję na podstawie przywołanego przepisu jest uprawniony do samodzielnego kształtowania decyzji w zakresie okresu jej obowiązywania, w szczególności wbrew ustaleniom dokonanym w opinii eksperta, bez podania i rzetelnego uzasadnienia istotnych przyczyn, w wyniku których ogranicza prawo własności wnioskodawcy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, 9. Naruszenie art. 155 kpa poprzez błędną interpretację oraz niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, iż w sytuacji, w której uprawnienie wnioskodawcy do posiadania decyzji obowiązującej przez 10 lat, tj. zgodnie z treścią złożonego wniosku popartym stosowną dokumentacją, a wynikające z obowiązującego przepisu prawa tj. art. 188 ustawy Prawo ochrony środowiska zostało potraktowane jako "każdy interes strony", a więc sprowadzający się do chęci uzyskania rozstrzygnięcia organu o treści zgodnej z wolą strony, któremu został przeciwstawiony "słuszny interes społeczny" wywiedziony bezpodstawnie w stanie faktycznym sprawy z treści art. 6 ustawy prawo ochrony środowiska, który to przepis nie miał zastosowania w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu skargi zaakcentowano, że w przypadku, w którym stan instalacji, której dotyczy wniosek o określenie dopuszczalnej emisji pyłów i gazów do powietrza atmosferycznego, budzi wątpliwości w zakresie przestrzegania wymogów środowiskowych organ administracji może wyłącznie nałożyć na podmiot wnioskujący wydanie takowej decyzji obowiązki przewidziane w przywołanym art. 188 ust. 3 Prawo ochrony środowiska, natomiast nie może ograniczać okresu działania takiej instalacji. W ten sposób spełniona zostaje realizacja słusznego interesu społecznego polegającego na ochronie środowiska oraz życia i zdrowia ludzkiego, które mogłoby być zagrożone przez działania naruszające stan środowiska. Skoro więc w decyzji z dnia 03.04.2025r. znak GM.6224.10.2024 Starosty Myślenickiego udzielającej pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza powstających w wyniku eksploatacji instalacji Zakładu [...] w miejscowości B. koło M., położonego na gruncie działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...], [...], [...] w miejscowości B., gmina M., zostały na wnioskodawcę nałożone obowiązki przewidziane wart. 188 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, należy uznać, iż słuszny interes społeczny został w należyty sposób zabezpieczony, stąd też powoływanie się na niego w niniejszym postępowaniu, w kontekście ograniczenia czasu obowiązywania tej decyzji jest niczym nieuzasadniony i nie znajduje zastosowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych). Istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się zatem do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Kontrola ta powinna zawsze przebiegać na trzech płaszczyznach: 1) oceny zgodności rozstrzygnięcia (decyzji lub innego aktu) lub działania z prawem materialnym, 2) dochowania wymaganej prawem procedury, 3) respektowania reguł kompetencji. Zgodnie z przepisem art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz.143, dalej p.p.s.a.) sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, że "skoro wyrok wydawany jest na podstawie akt sprawy, to tym samym badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd ocenia jej zgodność z prawem materialnym i procesowym w aspekcie całości zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego" (wyrok NSA z dnia 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji wyznaczają przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U z 2025 r., poz. 1691, dalej k.p.a.), w szczególności art. 155 k.p.a. oraz ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. z 2025, poz. 647, dalej p.oś.), w szczególności art. 188 w zw. z art. 6 p.o.ś. Zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio. W piśmiennictwie akcentuje się, że tryb zmiany decyzji ostatecznej nie może być przedmiotem analizy w oderwaniu od kontekstu systemowego. Tworzy go przede wszystkim zasada trwałości decyzji ostatecznych, która służy realizacji zasad prawa podstawowych dla porządku prawnego, a mianowicie bezpieczeństwa prawnego, pewności prawa, zaufania do państwa i stanowionego prawa, co motywowane jest potrzebą zapewnienia stabilności i pewności stosunków administracyjnoprawnych w przestrzeni czasu.(zob. P. Przybysz, Komentarz do art. 154 i 155, Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el/2026). Wspomniana zasada nie ma jednak charakteru bezwzględnie obowiązującego, ponieważ z art. 16 § 1 k.p.a. wynika, że trwałość decyzji nie jest równoznaczna z ich niezmienialnością, polega ona na ograniczeniu możliwości ich wzruszania tylko do przypadków określonych przez przepisy ogólnego postępowania administracyjnego. Przepisem takim jest art. 155 k.p.a., który dotyczy instytucji odwoływalności decyzji ostatecznej, tj. wzruszenia decyzji ze skutkiem ex nunc z powodów niezwiązanych z ochroną legalności, lecz z powodów natury celowościowej motywowanych interesem społecznym lub słusznym interesem strony.(P. Przybysz, Komentarz do art. 154, Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el/2026). Wskazuje się również, że "interes społeczny oraz słuszny interes strony stanowią klauzule generalne z dominującym znaczeniem kryterium słuszności. Oba wymienione interesy zostały wymienione w ramach alternatywy, ale należy opowiedzieć się za ich koniunkcją, uzależniając istnienie słusznego interesu strony od jego zgodności z interesem społecznym." (P. Przybysz, Komentarz do art. 154, Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Lex/el/2026). Kategoria interesu społecznego jest pojęciem dynamicznym, stopniowalnym i zmiennym w czasie. Skoro pojęcie to nie zostało ustawowo zdefiniowane, to należy je każdorazowo rozpatrywać na tle konkretnej sprawy i treść nadaje mu organ orzekający. Zastosowanie zatem art. 155 k.p.a. wymaga, by przepis szczególny nie stał na przeszkodzie uchyleniu bądź zmianie decyzji oraz by przemawiał za jej uchyleniem lub zmianą co najmniej jeden ze wskazanych interesów, zaś drugi się temu nie sprzeciwiał. Zgodnie z art. 188 ust. 1 p.o.ś. pozwolenie na wprowadzanie pyłów lub gazów jest wydawane na czas oznaczony, nie dłuższy niż 10 lat, z wyjątkiem pozwolenia zintegrowanego, które jest wydawane na czas nieoznaczony. Na wniosek prowadzącego instalację pozwolenie zintegrowane może być wydane na czas oznaczony. W kontekście stosowania tego przepisu wskazuje się, że "należy mieć na uwadze, że odnoszą się one do konkretnej instalacji mającej wartość materialną, a zatem trzeba pamiętać, że postanowienia pozwolenia na korzystanie ze środowiska bezpośrednio ingerują w zakres i sposób wykonywania prawa własności. Dlatego, jeśli jest to możliwe z punktu widzenia ochrony środowiska, organ administracji nie powinien ingerować w propozycje zawarte we wniosku o wydanie określonego pozwolenia(...) Dlatego, zamierzając w jakimś zakresie zmodyfikować propozycje zawarte we wniosku, z uwagi na konieczność ochrony interesu społecznego organ administracji powinien uwzględnić pogląd zaprezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym "w państwie prawa nie ma miejsca dla mechanicznie i sztywno pojmowanej zasady nadrzędności interesu ogólnego nad interesem indywidualnym" (wyrok SN z 18.11.1993 r., III ARN 49/93, OSNC 1994/9, poz. 181). Decydując się na taki krok, organ będzie musiał precyzyjnie wskazać, o jaki interes chodzi i dlaczego zaproponowane rozwiązanie ma zapewnić jego ochronę."(K. Gruszecki, Komentarz do art. 188 p.o.ś, [w:] Gruszecki Krzysztof, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VII, LEX el/2025). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje. Bezsporne jest w niniejszej sprawie, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu bądź zmianie decyzji Starosty Myślenickiego z dnia 3 kwietnia 2025 r. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Sporne pozostaje, czy przemawia za tym interes strony lub słuszny interes społeczny. Prawidłowo organy identyfikują przy tym interes społeczny w realiach niniejszej sprawy z ochroną środowiska. Przyjmują przy tym, że ten interes ogólny związany z ochroną środowiska w kontekście zasady zapobiegania i przezorności, o której mowa w art. 6 p.o.ś sprzeciwia się zmianie decyzji w sposób wskazany we wniosku. W ocenie Sądu stanowisko takie w świetle przepisów prawa i zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jest niezasadne, zaś skarga zasługuje w całości na uwzględnienie. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że Skarżący pierwotnie wnioskował o wydanie zezwolenia na okres 10 lat, co jest możliwe w świetle art. 188 ust. 1 p.o.ś. Z opracowania sporządzonego przez Zakład Naukowo-Badawczy [...] z grudnia 2024 r. wynika, że proponując taki czasokres wydania pozwolenia uwzględniono specyfikę pracy zakładu, w tym okoliczności związane z wiekiem instalacji (k. 42 a.a). Wskazano, że nie przewiduje się nowych rozwiązań zmniejszających emisję zanieczyszczenia atmosfery bowiem przy utrzymaniu w należytym stanie urządzeń ochrony środowiska emisja zanieczyszczeń pyłowo-gazowych do atmosfery jest zgodna z normami. Jednakże ze względu na ilość emitowanych zanieczyszczeń oraz charakter procesu technologicznego proponuje się, by pomiary ilości emitowanych zanieczyszczeń były wykonywane z częstotliwością raz na dwa lata. (k. 43 a.a.). Identyfikując interes strony w niniejszej sprawie stwierdzić trzeba, iż przemawia on za zmianą decyzji zgodnie z wnioskiem. Interes ten polega na zagwarantowaniu ciągłości pracy zakładu w dłuższej perspektywie czasowej, co jest niezbędne z uwagi na podpisywanie kontraktów w dłuższej perspektywie czasowej, zwykle na 2 lata do przodu. Zatem możliwość prowadzenia działalności gospodarczej w sposób pewny i stabilny przemawia za zmianą decyzji. Postawić należy pytanie, czy interes ogólny w postaci ochrony środowiska wyklucza taką zmianę. Byłoby tak wówczas, gdyby zmiana uniemożliwiała ochronę tego interesu ogólnego (ochronę środowiska). W ocenie Sądu tak nie jest. Zauważyć należy, że w decyzji Starosty Myślenickiego objętej wnioskiem o zmianę terminu zezwolenia na emisję pyłów i gazów do atmosfery zawarto szereg warunków związanych z ochroną środowiska. Przykładowo w pkt III.2 decyzji wskazano, że pomiary emisji zanieczyszczeń do powietrza należy wykonywać raz w roku, a wyniki tych pomiarów przechowywać przez 5 lat. Należy prowadzić stałe kontrole stanu technicznego instalacji, a szczególnie miejsc, w których mogłyby wystąpić awarie (pkt III.4). Wszelkie zmiany mogące wpłynąć na ilość i rodzaj emitowanych zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego na terenie przedmiotowego zakładu należy zgłaszać w Urzędzie, a odpowiedzialność za ewentualne szkody które mogłyby wyniknąć z wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza będzie ponosił wnioskodawca (pkt III.8). Wreszcie konsekwencją nieprzestrzegania któregokolwiek z warunków nałożonych pozwoleniem może skutkować cofnięciem pozwolenia bez odszkodowania (k. 148 a.a). Z powyższego wynika, że funkcjonowanie zakładu dla środowiska nie stanowi zagrożenia w perspektywie czasowej z uwagi na poddanie go procesom monitorowania stanu środowiska. Czy w perspektywie 5 czy 10 lat zakład ma funkcjonować w sposób gwarantujący przestrzeganie dopuszczalnych norm. Zatem interes strony przemawia za zmianą decyzji, a jednocześnie w ocenie Sądu interes społeczny (ogólny), wbrew stanowisku zajętemu przez organy nie wyklucza takiej zmiany. Sąd nie podziela przy tym argumentów zarówno Skarżącego, jak i organu odnoszących się do zasad zapobiegania i przezorności. Zgodnie z art. 6 ust. 1 i 2 p.o.ś. 1.Kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu. Kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze. W piśmiennictwie oraz orzecznictwie odnośnie do obu zasad wskazuje się, iż "w myśl art. 6 ust. 1 p.o.ś., kto podejmuje działalność mogącą negatywnie oddziaływać na środowisko, jest obowiązany do zapobiegania temu oddziaływaniu (tzw. zasada prewencji). Z kolei w myśl art. 6 ust. 2 tej ustawy, kto podejmuje działalność, której negatywne oddziaływanie na środowisko nie jest jeszcze w pełni rozpoznane, jest obowiązany, kierując się przezornością, podjąć wszelkie możliwe środki zapobiegawcze (tzw. zasada przezorności). Zasada przezorności odnosi się więc do działalności podejmowanej w sytuacji, gdy skutki takiej działalności nie są jeszcze w pełni rozpoznane" (tak K. Gruszecki, Komentarz do art. 6 [w:] Gruszecki Krzysztof, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VII). Wskazuje się, że zasady ostrożności wynika ciążący na wszystkich podmiotach obowiązek dołożenia należytej staranności w ocenie skutków, jakie dla środowiska może przynieść nowa inwestycja czy działalność" (wyrok NSA z 7.12.2016 r., II OSK 601/15, LEX nr 2290216). Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że nie ma racji Skarżący, iż tylko "podejmowanie działalności" podlega zasadom prewencji i przezorności. Wprawdzie przepis wprost odnosi się do "podejmowania działalności", ale jego skuteczność byłaby ograniczona, gdyby kontynuowanie działalności nie podlegało już tym zasadom. Z drugiej strony, nie mają racji organy wskazując, zasady prewencji i przezorności obligują organy do powstrzymania się od zmiany decyzji. Istotą zasady prewencji jest zapobieganie zanieczyszczeniom środowiska. Tymczasem z zezwolenia, którego termin obowiązywania ma być przedłużone, jak wskazano powyżej, wynika, że Wnioskodawca będzie prowadził swoją działalność w taki sposób, iż nie może to powodować przekroczenia standardów emisji gazów i pyłów, o czym była mowa powyżej. Zasada przezorności odnosi się z kolei do działalności podejmowanej w sytuacji, gdy skutki takiej działalności nie są jeszcze w pełni rozpoznane. Tymczasem w przedmiotowej sprawie skutki działalności zakładu są w pełni rozpoznane (m.in. w zakresie rodzaju i ilości emitowanych substancji, standardów technologicznych, sposobu pracy, postępowania na wypadek awarii), na co wskazują opracowania przedłożone zarówno do wniosku o wydanie pozwolenia na emisję pyłów i gazów oraz załączone do wniosku o zmianę w/w decyzji. Podkreślenia wymaga, że obie zasady z powodzeniem mogą być stosowane nie tylko w momencie podejmowania/przedłużania pozwolenia na prowadzenie działalności, ale także na każdym etapie jej prowadzenia. Służą temu instytucje prawa ochrony środowiska, jak instytucja przeglądu ekologicznego (zob. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2025 r. sygn. III OSK 1629/24), możliwość uruchomienia dodatkowych kontroli w ramach kompetencji inspekcji ochrony środowiska. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że w decyzji zezwalającej na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza zawarto szereg obowiązków, w tym corocznego wykonywania pomiarów emisji zanieczyszczeń do powietrza oraz prowadzenia stałych kontroli stanu technicznego instalacji (k. 148 a.a.) które realizują właśnie zasadę prewencji. W tym stanie faktycznym i prawnym w ocenie Sądu organy dokonały wadliwej interpretacji art. 155 k.p.a. w zw. z art. 188 i art. 6p.o.ś, a co za tym idzie wadliwej subsumpcji, przyjmując prymat interesu społecznego nad interesem strony. Brak uwzględnienia opracowań oraz treści objętej wnioskiem o zmianę decyzji stanowi także o naruszeniu art. 7, art. 77 i art. 107 §3 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organy uwzględnią wskazania zawarte w uzasadnieniu wyroku. Jako, że Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa materialnego oraz procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, w pkt I sentencji wyroku na podstawie art. 145 §1 pkt 1 li. a i c orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądzono na rzecz Skarżącego kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na kwotę tę składają się kwota uiszczonego wpisu od skargi (200 złotych), koszty zastępstwa procesowego (480złotych) oraz kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 złotych).