II SA/Kr 1552/16

WyrokWSA w Krakowie2017-06-13

Skład orzekający: Beata Łomnicka, Iwona Niżnik-Dobosz, Tadeusz Kiełkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, ale został postawiony dla przemijającego użytku i jest przedmiotem umowy darowizny jako mienie ruchome, może być uznany za część składową nieruchomości w rozumieniu prawa cywilnego, a w konsekwencji, czy właściciel gruntu, a nie podmiot władający obiektem, powinien być adresatem nakazu rozbiórki?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że obiekt budowlany, mimo trwałego połączenia z gruntem, nie stanowi części składowej nieruchomości, jeśli został postawiony dla przemijającego użytku i jest traktowany jako mienie ruchome. W takim przypadku, zgodnie z prawem budowlanym, adresatem nakazu rozbiórki może być podmiot władający obiektem, a nie właściciel gruntu. Sąd podkreślił, że pojęcie "trwałego powiązania z gruntem" w prawie budowlanym ma inne skutki prawne niż w prawie cywilnym.
Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę budynku wielofunkcyjnego posadowionego na działce nr ew. [...] w K. Właściciel obiektu, Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, złożyło skargę do WSA, zarzucając błędne ustalenie stosunków cywilnoprawnych i błędną wykładnię przepisów dotyczących części składowych nieruchomości oraz błędne określenie skarżącego jako właściciela obiektu. Skarżący twierdził, że obiekt jest trwale związany z gruntem i stanowi własność Skarbu Państwa, a on sam jest jedynie jego władającym na podstawie umowy użyczenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędziowie : WSA Iwona Niżnik-Dobosz (spr.) WSA Tadeusz Kiełkowski Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2017 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej [...] D. J. sprawy ze skargi [...] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego w [...] na decyzję nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 7 października 2016 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki skargę oddala [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 7 października 2016 r. (znak: .....), na podstawie: - art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 z późn. zm. – dalej jako: k.p.a.) w zw. z - art. 48 ust. 1 i art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm. – dalej jako: u.p.b.) w zw. z - art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r., poz. 443 – dalej jako: ustawa zmieniająca u.p.b.), po rozpatrzeniu odwołania [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego reprezentowanego przez r.pr. P.S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: ....), którą nakazano "właścicielowi – [....] Wodnemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu – rozbiórkę budynku wielofunkcyjnego (o funkcji magazynowo-socjalnej) o wymiarach w rzucie 8,12 m x 2,88 m na działce nr [....] w K. (...)", utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: W dniu 2 czerwca 2015 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w G. przeprowadzili czynności kontrolne na dz. nr ewid. [....] w K. , podczas których ustalono, że na ww. nieruchomości znajduje się budynek wielofunkcyjny przeznaczony dla służb ratowniczych [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego. W protokole kontroli opisano konstrukcję obiektu, jego wymiary, sprecyzowano funkcję poszczególnych kondygnacji. Ponadto organ dodał, że z oświadczenia D.K. (prezesa zarządu [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego) wynikało, iż przedmiotowy obiekt został ustawiony na dz. w latach 2000/2001 i został wykonany przez Komendę Wojewódzką Policji w K. , przy czym zgodnie z jego wiedzą obiekt ten znajdował się wcześniej w innym miejscu. Do protokołu załączono szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną. Organ odwoławczy podał, że w aktach sprawy zalegał ponadto wniosek o zawarcie umowy użyczenia, pismo Wójta Gminy R. z dnia 12 sierpnia 2015 r. (znak: [....] ) z treści, którego wynikało, że dz. nr ewid. [....] w K. znajduje się na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy R. Nr XVIII/106/08 z dnia 5 września 2008 r. (Dz. Urz. Woj. .... z 2008 r. Nr 640, poz. 4370) pod tereny zbiornika wodnego "[....] ", fragment wypisu i wyrysu z miejscowego planu, pismo Wójta Gminy R. z dnia 9 października 2015 r. (znak: ....) i Wójta Gminy [....] z dnia 13 października 2015 r. (znak: .....). Następnie wskazano, że w dniu 20 lipca 2015 r. na dziennik podawczy organu I instancji wpłynęło pismo Komendy Wojewódzkiej Policji w K. , w którym podano, iż przedmiotowy obiekt został nieodpłatnie przekazany [....] Wodnemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu, do którego to pisma załączono dokumenty potwierdzające powyższą okoliczność, w tym kopię umowy darowizny z dnia [....] maja 2012 r. i protokołu zdawczo-odbiorczego z dnia [....] maja 2012 r. Decyzją z dnia 18 listopada 2015 r. (znak: .....), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. nakazał właścicielowi – [....] Wodnemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu – rozbiórkę budynku wielofunkcyjnego (o funkcji magazynowo-socjalnej) o wymiarach w rzucie 8,12 m x 2,88 m na dz. nr [....] w K. , wskazując że ww. obowiązek będzie wymagalny w dniu, w którym przedmiotowa decyzja stanie się ostateczna. Odwołanie od ww. decyzji wniosło [....] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe. Przesyłając odwołanie wraz z aktami postępowania organ I instancji zaznaczył, iż nie znalazł podstaw do zastosowania art. 132 k.p.a. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał, że dokonał on powtórnego, pełnego i merytorycznego rozpoznania sprawy administracyjnej w granicach zakreślonych treścią zaskarżonej decyzji, badając tak prawidłowość rozstrzygnięcia organu I instancji, jak i poprzedzającego je postępowania wyjaśniającego, w oparciu o akta sprawy nadesłane przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w G. (znak: ....). W dalszej kolejności organ odwoławczy podał, że po zweryfikowaniu kręgu stron postępowania wskazanego przez organ I instancji uznał go za prawidłowy i stwierdził, że pozostawał on tożsamy w postępowaniu odwoławczym. Następnie organ II instancji podkreślił, że przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie była zasadność nałożenia na [....] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe obowiązku rozbiórki budynku wielofunkcyjnego (o funkcji magazynowo-socjalnej) o wymiarach w rzucie 8,12 m x 2,88 m na dz. nr [....] w K. Jednocześnie organ odwoławczy zaznaczył, że w dniu 28 czerwca 2015 r. weszła w życie ustawa zmieniająca u.p.b., jednak z uwagi na fakt, iż do wszczęcia postępowania doszło przed dniem jej wejścia w życie, do prowadzonego postępowania w dalszym ciągu zastosowanie miały przepisy w brzmieniu dotychczasowym (art. 6 ust. 1 ustawy zmieniającej u.p.b.). [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podzielił również stan faktyczny ustalony przez organ I instancji w zakresie określenia daty powstania przedmiotowego obiektu budowlanego (lata 2000-2001), jego konstrukcji i wymiarów. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, nie budziła także zastrzeżeń organu II instancji dokonana przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. kwalifikacja prawna przedmiotu postępowania, jako budynku wielofunkcyjnego. Organ odwoławczy powołując się przy tym na treść art. 3 pkt 1 i 6, art. 28 ust. 1, art. 29 oraz art. 30 u.p.b. wskazał, że w świetle powołanych przepisów budowa ww. budynku nie została zwolniona przez ustawodawcę z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Organ II instancji zaznaczył bowiem, że z materiału dowodowego bezsprzecznie wynikało, iż obiekt powstał bez zgody właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej, na co wskazywać miało m.in. pismo Wójta Gminy R. z dnia 9 października 2015 r. (znak: ....) i Wójta Gminy U. z dnia 13 października 2015 r. (znak: ....) oraz protokół z czynności kontrolnych z dnia 2 czerwca 2015 r. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, niedopełnienie ww. obowiązku skutkować musiało w dalszym etapie prowadzeniem postępowania w trybie art. 48 u.p.b., przewidującym możliwość zalegalizowania samowoli budowlanej. Organ II instancji podkreślił przy tym, że wszczęcie ww. procedury legalizacyjnej możliwe jest dopiero w przypadku ustalenia, iż obiekt zrealizowany bez uprzedniego uzyskania przez inwestora decyzji o pozwoleniu na budowę jest zgodny z przepisami regulującymi kwestie zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami odrębnymi, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. dodał także, że niedopełnienie chociażby jednej z tych przesłanek powodować będzie konieczność rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu. W dalszej kolejności organ odwoławczy wskazał, że po dokonaniu weryfikacji czynności podjętych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. celem ustalenia zasadności braku wszczęcia postępowania legalizacyjnego w niniejszej sprawie, uznał on, że działanie organu I instancji było prawidłowe. Organ II instancji zaznaczył bowiem, iż z analizy materiału dowodowego (mapy, na którą naniesiono obrys budynku, wyrysu i wypisu z planu miejscowego oraz pisma Wójta Gminy R. z dnia 12 sierpnia 2015 r.) wynikało jednoznacznie, że zapisy aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazywały wykonywania zabudowy na terenie oznaczony symbolem 1.1., na którym położony jest przedmiotowy obiekt. Dodatkowo, zastrzeżeń organu odwoławczego nie budziło także ustalenie, przez organ I instancji podmiotu będącego inwestorem obiektu, tj. Komendy Wojewódzkiej Policji w K. oraz utraty przez nią prawa do władania obiektem umożliwiającym wykonanie obowiązków wynikających z u.p.b. (umowa darowizny z dnia [....] maja 2012 r. i protokół zdawczo-odbiorczy z dnia [....] maja 2012 r. sporządzony na okoliczność przekazania majątku ruchomego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. na rzecz [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego). [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wskazał bowiem, że z treści ww. umowy wynikało jednoznacznie, iż darczyńca [.... Komendant Wojewódzki Policji w K. ] przekazuje obdarowanemu [..... Wodnemu Ochotniczemu Pogotowiu Ratunkowemu] na własność segment konstrukcji drewnianej typu "[....] " w ilości 1kpl, zaś obdarowany darowiznę przyjmuje. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego – w świetle art. 52 u.p.b. – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. słusznie nie mógł uznać inwestora za adresata zaskarżonej decyzji. Organ zaznaczył, że przedmiotowy obiekt został położony na płycie fundamentowej i przytwierdzony do niej śrubami w taki sposób, aby oparł się siłom przyrody oraz był użytkowany w sposób zgodny z przeznaczeniem, na którą to okoliczność wskazywał protokół z czynności kontrolnych z dnia [....]2015 r. W ocenie organu odwoławczego, to zaś przesądziło o uznaniu go przez organ nadzoru budowlanego – w świetle prawa budowlanego – za trwale związany z gruntem. Według [....]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. stwierdzenie, że takie przymocowanie obiektu spowodowało (jak chciałaby tego strona skarżąca), iż stał się on częścią składową nieruchomości, przez co jego własność przeszła na właściciela dz. nr ewid. [....] w K. w duchu zasady superficies solo cedit, byłoby nieuprawnione i za daleko idące. Organ odwoławczy przytoczył w tym miejscu definicję części składowej zawartą w art. 47 § 2 i 3 k.c. i na tej podstawie podał, że w jego ocenie przedmiotowy obiekt nie stanowił części składowej nieruchomości i został z nią połączony dla przemijającego użytku, za czym przemawiać miało również oświadczenie D.K. zawarte w protokole z czynności kontrolnych z dnia [....] 2015 r. Stąd też, zdaniem organu II instancji, powołane powyżej dokumenty jak również umowa użyczenia gruntu, na którym obiekt został posadowiony pozwalały na uznanie [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego za właściciela obiektu i adresata obowiązków wynikających z prawa budowlanego. Tym samym, organ odwoławczy zaznaczył, że organ I instancji poczynił wystarczające ustalenia dające podstawę do orzeczenia rozbiórki samowolnie zrealizowanego budynku wielofunkcyjnego na dz. nr ewi. [....] w K. Skargę na ww. decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona skarżąca – [....] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Strona skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. poprzez: • błędne ustalenie stosunków cywilnoprawnych panujących na nieruchomości i w konsekwencji błędne ustalenie podmiotu zobowiązanego do rozebrania przedmiotowego obiektu, 2. art. 47 oraz art. 48 k.c., poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że pomimo trwałego przymocowania obiektu do gruntu, nie stanowi on części składowej nieruchomości, 3. art. 52 u.p.b., poprzez błędne określenie strony skarżącej jako właściciela przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu skargi strona skarżąca wskazała, że w jej ocenie, za słuszny należało przyjąć pogląd, zgodnie z którym skarżąca jest jedynie władającym, a nie właścicielem przedmiotowego obiektu. Ponadto, strona skarżąca podniosła, że w postępowaniu przed organem I instancji zasadnie ustalono, że przedmiotowy budynek wielofunkcyjny jest trwale związany z gruntem, zatem zgodnie z zasadą superficies solo cedit wyrażoną w art. 48 i art. 191 k.c. właścicielem przedmiotowego budynku jest właściciel gruntu, na którym jest obecnie posadowiony przedmiotowy budynek. Strona skarżąca podała przy tym, że zgodnie z ustaleniami poczynionymi w toku postępowania administracyjnego właścicielem nieruchomości, jaki i też wszystkiego co jest z nią połączonej jest Skarb Państwa, a zarządcą Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. Tym samym, zdaniem strony skarżącej, w chwili obecnej jest ona wyłącznie władającym przedmiotową nieruchomością, z uwagi na zawartą umowę użyczenia z dnia [....] 2015 r., która to umowa nie pozwala skarżącej uczynić zadość wydanej decyzji i wykonać rozbiórki przedmiotowego obiektu. Ponadto, strona skarżąca podkreśliła, że ustawowym obowiązkiem biorącego rzecz do używania jest po zakończeniu obowiązywania umowy użyczenia zwrot rzeczy (w tym przypadku nieruchomości wraz z jej częściami składowymi w postaci m.in. budynku wielofunkcyjnego) w stanie niepogorszonym (art. 718 k.c.). Dlatego też, zdaniem strony skarżącej, w związku z przysługującym jej uprawnieniami z tytułu zawartej umowy użyczenia nie może być ona uznana za podmiot w stosunku, do którego możliwe jest skierowanie decyzji rozbiórkowej zgodnie z art. 52 u.p.b. Dodatkowo strona skarżąca podkreśliła, iż nie posiadała ona prawa do dysponowania obiektem w zakresie umożliwiającym jego rozebranie, gdyż nie jest ona ani inwestorem, ani właścicielem, ani zarządcą przedmiotowego obiektu, a zatem skierowanie w stosunku do niej przedmiotowej decyzji należało uznać za niezgodne z obowiązującymi przepisami. Ponadto według strony skarżącej skoro zatem organ uznał bezsprzecznie, że obiekt został trwale przymocowany do gruntu, w taki sposób, aby oparł się siłom przyrody, to nie można było jednocześnie twierdzić, iż nie stanowi on części składowej gruntu. Mając na uwadze powyższe skarżąca wskazała, że przedmiotowy budynek jako część składowa nieruchomości stanowi własność jej właściciela, czyli Skarbu Państwa w imieniu, którego zarząd nieruchomością sprawuje Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w K. W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddaleniem podtrzymując przy tym w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Kompetencje sądów administracyjnych określają przede wszystkim przepisy art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, oraz art. 3 – 5, art. 134 i 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 2016, poz. 718 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, zadaniem więc sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na akt administracyjny jest ocena zgodności z prawem tego aktu. Dokonując tej oceny sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną. Granice sądowej kontroli ograniczają tylko granice sprawy i zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego przy braku przesłanek do stwierdzenia nieważności aktu. Sąd jednak podkreśla w tym miejscu, że w świetle zaś art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04). Skarga jest nieuzasadniona i jako taka zasługuje na oddalenie. W kontrolowanej sprawie bezsprzeczne jest, że działka nr ewid. [....] w K. , na której usytuowany jest pawilon/budynek objęty nakazem rozbiórki, znajduje się na obszarze przeznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego Gminy R. zatwierdzonym uchwałą Rady Gminy R. Nr XVIII/106/08 z dnia 5 września 2008 r. (Dz. Urz. Woj. ..... z 2008 r. Nr 640, poz. 4370) pod tereny zbiornika wodnego "[....] ", fragment wypisu i wyrysu z miejscowego planu, pismo Wójta Gminy R. z dnia 9 października 2015 r. (znak: ....) i Wójta Gminy U. z dnia 13 października 2015 r. (znak: .....). Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie nie budzi także wątpliwości, z uwagi na odpowiednie i wystarczające udokumentowanie tego braku w aktach sprawy, wbrew temu co podnosi strona skarżąca, że przedmiotowy budynek został zrealizowany bez odpowiedniego pozwolenia na budowę. Organy te kwestie wyjaśniły bez naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 k.p.a., a skarżący podmiot zarazem nie przedstawił dowodów przemawiających za jego tezą. W kontrolowanej sprawie kwestią sporną jest, kto w myśl art. 52 Prawa budowlanego, i w świetle powszechnie obowiązującego prawa, powinien być adresatem kontrolowanego obecnie przez Sąd I instancji nakazu rozbiórki przedmiotowego pawilonu. Strona skarżąca podnosi, że skoro pawilon, o którym jest mowa w kwestionowanych decyzjach organów nadzoru budowlanego jest trwale połączony z gruntem, to jego prawo własności, w myśl art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego przysługuje właścicielowi gruntu, którym jest Skarb Państwa. Zgodnie z treścią art. 47 Kodeksu cywilnego: "§ 1. Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych. § 2. Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.§ 3. Przedmioty połączone z rzeczą tylko dla przemijającego użytku nie stanowią jej części składowych". W przekonaniu Sądu I instancji, stanowisko skarżącego nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie i pomija zróżnicowane znaczenie jakie wiąże odpowiednio prawo cywilne i prawo administracyjne/budowalne z pojęciem "trwałego powiązania z gruntem". Trzeba zacząć od tego, że pojęcie trwałego powiązania z gruntem, o którym jest mowa w normach prawa publicznego, jakim jest ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, Dz.U.2013.1409 t.j. z dnia 2013.11.29, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania kontrolowanej decyzji, a to uwagi na datę wszczęcia postępowania, jest użyte przez ustawodawcę w celu utworzenia definicji i hipotez norm tego prawa. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 2) Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Zgodnie z treścią art. 3 pkt 7) Prawa budowlanego, ilekroć w ustawie jest mowa o robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. W myśl art. 29 pkt 12 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa: "Tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu". Jednak, trzeba w tym miejscu podkreślić, że budowa/posadowienie tymczasowego obiekty budowlanego, w myśl Prawa budowlanego znajdującego zastosowanie w kontrolowanej sprawie wymagały zgłoszenia (art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego). W orzecznictwie trafnie podnosi się i Sąd podziela ten pogląd, że "Z zestawienia art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 29 ust. 1 pkt 12 P.b. wynika, że tymczasowe obiekty budowlane, a więc i kioski uliczne są co do zasady budowane (a więc nie powstają w wyniku montażu), a ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wtedy, gdy nie są połączone trwale z gruntem i przewidziane są do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu" (tak: wyrok WSA w Kielcach, z dnia 28 czerwca 2011 r., II SA/Ke 283/11). W kontrolowanej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowalnym/ budynkiem, który został połączony trwale z gruntem, zatem organy zgodnie z prawem uznały, że w przedmiocie jego nielegalnej budowy znajduje zastosowanie art. 48 Prawa budowalnego. Z charakteru przedmiotowego dla sprawy budynku/pawilonu wynika, że nie spełnia przesłanek niepołączonego trwale z gruntem i przewidzianego do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Niezależnie jednak od tej konstatacji, trzeba stwierdzić, że w kontrolowanej sprawie w sposób sprzeczny z prawem, bo bez posiadania odpowiedniego zezwolenia, połączono trwale z gruntem obiekt, który obiektywnego punktu widzenia stanowi rzecz ruchomą, stanowiącą przedmiot samodzielnego obrotu prawnego w drodze umowy darowizny, a z intencji stron zawierających umowę użyczenia, o której będzie mowa poniżej, jasno wynika, że budynek/pawilon - w relacji do miejsca posadowienia - spełnia warunki obiektu/rzeczy posiadającego walor przemijającego użytku. Pojęcie trwałego powiązania z gruntem jest wprowadzone w normach Prawa budowlanego do obiegu prawnego przede wszystkim dla realizacji skutków prawnych, o którym stanowi Prawo budowlane. Cecha "trwałego związania z gruntem" sprowadza się do posadowienia obiektu na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce (tak: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 maja 2012 r. II OSK 323/11). Wypowiedź organu o stanie faktycznym polegającym na trwałym powiązaniu przedmiotowego obiektu/pawilonu z gruntem - dotyczy zatem określonego stanu faktycznego, z którym ustawa Prawo budowlane łączy określone, właściwe jej normom (art. 48 Prawa budowalnego) skutki prawne - co nie wyklucza, z punktu widzenia norm prawa cywilnego, a także administracyjnego, że przedmiotowy obiekt budowlany ten został połączony w ten sposób (trwale związany z gruntem) jedynie dla celu osiągnięcia przemijającego użytku. Z akt sprawy wynika, że na podstawie umowy darowizny zawartej w dniu [....] .05.2012 r. w K. pomiędzy [....] Komendantem Wojewódzkim Policji z siedzibą w K. (Darczyńca) a Prezesem Zarządu [....] Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, [....] w K., którego reprezentuje – D.K. , zwanym w dalszej części umowy " Obdarowanym ", Darczyńca przekazuje Obdarowanemu na własność segment o konstrukcji drewnianej typu "[....] " w ilości 1 kpl. a Obdarowany darowiznę przyjmuje (§ 1). Obdarowany oświadcza, że segment wymieniony § 1 odbierze na własny koszt i własnym transportem (§ 2) . Obdarowany oświadcza, że stan techniczny segmentu wymienionego § 1 jest mu znany i nie będzie z tego tytułu występował z żadnymi roszczeniami wobec Darczyńcy. Darczyńca oświadcza, że przedmiot umowy jest wolny od praw osób trzecich. Wobec tego, oznacza to, zdaniem Sądu I instancji, że [....] ten zgodnie z postanowieniami ww. umowy nadaje się do rozbiórki, transportu, a następnie do kolejnego posadowienia na gruncie. Wniosek ten jest spójny z treścią pisma Z-cy Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia 10.07.2015 r.. adresowanym do PINB w G. , w którym jest mowa o tym, że w odpowiedzi na pismo z dnia 29.06.2015 r. organ ten informuję, że na podstawie treści dokumentów odszukanych w zasobach KWP w K. , przedmiotowy obiekt "[....] , jako składnik majątku ruchomego Komendy Wojewódzkiej Policji w K. przekazany został nieodpłatnie WOPR. W załączeniu przedłożono kserokopie dokumentów. Z protokołu zdawczo-odbiorczego sporządzonego w dniu [....] .202012 r., wynika, że przekazania majątku ruchomego dokonano w dnu [....] . 20212 r. nad [....] [....] w U. – 1 kpl.-cena 500 zł./kpl – na podstawie umowy darowizny z dnia [....] .05.2012 r. Następnie z akt sprawy bezsprzecznie wynika, że skarżący jako właściciel mienia ruchomego w postaci przedmiotowego [....] o konstrukcji drewnianej typu "[....] " w ilości 1 kpl. zwraca się do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w K. , Zarząd [....] i [....] z siedzibą w R. , z wnioskiem o zawarcie umowy użyczenia. We wniosku jest mowa o tym, że [....] Wodne Ochotnicze Pogotowie Ratunkowe z siedzibą w K. zwraca się o możliwość użyczenia gruntu dla celów ratowniczych na działkach położonych w K. o numerach: nr nr [....][....][....] . Wydzielone części działek j.w. oznaczone kolorem czerwonym o łącznej powierzchni użyczenia 0,5180 ha będą służyły całorocznie jako grunty dla celów ratownictwa zgodnie z mapą sytuacyjną stanowiącą załącznik do niniejszego pisma. Na przedmiotowym gruncie usytuowane są: - "[....] " - segment o konstrukcji drewnianej istniejący od 2001 przekazany w dniu 2012 od Komendy Wojewódzkiej Policji w K. (Protokół zdawcze odbiorczy w załączeniu). - Wiata drewniana obiekt istniejący od 1994 roku - obiekt zastany i użytkowany przez służby ratownicze. W/w obiekty znajdują się w strefie zalewowej, ale wnioskodawca nie rości praw do odszkodowania w przypadku ewentualnego zalania obiektów. Z uwagi na długoletnią pozytywną współpracę z GWOPR na [....] zasadna jest dalsza działalność ratownictwa wodnego na tym akwenie. Z powyższego wynika, że wnioskujący stara się o umowę użyczenia wobec terenu na którym jest usytuowany jego obiekt w postaci przedmiotowego pawilonu, który jest kwalifikowany w ww. umowie darowizny jako mienie ruchome. Z umowy użyczenia zawartej dnia [....] .2015 r. pomiędzy Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej w K. , Zarząd [....] i [....] z siedzibą w R. , działającym w imieniu i na rzecz Skarbu Państwa, zwanym " Użyczającym" oraz [....] Wodnym Ochotniczym Pogotowiem Ratunkowym, reprezentowanym przez Prezesa Zarządu - D.K. i Członka Zarządu - R.G. , zwanym " Biorącym w użyczenie" wynika, że Użyczający posiada prawo do dysponowania gruntem będącym własnością Skarbu Państwa, położonym w miejscowości K. gm. R. pow. [....] woj. [....] , oznaczone w ewidencji gruntów jako dz. nr nr [....] pozostające w jego trwałym zarządzie. Użyczający z dniem [....] sierpnia 2015r. zezwala Biorącemu w użyczenie na bezpłatne używanie oddanego mu obszaru o powierzchni łącznej 0,5180 ha stanowiącej części działek ewidencyjnych nr [....] o pow. 0,3430ha (z pow.całkowitej 1,52 ha), nr [....] o pow. 0,03350ha (z pow.całkowitej 0,84 ha), nr [....] o pow. 0,0085ha (z pow.całkowitej 0,04 ha), nr [....] o pow. 0,03950ha (z pow.całkowitej 1,52 ha), nr [....] o pow. 0,03950ha (z pow.całkowitej 1,52 ha), nr [....] o pow. 0,08350ha (z pow.całkowitej 0,43 ha), nr [....] o pow. 0,01ha (z pow.całkowitej 0,03 ha), położonych w obrębie [....] m. K. gm. R. pow. [....] woj. [....] , leżącego poza linią brzegową rzeki R. przy lewym brzegu [....]. Mocą tej umowy, Biorący w użyczenie oświadcza, iż przedmiot użyczenia przeznacza dla celów ratownictwa wraz z obiektami typu wiata drewniana oraz segmentem o konstrukcji drewnianej (....) przy lewym brzegu [....] [....] (§ 3). Użyczający (w tym miejscu w ww. umowie jest oczywista omyłka, gdyż z kontekstu zapisu wynika, że chodzi o "Biorącego w użyczenie" - uwaga Sądu I instancji, zob. pkt e ) zobowiązuje się do korzystania z użyczonego terenu zgodnie z przeznaczeniem wg wszelkich zasad prawidłowej i racjonalnej gospodarki, a w szczególności do: a) przestrzegania wszelkich przepisów administracyjnych, budowlanych, sanitarnych i innych związanych z użyczonym terenem i prowadzonym przedsięwzięciem, b) utrzymywania na użyczonym terenie należytego ładu i porządku, c) usuwania na własny koszt śmieci, odpadów i innych zanieczyszczeń z użyczonego terenu, d) nie naruszania substancji użyczonego terenu w zakresie wykraczającym poza realizację zadania opisanego w § 3 niniejszej umowy, e) nie wznoszenia bez pisemnej zgody Użyczającego na użyczonym gruncie żadnych trwałych i tymczasowych obiektów budowlanych w rozumieniu ustawy Prawo Budowlane (w tym grodzenia terenu) oraz nasadzeń drzew i krzewów, f) nie likwidowania istniejących przejść (dróg), g) nie grodzenia terenu użyczonego. Biorącemu w użyczenie nie wolno oddawać przedmiotu użyczenia określonego w § 1 niniejszej umowy w poddzierżawę lub do bezpłatnego używania bez pisemnej zgody Użyczającego (§ 5). Użyczającemu przysługuje prawo wejścia na teren nieruchomości użyczonej w każdym czasie bez wcześniejszego powiadomienia, w celu dokonania kontroli warunków umowy użyczenia, jak również w celu wykonania niezbędnych prac, napraw i robót. Bez zgody Użyczającego, Biorący w użyczenie nie może zmienić przeznaczania przedmiotu użyczenia. Biorący w użyczenie ponosi pełną i wyłączną odpowiedzialność cywilnoprawną za wszelkie szkody i straty poniesione przez Użyczającego i osoby trzecie, wynikające z przyczyn leżących po stronie Biorącego w użyczenie w okresie trwania nin. umowy i w okresie faktycznego posiadania tej nieruchomości. Z uwagi na zlokalizowanie przedmiotu dzierżawy w granicach max piętrzenia [....] , Użyczający nie ponosi żadnej odpowiedzialności za ewentualne szkody wynikające z lokalizacji obiektów wymienionych w § 3 umowy przedmiotu dzierżawy w granicach piętrzenia. Umowa zostaje zawarta na okres od dnia 10 sierpnia 2015r. do dnia 09 sierpnia 2018r. W razie rozwiązania umowy użyczenia, Biorący w użyczenie jest zobowiązany do wydania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym, w szczególności Biorący w użyczenie zobowiązany jest do usunięcia wszelkich zabudowań i urządzeń, chyba że strony postanowią inaczej. Biorący w użyczenie nie jest odpowiedzialny za zużycie rzeczy będące następstwem prawidłowego i racjonalnego używania. Z treści opisanych powyżej umów, jak i wniosku skarżącego o oddanie ww. terenu w użytkowanie, wynika, że przedmiotowy budynek/pawilon "[....] " ma charakter przedmiotu połączonego z rzeczą tylko dla przemijającego użytku i nie stanowiącego jej części składowych. Trwałe połączenie z gruntem wywołuje w realiach kontrolowanej sprawy jedynie skutki w zakresie prawa budowlanego. Pomimo tego, że jego użytkowanie zostało ograniczone czasowo, został trwale powiązany z gruntem. Stanowisko Sądu I instancji uzasadnione jest tym, że w umowie darowizny pawilon/budynek został określony jako mienie ruchome o wartości 500 zł.; na cel korzystania czasowego z tego mienia ruchomego został skarżącemu czasowo/terminowo użyczony teren, a w razie rozwiązania umowy użyczenia, Biorący w użyczenie jest zobowiązany do wydania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym, w szczególności Biorący w użyczenie zasadniczo zobowiązany jest do usunięcia wszelkich zabudowań i urządzeń, chyba że strony postanowią inaczej. Podsumowując Sąd I instancji stwierdza, że w kontrolowanej sprawie nie nastąpiło naruszenie przez organ art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., gdyż działające w sprawie organy prawidłowo ustaliły stosunki cywilnoprawne panujące na nieruchomości i w konsekwencji prawidłowo ustaliły podmiot zobowiązany do rozebrania przedmiotowego obiektu, Organy nie naruszyły art. 47 oraz art. 48 k.c., przez ich błędną wykładnię, gdyż prawidłowo przyjęły, że pomimo trwałego przymocowania obiektu do gruntu, nie stanowi on części składowej nieruchomości, gdyż co zostało wykazane powyżej, budynek/pawilon ma charakter przedmiotu połączonego z rzeczą tylko dla przemijającego użytku i wobec tego nie stanowi jej części składowych. W tej sytuacji, w świetle powyższych ustaleń, organy prawidłowo zastosowały art. 52 Prawa budowlanego, zgodnie z prawem uznając, że właścicielem do którego należy skierować nakaz rozbiórki jest podmiot skarżący. Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło