II SA/Kr 1515/19
WyrokWSA w Krakowie2020-02-04
Skład orzekający: WSA Paweł Darmoń, WSA Magda Froncisz, WSA Tadeusz Kiełkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która dopuszcza odstępstwa od zasad kształtowania zabudowy dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych i wysokich walorach estetycznych, narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy dopuszczająca odstępstwa od zasad kształtowania zabudowy na podstawie nieostrych i subiektywnych kryteriów, takich jak 'nowatorskie rozwiązania architektoniczne' i 'wysokie walory estetyczne', narusza przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego. Takie sformułowania są zbyt ogólne i nieprecyzyjne, aby mogły stanowić podstawę do wydawania decyzji administracyjnych, co skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w tej części.Stan faktyczny
Wojewoda Małopolski wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Zielonki w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując § 13 ust. 2 pkt 2, który dopuszczał odstępstwa od zasad kształtowania zabudowy dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych i wysokich walorach estetycznych. Wojewoda argumentował, że takie sformułowania są zbyt ogólne i nieprecyzyjne, naruszając przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia wykonawczego. Gmina Zielonki wniosła o oddalenie skargi, wskazując m.in. na długi okres obowiązywania uchwały i jej cel, jakim było promowanie oryginalnej architektury.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały i zasądził od Gminy Zielonki na rzecz Wojewody Małopolskiego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Darmoń (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant: starszy sekretarz sądowy Katarzyna Zbylut po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Nr XXXII/126/2005 Rady Gminy Zielonki z dnia 20 grudnia 2005 r., w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze gminy Zielonki nr 03 w granicach administracyjnych miejscowości Bosutów - Boleń I. stwierdza nieważność § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały; II. zasądza od Gminy Zielonki na rzecz skarżącego Wojewody Małopolskiego kwotę 480,00 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
II SA/Kr 1515/19
UZASADNIENIE
Wojewoda Małopolski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na uchwałę Nr XXXII/126/2005 Rady Gminy Zielonki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Zielonki Nr 03 w granicach administracyjnych miejscowości Bosutów-Boleń (w zakresie odnoszącym się do obszaru leżącego w granicach Zespołu Jurajskich Parków Krajobrazowych z uwzględnieniem rozstrzygnięcia nadzorczego Wojewody Małopolskiego Nr PN.II.09ł 1-290-05 z dnia 19 października 2005 r.), wnosząc o stwierdzenie jej nieważności w części tj. w zakresie: § 13 ust. 2 pkt 2 oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego z dnia 22 lutego 2006 r. Nr 87 poz. 539.
Rozstrzygnięciem nadzorczym Nr PN.II. 0911-35-06 z dnia 26 stycznia 2006 r.
Wojewoda Małopolski:
I. stwierdził nieważność uchwały Nr XXXII/126/2005 Rady Gminy Zielonki z dnia 20 grudnia 2005 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na obszarze Gminy Zielonki Nr 03 (...) w części §14 ust. 1 uchwały w zakresie słów: "Korekta granic lokalizacji obiektów usługowych, wynikająca z potrzeb terenowych lub technologicznych określonych dokumentacją techniczną danej inwestycji nie wymaga przeprowadzenia punktowej zmiany planu";.
II. wskazał na nieistotne naruszenie prawa w zakresie wskazanym w rozstrzygnięciu nadzorczym.
Strona skarżąca (organ nadzoru) w wyniku ponownej analizy przedmiotowej uchwały pod kątem jej zgodności z prawem, kwestionuje zapisy § 13 ust. 2 pkt 2 uchwały, zaznaczone podkreśleniem, w brzmieniu: "Dopuszcza się odstępstwa od zasady określonej w ust. 1 w określonych sytuacjach: dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych wysokich walorach estetycznych stanowiących o podniesieniu wartości kulturowej miejsca."
Zaznaczono, że w § 13 ust. 1 ustalono zasady kształtowania nowo realizowanej
i przebudowywanej zabudowy. I tak § 13 ust. 1 stanowi, że:
"§ 13 ust. 1. Ustala się zasady kształtowania nowo- realizowanej i przebudowywanej
zabudowy:
1) formę architektoniczną i gabaryty nowych obiektów budowlanych należy kształtować w nawiązaniu do tradycyjnej formy i skali architektury tego regionu, bez ograniczeń, w zakresie stosowania rozwiązań konstrukcyjnych, z zastosowaniem tradycyjnych materiałów wykończeniowych, respektując ustalenia niniejszego planu, przede wszystkim warunki kształtowania zabudowy określone w ust. 7 niniejszego paragrafu;
2) w stosunku do istniejących budynków, których formy obniżają walory kulturowe miejsca, zaleca się stopniową zmianę ich formy przy okazji przebudowy bądź nadbudowy np. poprzez zmianę kształtu i pokrycia dachu oraz kolorystyki i wykończenia elewacji, na zgodne z tradycją budowlaną miejsca.
I to właśnie od tych zasad na mocy kwestionowanego zapisu § 13 ust. 2 pkt 2 dopuszczono odstępstwa w określonych sytuacjach "dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych wysokich walorach estetycznych stanowiących o podniesieniu wartości kulturowej miejsca".
Powyżej przywołane zapisy § 13 ust. 2 pkt 2 przedmiotowego planu miejscowego w ocenie Strony skarżącej naruszają porządek prawny: art. 4 ust. 1 i art. 15 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagane zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dopuszczono odstępstwa od zasad kształtowania zabudowy.
Zgodnie, bowiem z treścią art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Z kolei przepis art. 15 ust. 2 pkt 6 ww. ustawy stanowi, iż w planie miejscowym obowiązkowo określa się parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy (brzmienie przepisu w dacie podjęcia uchwały).
Ponadto stosownie do zapisów § 4 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagane zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przy zapisywaniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego należy stosować standardy, zgodnie z którymi ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Tym samym przywołane powyżej przepisy nakładają wymogi określania w planie miejscowym m.in. parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linii zabudowy, gabarytów obiektów i wskaźnika zabudowy.
Pojęcie takie jak: "nowatorskie rozwiązanie" oraz "wysokie walory estetyczne" są rozumiane i interpretowane indywidualnie i wieloznacznie, zatem ich ocena jest subiektywna. Powyższe kryteria, które mają stanowić uzasadnienie dla możliwości zastosowania odstępstw od przyjętych w planie ustaleń w zakresie kształtowania zabudowy, są zbyt ogólne i niekonkretne, aby mogły stanowić przepisy gminne. Plan miejscowy jest aktem prawa miejscowego i stanowi podstawę do wydawania decyzji administracyjnych, stąd wynika konieczność formułowania ustaleń w sposób precyzyjny i jednoznaczny, nie dopuszczając do ich uznaniowości.
Dokonując analizy zakwestionowanych skargą zapisów uchwałowych na mocy, których dopuszczono odstępstwa od zasad kształtowania noworealizowanej i przebudowywanej zabudowy dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych, wysokich walorach estetycznych stanowiących o podniesieniu wartości kulturowej miejsca należy wskazać, iż kształtują one normę prawa miejscowego o wysoce niedookreślonej hipotezie i całkowicie blankietowej dyspozycji. Pojęcia występujące we wspomnianej hipotezie ("nowatorskie rozwiązania architektoniczne", "wysokie walory estetyczne") mogą być różnie rozumiane, przy czym w procesie ich wykładni dominujące znaczenie miałby czynnik subiektywny. Zakres zastosowania reguły wyjątkowej ma zatem rozmyte, płynne granice.
Z kolei części dyspozytywnej normy praktycznie nie ma - budynek uznany za mający cechy wymienione w § 13 ust. 2 pkt 2 właściwie nie podlegałby ani zasadom kształtowania zabudowy wymienionym wprost w § 13 ust. 1, ani innym ustaleniom planu, do których przepis ten odsyła. Powyższa konstrukcja normatywna powoduje, zatem, że co do pewnej niedookreślonej kategorii budynków - materia, o której traktują powołane wyżej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6) oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozostaje nieuregulowana.
Plan miejscowy, jako akt normatywy wpisuje się w determinantę prawną decyzji administracyjnych wydawanych w procesie inwestycyjnym. Akt ten musi zawierać ustalenia precyzyjne i jednoznaczne, gdyż w przeciwnym razie utraci tak ważną dla uczestników wspomnianego procesu funkcję predyktywną; rozstrzygnięcia organów stosujących prawo stawałyby się nieprzewidywalne i nacechowane uznaniowością. Tym samym nie jest możliwym umieszczenie w planie miejscowym zapisów niedookreślonych.
W niniejszym przypadku w ocenie organu nadzoru doszło do naruszenia zasad sporządzania planu miejscowego, określonych w: art. 4 ust. 1 i art. 15 ust.2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz § 4 pkt 6 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymagane zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powoduje konieczność stwierdzania nieważności przedmiotowej uchwały w zakresie § 13 ust. 2 pkt 2 uchwały.
W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Zielonki wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że zaskarżona uchwała była przedmiotem oceny organu nadzoru - Wojewody Małopolskiego i nie została przez ten organ zakwestionowana.
Podkreślono też, że w pracach nad przedmiotowymi planami w latach 2004, 2005 problem tego zapisu był dyskutowany i przedstawiony autorom projektu tekstu planu to jest [.....] . W proponowanym zapisie kwestionowany § 13 ust 2 pkt 2 miał brzmieć: "dla budynków innych niż mieszkalne o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych, wysokich walorach estetycznych stanowiących o podniesieniu wartości kulturowej miejsca po uzgodnieniu z Gminną Komisją Urbanistyczno-Architektoniczną (GKUiA). Odstępstwo nie dotyczy wysokości budynku." Ostatecznie zapis ten nie pojawił się w tekście, gdyż według informacji udzielonych przez autorów tego planu. Wydział Prawny Wojewody Małopolskiego nie dopuszczał w tamtych latach możliwości zapisu o dodatkowych uzgodnieniach warunkujących możliwość realizacji inwestycji.
W ocenie Wojewody Małopolskiego zapis zaskarżonej uchwały § 13 ust. 2 pkt 2 planu narusza przepisy art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Przywołany w skardze § 4 ust. 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie w5miaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazuje, że ustala się następujące wymogi dotyczące stosowania standardów przy zapis5waniu ustaleń projektu tekstu planu miejscowego: ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości
projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu.
Przywołane powyżej regulacje miałyby zostać naruszone poprzez zapis § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonego planu. Zdaniem Wojewody Małopolskiego pojęcia takie jak "nowatorskie rozwiązanie" oraz "wysokie walory estetyczne" są zbyt ogólne i niekonkretne, aby mogły stanowić przepisy gminne.
Zwrócono uwagę, że zaskarżona uchwała obowiązuje na terenie gminy Zielonki od ponad 10 lat. Intencją wprowadzenia zapisu § 13 ust. 2 pkt 2 planu było wprowadzenie możliwości lokalizacji na terenie gminy Zielonek oryginalnej, nietuzinkowej architektury o wybitnych wartościach. Ideą tego zapisu było przyczynienie się do realizacji projektów architektonicznych, które faktycznie podniosą wartość kulturową tego obszaru, a jeśli byłyby one tzw. "ikonami architektury" wpłyną na atrakcyjność gminy Zielonki, jej wizerunek medialny i przyciągną wielu turystów. Dzięki nowo odzyskiwanym miejscom, procesom rewitalizacji, reurbanizacji, a także używaniu coraz to bardziej wyrafinowanych technologii w obszarze konstrukcji budynków, ich energochłonności (trend pasywności energetycznej), innowacjom w architekturze elewacji oraz inteligentnym systemom komunikacji cyfrowej dochodzi do znacznego uatrakcyjnienia danej przestrzeni, popularności miejscowości na terenie, której tego typu zabudowa występuje.
Po latach dyskusji o kształcie i formie architektury i "narzuconej" przez Zespół Parków Krajobrazowych i Ojcowski Park Narodowy, formie preferującej tzw. "dworkowy styl", czyli między innymi spadziste dachy o kącie nachylenia 35- 45 stopni, okapach minimum 60 cm, obowiązkowych kalenicach i wiatrownicach, symetrycznych dachach, prostokątnym kształcie okien itp. bez takiego zapisu jak § 13 ust. 2 pkt 2 planu, gmina Zielonki zabudowana zostałaby głównie tylko architekturą z typowych katalogów.
Należy także zwrócić uwagę, że walory architektoniczne tak jak walory krajobrazowe są pojęciami nieposiadającymi żadnej definicji normatywnej i są tzw. pojęciami niedookreślonymi. Wynika stąd, że zakres i definicja walorów może być każdorazowo indywidualnie określana i dostosowywana do specyfiki sporządzanych projektów. Podkreślenia także wymaga, że przepisy, których naruszenie zarzuca Wojewoda Małopolski również w żadnej mierze nie wykluczają stosowania tego typu sformułowań. Co znamienne Wojewoda Małopolski nie był w stanie ani wykazać ani uzasadnić swoich zarzutów. Uzasadnienie skargi ogranicza się wyłącznie do zacytowania regulacji prawnych, których naruszenie zarzucono.
Tymczasem zaskarżona uchwała w całości spełnia wymagania zarówno art. 4 ust. 1, art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jak i § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dodatkowo wymaga podkreślenia, co najwyraźniej umknęło uwadze Wojewody Małopolskiego, że w zaskarżonym planie został także wprowadzony § 11 ust. 2 pkt 1 i 2 tego planu, zgodnie z którym:
"2. Na terenach objętych planem wprowadza się nakaz:
1) przestrzegania przepisów ochrony i kształtowania środowiska, ochrony dóbr kultury we wszystkich poczynaniach inwestycyjnych w celu zachowania szczególnych wartości przyrodniczych i krajobrazowych i kulturowych,
2) nawiązania w architekturze do tradycyjnego budownictwo regionu w celu zachowania istniejących wartości kulturowych i tradycji regionalnych."
Zapis ten nakazujący nawiązanie do tradycji regionu stanowi także zasadę kształtowania nowej zabudowy i odnosi się również do budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych, o których mowa w § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonego planu.
Należy także zwrócić uwagę, że uchwałą z dnia 5 października 2018 roku w sprawie przystąpienia do sporządzania zmiany tego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przystąpiła do zmiany tego planu m.in. w zakresie dotyczącym kwestionowanych zapisów § 13 ust. 2 pkt 2 planu.
Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
| |
| |
|Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), |
|sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów |
|kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi |
|organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią |
|inaczej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. |
|U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej wykonywana przez sądy administracyjne obejmuje w |
|szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jak również inne niż określone |
|w pkt 5 akty organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 2 pkt 6). Z kolei zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia |
|2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie |
|będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. |
|Rozpoznając sprawę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie dopatrzył się |
|naruszenia prawa poza granicami skargi, natomiast podniesiony przez Wojewodę Małopolskiego zarzut okazał się zasadny, co skutkowało |
|koniecznością stwierdzenia nieważności § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały. |
Wojewoda Małopolski, będący organem nadzoru ma legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy Zielonki. Stosownie do art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie gminnym ( t.j. Dz.U.2019 poz.506 z dnia 15 marca 2019) po upływie terminu wskazanego w art. 91 ust. 1 tej ustawy, organ nadzoru nie może we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy. W tym przypadku organ nadzoru może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wojewoda, jako organ nadzoru nie jest obowiązany wykazywać swojej legitymacji skargowej poprzez wskazanie interesu prawnego lub uprawnienia i jego naruszenia.
Zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm. ) w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego określa się ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu.
Art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 , poz. 717 ze zm. ) – w ówczesnym brzmieniu – statuował obowiązek określenia w planie parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym linii zabudowy, gabarytów obiektów i wskaźników intensywności zabudowy. Z kolei w świetle § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2003 r. Nr 164 poz. 1587) ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu.
W doktrynie wskazuje się, że "użycie w art. 15 ust. 2 zwrotu, że w planie miejscowym określa się obowiązkowo elementy w nim wymienione, nie oznacza niedopuszczalności w uzasadnionych przypadkach odstępstw od tej zasady. Przepis ten należy rozumieć w ten sposób, że określenie w planie miejscowym danych z tego przepisu jest obowiązkowe wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Przy ocenie, czy taka potrzeba oraz konieczność w określonym przypadku zachodzą, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób zagospodarowania terenu i charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2, ich brak nie może stanowić o jego niezgodności z prawem (...). W przypadku odstąpienia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego od określenia któregokolwiek z elementów wymienionych w art. 15 ust. 2 na organie planistycznym spoczywa obowiązek wykazania zbędności danej regulacji, np. w uzasadnieniu uchwały" (A. Kosicki, Komentarz aktualizowany do art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, teza 9, LEX/el.; por. też powołane tam orzecznictwo). Niemniej jednak brak któregokolwiek z wymaganych ustaleń – w tym ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., jeżeli miał istotny wpływ na treść planu miejscowego, może stanowić naruszenie art. 28 u.p.z.p. skutkujące stwierdzeniem jego nieważności, gdyż prowadzić może do zaburzenia ładu przestrzennego na całym terenie objętym planem bądź też wręcz do jego niewykonalności (por. tamże, teza 24).
Kwestionowany przez Wojewodę Małopolskiego § 13 ust. 2 pkt 2 zaskarżonej uchwały trzeba odczytywać łącznie z jej § 13 ust. 1.
§ 13 ust. 1 zaskarżonej uchwały stanowi: "Ustala się zasady kształtowania nowo – realizowanej i przebudowywanej zabudowy:
1) formę architektoniczną i gabaryty nowych obiektów budowlanych należy kształtować w nawiązaniu do tradycyjnej formy i skali architektury tego regionu, bez ograniczeń, w zakresie stosowania rozwiązań konstrukcyjnych, z zastosowaniem tradycyjnych materiałów wykończeniowych, respektując ustalenia niniejszego planu, przede wszystkim warunki kształtowania zabudowy określone w ust. 7 niniejszego paragrafu;
2) w stosunku do istniejących budynków, których formy obniżają walory kulturowe miejsca, zaleca się stopniową zmianę ich formy przy okazji przebudowy bądź nadbudowy np. poprzez zmianę kształtu i pokrycia dachu oraz kolorystyki i wykończenia elewacji, na zgodne z tradycją budowlaną miejsca.".
Z kolei zgodnie z § 13 ust. 2 pkt 2 dopuszcza się odstępstwa od zasady określonej w ust. 1 "w określonych sytuacjach" – "dla budynków o nowatorskich rozwiązaniach architektonicznych, wysokich walorach estetycznych stanowiących o podniesieniu wartości kulturowej miejsca".
Analizując powyższe przepisy zaskarżonej uchwały trzeba zauważyć, że kształtują one normę prawa miejscowego o wysoce niedookreślonej hipotezie i całkowicie blankietowej dyspozycji. Pojęcia takie jak: "nowatorskie rozwiązania architektoniczne", "wysokie walory estetyczne" mogą być – jak słusznie zauważył Wojewoda Małopolski – różnie rozumiane, przy czym w procesie ich wykładni dominujące znaczenie miałby czynnik subiektywny. Zakres zastosowania reguły wyjątkowej ma zatem rozmyte, płynne granice. Z kolei części dyspozytywnej normy praktycznie nie ma – budynek uznany za mający cechy wymienione w § 13 ust. 2 pkt 2 właściwie nie podlegałby ani zasadom kształtowania zabudowy wymienionym wprost w § 13 ust. 1, ani innym ustaleniom planu, do których przepis ten odsyła.
Zastosowana przez prawodawcę lokalnego konstrukcja normatywna powoduje, że co do pewnej, niedookreślonej kategorii budynków materia, o której traktują powołane wyżej przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego pozostaje nieuregulowana.
Z tych względów stwierdzono istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, co wyczerpuje przesłanki z art. 28 u.p.z.p i skutkuje stwierdzeniem nieważności uchwały w zaskarżonej części.
Argumentacja zawarta w odpowiedzi na skargę nie jest przekonująca. Plan miejscowy, jako akt normatywny musi zawierać ustalenia precyzyjne i jednoznaczne. Rozstrzygnięcia organów stosujących prawo powinny być przewidywalne dla podmiotów stosunków prawnych. Zastosowane pojęcia nieostre (wartościujące) tego nie gwarantują, bowiem nie określają w zupełny sposób kryteriów stosowania " zasad kształtowania nowo – realizowanej i przebudowywanej zabudowy".
Analogiczne stanowisko zawarł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w sprawach do sygn. akt : II SA/Kr 178/19 i II SA/Kr 707/19 i kolejnych.
Wszystkie naprowadzone motywy sprawiły, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w punkcie I wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 tej ustawy (pkt II). Na zasądzone koszty postępowania składa się kwota 480 zł tytułem wynagrodzenia radcy prawnego reprezentującego stronę skarżącą, ustalona jako stawka minimalna na podstawie § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło