II SA/Kr 1494/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: WSA Aldona Gąsecka-Duda WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) Protokolant: Maciej Żelazny po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2015 r. na rozprawie sprawy ze skargi I.F. , S.F. , T.T. i K.T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 14 sierpnia 2014 r. nr [....] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie I. oddala skargę I.F. i S.F. ; II. odrzuca skargę T.T. i K.T. Decyzją z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. , działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej w skrócie P.w.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 23 czerwca 2014 r. znak [...] w sprawie odmowy nakazania Gminie T. przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr [...] w W.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Pismem z dnia 25 maja 2011 r. I.F. wystąpiła z wnioskiem do Wójta Gminy T. o wszczęcie postępowania w zakresie naruszenia stosunków wodnych na gruncie, polegającego na braku konserwacji odwodnienia wzdłuż drogi gminnej, powodującym zalewanie jej działki (kserokopia wniosku, karta [...] administracyjnych akt sprawy, [...] ). Pismem z dnia 1 czerwca 2011 r. Wójt Gminy T. wystąpił do SKO w K. o wyznaczenie innego organu do rozstrzygnięcia ww. wniosku ze względu na przymiot Gminy T. jako strony postępowania. Postanowieniem z dnia 16 czerwca 2011 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło wyłączenia Wójta Gminy T. od udziału w ww. postępowaniu. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2012 r. znak [...] Wójt Gminy T. odmówił nakazania Gminie T. przywrócenia odwodnienia działki nr [...] , będącej drogą gminną. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 lipca 2012 r. znak [...] wskutek odwołania I.F. i S.F. oraz T.T. i K.T. . W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że dowody zebrane w postępowaniu wyjaśniającym przez organ I instancji nie pozwalają na poczynienie prawidłowych ustaleń w kontekście wymogów wynikających z treści art. 29 ust. 3 P.w. W toku przeprowadzonego postępowania Wójt Gminy T. zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy obejmujący oględziny w terenie, zeznania świadków, dokumenty geodezyjno-kartograficzne, w tym materiały archiwalne, opinię biegłego hydrologa, a następnie decyzją z dnia 15 marca 2013 r. znak [...] orzekł o odmowie przywrócenia stanu poprzedniego wody na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na gruncie wnioskodawczyni wobec niestwierdzonej zmiany stanu wody na gruncie. W uzasadnieniu podał, że droga gminna o numerze ewidencyjnym [...] w W. jest drogą wewnętrzną, użytkowaną jako droga dojazdowa do działki gruntowej nr [...] (własność M. i J.S. ), oraz do działki leśnej nr [...] (własność M.S. i F.W., ) ukształtowanej w formie jaru, z którego okresowo wypływają wody opadowe. Wody z jaru odpływają na wprost rowem biegnącym w granicy działek nr [...] i [...] należących do I. i S.F. , działki nr [...] (własność M.i J.S. ), oraz działek nr [...] i [...] będących własnością T. i K.T. . Rowem tym odpływają również wody z części wymienionej wyżej działki nr [...] . W granicy posesji państwa F. i T. ten przebiega pomiędzy ogrodzeniami obu posesji, a na jego dnie rosną krzewy i pozostają elementy starego ogrodzenia. W okresach gwałtownych opadów, wody wypływające z jaru powodują podtapianie wymienionych posesji. Nadmiar wód wypływających z jaru spływa również drogą gminną (działką nr [...] ), która nie posiada odwodnienia (rowu przydrożnego lub innego urządzenia), a następnie rozlewa się po gruntach J.W. , K. i M.F. , oraz K.W. - za ich przyzwoleniem. Wnioskodawczyni oraz odwołujący się podnosili w toku toczącego się postępowania, iż ukształtowanie terenu wskazuje, że pierwotnie ujście wód z jaru skierowane było w rów przy drodze gminnej, a wody z tego rowu odprowadzane rowem przez posesję J.W. do rowu zbiorczego, który po roku 1980 został zasypany, a przebiegał pod jego posesją i posesjami państwa F. i T. , odprowadzając wody w kierunku rzeki [...] . Państwo F. i T. twierdzą, że na skutek wykonania sztucznego nasypu na wylocie jaru i braku odwodnienia drogi wody opadowe odpływają z jaru wprost w "prywatną wodnicę" odwadniającą ich działki i zalewają obie posesje. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy świadczy o tym, że wody z jaru, co najmniej od roku 1971, tzn. przed zasiedleniem posesji przez państwa F. oraz T. , odpływały wprost ciekiem (rowem) biegnącym w granicy obu posesji do rowu otwartego odprowadzającego wody do [...] . Do tego rowu odprowadzane były również wody opadowe z innych terenów, w tym z drogi gminnej. Rów ten, oznaczony na mapie melioracji szczegółowej miejscowości W. z roku 1980, za przyzwoleniem właścicieli przyległych gruntów został zarurowany i zasypany po roku 1980, a w jego miejsce wykonano po działkach prywatnych drogę dojazdową m.in. do posesji państwa F. i T. . W związku ze stwierdzonymi rozbieżnościami pomiędzy oświadczeniami I.F. a zeznaniami świadków o istnieniu rowu przy drodze gminnej, a także opinią biegłego, Wójt Gminy T. nie dał wiary twierdzeniom o istnieniu odwodnienia drogi. Składane przez państwa F. oraz T. w toku postępowania dowodowego dokumenty, wnioski i oświadczenia oraz zastrzeżenia do opinii biegłego, a także sama opinia biegłego nie dają podstaw do stwierdzenia, że od 1971 r. miała miejsce zmiana stanu wody na drodze gminnej ze szkodą dla gruntów sąsiednich. W ocenie organu I instancji, podtapianie posesji państwa F. oraz posesji państwa T. , jak wynika z przeprowadzonego postępowania dowodowego, jest spowodowane niewłaściwym utrzymaniem rowu (cieku) biegnącego w granicy obu posesji, a nie zmianą pierwotnego stanu wody na drodze gminnej. W celu zapobieżenia szkodom na posesji państwo F. i T. - właściciele obu posesji -powinni uregulować w/w rów (ciek) w celu dostosowania do ilości dopływającej wody i wprowadzić do zarurowanego odcinka rowu biegnącego poniżej ich posesji. Rów ten wymaga przebudowy z uwagi na niedostateczną przepustowość lub odtworzenia w formie otwartej. Powyższa decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 24 czerwca 2013 r. znak [...] , a postępowanie I instancji zostało umorzone w całości. W uzasadnieniu organ II instancji podał, że postępowanie w sprawie prowadził Wójt Gminy T. , który był jednocześnie przedstawicielem strony postępowania – Gminy T. , co uzasadnia na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. wyznaczenie innego organu właściwego do załatwienia niniejszej sprawy. Postanowieniem z dni 12 lipca 2013 r. znak [...] w K. wyznaczyło Burmistrza W. jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy. Z uwagi na to, iż na przedmiotowym terenie toczyło się postępowanie rozgraniczeniowe obejmujące również działkę nr [...] w W. , postępowanie w sprawie zmiany stosunków wodnych zostało zawieszone w dniu 14 listopada 2013 r. W dniu 9 kwietnia 2014 r. podjęto postępowanie i pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. zawiadomiono strony o wizji w terenie, ustalonej na dzień 6 maja 2014 r. W trakcie przeprowadzonych oględzin przy udziale stron postępowania, I.F. została poproszona przez pracownika Urzędu, o wskazanie przebiegu rowu odwodnieniowego wzdłuż drogi oraz miejsce nadsypania terenu, poprzez które wody opadowe zostały skierowane do rowu pomiędzy działkami. Przebieg rowu wzdłuż drogi oraz miejsce nadsypania terenu, zostało określone przez wnioskodawcę w sposób niedokładny. Zdaniem organu, I.F. wskazała jak powinna zostać odprowadzona woda z jaru celem zabezpieczenia posesji nr [...] i [...] przed podtopieniami. Ten wniosek potwierdzono w oparciu o przesłane przez Gminę T. akta, m.in. wniosek I.F. o wykonanie fosy wzdłuż drogi na działce o nr [...] oraz ujęcia odpływu wody z jaru w jedno koryto i przeprowadzenie wzdłuż drogi gminnej do działki nr[...] . Istnienie rowu odwodnieniowego nie zostało potwierdzone przez pozostałe strony postępowania, ponadto stan drogi oraz sposób jej użytkowania nie wskazywał na przebieg jakiegokolwiek urządzenia służącego jej odwodnieniu. Droga gruntowa, nieutwardzona, użytkowana była wyłącznie jako dojazd do pól. W sprawie został powołany biegły w dziedzinie hydrologii do sporządzenia analizy hydrologicznej i opinii eksperckiej w zakresie możliwości zmiany stosunków wodnych. Opinia wykonana została w styczniu 2013 r. Decyzją z dnia 23 czerwca 2014 r. znak [...] Burmistrz W. odmówił nakazania Gminie T. przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr [...] w W. W uzasadnieniu organ streścił przebieg postępowania i podał, że z uwagi na to, iż potencjalna zmiana stanu wody na gruncie nastąpiła w bliżej nieokreślonym czasie, w analizie warunków hydrologicznych panujących na omawianym terenie wykorzystano materiały archiwalne zgromadzone przez Gminę T. w trakcie prowadzonego postępowania. Przy wykorzystaniu materiałów archiwalnych przedstawiono przebieg cieków wodnych. Wykonano pomiary geodezyjne spadków w rejonie wypływu wody z jaru. W ocenie organu l instancji opinia biegłego jest spójna, rzeczowa i jasno odpowiada na postawione pytanie dotyczące zmian stosunków wodnych oaz przyczyn zalewania posesji. Z opinii eksperckiej wynika, iż woda z jaru w trakcie silnych nawałnic wypływa w dwóch kierunkach tj. pomiędzy działki państwa F. i T. oraz po drodze gruntowej. Od co najmniej 1971 r. przebiegał tam rów (lub bruzda śródpolna) mający ujście do rowu poniżej posesji państwa F. i T. . Rowem tym woda płynie okresowo w czasie opadów deszczu. Nie znaleziono dowodów na istnienie wzdłuż drogi (działka nr [...] ) rowu lub innego urządzenia wodnego. Z opinii jednoznacznie wynika, iż na terenie działki stanowiącej mienie komunalne gminy, nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wskazano natomiast, iż przyczyną zalewania posesji, jest niewłaściwe utrzymanie rowu biegnącego pomiędzy posesjami państwa F. i T. . W celu zapobieżenia szkodom niezbędne jest dostosowanie rowu do ilości napływającej wody poprzez jego uregulowanie oraz dostosowanie zarurowanego odcinka rowu poniżej posesji nr [...] i [...] , z uwagi na jego małą przepustowość. Zdaniem Burmistrza W. , materiał dowodowy zebrany w sprawie (oględziny w terenie, zdjęcia, dokumenty geodezyjno- kartograficzne, w tym materiały archiwalne, opinia biegłego w zakresie hydrologii wykonana w styczniu 2013 r.), pozwolił stwierdzić, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, gdyż wzdłuż działki stanowiącej mienie komunale Gminy T. nie było rowu odwaniającego. Woda wypływająca z jaru, która częściowo płynie przez rów pomiędzy posesjami, a częściowo rozlewa się na teren działki gminnej może powodować podtopienia posesji, lecz nie jest to spowodowane brakiem konserwacji odwodnienia drogi. Podtopienia posesji wnioskodawcy nie następują z przyczyn wskazanych we wniosku, co potwierdzono na wizji w terenie. Przeprowadzone postępowanie pozwolił ustalić, że właściciel drogi nie dokonał zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie, co z racji regulacji art. 29 P.w. uniemożliwia nakazanie przewrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Od opisanej decyzji odwołanie wnieśli I. i S.F. oraz T. i K. T. , zarzucając skarżonej decyzji naruszenie przepisów proceduralnych oraz błędną wykładnię przepisów prawa materialnego. Wnieśli o uchylenie skarżonej decyzji do ponownego rozpoznania celem uzupełnienia materiału dowodowego, bowiem materiał dowodowy, na którym oparł się organ l instancji jest niekompletny. Brak w nim opinii geologicznej, a także sporządzenia przekrojów podłużnych i poprzecznych spadków terenu oraz zaktualizowania i ujawnienia na mapie sytuacyjno-wysokościowej z uwzględnieniem stanu prawnego gruntów, oraz w sposób kompleksowy wszystkich cieków wodnych. Ekspertyza wykonana przez P.M. K. nie zawiera tych kluczowych dla sprawy elementów. W opinii brak jest również wyników pomiarów geodezyjnych, na które powołuje się biegły, a także graficznego ich przedstawienia. Opinia poprzez pominięcie w niej w/w elementów bagatelizuje fakt, iż droga gminna jest przedłużeniem wylotu z jaru, a wylot ten kończy się poniżej rowu biegnącego pomiędzy posesjami skarżących. Następnie podali, iż nie wykluczono, że przyczyną zalewania posesji prywatnych jest wprowadzenie nadmiaru wód z jaru poprzez drogę gminną do przedmiotowego prywatnego rowu, w wyniku zmiany ukształtowania terenu (nadsypanie drogi gminnej na wysokości rowu i przekierowania nadmiaru wody w drugim kierunku tj. do rowu). W ich ocenie, rów jest wystarczający do odprowadzania wód z ich prywatnych posesji i jedynie taka jest jego funkcja. Wprowadzenie innych wód (z jaru i z rogi gminnej) powoduje w konsekwencji podtapianie ich posesji. Zaskarżoną w sprawie decyzją z dnia 14 sierpnia 2014 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że wydana przez organ l instancji decyzja jest prawidłowa z uwagi na kompletny materiał dowodowy, a postępowanie administracyjne organ l instancji przeprowadził starannie analizując wszystkie zebrane w sprawie dokumenty i dowody. W dniu 29 sierpnia 2013 r. państwo F. i T. złożyli pismo o uwzględnienie dowodów w postaci badań geologicznych, a także sporządzenia przekrojów podłużnych i poprzecznych spadków terenu oraz ujawnienia na mapie sytuacyjno-wysokościowej w czytelnej skali, w sposób kompleksowy wszystkich cieków wodnych. Część z tych informacji zawiera już ekspertyza hydrologiczna (tj. dokonano pomiarów geodezyjnych spadku terenu, ujawnione zostały na mapie cieki wodne w terenie oraz widoczne na załączonych do sprawy dokumentach archiwalnych), co potwierdził w dniu 7 października 2013 r. biegły M.K. . Kolegium podzieliło stanowisko organu l instancji, iż opinia hydrologiczna sporządzona w styczniu 2013 r. w jasny i wiarygodny sposób, na podstawie dokumentów znanych stronom oraz organowi, analizuje i wyjaśnia powód podtapiania posesji, a tym samym nie było konieczności sporządzania dodatkowej opinii w postaci badań geologicznych. Materiał dowodowy zebrany w sprawie (oględziny w terenie, zdjęcia, dokumenty geodezyjno-kartograficzne, w tym materiały archiwalne, opinia biegłego w zakresie hydrologii), pozwolił stwierdzić, iż nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, gdyż wzdłuż działki stanowiącej mienie komunale Gminy T. nie było rowu odwaniającego. Woda wypływająca z jaru, która częściowo płynie przez rów pomiędzy posesjami, a częściowo rozlewa się na teren działki gminnej może powodować podtopienia posesji, lecz nie jest to spowodowane brakiem konserwacji odwodnienia drogi. Podtopienia posesji wnioskodawcy nie następują z przyczyn wskazanych we wniosku, co potwierdzono na wizji w terenie. W tym stanie rzeczy odwołanie nie znajduje uzasadnienia, gdyż zebrane dowody w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji są dostatecznie kompletne i jednoznacznie pozwalają stwierdzić, iż nie nastąpiła niekorzystna zmiana stosunków wodnych, której konsekwencją byłoby wykazanie szkody na gruncie będącym własnością państwa F. i państwa T. W ocenie Kolegium organ l instancji wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 29 P.w.). W niniejszej sprawie właściciela działki nr [...] - Gmina T. nie dokonała zmian stanu wody na gruncie oraz kierunku jej spływu, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. posesji wnioskodawców pp. F. i pp. T Skargę na powyższą decyzję wnieśli do WSA w Krakowie I. i S.F. oraz T. i K.T. , podnosząc zarzut naruszenia przepisów postępowania oraz błędną wykładnię prawa materialnego. W uzasadnieniu wskazali, że uchybienia przeciwko przepisom proceduralnym dotyczą zarówno dokumentów (brak źródła map wykorzystywanych w toku postępowania oraz brak ich uwierzytelnienia), jak również pominięcie dowodów w postaci: badań geologicznych w miejscu zmiany ukształtowania terenu (drogi) oraz uzupełnienia przekrojów podłużnych i poprzecznych jaru, rowu (bruzdy) i drogi gminnej z uwzględnieniem pomiarów geodezyjnych (rzędnych terenu), a także obliczeń hydrologicznych dla określenia ilości wód mogących pomieścić się w jarze, rowie (bruździe) i obniżeniu terenowym, w którym biegnie droga gminna. Brak uzupełnienia ww. materiału dowodowego skutkował przyjęciem błędnej tezy, że zalewanie posesji jest konsekwencją braku utrzymania rowu (bruzdy) pomiędzy działkami skarżących. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiący, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji z urzędu. Z brzmienia art. 145 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie, w myśl art. 58 P.p.s.a., kiedy zaistnieją okoliczności w nim zawarte, sąd odrzuca skargę Wobec braku uzasadnionych podstaw opisanych powyżej, zarówno materialnych jak i proceduralnych, po merytorycznej kontroli sprawy, Sąd skargę I.F. i S.F. oddalił. Z kolei, z uwagi na okoliczność polegającą na nie uiszczeniu wpisu od skargi przez T.T. i K.T. , pomimo udokumentowanego w aktach sądowych wezwania ich przez Sąd do tej czynności, Sąd ich skargę odrzucił. W aktach sądowych znajduje się zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II z dnia 16 października 2014 r. o wezwaniu do uiszczenia solidarnie wpisu sądowego stron skarżących w osobach T.T. i K.T. , z pouczeniem, że kwotę należy uiścić w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis zarządzenia o opłatę adresowany do K.T. , doręczono w dniu 27 października 2014 r. Odpis zarządzenia o opłatę adresowany do T.T. , doręczono w dniu 27 października 2014 r. Jak wynika z akt sądowych (karta[...] ) w/w opłata nie wpłynęła zarówno od T.T. jak i od K.T. . Zgodnie z treścią art. 58. § 1. P.p.s.a, Sąd odrzuca skargę: 1) jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego; 2) wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia; 3) gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi; 4) jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona; 5) jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie; 6) jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W przypadku T.T. jak i K.T. bezsprzecznie wystąpiła przesłanka nie uzupełnienia w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi w postaci udokumentowanego nie uiszczenia wpisu od skargi. W praktyce, powyższe oznacza, że przedmiotowa sprawa administracyjna dotycząca stosunków wodnych i rozstrzygana w oparciu o art. 29 ustawy z dnia ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm.) Prawo wodne, podlegała kontroli merytorycznej jedynie z uwagi na skargę I.F. i S.F. Z uwagi na niespełnienie wymogów natury formalnoprawnej przez skarżących .T. i K.T. - Sąd ich skargę odrzucił, co oznacza, że z ich skargi, z uwagi na jej nie opłacenie, Sąd nie badał sprawy merytorycznie. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że niezależnie od tego, że Sąd odrzucił skargę T.T. i K.T. z powodu nieuiszczenia wpisu, to jednak - z uwagi na ich udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze stron postępowania administracyjnego - posiadają przed WSA w Krakowie status prawny uczestnika postępowania sądowoadministracyjnego. Z uwagi na doręczanie z urzędu uzasadnienia wyrzeczenia WSA w Krakowie o odrzuceniu skargi (II pkt sentencji wyroku), w myśl art. 194 § 1 pkt 7 w zw. z art. 163 §1 P.p.s.a - T.T. i K.T. i inne strony, mają możliwość prawną wniesienia skargi kasacyjnej na postanowienie WSA w Krakowie o odrzuceniu z przyczyn formalnych ich skargi (tj. nie uiszczenia wpisu od skargi), ale niezależnie od tego, jak każdy uczestnik postępowania sądowoadministracyjnego, po złożeniu odrębnego, odpłatnego wniosku o przesłanie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem - mają możliwość prawną wniesienia skargi kasacyjnej na niniejszy wyrok oddalający skargę I.F. i S.F. do NSA w Warszawie. Doręczenie z urzędu uzasadnienia następuje z uwagi na odrzucenie skargi i ma skutek prawny jedynie w zakresie możliwości prawnych związanych z wniesieniem skargi kasacyjnej na rozstrzygnięcie WSA w Krakowie o odrzuceniu skargi z wniosku T.T. i K.T. Oznacza to, że doręczone T.T. i K.T. uzasadnienie jako podmiotom, których skarga została odrzucona, bo tylko dlatego otrzymują je z urzędu, jest adresowane do nich, (i do innych) z uwagi na tę okoliczność, jedynie w części dotyczącej odrzucenia skargi T.T. i K.T. . Pomimo tego, że jest doręczone całe uzasadnienie, jego doręczenie wywołuje skutki prawne, co do skutecznego wniesienia skargi kasacyjnej do NSA w Warszawie, jedynie w zakresie dotyczącym uzasadnienia odrzucenia skargi. Przechodząc teraz do uzasadnienia oddalenia skargi I.F. i S.F. Sąd wyjaśnia, że problemem prawnym do rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie jest zasadność stanowiska organu II instancji podnoszącego, że sprawie nie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, które uzasadniały by twierdzenie, że na terenie działki nr [...] stanowiącej mienie komunalne gminy T. , doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Po zapoznaniu się z całością akt kontrolowanej sprawy oraz z treścią kwestionowanej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, Sąd wyraża stanowisko, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zgodnie z powszechnie obowiązującym prawem, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (t. jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej w skrócie "K.p.a.") oraz art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej w skrócie P.w.), utrzymało w mocy decyzję Burmistrza W. z dnia 23 czerwca 2014 r. w sprawie odmowy nakazania Gminie T. przywrócenia stanu poprzedniego wód na gruncie lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na terenie działki nr [...] w W. W pierwszej kolejności wskazać należy na normatywną podstawę orzekania przez organy administracji w niniejszej sprawie, którą stanowi przepis art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 145 ze zm., dalej w skrócie P.w.). Zgodnie z powołanym przepisem, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1) zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2) odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie (ust. 1 art. 29). Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (ust. 2), zaś jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 P.w.). Zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym w sprawach dotyczących stosowania art. 29 Prawa wodnego, organy właściwe do jego stosowania wspierają się opinią odpowiedniego biegłego z zakresu stosunków wodnych, hydrologii, a to z uwagi na wymóg legitymowania się w tym przypadku, przez właściwe organy administracji publicznej, wiedzą szczególną, fachową potrzebną do wydania zgodnego z prawem i zarazem trafnego merytorycznie, zgodnie z zasadą prawdy materialnej, rozstrzygnięcia. Z tego wynika, że dla prawidłowości badanej przez Sąd sprawy zarówno pierwszorzędne znaczenie posiada: 1) wszechstronne, prawidłowe i rozwiewające wszelkie wątpliwości prowadzenie postępowania wyjaśniającego przez właściwe organy, z położeniem nacisku na organ I instancji; jak i 2) fakt sporządzenia przez powołanego biegłego wszechstronnej, systemowej, jasnej, precyzyjnej, logicznej wykazującej związki przyczynowo-skutkowe opinii, co do prawidłowości której i możliwości zastosowania w sprawie organ stosujący prawo ma możliwość oceny i wypowiedzenia swojego stanowiska. Korzystanie przez organ administracyjny w sprawie z opinii biegłego nie może bowiem polegać na bezrefleksyjnym i nieskontrolowanym co do okoliczności i charakteru sprawy, "biernym" przytoczeniu stanowiska zawartego w opinii biegłego. W kontrolowanej sprawie zachodzą wyżej wymienione przesłanki prawidłowego zastosowania art. 29 Prawa wodnego. Po pierwsze organ I instancji wykazał się odpowiednią dla potrzeb prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy inicjatywą w zakresie prowadzonego postępowania administracyjnego i - zgodnie z art. 7 w zw. z art. 77, art. 80, art. 81 K.p.a - przeprowadził odpowiednie dla okoliczności sprawy postępowanie wyjaśniające. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organu I instancji wynika wniosek zgodny z powołaną w niej podstawą prawną (art. 29 ust. 1 P.w.), że ustalenia organu I instancji dają podstawy do przyjęcia, że w sprawie istotnie nie chodzi przypadek naruszenia stosunków wodnych. Przepis art. 29 ust. 1 P.w. statuuje generalny zakaz zmiany stanu wody na gruncie. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 1396/13, "stan wody na gruncie, o którym mowa w art. 29 p.w., to stan rozumiany jako pewien stan faktyczny - zarówno naturalny, jak i czasami powstały w wyniku legalnego zagospodarowania terenu". Z kolei, spowodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi czy hydrologicznymi (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 25 lutego 2014 r., sygn. akt II SA/Łd 1076/13). Z przepisu art. 29 P.w. wynika zatem, że jeżeli - mimo zakazu - właściciel zmienił stan wody na swoim gruncie, a zmiana ta nastąpiła ze szkodą dla gruntów sąsiednich, to stosowny organ administracji uprawniony jest do nakazania mu m.in. wykonania urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3 P.w.). Dla ustalenia stanu faktycznego istotne znaczenie posiadają wyniki wizji w terenie, ustalonej na dzień 6 maja 2014 r. o której pismem z dnia 16 kwietnia 2014 r. zawiadomiono strony. Jak wynika z akt sprawy, w trakcie przeprowadzonych oględzin przy udziale stron postępowania, I.F. została poproszona przez pracownika Urzędu, o wskazanie przebiegu rowu odwodnieniowego wzdłuż drogi oraz miejsce nadsypania terenu, poprzez które wody opadowe zostały skierowane do rowu pomiędzy działkami. Można się co prawda zastanawiać, że skoro w protokole z wizji i w uzasadnieniu decyzji pojawia się zwrot, z którego wynika, że przebieg rowu wzdłuż drogi oraz miejsce nadsypania terenu, zostało określone przez wnioskodawcę (czyli I.F. ) w sposób niedokładny - to z tej wypowiedzi organu, można by ewentualnie wnioskować, że ów rów istniał, gdyż organ w stosunku do potencjalnie posiadanej wiedzy porównująco stwierdził, że przebieg spornego zasypanego rowu wyglądał inaczej, tylko skarżąca wskazała go niedokładnie. Zdaniem Sądu, podnoszone sformułowanie organu, jak wyżej, jest niefortunne, ale na tle okoliczności sprawy, które polegają na tym, że istnienie rowu odwodnieniowego nie zostało też potwierdzone i wykazane jednoznacznie przez pozostałe strony postępowania i świadków, a istniejące rozbieżności w tym zakresie przechyla, w kierunku ustalenia braku istnienia przedmiotowego rowu, jednak stan drogi oraz sposób jej użytkowania nie wskazujący według oględzin i akt sprawy na przebieg jakiegokolwiek urządzenia służącego jej odwodnieniu. Wszystko to przemawia za tym, że I. F. zaprezentowała podczas oględzin jak powinna zostać odprowadzona woda z jaru celem zabezpieczenia posesji nr [...] i [...] przed podtopieniami. Trzeba zarazem podkreślić, że ustalenia z wizji lokalnej organ I instancji skonfrontował z opinią biegłego wykonana w styczniu 2013 r. Zdaniem Sądu, po zapoznaniu się z jej treścią, jasno i bezsprzecznie z opinii biegłego wynika, że woda z jaru w trakcie silnych nawałnic wypływa w dwóch kierunkach tj. pomiędzy działki państwa F. i T. oraz po drodze gruntowej. Od co najmniej 1971 r. przebiegał tam rów (lub bruzda śródpolna) mający ujście do rowu poniżej posesji państwa F. i T . Rowem tym woda płynie okresowo w czasie opadów deszczu. Nie znaleziono dowodów na istnienie wzdłuż drogi (działka nr [...] ) rowu lub innego urządzenia wodnego. W swojej opinii biegły formułuje uzasadniony jej ustaleniami wniosek, że na terenie działki stanowiącej mienie komunalne gminy, nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Biegły ustalił natomiast, że przyczyną zalewania posesji skarżących, jest niewłaściwe utrzymanie rowu biegnącego pomiędzy posesjami państwa F. i T. . W celu zapobieżenia szkodom niezbędne jest, według biegłego, dostosowanie rowu do ilości napływającej wody poprzez jego uregulowanie oraz dostosowanie zarurowanego odcinka rowu poniżej posesji nr [...] i [...] , z uwagi na jego małą przepustowość. Zdaniem Sądu, Burmistrz W. trafnie i w sposób prawidłowo uzasadniony, oparty na materiale dowodowy zebranym w sprawie (tj. oględzinach w terenie, zdjęciach, dokumentach geodezyjno-kartograficznych, w tym materiałach archiwalnych, i wyżej przywołanej opinii biegłego w zakresie hydrologii wykonanej w styczniu 2013 r.), stwierdził i wykazał, że w sprawie nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, gdyż wzdłuż działki stanowiącej mienie komunale Gminy T. nie było rowu odwaniającego. Według ustaleń podjętych przez organ I instancji, i wbrew temu co twierdzą skarżący - zarazem udokumentowanych odpowiednią argumentacją, wyjaśniającą dlaczego pewne dowody zostały przyjęte a innym dowodom odmówiono mocy dowodowej - wynika, że woda wypływająca z jaru, która częściowo płynie przez rów pomiędzy posesjami, a częściowo rozlewa się na teren działki gminnej może powodować podtopienia posesji, lecz nie jest to spowodowane brakiem konserwacji odwodnienia drogi. Podtopienia posesji wnioskodawcy nie następują z przyczyn wskazanych we wniosku, co potwierdzono na wizji w terenie. W przekonaniu Sądu, prawidłowo przeprowadzone postępowanie przez organ I instancji pozwoliło mu ustalić, że właściciel drogi, czyli Gmina T. nie dokonała zmiany stosunków wodnych na swoim gruncie, co z racji regulacji art. 29 P.w. uniemożliwia nakazanie przewrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. W konsekwencji tego ustalenia, Sąd nie podzielił zarzutów skargi wobec decyzji organu II instancji tj. SKO w K. które prawidłowo dokonało weryfikacji argumentacji odwołania w akcie ponownego stosowania w realiach sprawy treści art. 29 Prawa wodnego. Uzasadnione jest także stanowisko SKO w K. wobec wniosku państwa F. i T. z dnia 29 sierpnia 2013 o uwzględnienie dodatkowych dowodów w postaci badań geologicznych, a także sporządzenia przekrojów podłużnych i poprzecznych spadków terenu oraz ujawnienia na mapie sytuacyjno-wysokościowej w czytelnej skali, w sposób kompleksowy wszystkich cieków wodnych. Część z tych informacji zawiera już bowiem w/w ekspertyza hydrologiczna (tj. dokonano pomiarów geodezyjnych spadku terenu, ujawnione zostały na mapie cieki wodne w terenie oraz widoczne na załączonych do sprawy dokumentach archiwalnych), co potwierdził w dniu 7 października 2013 r. biegły M.K. . Kolegium w tej mierze w sposób należycie uzasadniony podzieliło stanowisko organu l instancji, iż opinia hydrologiczna sporządzona w styczniu 2013 r. w jasny i wiarygodny sposób, na podstawie dokumentów znanych stronom oraz organowi, analizuje i wyjaśnia powód podtapiania posesji, a tym samym nie było konieczności sporządzania dodatkowej opinii w postaci badań geologicznych. Sąd zarazem zauważa, że w kontrolowanej sprawie skarżący kwestionują opinię biegłego nie wspierając się wynikami ewentualnej sporządzonej przez siebie kontrekspertyzy. Żądają poszerzenia zakresu przedmiotowego ekspertyzy biegłego, gdy znajdująca się w aktach sprawy jest wystarczająca dla stosowania w sprawie art. 29 Prawa wodnego W odniesieniu do argumentacji skarżących zawartej w skardze a koncentrującej się obecnie na okoliczności nadsypania drogi gminnej jako przyczyny zalewania ich nieruchomości napływającą z tej działki wodą Sąd zauważa, że z uzasadnienia decyzji SKO w K. zawartego na s. 3 w pierwszym akapicie, a także akt sprawy jasno wynika, że właściwe organy rozważały możliwość przeprowadzenia badan geologicznych, które potwierdziłyby, że poziom terenu został podniesiony przez nadsypanie ziemi, jednak odstąpiono od wykonania badań geologicznych właśnie z uwagi na to, że opinia hydrologiczna w sposób jasny i wiarygodny na podstawie dokumentów znanych stronom i organowi, analizuje i wyjaśnia powód podtapiania posesji. We wniosku I.F. z dnia 23 maja 2011 r. wszczynającym postępowanie nie ma mowy o nadsypaniu drogi gminnej jako przyczynie zalewania nieruchomości skarżących. Zarazem w piśmie z dnia 20 marca 2013 r., adresowanym do Rady Gminy T. , I. i S.F. piszą, że "Ta sprawa toczy się prawie trzy lata i głównym prowadzącym jest P. Sekretarz U.G. T. oraz nasz sąsiad P. M.F. chyba osobowość dosyć popularna w naszym środowisku, który to prawdopodobnie podstępnie dokonał przekopu na drodze gminnej i całą wodę skierował na naszą i sąsiadów posesje. Kilkakrotnie odbywały się wizje lokalne, ale nigdy nikogo nie było z ramienia wsi. (.....) wszystkie dokumenty potwierdzają spływ wody drogą gminna., wystarczy tylko wykopać zwykły rów, nie musi być kafelkowany i wodę ująć do drenacji tak jak było i jest zgodne z dokumentanmi tj wzdłuż drogi gminnej (.....)". W tym piśmie skarżący nie podnoszą okoliczności nadsypania drogi gminnej jako okoliczności powodującej zalanie ich posesji (karta [...] administracyjnych akt sprawy). Jak wynika z akt sprawy sprawa spływu wód powierzchniowych w rejonie drogi gminnej była w przeszłości przedmiotem postępowania administracyjnego, w tym z wniosku J.W. z dnia 6 lipca 2010 r. i dotyczyło zmiany stosunków wodnych w miejscu odpływu wód na wylocie jaru, poprzez naruszenie powierzchni gruntu (przekopanie) i skierowanie wód w drogę gminną. Postępowanie to zostało zakończone decyzją nr [...] Wójta Gminy T. z dnia 15 września 2010 r. umarzającą postępowanie w związku z przywróceniem stanu poprzedniego, tj. odtworzeniem naruszonej powierzchni gruntu i skierowaniem wód wypływających z jaru na wprost pomiędzy posesjami państwa F. i T . Drugie postępowanie z wniosku Pani I. F. z dnia 28 kwietnia 2011 r. dotyczyło wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego wymienioną decyzją nr [...] . Po wydaniu postanowienia nr [...] Wójta Gminy T. z dnia 16 maja 2011 o odmowie wznowienia tego postępowania, SKO w K. postanowieniem znak [...] z dnia 17 czerwca 2011, ze względów proceduralnych, uchyliło postanowienie wójta z dnia 16 maja 2011 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Przeprowadzone ponownie postępowanie zakończyło się postanowieniem nr [...] z dnia 28 listopada 2011 r. odmawiającym wszczęcia postępowania z wniosku I.F. . W aktach sprawy znajduje się zgoda Wójta Gminy T. na wejście w teren działki nr [...] w miejscowości W. , stanowiącej mienie komunalne Gminy T. na wykonanie robot potrzebnych na potrzeby przeprowadzenia badań geologicznych po zakończeniu postepowania rozgraniczającego, wszczętego na wniosek Państwa S. i I.F. . Wójt w piśmie wyjaśnia, że aktualnie granice działki nr [...] nie są wyznaczone na gruncie (brak graniczników) dlatego miejsce i wyniki badania geologicznego mogą być kwestionowane przez strony postępowania (karta [...] administracyjnych akt sprawy). Z tego wynika, że Gmina T. nie zamierzała w jakikolwiek sposób utrudniać przeprowadzenia dowodów w tym zakresie, ale organy odstąpiły od ekspertyzy geodezyjnej uznając, zdaniem Sądu słusznie, że wystarczające dla sprawy są ustalenia biegłego z zakresu hydrologii. Jednocześnie w administracyjnych aktach sprawy znajduje się dodatkowe wyjaśnienie biegłego M. K. z dnia 2 października 2013 r. ustosunkowującego się do postulatu T.T. i I.F. "ujawnienia na mapie sytuacyjno -wysokościowej w czytelnej skali w sposób kompleksowy wszystkich cieków wodnych ujawnionych na: mapie topograficznej; w terenie oraz widocznych w załączonych do sprawy wszystkich dokumentach archiwalnych dot. cieków i rowów wraz z ich opisem tj., legendą uwzględniającą źródło pochodzenia w tym daty", z którego wynika, że ekspertyza zawiera informacje, o które strona wnosi. Wszystkie załączniki do ekspertyzy zostały wykonane w sposób czytelny. Materiały archiwalne wraz z datą ich powstania zostały opisane w ekspertyzie. Skala map załączonych do opinii zostały dobrane właściwie do skali wykorzystywanych w ekspertyzie materiałów źródłowych. Dokumentacja archiwalna wykorzystana w ekspertyzie zawiera szkice stanowiące odrys z map w skali 1: 10 000. Wykonane rysunki na mapach podkładowych zostały przedstawione w tej samej skali. Z uwagi na precyzyjność materiałów źródłowych bezzasadne jest ich przedstawiane na mapach w skali 1: 1000 lub 1: 500. W ekspertyzie poza materiałami archiwalnymi uwzględniono informacje zawarte na mapach topograficznych i ortofotomapach. W ekspertyzie przedstawiono skany map topograficznych i ortomap z naniesionymi informacjami pozyskanymi z map archiwalnych. Dodatkowo biegły przedłożył skan mapy topograficznej i aktualnej ortofotomapy. Informacje zawarte na nich są spójnie z informacjami zawartymi w ekspertyzie (karta [...] administracyjnych akt sprawy [...]. Zarazem biegły jednoznacznie stwierdza, że "W oparciu o przeanalizowaną dokumentację archiwalną, jak również aktualne mapy topograficzne zgromadzone w trakcie prowadzonego postepowania administracyjnego nie znaleziono dowodów na istnienie w przeszłości rowu lub innego urządzenia wodnego wzdłuż działki [...] , będącej drogą wiejską. W oparciu o przeanalizowane dokumenty nie stwierdzono zmiany stanu wody na gruncie na działce [...] ze szkodą dla gruntów sąsiednich od 1971 r."(s. [...] opinii biegłego). Z opinii biegłego wynika też, że wykonał obliczenia hydrologiczne dla zlewni cieku okresowego. Celem prowadzonych obliczeń było szacowanie wielkości dopływu wód opadowych do w/w miejsca. Biegły uczynił także ustalenia w przedmiocie przepływów maksymalnych o określonym prawdopodobieństwie przewyższenia w przekroju wylotu ciekowego kresowego z jaru, co prezentuje tabela na s. 24 opinii. Wobec powyższych ustaleń Sąd nie podziela argumentacji skargi podnoszącej, że wskazane w niej uchybienia przeciwko przepisom proceduralnym dotyczą zarówno dokumentów, którymi posługiwał się biegły, w tym braku źródła map wykorzystywanych w toku postępowania oraz braku ich uwierzytelnienia, jak również pominięcia dowodów w postaci: badań geologicznych w miejscu zmiany ukształtowania terenu (drogi) oraz uzupełnienia przekrojów podłużnych i poprzecznych jaru, rowu (bruzdy) i drogi gminnej z uwzględnieniem pomiarów geodezyjnych (rzędnych terenu), a także obliczeń hydrologicznych dla określenia ilości wód mogących pomieścić się w jarze, rowie (bruździe) i obniżeniu terenowym, w którym biegnie droga gminna. Dane zawarte w ekspertyzie/opinii, a także jej opis od strony formalnej, oraz dokładna dokumentacja fotograficzna - są wystarczające dla wywiedzenia sentencji decyzji SKO w K. , którą Sąd uznał za zgodną z prawem. Wobec tego, Sąd nie podziela także stanowiska skarżących, że brak uzupełnienia ww. materiału dowodowego skutkował przyjęciem, ich zdaniem, błędnej tezy, że zalewanie ich posesji jest między innymi konsekwencją braku utrzymania rowu (bruzdy) pomiędzy działkami skarżących. Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. Jak w pkt II sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a.