II SA/Kr 1552/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie: WSA Jacek Bursa WSA Paweł Darmoń Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P.R. na decyzję Nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 26 sierpnia 2014 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją [...] z dnia 06.03.2014 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1, 80 ust. 2 pkt 1 oraz 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267) nakazał inwestorowi – P. R. - rozbiórkę obiektu gastronomicznego położonego przy ul. B. w K., zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jednostka ewidencyjna [...], zrealizowanego bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanego, wobec braku wypełnienia przez inwestora obowiązku nałożonego postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 30.09.2013 r. znak: [...]. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że w ramach wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy obiektu gastronomicznego bez zgody właściwego organu dokonano oględzin w terenie. Podczas tej czynności inspektorzy stwierdzili, że na przedmiotowej działce znajduje się budynek gastronomiczny o konstrukcji drewnianej na planie ośmiokąta, o wymiarach boków 1,55 m oraz 3,80 metra, przekryty dachem wielospadowym, pokryty "gontem" drewnianym. Stwierdzono również obecność innych obiektów związanych z prowadzoną przez P. R. działalnością gospodarczą. Inwestor oświadczył, że roboty budowlane rozpoczął w 2011 roku oraz, że nie posiada decyzji o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu decyzja taka była konieczna do rozpoczęcia budowy zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego. Z tych względów PINB postanowieniem z dnia 30.09.2013 r. nakazał zabezpieczyć obiekt budowlany przed dostępem osób trzecich oraz nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia do 29 listopada 2013 r. dokumentów wskazanych w art. 48 Prawa budowlanego – w celu zbadania dopuszczalności legalizacji obiektu budowlanego określonej w ustępie 2 tego przepisu, jako że w razie jej niemożliwości nakazuje się rozbiórkę obiektu. Obowiązek przedłożenia dokumentów nałożony ww. postanowieniem nie został jednak do dnia wydania decyzji wykonany. Organ wydał zatem decyzję przewidzianą w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P. R.. Stwierdził, że nie zgadza się z decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz wniósł o rozpatrzenie możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z dnia 26.08.2014 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 Kpa oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane uchylił skarżoną decyzję w całości oraz na podstawie art. 48 ust.1 w zw. z art. 48 ust.4 ustawy Prawo Budowlane nakazał P. R. rozbiórkę budynku gastronomii zlokalizowanego na działce nr [...] obr. [...], jednostka ewidencyjna [...]. Organ odwoławczy wskazał, że skarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodził się z ustaleniami dotyczącymi braku decyzji o pozwoleniu na budowę oraz dotyczącymi kwestii legalizacji mającej doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Odniósł się dodatkowo do planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miasta dotyczącego obszaru "[...]", w którym wskazano na możliwość lokalizacji obiektów gastronomicznych. Zgodność przedmiotowego budynku z planem zagospodarowania przestrzennego potwierdziła zasadność wydanego w I instancji postanowienia, którym nałożono na P. R. obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających legalizację obiektu budowlanego. Zdaniem organu wyznaczony termin był wystarczający do wykonania tego obowiązku. Strona nie przedstawiła wymaganych dokumentów, zatem wydana przez PINB decyzja była w ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego prawidłowa. Dla potwierdzenia tego rozstrzygnięcia, w decyzji, powołano się na wyrok WSA w Olsztynie o sygnaturze II SA/Ol 265/1, który wskazuje, na kim spoczywa ciężar dowodu w procesie legalizacji. To inwestor ma podjąć działania zmierzające do legalizacji samowoli budowlanej, a jego bierność oznacza rezygnację z usankcjonowania budowy. Odnosząc się do treści odwołania, w jego części odnoszącej się do uzyskania pozwolenia na użytkowanie, organ stwierdził, że jedyną możliwością uzyskania takiego pozwolenia jest uprzednie zalegalizowanie budowli. Niepodjęcie przez inwestora czynności mających prowadzić do powyższego skutku pozbawia go możliwości uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. Organ odwoławczy wskazał też, że decyzja wydana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. została uchylona w całości ze względu na omyłki pisarskie oraz przez niekompletną podstawę prawną, która wymagała do swojej poprawności dodania ustępu 4 z artykułu 48 Prawa budowlanego. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zreformował sentencję pod kątem gramatycznym oraz doprecyzował obiekt i nazwę organu, pozostawiając przedmiot oraz zakres postępowania bez zmian. W skardze na decyzję wydaną przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. P. R. wniósł o przywrócenie możliwości legalizacji obiektu. W uzasadnieniu skarżący powołał się na pozytywne następstwa związane z jego działaniami, z powodu których zaryzykował samowolę budowlaną. Wymienił między innymi imprezy okolicznościowe oraz zabawy dla dzieci. Wskazał też, że przed rozpoczęciem swojej działalności gospodarczej pozostawał bezrobotny. Na wniosek P. R. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i 83 ust. 2 ustawy Prawo budowlane wydał postanowienie, w którym wstrzymał wykonanie własnej decyzji nr 563/2014. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Postanowieniem Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 grudnia 2014 r. zwolniono skarżącego od kosztów sądowych oraz oddalono wniosek o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W piśmie procesowym z dnia 11 lutego 2015 r. oraz na rozprawie skarżący podtrzymał żądanie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, oddala skargę. W świetle powyższych zasad przedmiotowa skarga nie jest zasadna. Zakwalifikowanie wykonanych przez skarżącego robót budowlanych jako budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego prowadzi do wniosku, że na ich wykonanie konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego). W kontrolowanym postępowaniu bezspornym było, że skarżący przed rozpoczęciem robót budowlanych nie dysponował ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Zatem trafnie organy nadzoru budowlanego potraktowały wykonane roboty - budowę obiektu gastronomicznego jako samowolę budowlaną. W takiej sytuacji zastosowanie znajduje art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie się do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego oznacza, że orzeczenie obowiązku rozbiórki w przypadku wybudowania obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia na budowę musi być poprzedzone procedurą legalizacyjną, w ramach której organy dokonują oceny tego, czy dana budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza innych przepisów, w tym techniczno - budowlanych. Nakaz rozbiórki obiektu może być orzeczony dopiero wówczas, gdy okaże się, że nie ma prawnych możliwości jego legalizacji. W kontrolowanym postępowaniu stosowna procedura legalizacyjna została wszczęta, a postanowieniem z dnia z 30.09.2013 r., doręczonym skarżącemu w dniu 3.10.2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nałożył na skarżącego obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 29.11.2013 r. dokumentów niezbędnych do ewentualnej legalizacji samowoli budowlanej, czyli oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. [...] oraz czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanego obiektu. W postanowieniu zacytowano obowiązujące przepisy ustawy Prawo budowlane, informując o możliwości zalegalizowania przedmiotowej budowy. Ponadto w zawiadomieniu z dnia 20.02.2014 r., doręczonym 24.02.2014 r., oprócz poinformowania o prawach strony na podstawie art. 10 kpa, pouczono skarżącego o możliwości przedłożenia żądanych dokumentów jeszcze w terminie 7 dni od dnia doręczenia zawiadomienia . Bezspornym jest, że skarżący nie przedłożył wymaganych dokumentów, pomimo pouczenia o skutkach. Wobec tego, że skarżący nie skorzystał z możliwości zalegalizowania samowoli budowlanej, organ nadzoru budowlanego miał obowiązek wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu, co jednoznacznie wynika z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego. Nie mogły skutkować zatem uchyleniem zaskarżonej decyzji jakiekolwiek inne względy, poza prawnymi, o których mowa w skardze (względy rodzinne, finansowe, czy ogólnospołeczne). Jak wyżej wspomniano Sąd ocenia jedynie zgodność decyzji z prawem. Ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.