II SA/Kr 153/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia NSA Izabela Dobosz po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprzeciwu Stowarzyszenia "[...]" w K. od postanowienia referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Kr 153/07 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwolnienia skarżącego od kosztów sądowych oraz oddalenia jego wniosku o ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia postanawia: odrzucić sprzeciw. Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2007 r. sygn. II SA/Kr 153/07 referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie umorzył postępowanie w sprawie zwolnienia Stowarzyszenia "[...]" w K. od kosztów sądowych oraz oddalił jego wniosek o ustanowienie adwokata (k. 56 - 60). W terminie otwartym do złożenia sprzeciwu od tego postanowienia drogą elektroniczną wpłynęło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pismo stanowiące sprzeciw - według słów przedstawiciela strony skarżącej "podpisane podpisem elektronicznym kwalifikowanym" (k. 68 - 69). Zarządzeniem z dnia [...] lutego 2008 r. Stowarzyszenie zostało wezwane do usunięcia braków formalnych powyższego pisma przez złożenie podpisu przez osoby uprawnione - w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia pisma. Pomimo upływu zakreślonego terminu Stowarzyszenie zarządzenia nie wykonało. Zgodnie z art. 46 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) każde pismo strony powinno m. in. zawierać jej podpis albo podpis jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Sprzeciw skarżącego z daty 28 stycznia 2008 r. tego warunku nie spełniał, bowiem podpis elektroniczny nie jest podpisem, o którym mowa w powołanym art. 46 § 1 pkt 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym (Dz. U. z 2001 r. Nr 130 poz. 1450) bezpieczny podpis elektroniczny weryfikowany przy pomocy kwalifikowanego certyfikatu wywołuje skutki prawne określone ustawą, jeżeli został złożony w okresie ważności tego certyfikatu. Przepis ten odsyła do ustaw szczególnych, które dopuszczają możliwość posługiwania się podpisem elektronicznym w określonych sytuacjach, bowiem w polskim systemie prawa nie ma żadnego przepisu, który generalnie zrównywałby podpis elektroniczny z podpisem własnoręcznym. Wśród ustaw dopuszczających stosowanie podpisu elektronicznego można przykładowo wskazać kodeks cywilny (art. 60 i art. 78 § 2) i kodeks postępowania administracyjnego (art. 57 § 1 pkt 1 i art. 63 § 3a). Jednakże wskazane przepisy dotyczą wyłącznie zakresu, jaki reguluje dana ustawa. W ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie ma odpowiednika wskazanych wyżej przepisów kodeksu cywilnego i kodeksu postępowania administracyjnego, a pojęcie "podpis elektroniczny" w ogóle się nie pojawia. Jedyny wyjątek od konieczności złożenia własnoręcznego podpisu przez stronę lub jej pełnomocnika pod pismem adresowanym do sądu wprowadza art. 46 § 4, który stanowi: za stronę, która nie może się podpisać, podpisuje pismo osoba przez nią upoważniona, z wymienieniem przyczyny, dla której strona sama się nie podpisała. Trzeba również pamiętać o art. 1 pkt 6 oraz art. 2 ust. 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. Nr 64, poz. 565 ze zm.). Pierwszy z powołanych przepisów stanowi, że ustawa, o której mowa, określa zasady wymiany informacji drogą elektroniczną, w tym dokumentów elektronicznych, pomiędzy podmiotami publicznymi a podmiotami niebędącymi podmiotami publicznymi. Jednakże zgodnie z art. 2 ust. 3 przepisów tej ustawy nie stosuje się do sądów administracyjnych. Również doktryna i orzecznictwo podzielają pogląd o niedopuszczalności posługiwania się popisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (P. Szkudlarek, Kwartalnik Prawa Publicznego 2004/1/271 "Wymiana korespondencji w nowej procedurze sądowoadministracyjnej", postanowienie WSA w Warszawie z 6 czerwca 2007 r. sygn. IV SO/Wa 58/07, postanowienie WSA z Łodzi z dnia 17 października 2007 r. sygn. III SAB/Łd 6/07). Skoro więc nie jest dopuszczalne posługiwanie się podpisem elektronicznym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało uznać, że sprzeciw od postanowienia z dnia 20 grudnia 2007 r. jest dotknięty brakiem formalnym w postaci braku podpisu osoby uprawnionej do reprezentacji Stowarzyszenia, które wniosło sprzeciw. Skarżące Stowarzyszenie zostało wezwane do uzupełnienia tego braku formalnego sprzeciwu i w zakreślonym terminie go nie uzupełniło. Z tego względu sprzeciw ten należało odrzucić na podstawie art. 259 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.