II SA/Kr 1549/02

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 marca 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie : WSA Aldona Gąsecka-Duda AWSA Janusz Kasprzycki Protokolant : Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 29 kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana, III. zasądza od [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] na rzecz skarżącego Z. Ł. kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Kr 1549/02 Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] .12.2000r, wydaną na podstawie art.48 ustawy z dnia 7.07.1994r Prawo budowlane / Dz.U. Nr 89 poz.414 z późn.zm./ oraz art.104 kpa Powiatowy Inspektor nadzoru Budowlanego w Suchej Beskidzkiej nakazał Z. Ł. dokonanie rozbiórki budynku inwentarskiego - chlewni na działce nr [...]położonej w [...] wybudowanego bez wymaganego zezwolenia. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że na podstawie oględzin przeprowadzonych w dniu [...].12.2000r ustalono , że na działce [...] położonej w [...] inwestor wybudował budynek inwentarski , murowany , z pustaków żużlowych, bez wymaganego pozwolenia na budowę . Budynek został dobudowany do istniejącego garażu , ma wymiary 6,80 x 12,20 m. Zgodnie z oświadczeniem inwestora budynek został wybudowany latem 1999r. Budynek jest użytkowany jako chlewnia i znajduje się w nim 50 sztuk trzody chlewnej. W odwołaniu inwestor wniósł o uchylenie nakazu rozbiórki, powołując się na swoją ciężką sytuację zdrowotną i materialną. Decyzją z dnia 29 kwietnia 2002r znak : [...] , wydaną na podstawie art. 138 § l pkt l kpa , po rozpoznaniu odwołania inwestora [...] Wojewódzki inspektor nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał , że organ I instancji uczynił zadość przepisom kpa i prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] zapewnił gwarancje procesowe dla wszystkich stron postępowania , gdyż strony miały zapewniony udział w każdej fazie postępowania wymagającej ich osobistego udziału oraz możliwość wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Organ I instancji prawidłowo zastosował przepis art.48 prawa budowlanego. Z dokonanych ustaleń jednoznacznie wynika , że w 1999r inwestor bez wymaganego pozwolenia wybudował budynek inwentarski. Potwierdza to złożone do protokołu oględzin oświadczenie inwestora Z. Ł., który podał , że " w miejscu istniejącej obecnie chlewni znajdowały się stare zabudowania drewniane służące do przechowywania sprzętu rolniczego , które ze względu na zły stan techniczny musiały być rozebrane". Oznacza to, że inwestor wybudował nowy budynek w miejscu niegdyś istniejącego budynku drewnianego. Nie jest możliwe uchylenie decyzji organu I instancji ze względu na okoliczności osobiste jej adresata. Przepis art.48 prawa budowlanego jest bezwzględnie obowiązujący i organ , w razie spełnienia wymienionych w nim przesłanek, nie mógł odstąpić od nakazania rozbiórki, W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na po wyższą decyzję Z. Ł. wniósł o jej uchylenie , zarzucając , że decyzja narusza przepisy prawa budowlanego i przepisy postępowania. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań trzech świadków. W uzasadnieniu skargi podał , że stan zdrowia uniemożliwia mu świadome , odpowiedzialne składanie oświadczeń woli i wiedzy. Dlatego też prowadzenie gospodarstwa przejęła żona I. Ł.. Ona też była , jako właściciel działki nr [...] , inwestorem przedmiotowej chlewni. Podniósł , że jego oświadczenia złożone do protokołu oględzin nie były do końca zgodne z prawdą. Ze względu na swoją chorobę skarżący zapomniał, że budowa chlewni rozpoczęła się jeszcze przed 1995r. Już w 1996r żona skarżącego hodowała w chlewni trzodę. Materiały na chlewnię zostały zakupione przed 1995r , czego dowodem są kserokopie rachunków. Skarżący podniósł , że organ winien odebrać wyjaśnienia od właścicielki działki. W odpowiedzi na skargę strona przecina wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Sąd zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art.97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1271), sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dlatego też właściwym do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie. Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi , sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi / art. 134 ustawy/. Na wstępie stwierdzić należy , że w odpowiedzi na skargę organ nie ustosunkował się do istotnego zarzutu skargi , że w postępowaniu nie brała udziału I. Ł., będąca właścicielem działki nr [...] i inwestorem przedmiotowej chlewni. Kserokopie dokumentów przedłożone przy skardze okoliczności tych nie potwierdzają, gdyż w akcie własności ziemi numer działki nie jest czytelny , zawiadomienie o wpisie do księgi wieczystej z dnia [...] .08.1976 nie zawiera oznaczenia działki , a w decyzji podatkowej nie podano , których nieruchomości dotyczy. W przedłożonych aktach administracyjnych brak jest choćby wypisu z ewidencji gruntów , tak więc nie wiadomo na jakiej podstawie organ ustalił krąg osób mających przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Stosownie do przepisu art. 28 kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Gdyby się okazało , że żona skarżącego jest wyłącznym właścicielem przedmiotowej nieruchomości , konieczność jej udziału w postępowaniu o rozbiórkę obiektu budowlanego znajdującego się na tej nieruchomości w charakterze strony Jest oczywista. Tak samo byłoby w sytuacji , gdyby I. Ł. była współwłaścicielem tej nieruchomości. Stronami postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 28 kpa, w sytuacji kiedy decyzja dotyczy praw czy obowiązków małżonków pozostających we wspólności majątkowej małżeńskiej (współwłasność łączna) winni być oboje małżonkowie, gdyż jeden z małżonków jest w rozumieniu art. 169 § l ustawy z dnia 23.04.1964 r. -Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93 ze zm.) w związku z art. 36 § 2 ustawy z 25.02.1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 1964 r. Nr 9, poz. 59 ze zm.) - osobą nieuprawnioną do rozporządzania przekraczającego zakres zwykłego zarządu majątkiem, dokonanego bez wymaganej zgody drugiego z małżonków (art. 37 § 3 Kro). W myśl przepisu art.7 kpa w toku postępowania administracyjnego organy stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Stosownie do przepisu art. 10 kpa organy administracji obowiązane też są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania. Poprzez udział w postępowaniu administracyjnym należy rozumieć udział stron w całym ciągu czynności przygotowawczych tego postępowania. Absencja strony w postępowaniu administracyjnym w rozumieniu art. 145 § l pkt 4 k.p.a. obejmuje zatem zarówno przypadki, gdy strona w ogóle nie brała udziału w postępowaniu, jak i gdy nie brała udziału w istotnych czynnościach przygotowawczych organu. Załatwienie spraw administracyjnych, w oparciu o określone w prawie materialnym kryteria przedmiotowe, z pominięciem gwarantowanych ustawowo praw podmiotowych strony, do której kierowane są jednostronne rozstrzygnięcia (decyzje administracyjne), koliduje z podstawowymi zasadami prawa i postępowania administracyjnego, wyrażonymi w art. 7 i 10 § l kpa. Fakt oczywistości samowoli budowlanej nie może zwalniać sądu administracyjnego od obowiązku zbadania czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem procesowym. W żaden sposób nie można by bowiem zaakceptować prowadzenia postępowania administracyjnego mającego za przedmiot rozbiórkę obiektu budowlanego z wyłączeniem któregokolwiek ze współwłaścicieli. W razie pominięcia współwłaściciela naruszony zostałby bowiem rażąco art. 10 kpa. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu jest przesłanką wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Sąd i to bez względu na to, czy miało ono czy też nie wpływ na wynik sprawy (treść decyzji). Konkludując stwierdzić należy , że decyzja o nakazaniu rozbiórki zapadła przedwcześnie , bez dokonania ustaleń , komu w niniejszej sprawie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 kpa. Stosownie do treści art. 145 § l pkt c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też , na podstawie powołanego wcześniej przepisu i art. 135 ustawy orzeczono jak w punkcie I wyroku . O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art.200 ustawy.