II SA/Kr 1523/04

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu w sprawie ze skargi B. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie przyznania rodzinie zastępczej pomocy społecznej p o s t a n a w i a przyznać na rzecz adwokata P. P. wykonującego zawód w Kancelarii Adwokackiej w K., ul. [...], K. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie kwotę 219,60 zł (słownie: dwieście dziewiętnaście złotych, sześćdziesiąt groszy) w tym 39,60 zł podatku od towarów i usług, stanowiącą wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sygn. akt II SA/Kr 1523/04 P O S T A N O W I E N I E Dnia 11 czerwca 2008 r. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Monika Rudzka po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. N. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie przyznania rodzinie zastępczej pomocy społecznej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz w zakresie ustanowienia radcy prawnego Postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2007 roku przyznane zostało dla skarżącej B. N. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] Nr: [...] w przedmiocie przyznania rodzinie zastępczej pomocy społecznej. Na tej podstawie Dziekan Okręgowej Rady Adwokackiej w K. zarządzeniem z dnia [...] stycznia 2008 roku Nr [...] wyznaczył do niniejszej sprawy dla B. N. pełnomocnika w osobie adwokata dr P. P., któremu skarżąca udzieliła odpowiedniego pełnomocnictwa (k.128 akt). Działająca z upoważnienia adw. P. P. adw. A. K. poinformowała Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, że w niniejszej sprawie nie znalazła podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wniosła ponadto o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej stronie z urzędu za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej według norm przepisanych, oświadczając jednocześnie, że koszty te nie zostały przez skarżącą w żadnej części pokryte. Adw. A. K. poinformowała także o fakcie przekazania skarżącej sporządzonej opinii. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Zgodnie z art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Przez wyznaczonego adwokata rozumieć należy adwokata wskazanego przez Okręgową Radę Adwokacką w K. W przedmiotowej sprawie ORA w K. pełnomocnikiem z urzędu skarżącej wyznaczyła adw. P. P., dlatego wynagrodzenie winno zostać przyznane na jego rzecz. Pełnomocnik ustanowiony w ramach przyznanego stronie prawa pomocy otrzymuje wynagrodzenie, o którym mowa w art. 250 powołanej wyżej ustawy w związku z faktycznym udzieleniem pomocy prawnej. W przypadku, gdy pomoc polega na sporządzeniu opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, pełnomocnik powinien wykazać, że opinia została sporządzona i przekazana stronie. W postanowieniu z dnia 11 października 2006 roku, sygn. akt I FZ 288/06, Naczelny Sąd Administracyjny zajął stanowisko, iż opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej jest jedynie wyrazem poglądów adwokata co do zasadności popierania sprawy skarżącego w postępowaniu kasacyjnym. Sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej nie stanowi wprawdzie działania w imieniu ewentualnego mocodawcy w procesie, jednakże wymaga zapoznania się ze sprawą i przedstawienia potencjalnemu mocodawcy oceny prawnej dotyczącej jego sprawy. Tym samym czynność ta jest usługą prawną na jego rzecz i jako taka mieści się w ramach nieopłaconej pomocy prawnej (art. 250 p.p.s.a.). Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 z późniejszymi zmianami). Stosownie do treści § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" w/w rozporządzenia wynika, że zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należy się pełnomocnikowi z urzędu, m. in. w sytuacji, gdy sporządzi on opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wysokość stawki minimalnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wynosi 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli nie prowadził sprawy ten sam adwokat w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 zł. Stawka minimalna w innej sprawie niż taka, w której przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna oraz dotyczącej decyzji lub postanowienia Urzędu Patentowego wynosi 240 zł. Biorąc pod uwagę fakt, że adwokat P. P. został pełnomocnikiem B. N. po wydaniu przez Sąd wyroku oddalającego skargę, czyli po zakończeniu postępowania sądowego w pierwszej instancji, należy zastosować wyższy wskaźnik (75 %) wskazany w z § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b" cyt. rozporządzenia. W myśl § 2 ust. 3 w/w rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez adwokata ustanowionego z urzędu, opłaty, o których mowa w ust. 1, sąd podwyższa o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach (22 %). Mając powyższe na uwadze przyznano wyznaczonemu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną na mocy art. 250 w zw. z art. 258 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), § 18 ust. 1 pkt 2 lit "b", § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zmianami). Stawka podatku od towarów i usług została przyjęta na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zmianami). Sygn. akt II SA/Kr 1523/04 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2007 roku referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, po rozpoznaniu wniosku B. N. z dnia [...] listopada 2007 roku, umorzył postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznał skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Po wystąpieniu Sądu do Okręgowej Radcy Adwokackiej w K. na pełnomocnika B. N. został wyznaczony adwokat dr P. P. wykonujący zawód w Kancelarii Adwokackiej w K. przy ul. [...], któremu skarżąca w dniu [...] kwietnia 2008 roku udzieliła odpowiedniego pełnomocnictwa. Działająca z upoważnienia adw. P. P. adw. A. K. sporządziła opinię o braku podstaw do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. W dniu [...] maja 2008 roku do tut. sądu wpłynął kolejny wniosek B. N. na urzędowym formularzu "PPF" o przyznanie prawa pomocy. Strona domaga się w nim zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, gdyż wyznaczony z urzędu adwokat nie spełnił oczekiwań skarżącej, tj. nie działał zgodnie z jej interesem. Uzasadniając wniosek skarżąca podniosła, iż jej obecne dochody emerytalno – rentowe i dofinansowanie rodziny zastępczej nie pozwalają na wygospodarowanie środków finansowych na opłaty sądowe i porady prawne. Mając na uwadze powyższe, zważono, co następuje: Odnośnie wniosku skarżącej o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, iż zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit "a" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że w sprawach z zakresu szeroko pojętej pomocy społecznej, a do tej kategorii spraw należy także przedmiotowa sprawa, strona skarżąca nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych, dokonane na mocy niniejszego przepisu, oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków. W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest bezprzedmiotowy. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzono postępowanie w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, uznając je za bezprzedmiotowe. Odnosząc się natomiast do wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego z urzędu należy wyjaśnić, iż na mocy prawomocnego postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 grudnia 2007 roku skarżąca B. N. korzysta z prawa pomocy z zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata z urzędu. Jak wynika z akt sprawy, prawo to nie zostało skarżącej cofnięte na podstawie art. 249 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 150, poz. 1270 ze zmianami). Powyższe oznacza, iż w toku całego postępowania sądowego, zatem aż do wyczerpania procedury odwoławczej, łącznie z postępowaniem egzekucyjnym skarżąca może korzystać z pomocy profesjonalnego pełnomocnika bez ponoszenia jego wynagrodzenia i wydatków. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie stronie realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. W niniejszym postępowaniu Sąd zapewnił skarżącej to prawo ustanawiając profesjonalnego kwalifikowanego pełnomocnika, którym został, zgodnie z wolą strony, adwokat. Skoro skarżąca dysponuje w niniejszym postępowaniu prawem do pełnomocnika, nie jest możliwe ponowne przyznanie jej tego prawa. Dla oceny wniosku jest przy tym bez znaczenia fakt, że skarżąca domaga się obecnie ustanowienia radcy prawnego, zamiast adwokata. Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują bowiem możliwości wyznaczania kolejnego pełnomocnika (w tym przypadku radcy prawnego zamiast adwokata) tylko z tego powodu, że strona skarżąca nie jest zadowolona z efektów pracy pełnomocnika wyznaczonego z urzędu, czy też nie darzy go zaufaniem. Zatem żądanie strony skarżącej w przedmiocie ustanowienia kolejnego pełnomocnika z urzędu należy uznać za bezprzedmiotowe, gdyż prawo pomocy w tym zakresie zostało już skarżącej przyznane. Z tych względów, działając na zasadzie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) umorzono postępowanie w przedmiocie ustanowienia radcy prawnego.