II SA/Kr 1490/04
PostanowienieWSA w Krakowie2008-07-25
Skład orzekający: Aldona Gąsecka-Duda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który działa w imieniu własnym, może uzyskać prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, biorąc pod uwagę jego sytuację majątkową, zarobkową i rodzinną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, aby nie był w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Deklarowane dochody rodziny, wynoszące ponad 3600 zł miesięcznie, pozwalają na pokrycie kosztów profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, nie narażając przy tym małżonków na uszczerbek koniecznego utrzymania. W związku z tym wniosek o ustanowienie radcy prawnego został oddalony.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego w sprawie dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skarżący przedstawił swoją sytuację majątkową i zdrowotną, wskazując na wysokie koszty leczenia i utrzymania. Wniosek został pierwotnie oddalony przez referendarza, a następnie przez Sąd, jednak Naczelny Sąd Administracyjny uchylił to postanowienie, nakazując wyjaśnienie charakteru działania skarżącego. Skarżący oświadczył, że działa we własnym imieniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
sygn. akt II SA/Kr 1490/04 Kraków, dnia 25 lipca 2008 roku POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka- Duda po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2008 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] r., znak [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia: oddalić wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego.
W sprawie, toczącej się ze skargi M. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia z dnia [...] r., znak [...], w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, skarżący domagał się przyznania prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego z urzędu. Złożył oświadczenia i dokumenty, z których wynika, że jest zarządcą i administratorem nieruchomości zabudowanej budynkiem wielomieszkaniowym przy ul. [...] w [...], lecz przychody i koszty związane z kamienicą nie pozwalają na pokrycie wydatków związanych z wynagrodzeniem radcy prawnego. Z tytułu zarządu nieruchomością otrzymuje wynagrodzenie w kwocie [...] zł., ponadto zaś pobiera emeryturę w wysokości [...] zł. miesięcznie. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, K. M., której renta wynosi miesięcznie [...] zł.
Skarżący podniósł, że od [...] lat leczy się na cukrzycę, ponadto cierpi na schorzenia kręgosłupa. Żona również jest poważnie chora, z czym wiążą się znaczne wydatki na leczenie. Koszty leczenia wynoszą ok. [...] zł., co łącznie z opłatami na świadczenia obciąża ich budżet domowy w wymiarze miesięcznym łączną kwotą [...] zł.
Postanowieniem referendarza z dnia 11 października 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił powyższy wniosek, od którego to orzeczenia skarżący wniósł w terminie sprzeciw. Następnie, postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił wniosek skarżącego o ustanowienie radcy prawnego. W wyniku zażalenia M. M. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 17 kwietnia 2008 roku, sygn. akt II OZ 337/08, uchylił powyższe rozstrzygnięcie, wskazując, że nie wyjaśniono, czy M. M. ma przymiot strony, czy też reprezentuje tylko osoby, które taki przymiot posiadają. Należy zatem ustalić, czy M. M. występuje w imieniu własnym, czy w imieniu wspólnoty mieszkaniowej stanowiącej ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, utworzonej z mocy prawa w myśl art. 6 ustawy z dnia z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali. Wykonując zalecenia sądu odwoławczego, wezwano skarżącego do złożenia oświadczenia, czy występuje w imieniu własnym, wspólnoty mieszkaniowej, czy też w innym charakterze. W odpowiedzi M. M. wskazał, iż działa w imieniu własnym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 259 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późniejszymi zmianami-oznaczona dalej jako p.p.s.a.) - od postanowień, wydanych przez referendarza sądowego przysługuje sprzeciw do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z brzmienia art. 260 p.p.s.a. wynika natomiast, że w wypadku wniesienia sprzeciwu postanowienie, przeciwko któremu został wniesiony traci moc (wobec czego żądanie jego uchylenia, podniesione przez skarżącego, jest bezprzedmiotowe), a sprawa podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.
W myśl przepisu art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2 tego przepisu), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.), zaś częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 § 4 p.p.s.a.).
Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić: w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że ponoszenie kosztów sądowych przez stronę jest zasadą, albowiem zwolnienie od ich ponoszenia oznacza przerzucenie ciężaru na budżet państwa, a w efekcie - na innych bywateli, stąd powinno stanowić wyjątek (tak Naczelny Sąd Administracyjny w niepublikowanym postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w postanowieniu z 7 września 2006 roku, II SA/Ol 588/06, Lex Omega nr 191863). W ocenie Sądu majątkowa, zarobkowa oraz rodzinna sytuacja skarżącego nie stoi na przeszkodzie, by poniósł on koszty prowadzenia postępowania sądowego w postaci opłacenia fachowego pełnomocnika z wyboru, bowiem wydatki na ten cel przy dochodach skarżącego oraz jego żony, prowadzącej z nim wspólne gospodarstwo domowe, nie narażą małżonków na dla uszczerbek koniecznego utrzymania, w tym pokrycia opłat mieszkaniowych i kosztów leczenia. Deklarowane oraz wykazane przez M. M. dochody rodziny wynoszą ponad 3600 zł, pozwalają na ponoszenie jednorazowych dodatkowych wydatków, czy gromadzenie oszczędności. W tych okolicznościach przyznanie nawet częściowego prawa pomocy jest w świetle przepisów prawa nieuzasadnione, co mając na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia, biorąc za podstawę art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 260 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło