II SA/Kr 149/10

WyrokWSA w Krakowie2010-03-15

Skład orzekający: Ewa Rynczak, Kazimierz Bandarzewski, Mirosław Bator

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może wnieść sprzeciw wobec zgłoszenia zamiaru budowy, jeśli zgłaszający wycofał pierwotne zgłoszenie i złożył nowe, lub uzupełnił braki w sposób niejednoznaczny?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie. W przypadku wycofania zgłoszenia zamiaru budowy, postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 K.p.a., a nie zakończone decyzją o sprzeciwie. Organy nieprawidłowo oceniły znaczenie pisma skarżących z 16 września 2009 r., które zawierało zarówno uzupełnienie braków, jak i zmianę treści pierwotnego zgłoszenia, co powinno skutkować umorzeniem postępowania, a nie wniesieniem sprzeciwu.
Stan faktyczny
Skarżący zgłosili zamiar budowy budynku gospodarczego. Po otrzymaniu postanowienia o uzupełnienie braków, złożyli pismo, w którym uzupełnili braki pierwotnego zgłoszenia, ale jednocześnie zmienili jego treść, zgłaszając budowę dwóch mniejszych budynków. Starosta wniósł sprzeciw wobec pierwotnego zgłoszenia, uznając, że braki nie zostały uzupełnione. Wojewoda utrzymał decyzję Starosty w mocy. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając nieważność postępowania i naruszenie przepisów K.p.a. oraz Prawa budowlanego, a także bezczynność organu w stosunku do nowego zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody i poprzedzającą ją decyzję Starosty, stwierdził, że decyzje nie mogą być wykonywane, umorzył postępowanie sądowe w zakresie skargi na bezczynność organu i zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Rynczak Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Mirosław Bator Protokolant: Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 marca 2010 r. sprawy ze skargi B.K. i Z.K. na decyzję Wojewody [....] z dnia 23 listopada 2009 r. znak: [....] w przedmiocie sprzeciwu wobec zgłoszenia zamiaru budowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. umarza postępowanie sądowe w zakresie skargi na bezczynność organu; IV. zasądza od Wojewody [....] na rzecz skarżących B.K. i Z.K. kwotę 500 zł (pięćset złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu 8 września 2009 r. B. i Z. K. zgłosili zamiar budowy budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2, w miejscowości R. na działce nr 1 o powierzchni 0,8053 ha. W zgłoszeniu opisano, że budynek ten będzie realizowany na działce siedliskowej w gospodarstwie rolnym, zostanie on wymurowany systemem gospodarczym z pustaków, będzie posiadał strop betonowy i dach o konstrukcji drewnianej kryty blachą lub onduliną. Termin rozpoczęcia prac określono na 3 października 2009 r. Do zgłoszenia zostało załączone: oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, kserokopię mapy zasadniczej z zaznaczoną lokalizacją projektowanego budynku, mapę ewidencyjną, kserokopię rysunku fragmentu planu zagospodarowania przestrzennego Gminy K. oraz odpis z Księgi Wieczystej z wypisem z rejestru gruntów. Postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Starosta O. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia następujących nieprawidłowości: opisu rodzaju i zakresu robót o dane dotyczące kąta nachylenia połaci dachowej, wysokości, wielkości okapów, przeznaczenia projektowanego budynku gospodarczego oraz informację, czy na tej działce już jest jakiś budynek gospodarczy. Wyznaczono termin uzupełnienia wniosku do 24 września 2009 r. W odpowiedzi na to postanowienie pismem z dnia 16 września 2009 r. B.K. i Z.K. złożyli uzupełnienie swojego wniosku, z treści którego wynika, że zmieniają treść wcześniejszego zgłoszenia w ten sposób, że zgłaszają budowę dwóch wolno stojących obok siebie budynków gospodarczych o pow. do 25 m2 każdy (na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego) w miejscu poprzednio zgłaszanego jednego budynku gospodarczego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Jednocześnie inwestorzy uzupełnili treść swojego zgłoszenia stosownie do postanowienia z dnia [...]09.2009 r. podając: - kąt nachylenia połaci dachowej na ok. 10 stopni (dach jednospadowy), wysokość ścian 2 m i 3 m i okapy 25 cm, - przeznaczenie budynków na cele przechowywania sprzętów i narzędzi gospodarczych jak: kosiarki do koszenia trawy i zboża, koparki do ziemniaków, pługi, brony, radła, glebogryzarki, piły elektrycznej tarczowej, piły spalinowej, szatkownicy, przyczepki, odśnieżarki, łopatek, wideł, motyk, grabi, nawozów sztucznych opakowanych i innych rzeczy w zależności od potrzeb, - istnienie na działce budynku gospodarczego wybudowanego zgodnie ze zgłoszeniem z dnia 9.05.2000 r. W tym stanie sprawy Starosta O. decyzją z dnia [...] września 2009 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) oraz art. 104 K.p.a. wniósł sprzeciw co do zgłoszenia z dnia 8 września 2009 r. zamiaru budowy budynku gospodarczego do 35 m2 przez B.K. i Z.K. na działce nr ew. 1 w miejscowości R. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] września 2009 r. inwestorzy przedłożyli pismo odnośnie postanowienia Starosty O. z dnia [...] września 2009 r. w sprawie usunięcia braków formalnych zgłoszenia zamiaru budowlanego. Organ stwierdził, że w powołanym piśmie inwestorzy nie uzupełnili braków zgłoszenia wymienionych w postanowieniu z dnia [...] września 2009 r. Organ wyjaśnił, że nie ma możliwości zmiany zakresu zgłoszenia. Nowe zgłoszenie (budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25 m2) może być rozpatrywane w odrębnym postępowaniu po dokonaniu zgłoszenia zamiaru budowy i wypełnieniu wymogów wynikających z art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (tj. w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych, oraz termin ich rozpoczęcia, a do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt. 2, oraz w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki). Odwołanie od powyższej decyzji w ustawowym terminie złożyli B.K. i Z.K. , domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia, że zgłoszenie budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25 m2 powinno być przez organ I instancji przyjęte, ponadto alternatywnie domagali się uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 63, 64 i 66 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie formy wniesionego w dniu 17.09.2009 r. podania i go nie rozpoznania. Zarzucono naruszenie art. 30 ust. 2, art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowanego oraz art. 6-9 i 12 K.p.a. w zakresie instrumentalnego traktowania sprawy, nie wyjaśnienia podstawy prawnej zabraniającej zmiany dokonanego zgłoszenia oraz bezprzedmiotowości samego sprzeciwu wobec tego zgłoszenia, które skarżący zmienili. W uzasadnieniu skarżący jeszcze raz podali, że w dniu 17.09.2009 r. dokonali zmiany swojego poprzedniego zgłoszenia, czyli zamiast zamiaru budowy jednego budynku gospodarczego, zamierzają wybudować dwa budynki gospodarcze. Jednocześnie wskazali, że nie rozumieją postępowania organu, skoro w tym piśmie uzupełnili braki poprzedniego zgłoszenia z dnia 8.09.2009 r., a zarazem dodali, że nie mieli zamiaru budowy budynku gospodarczego o powierzchni 35 m2, ponieważ ostatecznie zgłoszono zamiar budowy dwóch budynków gospodarczych. W tym stanie sprawy Wojewoda decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. znak: [...] wydaną na podstawie art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt. 2 i art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda podzielił prawidłowość dokonanych ustaleń faktycznych oraz zastosowanych przepisów prawnych w sprawie. Jednocześnie stwierdził, że uzasadnienie organu I instancji jest nie w pełni słuszne, gdyż inwestor uzupełnił braki zgłoszenia we wskazanym terminie. Organ powołując się na treść art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego wyjaśnił, że inwestorzy w terminie uzupełnili braki zgodnie z postanowieniem z dnia [...] września 2009 r., znak: [...]. Powyższe uzupełnienie dotyczyło zgłoszenia zamiaru budowy budynku gospodarczego do 35 m2, równocześnie w piśmie został zmieniony rodzaj i zakres planowanej inwestycji, tj. budowa dwóch wolno stojących obok siebie budynków gospodarczych o pow. do 25 m2 każdy. Wobec tego Wojewoda stwierdził, że planowana inwestycja zgłoszona wnioskiem z dnia 7 września 2009 r. nie będzie zrealizowana. Organ podał, że zgodnie z art. 104 K.p.a. organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy Kodeksu stanowią inaczej. Organ wyjaśnił, że wystąpienie ze zgłoszeniem do organu administracyjnego zamiaru wykonania robót budowlanych, w przypadku "milczenia" organu administracyjnego oznacza zezwolenie na wykonanie zgłoszonych prac. Ponieważ Inwestor odstąpił od zamiaru budowy jednego budynku gospodarczego o pow. do 35 m2 należało wnieść sprzeciw, bowiem brak reakcji organu oznaczałby zgodę na realizację tego obiektu. Natomiast zapowiedziany zamiar budowy dwóch budynków gospodarczych winien być prawidłowo zgłoszony do organu administracyjnego. Inwestor winien spełnić wszystkie wymagania o których mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w ustawowym terminie złożyli B.K. i Z.K. Zaskarżoną decyzję skarżący uznali za krzywdzącą, nieobiektywną i sprzeczną z prawem. Zarzucili nieważność postępowania w sprawie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 5 K.p.a. poprzez odniesienie go do wycofanego wniosku i tym samym wnieśli o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji względnie jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów art. 63, 64, 66, 75 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie formy wniesionego w dniu 17 września 2009 r. podania, nierozpoznanie go zgodne z właściwością i załączonymi dowodami w sprawie przy braku wezwania o uzupełnienie w razie stwierdzenia braków formalnych. Nadto skarżący wnieśli o zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania sądowego. Zarzucili również bezczynność organu w stosunku do zgłoszenia z dnia 17 września 2009 r. dotyczącego budowy dwóch budynków gospodarczych o powierzchni do 25 m2 każdy, co narusza art. 30 ust. 2 i art. 32 ust. 2 pkt 4 Prawa budowlanego. Wnieśli również o dokonanie wykładni zaistniałej sytuacji prawnej, w zakresie rozstrzygnięcia, czy zgłoszenie z dnia 17 września 2009 r. zmieniające wcześniejsze zgłoszenie odniosło skutek prawny. W uzasadnieniu skarżący podtrzymali dotychczasową argumentację podkreślając, że zgłoszenie z dnia 17 września 2009 r. zastępowało to wcześniejsze z 8 września 2009 r. Tym samym organ I instancji wniósł sprzeciw od nieistniejącego zgłoszenia, a wiec spełnione zostały podstawy do stwierdzenia nieważności jednej i drugiej decyzji. Jednocześnie wskazali, że jeżeli prawda jest, iż po dniu 17.09.2009 r. zgłoszenie z dnia 8.09.2009 r. spełniało wszystkie warunki, to dołączonego do tego zgłoszenia załączniki powinny być dowodem w postępowaniu z wniosku z 17.09.2009 r. w sprawie budowy dwóch budynków gospodarczych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu spornej decyzji nie widząc podstaw do jej zmiany z powodu argumentacji zawartej w treści tej skargi. W piśmie procesowym z dnia 12 lutego 2010 r. skarżący ustosunkowali się do odpowiedzi na skargę powtarzając argumentację przytoczoną w treści skargi. Na rozprawie skarżący Z.K. cofnął skargę w zakresie zarzucanej bezczynności organowi administracji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a."), uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd jednak nie rozpoznaje w konkretnej sprawie całości problematyki związanej np. z daną inwestycją. Sądy administracyjnej związane są granicami sprawy, która w tej sprawie obejmuje jedynie zbadanie legalności wydania zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] września 2009 r. Decyzje te zaś dotyczyły tylko sprzeciwu wobec zgłoszenia budowy jednego budynku gospodarczego, dokonanego przez skarżących wnioskiem z dnia 7 września 2009 r. (8 września 2009 r. - data wpływu do organu I instancji). Nie może więc Sąd dokonać oceny prawidłowości ponownego zgłoszenia z dnia 17 września 2009 r. i jego skutków, byłoby to bowiem oczywiste przekroczenie granic tej sprawy i naruszenie przez Sąd art. 134 § 1 P.p.s.a. Przechodząc do uzasadnienia merytorycznego rozstrzygnięcia tej sprawy należy wskazać, że skarga jest zasadna, aczkolwiek nie wszystkie argumenty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie. Postępowanie w sprawie zgłoszenia budowy obiektu budowlanego było prowadzone na podstawie art. 30 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (D.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z póżn. zm.). Niewątpliwie dokonane w dniu 8 września 2009 r. przez skarżących zgłoszenie obejmowało budowę jednego budynku gospodarczego na działce – jak określili to skarżący – siedliskowej w gospodarstwie rolnym o powierzchni do 35 m2. Jak podnosili to sami skarżący, i zasadniczo nie negowały organy administracji, przyjęto, że zgłoszenie to obejmowało budowę budynku gospodarczego o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego, czyli budowę obiektu gospodarczego związanego z produkcją rolną i uzupełniającego zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej polegającego na budowie parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Niektórych z tych okoliczności (np. uzupełnienia zabudowy zagrodowej, rozpiętości konstrukcji) w ogóle nie badano. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego w zgłoszeniu budowy obiektu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia; dołączyć oświadczenie o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia, w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw w drodze decyzji. W tej sprawie organ I instancji wniósł sprzeciw a istotą sporu jest treść pisma skarżących, będącego odpowiedzią na postanowienie Starosty z [...] września 2009 r. W ocenie organu I instancji pismem tym z dnia 16 września 2009 r. inwestorzy jedynie zmienili swoje poprzednie zgłoszenie z 8.09.2009 r. i tym samym wobec nie uzupełnienia zgłoszenia z 8 września 2009 r. - należało wnieść sprzeciw. Organ odwoławczy uznał zaś, że inwestorzy uzupełnili swoje pierwotne zgłoszenie i informacje wymagane przez organ I instancji, ale zarazem stwierdził, że w związku z odstąpieniem od tego zgłoszenia należało wnieść sprzeciw, ponieważ w przeciwnym razie inwestorzy taki właśnie obiekt mogliby realizować. Zasadniczo skarżący stoją zaś na stanowisku, że ich uzupełnienie doręczone organowi w dniu 17 września 2009 r. stanowiło zmianę pierwotnego wniosku z 8.09.2009 r. i zarazem winno być interpretowane jako spełnienie przesłanek skutecznego zgłoszenia z dnia 17 września 2009 r. - to znaczy skarżący niejako wyprzedzając kolejne wezwanie do uzupełnienia braków zgłoszenia z 17.09.2009 r. co do zamiaru budowy dwóch budynków gospodarczych - wskazali na parametry budowy i przeznaczenia oraz podali istniejąca ilość tego typu obiektów na działce. W tym zakresie z poglądami organów administracji nie można się zgodzić, jednakże błędne ustalenia wynikają z bardzo niejasnego stanowiska samych skarżących wyrażonego w ich piśmie doręczonym Staroście 17 września 2009 r. Zamiast jednoznacznie stwierdzić, że uzupełniają oni treść "nowego" (zmienianego) zgłoszenia, to skarżący napisali, że uzupełniają treść zgłoszenia zgodnie z postanowieniem z [...].09.2009 r. I to było nielogiczne, ponieważ w punkcie pierwszym tego pisma sami skarżący wprost wskazali, że zmieniają treść tego pierwotnego zgłoszenia. Jeżeli więc skarżący nie mieli zamiaru podtrzymywać swojego zgłoszenia z 8 września 2009 r. i nie było potrzeby uzupełniać jego braków. Tym niemniej nawet w takim postępowaniu, o jakim mowa w art. 30 Prawa budowlanego, ciężar należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy spoczywa na organie administracyjnym. Postępowanie "zgłoszeniowe" jest bowiem postępowaniem administracyjnym, które jedynie posiada cechy specyficzne wobec jurysdykcyjnego postępowania administracyjnego. Postępowanie to zostaje wszczęte z chwilą dokonania zgłoszenia zamiaru prowadzenia robót budowlanych przez inwestora (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 lipca 2007 r., sygn. akt II SA/Kr 868/05, opub. w LEX nr 507219). Od tej daty biegnie 30- dniowy termin i jeżeli organ stwierdzi, że zgłoszenie zawiera braki, zobowiązany jest w drodze postanowienia nałożyć na zgłaszającego obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów. W okresie oczekiwania na uzupełnienie wniosku nie biegnie termin zawity do wniesienia sprzeciwu. W tej sprawie pismo skarżących z dnia 16 września 2009 r. niewątpliwie zawierało taką treść uzupełnienia, o jaką zwracał się organ I instancji w postanowieniu z [...].09.2009 r. (zwracał się o podanie kąta nachylenia połaci dachowej, wysokość ścian, długość okapów, przeznaczenie i ilość istniejących budynków gospodarczych na działce). Ponieważ takie uzupełnienie odpowiadało wcześniejszemu postanowieniu Starosty , jak i mogło odpowiadać treści zgłoszenia budowy dwóch budynków gospodarczych dokonanego 17.09.2009 r. – nie można było uznać ani, że inwestorzy w ogóle nie uzupełnili swojego wniosku z 8.09.2009 r., ani też że z całą pewnością wniosek ten uzupełnili. To rzeczywiście szczególny przypadek, w którym treść wniosku była aż tak niejasna. Organy jednak nie przeprowadziły pogłębionej analizy treści tego uzupełnienia. Oba organy nie zwróciły należytej uwagi również na punkt 1 pisma inwestorów z 16.09.2009 r. W tym punkcie wyraźnie napisano, że inwestorzy zmieniają treść zgłoszenia w ten sposób, że rezygnują z budowy jednego budynku gospodarczego na rzecz budowy dwóch odrębnych budynków gospodarczych. Organ I instancji uznał, że nie ma możliwości dokonania zmiany "pierwotnego" zgłoszenia. Organ odwoławczy uznał zaś, że również w istocie nie ma możliwości wycofania raz dokonanego zgłoszenia, ale z powodu odstąpienia przez inwestora od budowy – należało wnieść sprzeciw, bo w przeciwnym razie inwestor mógłby taką budowę rozpocząć. Sąd nie podziela takich stanowisk. Zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ wnosi sprzeciw w przypadku, gdy zgłaszający nie uzupełni, w określonym terminie, brakujących dokumentów wymaganych do dokonanego zgłoszenia. Odrębne podstawy wniesienia sprzeciwu zawiera art. 30 ust. 6 i 7 Prawa budowlanego, ale te przepisy dotyczą odmiennych stanów faktycznych i nie mają zastosowania w tej sprawie. Istotnie nie ma wprost wyrażonej normy prawnej w Prawie budowlanym, określającej zachowanie organu w przypadku, gdy przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia zgłaszający wycofa swój wniosek (czy to definitywnie, czy też zastępując go wnioskiem o innej treści). Niewątpliwie nie można jednolicie traktować instytucji wniesienia sprzeciwu w przypadku, gdy istniejące zgłoszenie zawiera wady, które nie zostały usunięte i w przypadku, gdy zgłaszający cofnie samo zgłoszenie. Postępowanie "zgłoszeniowe" może być jedynie wszczęte na podstawie wniosku strony. Tym samym brak tego wniosku na jakimkolwiek etapie postępowania prowadzi do sytuacji, w której nie ma przedmiotu postępowania. Inaczej mówiąc, jeżeli zgłaszający cofnie wniosek, to wówczas nie można wnieść sprzeciwu co do zgłoszenia, którego nie ma. W tym zakresie skarżący mają rację. Polskiemu prawo administracyjnemu nie jest znana instytucja zakazu dysponowania przedmiotem postępowania przez stronę wnioskująca o jego wszczęcie, a zwłaszcza, jeżeli w takim szczególnym postępowaniu jak postępowanie "zgłoszeniowe" uregulowane w art. 29 i 30 Prawa budowlanego zgłaszający jest - co do zasady - jedyną stroną. Stąd w przypadku uznania, że zgłoszenie zamiaru konkretnej budowy zostało skutecznie wycofane – należało na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. postępowanie umorzyć jako bezprzedmiotowe z tego powodu, że nie ma już samego zgłoszenia, a bez zgłoszenia prowadzenie tego postępowania nie jest dopuszczalne. Wprawdzie w orzecznictwie sądowym wyrażane są poglądy negujące dopuszczalność umarzania postępowania "zgłoszeniowego" regulowanego art. 30 Prawa budowlanego, ale stanowiska te dotyczą przypadku, w którym zgłaszający przed upływem 30 dni od daty zgłoszenia przystąpił do realizacji robót budowlanych (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 lutego 2008 r., sygn. akt II OSK 2042/06, opub w. LEX nr 394025; Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 894/08, opub. w LEX nr 526548). Ta sprawa nie dotyczy jednak rozpoczęcia robót budowlanych. Rzeczywiście w przypadku rozpoczęcia wykonywania robót przed upływem okresu do wniesienia sprzeciwu nie jest to sytuacja uzasadniająca umorzenie postępowania. Umorzenie postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy nie istnieje lub "odpadnie" w toku postępowania co najmniej jeden z czterech elementów stosunku administracyjnego: podmiot, przedmiot, treść, układ zależności. Cofniecie wniosku oznacza, że w danej sprawie nie ma przedmiotu takiego stosunku administracyjnego. Ponadto, co ma znaczenie w tej sprawie, po dokonaniu zgłoszenia organ I instancji podjął czynności procesowe – wydał postanowienie na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowanego i postanowienie to weszło do obrotu prawnego. Tym samym tylko umorzenie postępowania spowoduje wyeliminowanie tej czynności procesowej, która wprawdzie była zasadna w dniu jej wydania, ale utraciła podstawę z chwilą cofnięcia przez zgłaszających wniosek. Sąd nie stwierdził jednak nieważności wydanych w sprawie decyzji, ponieważ należy również uwzględnić i to, że dotychczasowe poglądy orzecznictwa sądowego i przedstawicieli doktryny niejednoznacznie interpretują dopuszczalność wydawania decyzji o umorzeniu postępowania w takiej jak ta sprawa. W świetle zaś art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdzenie wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa oznacza jednoczesne ustalenie, że dana norma prawa nie budzi żadnych zastrzeżeń przy jej wykładni, czyli że jest ona na tyle jasna i czytelna, że jej wykładnia i subsumpcja jest powszechnie przyjęta i respektowana. W tej sprawie takiej oczywistości nie ma. Mając powyższe na uwadze należy uznać, że w tej sprawie organy administracji wadliwie przeprowadziły postępowanie administracyjne. Zgodnie z treścią art. 7 K.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie niezbędne i konieczne czynności zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie do tego artykułu jednym z podstawowych obowiązków organu prowadzącego postępowanie administracyjne jest zebranie z urzędu materiału dowodowego pozwalające na ustalenie faktycznego stanu w sprawie. Wadą proceduralną było nie uwzględnienie przez organ I instancji znaczenia pisma skarżących z 16.09.2009 r. Brak ustalenia wszystkich istotnych okoliczności sprawy stanowi również naruszenie art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Takie naruszenie przepisów procedury administracyjnej mogło mieć istotny wpływ na treść wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnych. W związku z tym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ stwierdzono naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego oraz naruszenie przepisów postępowania – art. 7, art. 77 § 1, art. 80 K.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 141 § 4 P.p.s.a. ponownie rozpoznając sprawę, organ I instancji administracji publicznej winien zastosować się do oceny prawnej i wskazań zawartych w tym wyroku. Ponieważ skarżący cofnął skargę w zakresie bezczynności, stąd stosownie do art. 60 i art. 161 §1 pkt 1 P.p.s.a. w tym zakresie postępowanie należało umorzyć. O kosztach rozstrzygnięto na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tej sprawie zwrot kosztów postępowania obejmuje zwrot kwoty uiszczonego wpisu. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło