II SA/Kr 1526/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie: WSA Paweł Darmoń (spr.) WSA Aldona Gąsecka-Duda Protokolant: Anna Balicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2015 r. sprawy ze skargi Związku [...] w K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 20 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego skargę oddala. Wojewoda decyzją z dnia 20 sierpnia 2014 r., znak [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 oraz art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (jednolity tekst z 2013 r., Dz. U. poz. 267 ze zmianami) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (jednolity tekst z 2013 r. Dz. U. poz. 1409 ze zmianami), w związku z pismem Związku [...], K., zatytułowanym "odwołanie" od decyzji Prezydenta Miasta z 30 maja 2014 r., nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na wykonanie robót budowlanych - umorzył postępowanie wszczęte pismem Związku [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta Nr [...] z 30 maja 2014 r., znak: [...] zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na budowę dla Gminy Miejskiej reprezentowanej przez Zarząd Budynków Komunalnych w K. dla zamierzenia inwestycyjnego: "Remont budowlany, przebudowa i prace konserwatorskie przy budynku "[...]", A. w K., wraz z rozbiórką betonowych schodów zewnętrznych, remontem windy, remontem i wymianą stolarki, remontem sanitariatów, klatki schodowej i elewacji oraz wymianą instalacji wewnętrznych energii elektrycznej, wód.- kan., c.o. i instalacji odgromowej w obiekcie, działka ewidencyjna [...] obręb [...]". Od decyzji tej odwołał się Związek [...], który jednak w ocenie Wojewody nie ma przymiotu strony postępowania. Zgodnie z dyspozycją art. 127 kpa, odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie. Z kolei w myśl art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane "stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu". Analiza akt wykazała, że organ pierwszej instancji ustalił obszar oddziaływania (nieruchomość - działka nr [...]) i określił krąg stron postępowania. W postępowaniu uczestniczył na prawach strony Związek [...]. Jednakże z treści załączonej do akt sprawy Księgi Wieczystej ([...]) nieruchomości - działka nr [...] obręb [...] wynika, że właścicielem tej nieruchomości jest Gmina Miejska, brak jest natomiast wpisów dotyczących innej formy władania (tj. wpisów dotyczących innych osób, stowarzyszeń czy instytucji). Organ odwoławczy pismem z 18 lipca 2014 r., zwrócił się do organu pierwszej instancji o udzielenie wyjaśnienia w powyższej kwestii. Z uzyskanych wyjaśnień wynika, że w załączonym do akt sprawy wypisie z ewidencji gruntów dla działki nr [...], znajduje się informacja, zgodnie z którą Związek [...] występuje jako "użytkownik". Wojewoda podkreślił, że brak jest podstaw prawnych do utożsamienia "użytkownika" z "użytkownikiem wieczystym". Dodatkowo wyjaśniono, że informacja ta nie jest zgodna ze stanem rzeczywistym (wynikającym z dokumentów - wypisu z księgi wieczystej, wyroku Sądu Rejonowego dla Krakowa [...] z 13 października 2013 r. oddalającego powództwo Związku przeciwko Gminie Miejskiej o uzgodnienie treści księgi wieczystej oraz wyroku sądu administracyjnego dotyczącego odmowy pozyskania przez Związek [...] użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości). Ponadto wyrokiem Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie Wydział I Cywilny z 17 marca 2014 r. nakazano Związkowi [...] wydanie tej nieruchomości. W piśmie Urzędu Miasta z dnia 28.07.2014 r. wyjaśniono, iż pismem z 12 czerwca 2014 r. wystąpiono do Wydziału Geodezji Urzędu Miasta o wykreślenie z ewidencji gruntu ww. zapisu (informacji, że użytkownikiem nieruchomości jest Związek [...]) jako niezgodnego ze stanem prawnym. Analiza zgromadzonych dokumentów pozwala stwierdzić, zatem że organ pierwszej instancji nieprawidłowo określił krąg stron postępowania w sprawie, przyznając przymiot strony Związkowi [...]. Skutkiem tego również nieuprawnione było doręczenie decyzji Związkowi [...]. W związku z tym, że pismo zatytułowane "odwołanie" nie zostało złożone przez osobę uprawnioną, nie mogło skutecznie wszcząć postępowania odwoławczego. Jak wynika z orzecznictwa sądów administracyjnych "Odwołanie może złożyć jedynie strona postępowania, zatem w przypadku wpłynięcia pisma stanowiącego odwołanie, obowiązkiem organu odwoławczego w pierwszej kolejności jest zbadanie, czy pochodzi ono od podmiotu uprawnionego będącego stroną w postępowaniu. Powyższe stanowi podmiotową przesłankę dopuszczalności odwołania, zatem ustalenie tej kwestii warunkuje zgodne z prawem prowadzenie postępowania odwoławczego i rozpoznanie merytoryczne sprawy. Stwierdzenie braku legitymacji do złożenia odwołania obliguje organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego, o czym stanowi art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a." (wyrok WSA w Szczecinie sygn. akt II SA/Sz 1142/12 z 07.03.2013 r.). Ponieważ Związek [...] nie jest właścicielem, użytkownikiem wieczystym ani zarządcą nieruchomości, zatem nie przysługuje temu podmiotowi przymiot strony postępowania w sprawie zakończonej zaskarżoną decyzją. Posiadając, zatem uprawnienie wynikające z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie odwoławcze w sprawie pozwolenia na budowę, zainicjowane przez osobę niebędącą stroną postępowania, winno zostać umorzone. Powyższą decyzję zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Związek [...], zarzucając rażące naruszenie: prawa, zasad sprawiedliwości, prawdy, obiektywizmu. Podniósł, że zaskarżana decyzja rażąco narusza wyższy interes społeczny i polityczny. Wbrew niepodważalnym faktom, w decyzji znalazły się stwierdzenia niedopuszczalne, kompromitujące autorów. Uzasadnienie to cały ciąg stwierdzeń nieprawdziwych, stanowiących element akcji prowadzonych od lat przeciwko [...] i przeciwko Idei Służby dla RP - nieprzerwanie od 30 maja 1918 r. realizowanej przez Związek [...]. Decyzja jest całkowicie pozbawiona podstaw prawnych i formalnych, ale i politycznych czy moralnych. Nie ma żadnych podstaw, przede wszystkim prawnych do wyłączenia Związku [...] - już 97 rok trwającego w Służbie dla RP ze sprawy, w której Związek jest nie tylko stroną, ale jest niepodważalnie w sposób oczywisty zainteresowany. Skarżący podkreślił, że w [...] działa powołane w 1922 r. Muzeum Czynu Niepodległościowego, prowadzące ważną społecznie i politycznie działalność dokumentacyjną i edukacyjną. Zarzuca, że - wbrew uniwersalnym zasadom obiektywizmu - w decyzji przyjęto bezkrytycznie wyłącznie stanowisko zajęte przez Urząd Miasta; stanowisko niezgodne ze stanem faktycznym i dokumentami; całkowicie pozbawione podstaw prawnych, formalnych, ale rażąco godzące również w uniwersalne zasady sprawiedliwości; zasady polityczne, moralne, historyczne - wyjątkowo istotne w tej sprawie. Związek [...] po raz kolejny podkreślił, że wpis [...] do ksiąg wieczystych dokonany został przez UM, który miał świadomość, że stanowi to rażące naruszenie prawa, a więc jest nieważny z mocy prawa. Sprawa przestępczego wpisu [...] przez Urząd Miasta ksiąg wieczystych jest przedmiotem stosownego postępowania prokuratorskiego. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 ustawy). Dokonana w powyższym zakresie kontrola zaskarżonej decyzji prowadzi do wniosku, że jest ona prawidłowa, a skarga wniesiona w niniejszej sprawie jest bezzasadna i jako taka podlega oddaleniu. Decydujące znaczenie dla rozpoznania sprawy ma pojęcie strony postępowania w rozumieniu art. 28 ust. 2 ustawy prawo budowlane (jednolity tekst z 2013 r. Dz. U. poz. 1409 ze zmianami). W sprawie o pozwolenie na budowę przymiot taki posiadają: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Przepisu art. 31 k.p.a., dotyczącego udziału organizacji społecznej w sprawie dotyczącej innej osoby, nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę (ust. 3). W niniejszej sprawie Związek [...] nie wyprowadzał swoich uprawnień do udziału w postępowaniu z art. 31 k.p.a., lecz podnosił, że przysługują mu prawa rzeczowe do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania - a więc opierał swoją legitymację na przepisie art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Ze skargi nie wynika jednak w żaden sposób, czy Związek [...] uważa się za właściciela, użytkownika wieczystego, czy też za zarządcę oraz w odniesieniu, do której nieruchomości takie uprawnienie mu przysługuje (czy w stosunku do nieruchomości, na której stoi budynek mający być przedmiotem robót budowlanych, czy też w stosunku do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji). Argumenty strony skarżącej nie zasługują na uwzględnienie. Związek [...] nie ma przymiotu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej remont budowlany, przebudowę i prace konserwatorskie przy budynku "[...]" A. w K.. Strona skarżąca nie ma tytułu prawnego do nieruchomości, na której prowadzona jest inwestycja, ani do innych nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Jedynie wypis z ewidencji gruntów zawiera wpis stowarzyszenia jako użytkownika nieruchomości, jednakże po pierwsze: użytkownik nie został wymieniony w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane jako podmiot, któremu przysługują prawa strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a po drugie: z innych zgromadzonych w sprawie dokumentów oraz wyroków wydanych przez sądy powszechne i administracyjne wynika, że wpis ten jest niezgodny z rzeczywistym stanem prawnym. Przede wszystkim na brak jakichkolwiek uprawnień strony skarżącej w odniesieniu do działki nr [...], C. wskazuje odpis z księgi wieczystej nr [...]. Powództwo Związku [...] o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym zostało prawomocnie oddalone przez Sąd Rejonowy dla [...] w Krakowie z dnia 13 października 2011 r., sygn. [...]. Na brak tytułu prawnego do nieruchomości wskazano również w uzasadnieniu wyroku Sądu Rejonowego dla [...] w Krakowie z dnia 17 marca 2014 r., wyrok sygn. akt [...], którym nakazano między innymi stronie skarżącej wydanie Gminie Miejskiej nieruchomość położoną w K. stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...], zabudowaną budynkiem – [...] w stanie wolnym od mienia ruchomego. Wreszcie w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja Prezydenta Miasta z dnia 26 listopada 2010 r. o odmowie przekształcenia ustanowionego kontraktem z dnia 29 grudnia 1933 r. prawa zabudowy nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w prawo użytkowania wieczystego na rzecz Związku [...]. W trakcie postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oraz Naczelny Sąd Administracyjny przesądziły, że treść postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Krakowie o wpisaniu do rejestru stowarzyszeń stowarzyszenia pod nazwą "Związek [...]" jako kontynuacji związku istniejącego od dnia 30 maja 1918 r. z siedzibą w K., może stanowić tylko i wyłącznie o nazwie i siedzibie rejestrowanego stowarzyszenia. Sformułowanie "kontynuacja" oznaczać więc może jedynie odwołanie się do tradycji przedwojennego Z., a nie stanowić o tożsamości, czy też następstwie prawnym. Ponieważ istniejący obecnie i występujący w niniejszej sprawie w charakterze skarżącego Związek [...] nie jest ani tym samym podmiotem, co przedwojenny Związek [...], ani też nie jest jego następcą prawnym, to nie przysługują mu żadne uprawnienia do przedmiotowej nieruchomości. W świetle powyższego bezzasadne są argumenty podniesione w skardze, jakoby strona skarżąca działała nieprzerwanie od 30 maja 1918 roku, a także zarzuty dotyczące reprezentowania przez stronę skarżącą "ważnego, szeroko pojętego interesu społecznego". Skoro Związek [...] nie ma tytułu prawnego do nieruchomości objętej pozwoleniem na budowę, ani też do nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji, to nie ma legitymacji do występowaniu w przedmiotowym postępowaniu jako strona. W takiej sytuacji prawidłowe było rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Wobec powyższego skarga wniesiona w niniejszej sprawie podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.