II SA/Kr 1552/04
WyrokWSA w Krakowie2005-03-31
Skład orzekający: SWSA Renata Czeluśniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania, wydane na podstawie uznania małżeństwa za stronę postępowania administracyjnego, jest zgodne z prawem?Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność postanowienia Wojewody, uznając, że małżeństwo jako takie nie posiada zdolności prawnej ani zdolności do czynności prawnych w postępowaniu administracyjnym. Stroną postępowania jest każdy z małżonków jako osoba fizyczna, a błędne przyjęcie odmiennej interpretacji doprowadziło do naruszenia przepisów o stronach postępowania, prawie do wniesienia odwołania oraz przepisów o kontroli sądowej.Stan faktyczny
Starosta wszczął postępowanie administracyjne w sprawie pozwolenia na nadbudowę budynku mieszkalnego na wniosek J. i J. Z. Następnie J. i J. Z. wycofali wniosek, co skutkowało wydaniem przez Starostę decyzji o umorzeniu postępowania. J. Z. odwołał się od tej decyzji, jednak Wojewoda postanowieniem stwierdził niedopuszczalność odwołania, uznając, że stroną postępowania jest "małżeństwo" i odwołanie powinno być wniesione przez oboje małżonków. J. Z. zaskarżył to postanowienie do WSA.Rozstrzygnięcie
Stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia w całości.Pełny tekst orzeczenia
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 31 marca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Renata Czeluśniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 marca 2005 r. sprawy ze skargi J. Z. na postanowienie Wojewody M. z dnia [...] 2004 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia - w całości.
Zawiadomieniem z dnia 13.08.2004r. Starosta N. zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego na wniosek J. i J. Z., właścicieli działki ewidencyjnej Nr "1" w K., w przedmiocie pozwolenia na nadbudowę istniejącego na tej działce budynku mieszkalnego.
W dniu 26.08.2004r. J.Z. i J.Z. wycofali swój wniosek o wydanie pozwolenia na nadbudowę budynku.
W związku z powyższym Starosta N. decyzją z dnia [...].09.2004r., znak:[...] umorzył postępowanie administracyjne prowadzone w sprawie wydania Państwu J. i J.Z. decyzji o pozwoleniu na nadbudowę ze zmianą konstrukcji dachu istniejącego budynku mieszkalnego na działce Nr "1" położonej w K.
Od decyzji tej odwołał się J.Z.
Postanowieniem z dnia [...] października 2004r. znak:[...] Wojewoda stwierdził niedopuszczalność odwołania J.Z. od decyzji Starosty N. z dnia [...].09.2004r. znak:[...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego prowadzonego na wniosek J. i J.Z.
W uzasadnieniu decyzji Wojewoda podniósł, iż żądanie wniesione przez jednego ze współmałżonków w sprawie, w której stroną są oboje /z uwagi na wspólność majątkową co do nieruchomości/ nie może być uznane za skuteczne. Ponadto za stronę postępowania, której przysługuje prawo odwołania, Wojewoda uznał " małżeństwo" J. i J.Z.
Pan J.Z. w skardze na powyższe postanowienie podniósł, że narusza ono jego prawa i interes prawny. Zarzucił m.in. naruszenie art. 36 § 2 i 37 § 1 i 2 krio, naruszenie przepisów art. 28 i 30 kpa oraz art. 134 kpa.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podkreślił, że zgodnie z ustawą z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę (nadbudowę) może się ubiegać jego właściciel. Skoro obiekt jest współwłasnością małżeńską to o wydanie pozwolenia może się ubiegać małżeństwo. Również odwołanie od decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wszczętej na wspólny wniosek współmałżonków winno być wniesione przez oboje małżonków, zważywszy, iż wcześniej oboje wycofali swój wniosek o wydanie pozwolenia. Stanowisko takie znajduje również potwierdzenie w przepisach ustawy z dnia 25.02.1964r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 z późn. zm.), z których wynika, iż w sprawach rozporządzania majątkiem wspólnym konieczna jest zgodna wola obojga małżonków. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie można przyjąć, że objęta wnioskiem małżonków nadbudowa budynku mieszkalnego jest czynnością zwykłego zarządu nieruchomością i nie stanowi rozporządzenia nieruchomością, a zatem że czynności te może podejmować każdy z małżonków samodzielnie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Skarga jest uzasadniona.
Sąd Administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego, nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami skargi (art. 3 § 1 i art. 134 § 1 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania.
Zgodnie z treścią art. 7 kpa w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
W przedmiotowej sprawie naruszono natomiast podstawowe zasady prawa i to nie tylko prawa administracyjnego, czy prawa budowlanego, ale prawa cywilnego.
Po pierwsze stwierdzić należy, iż prawa i obowiązki wynikające ze stosunków administracyjno-prawnych nie są w ogóle przedmiotem prawa rodzinnego.
Po drugie prawo polskie nie przyznaje zdolności prawnej, czy też zdolności do czynności prawnych małżeństwu (art. 8 - 24 kc w zw. z przepisami kodeksu rodzinnego i opiekuńczego w zw. z art. 30 § 1 kpa).
Przyjmując zatem, iż stroną postępowania administracyjnego jest "małżeństwo", a nie każdy z małżonków jako osoba fizyczna, organ rażąco naruszył prawo.
Art. 29 kpa wyraźnie stanowi kto może być stroną postępowania administracyjnego.
Błędne przyjęcie - wbrew przepisom art. 28 - 30 kpa, że skarżący nie jest stroną postępowania doprowadziło do równie błędnego stanowiska, iż nie ma on prawa do wniesienia odwołania, zgodnie z art. 127 § 1 kpa, a w konsekwencji doszło do wydania zaskarżonego postanowienia z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 134 kpa.
Jedynie na marginesie podnieść należy, iż wniosek o wydanie pozwolenia na budowę może złożyć każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, a rzeczą wtórną jest jego rozpoznanie w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt. 2 w związku z art.119 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2000r. Nr 153 poz. 1270) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło