II SA/Kr 1487/16

WyrokWSA w Krakowie2017-02-07

Skład orzekający: Anna Szkodzińska, Aldona Gąsecka- Duda, Jacek Bursa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, uznając, że osoba wnosząca odwołanie nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o podział nieruchomości, mimo toczącego się sporu o własność tej nieruchomości?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasady postępowania administracyjnego, w szczególności zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania kwestii własności nieruchomości objętej wnioskiem o podział. Organ odwoławczy nie ustalił, czy wyrok sądu rejonowego oddalający powództwo o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym jest prawomocny, ani nie rozważył wpływu toczącego się postępowania o stwierdzenie nieważności umów na ustalenie kręgu stron postępowania podziałowego. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze umorzyło postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości, uznając, że skarżący A.W. nie posiadał statusu strony. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i u.g.n., w tym odmowę uznania ich za strony postępowania, mimo toczących się postępowań cywilnych kwestionujących prawo własności K.Z., który złożył wniosek o podział nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 20 września 2016 r. oraz zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącego A.W. zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka- Duda (spr.) WSA Jacek Bursa Protokolant: st. sekr. sąd. Beata Stefańczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej delegowanego do Prokuratury Okręgowej w N.– P. D. sprawy ze skargi A. W. i A. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 20 września 2016 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. W. kwotę 697,00 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją z dnia 20 września 2016 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w związku z art. 105 oraz art. 28 i art. 127 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. , poz. 23 ze zm. - dalej k.p.a.), w związku z art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednol. Dz. U. z 2015 r., poz. 782 ze zm. – dalej u.g.n.), działając na skutek odwołania A.W. od decyzji Burmistrza Miasta N. z dnia 29 czerwca 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości położonej w N. , oznaczonej jako działka nr [...], o pow. 0.0282 ha, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. umorzyło postępowanie odwoławcze. Orzekając w ten sposób Kolegium nawiązało do decyzji organu pierwszej instancji oraz wniesionego od niej odwołania wniesionego przez A.W. i A.W. w piśmie z daty 29 lipca 2016 r. , w którym zarzucono naruszenie: - art. 28 k.p.a. w zakresie odmowy uczestnictwa A. i A.W. jako strony w postępowaniu dotyczącym podziału przedmiotowej nieruchomości; - art. 97 ust. 1 u.g.n. w związku z art. 28 k.p.a. w zakresie, w jakim organ uznał, że K.Z. posiada interes prawny w podziale tejże nieruchomości; -art. 97 ust. 1a pkt 1 u.g.n. w zakresie, w jakim organ przyjął, że dokumenty stwierdzające tytuł prawny K.Z. do nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] są wystarczające do uznania złożonego wniosku o podział nieruchomości za kompletny; art. 95 u.g.n. w zakresie, w jakim organ uznał, że cel podziału mieści się w zamkniętym katalogu celu podziału nieruchomości wymienionym enumeratywnie w art. 95 ustawy; - § 4 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości w zakresie, w jakim uznano, że projekt podziału nieruchomości zabudowanej zgodny jest z wymogami wskazanymi w § 4 pkt 1 tego rozporządzenia. W ocenie skarżących odmowa uczestnictwa A. i A.W. , jako stronom postępowania o wydanie decyzji zatwierdzającej projekt podziału, sprzeczna jest z prawdziwym stanem faktycznym w tej sprawie. K.Z. nie jest bowiem właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] , nie posiada on żadnego interesu prawnego w dokonywaniu jej podziału, a także nie posiada legitymacji prawnej do złożenia takiego wniosku. Wpis w dziale II księgi wieczystej nieruchomości, wskazujący K.Z. jako jej właściciela, nie ma charakteru konstytutywnego. Nie decyduje on o posiadaniu prawa własności, a jedynie odzwierciedla pewien stan faktyczny. Dlatego też może ono zostać skutecznie zakwestionowane w toku postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z faktycznym stanem prawnym. Postępowanie takie zostało wszczęte przeciwko K.Z. już w 2013 r. pod sygn. akt Sądu Rejonowego w N. [...] . Ponadto z powództwa Prokuratora Okręgowego w G. toczy się przed Sądem Okręgowym w N. do sygn. akt [...] postępowanie o ustalenie nieważności czynności prawnych w wyniku, których jako właściciel nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] wpisany został K.Z. Dodatkowo przed Sądem Okręgowym w G. Oddział Zamiejscowy w R. do sygn. akt [...] toczy się postępowanie karne przeciwko zorganizowanej grupie przestępczej, w której skarżący A. i A.W. są oskarżycielami posiłkowymi i posiadają status poszkodowanych w związku z wyłudzeniem przedmiotowej nieruchomości. Wymienione wyżej postępowania toczą się z urzędu, a ich celem jest usunięcie z obrotu prawnego wszystkich aktów prawnych, w wyniku których K.Z. zaczął uważać się za właściciela nieruchomości, jako sprzecznych z prawem, naruszających zasadę praworządnego państwa, a także ujawnienie w księdze wieczystej nieruchomości A. i A.W. jako jej jedynych właścicieli. Niezależnie od tego skarżący zarzucili, iż K.Z. składając wniosek o podział nieruchomości przedstawił stan nieruchomości w sposób sprzeczny z prawdą. Zaproponowany podział jest niemożliwy ze względu na otwory okienne i balkony istniejące w zaproponowanej przez niego granicy. Na przedłożonych rysunkach czerwoną linią zakreślono ściany, w których znajdują się otwory okienne oraz balkony,, jako ściany spełniające warunek ścian przeciwpożarowych. Narusza to ponadto prawa osób zamieszkujących w lokalach mieszkalnych, w których po podziale otwory okienne znajdować się będą na granicy a balkony na sąsiedniej działce. Jest to sprzeczne ze sposobem dokonywania podziału nieruchomości. Po streszczeniu w powyższy sposób przebiegu postępowania Kolegium poinformowało, że odwołanie A.W. rozpatrzy w odrębnej decyzji. Co do A.W. stwierdziło natomiast, że nie jest on stroną, stąd postępowanie z jego odwołania należy umorzyć. Zgodnie z art. 97 ust. 1 u.g.n., podziału nieruchomości dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Stronami postępowania podziałowego są zatem właściciele (współwłaściciele) oraz użytkownicy wieczyści (współużytkownicy wieczyści). Podziału nieruchomości można dokonać na wniosek osoby posiadającej tytuł prawny do nieruchomości, a osoba nie posiadająca takiego tytułu nie może skutecznie żądać czynności w sprawie podziału nieruchomości. Prawidłowy podział nieruchomości nie zmienia i nie kreuje nowych granic zewnętrznych dzielonej nieruchomości. Przy tak przeprowadzonym podziale nie występuje zazwyczaj problem możliwego szerszego kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do stron postępowania zwykłego. Dokonanie podziału następować winno w ramach określonych granic danej działki. Odnosząc powyższe rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy Kolegium stwierdziło, że A.W. nie przysługuje obecnie żadne prawo do nieruchomości objętej podziałem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, że postępowanie w sprawie zatwierdzenia podziału działki nr [...] zostało wszczęte na wniosek jej właściciela K.Z. , co znajduje potwierdzenie w dziale II księgi wieczystej Kw nr [...] , gdzie K.Z. został wpisany jako właściciel tej działki. Skarżący nie przedłożyli żadnych dowodów świadczących o tym, że przysługuje im do nieruchomości objętej podziałem jakiekolwiek prawo rzeczowe mające wpływ na ich interes prawny w postępowaniu dotyczącym podziału tej nieruchomości. Powoływane postępowanie prowadzone pod sygn. akt Sądu Rejonowego w N. [...] które miałoby podważyć wpis w księdze wieczystej zostało zakończone wyrokiem tegoż Sądu z dnia 2 października 2014 r. oddalającym powództwo A. i A.W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Z przepisów art. 97 i 98 ustawy z 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wynika natomiast, iż w zasadzie o tym, w jaki sposób będzie podzielona nieruchomość, decyduje jej właściciel. Jeżeli projektowany podział nieruchomości jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nikt poza właścicielem nieruchomości nie może decydować o sposobie przebiegu granic działek na jego nieruchomości. Do uznania konkretnej osoby za stronę postępowania o podział nieruchomości nie jest wystarczające przekonanie, że być może, w przyszłości, osoba ta stanie się właścicielem lub użytkownikiem wieczystym określonej nieruchomości, lecz istnieć musi wyraźna norma prawa materialnego, z którego podmiot ten wywodzi swoje prawa. W przedmiotowej sprawie brak jest takiej normy prawnej, z której skarżący mógłby wywodzić swoje prawa do dzielonej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 5 .listopada 2010r., sygn. akt I SA/Wa 605/10, publ. LEX nr 750869 stwierdził, iż interes prawny stron w postępowaniu podziałowym wynika z własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości, której dotyczy podział. Nie można uznać za stronę takiego postępowania osoby, która nie ma do nieruchomości żadnego tytułu prawnego, lecz jest dopiero zainteresowana jego uzyskaniem bowiem zdarzenie przyszłe, a w pewnym sensie nawet niepewne, nie może stanowić o interesie prawnym, a jedynie o interesie faktycznym, który nie daje uprawnień strony. Stroną w myśl art. 28 kpa jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. O tym czy określonemu podmiotowi przysługuje uprawnienie strony przesądzają zatem przepisy prawa materialnego. Wszczęcie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy zgodnie z przepisami prawa administracja publiczna może kształtować stosunki prawne wyłącznie na wniosek jednostki, oparte jest na zasadzie skargowości. Wymaga to wniosku strony - osoby mającej legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 127 § 1 k.p.a., od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji. Odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, zatem w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, obowiązkiem organu w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego będącego stroną w postępowaniu. Stwierdzenie braku legitymacji obliguje organ do wydania umorzeniu postępowania odwoławczego, o czym stanowi art. 138 § 1pkt 3 k.p.a. Umorzenie postępowania jest zakończeniem postępowania w danej instancji bez merytorycznego rozstrzygnięcia, a więc orzeczenia co do jej istoty. Oznacza to też, że organ administracji publicznej, wydając decyzję o umorzeniu postępowania, nie załatwia sprawy co do istoty z powodu pojawienia się trwałej przeszkody uniemożliwiającej ukształtowanie stosunku materialnoprawnego. W rozpatrywanej obecnie sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością postępowania w znaczeniu podmiotowym, gdyż odwołanie zostało złożone przez osobę, której nie przysługuje przymiot strony postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 20 września 2016 r., znak: [...] , A.W. i A.W. domagali się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenia na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym także kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Wnosili również o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów powołanych w treści uzasadnienia poniżej na okoliczności tam wskazane. Zaskarżonym decyzją zarzucali naruszenie: - art. 7, 77 oraz 80 k.p.a. poprzez przeprowadzenie postępowania dowodowego w niewystarczającym zakresie i niewyjaśnienie istoty sprawy, oraz dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego (min. poprzez przyjęcie przez organ drugiej instancji, że postępowanie prowadzone pod sygn. [...] w przedmiocie uzgodnienia treści księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę nr [...] z rzeczywistym stanem prawnym zostało zakończone wyrokiem z dnia 2 października 2014r., podczas gdy na skutek apelacji wniesionej przez skarżących i złożonego wniosku o zawieszenie tego postępowania do czasu rozpoznania sprawy o stwierdzenie nieważności czynności prawnych zawisłej przed Sądem Okręgowym w N. w sprawie [...] Sąd drugiej instancji zawiesił to postępowanie); - art. 105 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że niniejsze postępowanie odwoławcze podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe, podczas gdy z uwagi na toczący się pomiędzy stronami spór o własność działki nr [...] do czasu prawomocnego zakończenia sprawy [...] oraz sprawy [...] (o ustalenie nieważności czynności prawnych) organ nie jest władny rozstrzygnąć, komu przysługuje status strony w niniejszy postępowaniu, - naruszenie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zakresie, w jakim organ drugiej instancji nie zawiesił z urzędu niniejszego postępowania, podczas gdy rozpatrzenie niniejszej sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Sąd w postępowaniu cywilnym (konieczność ustalenia kto jest właścicielem działki nr [...] ), - art. 97 ust. 1 u.g.n. w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez przyjęcie, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o podział działki nr [...] podczas gdy z uwagi na toczące się pomiędzy stronami postępowania w przedmiocie prawa własności ustalenie kręgu stron niniejszego postępowania było przedwczesne i niedopuszczalne. Powyższe zarzuty skarżący rozwijali w uzasadnieniu skargi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w N. wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Oddalenie skargi, jako bezzasadnej, wnosił również K.Z. w piśmie z dnia 27 stycznia 2017 r., do którego dołączył dokumenty przeczące - jak podał -twierdzeniom skargi, w szczególności dotyczącym o władaniu nieruchomością przez skarżących, rozporządzeniu nią i zamieszkiwaniu w tejże nieruchomości. Skargę popierał natomiast P.D. – Prokurator Prokuratury Rejonowej delegowany do Prokuratury Okręgowej w N. , wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji, względnie o zawieszenie postepowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednol. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy (art. 135 p.p.s.a.) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa. Wady skutkujące koniecznością uchylenia decyzji lub postanowienia, stwierdzeniem ich nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. W razie nieuwzględnienia skargi podlega ona oddaleniu, stosownie do art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze treść powołanych na wstępie orzeczeń, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału i przebiegu postępowania należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie wobec skuteczności podnoszonych w niej zarzutów natury procesowej dotyczących decyzji organu odwoławczego. W szczególności, stosownie art. 7 k.p.a, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania, jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności oraz wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 § 1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie z urzędu jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Zakres postępowania dowodowego zależy jednakże od przedmiotu sprawy administracyjnej. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Odpowiednie ujawnienie procesu decyzyjnego w sferze podstawy faktycznej rozstrzygnięcia stanowi jedną z gwarancji prawidłowej realizacji zasady swobodnej oceny dowodów z art. 80 k.p.a., rozumianej jako ocena tego materiału na podstawie całokształtu zgromadzonych dowodów, następująca zgodnie z zasadami logicznego rozumowania i doświadczenia życiowego (zob. między innymi: A. Wróbel - komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego [w:] M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze, 2005, wyd. II.; C. Martysz- komentarz do art. 80 kodeksu postępowania administracyjnego, [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom l i II, Zakamycze, 2005; J. Borkowski: Glosa do wyroku NSA z dnia 6 października 1993 r., l SA 1270/93, OSP 1994/7-8/131). Naruszenie powyższych przepisów prowadzi w efekcie uchybienia zasadom praworządności ( art. 6 k.p.a.) oraz udzielania informacji ( art. 9 k.p.a. ) i pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa ( art. 8 k.p.a.). Wyżej wskazane przepisy obowiązują również w postępowaniu przed organem drugiej instancji (art. 140 k.p.a.). Odnosząc te ogólne rozważania do stanu faktycznego niniejszej sprawy należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie odpowiada wymogom z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zakresie uzasadnienia faktycznego oraz prawnego. Również co do podstawy faktycznej rozstrzygnięcia zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie naruszenia art. 7, art. 77§1 i art. 80 k.p.a. Do takiej oceny upoważnia fakt, że organ drugiej instancji pozostawił poza ustaleniami i oceną dowodów szereg dokumentów wskazujących na istnienie sporu o własność nieruchomości będącej przedmiotem podziału. O ile dokumenty te wymienia dopiero w odpowiedzi na skargę, to stan taki nie sanuje stwierdzonego uchybienia. Ustaleniami w kwestii własności organ odwoławczy objął jedynie wpis z księgi wieczystej i fakt wydania wyroku Sądu Rejonowego w N. z dnia 2 października 2014 r., sygn. akt [...], oddalającego powództwo A. i A.W. o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym tanem prawnym. Nie dociekał jednakże, czy wyrok ten jest prawomocny, chociaż jak wynika wprost z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wynik postępowania o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym organ odwoławczy uznawał za okoliczność istotną dla oceny legitymacji skarżącego. Przyjmując a priori, że wyrok powyższy wiąże, jak również pomijając fakt zawisłości sporu w innej sprawie, w którym może dojść do stwierdzenia ze skutkiem ex tunc nieważności umów będących podstawę wpisu w księdze wieczystej, organ odwoławczy nie rozważył i nie wyjaśnił stronom, czy na gruncie prawa administracyjnego w sprawie o podział nieruchomości ma to znaczenie, co mogło być przecież istotne. Nie ma racji organ odwoławczy, że skarżący nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, z którego wywodzi swój interes prawny. Wbrew dowodowi, jakim jest wypis z księgi wieczystej, skarżący twierdzi bowiem, że to on wraz z żoną jest właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o podział. Zatem przepisy, z których skarżący wywodzi interes prawny, to przepisy prawa cywilnego o własności, a do takich również odnosi się regulacja z art. 28 k.p.a. Nie są również jednoznaczne wskazania organu odwoławczego, na temat kręgu stron w sprawach o podział nieruchomości. Pierwsza część tych rozważań może sugerować, że są nimi tylko właściciele i użytkownicy wieczyści podlegającej podziałowi nieruchomości, natomiast część dalsza wskazuje iż tak jest co do zasady. Skoro od zasad możliwe są wyjątki organ odwoławczy winien szerzej to zagadnienie wyjaśnić i odnieść do stanu faktycznego sprawy. Postępowanie w sprawie podziału nieruchomości jest zwykłym postępowaniem administracyjnym. Przy czym jak zasadnie wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 stycznia 2011 r. I OSK 458/10, całkowicie chybione jest stanowisko, iż skoro postępowanie w sprawie podziału nieruchomości może być wszczęte na wniosek określonych osób, to wyłącznie tych podmiotom przysługuje status strony w postępowaniu w sprawie podziału nieruchomości. Nie jest rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zastępowanie organów administracji publicznej wykonywaniu ich kompetencji orzeczniczych. Wszystkie wskazane wyżej uchybienia stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., przy odstąpieniu od dalej idącej kontroli prawidłowości zastosowania w niniejszej sprawie prawa materialnego oraz procesowego. Taka kontrola następuje dopiero po ustaleniu rzeczywistego stanu faktycznego sprawy, w odniesieniu do którego mają znaleźć zastosowanie normy prawa materialnego, w niewadliwie przeprowadzonym postępowaniu ( por. wyrok NSA z 10.02.1981r. , SA 910/80, ONSA 1981, nr 1 , poz. 7 oraz Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz pod red. T. Wosia , WP LexisNexis W-wa 2005 str. 145 t. 14 ). W sprawie niniejszej z uwagi na uprzednio wskazane uchybienia kontrola ta jest niemożliwa, a wypowiadanie dalej idących ocen należy uznać za przedwczesne. Brak również przesłanek do prowadzenia na podstawie art. 106 §3 p.p.s.a., czy też do zawieszania postępowania sądowego. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w punkcie I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Rzeczą organów drugiej instancji przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie wydanie stosownego rozstrzygnięcia po wyeliminowaniu wytkniętych uchybień. O kosztach orzeczono w punkcie II. sentencji wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło